Shloka 131
आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः
Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition
Devanagari script
अग्रजातेति तां कन्यां शूरो<नुग्रहकाड्क्षया । अददात् कुन्तिभोजाय स तां दुहितरं तदा,तदनन्तर सबसे पहले उनके यहाँ कन्या ही उत्पन्न हुई। शूरसेनने अनुग्रहकी इच्छासे राजा कुन्तिभोजको अपनी वह पुत्री पृथा प्रथम संतान होनेके कारण गोद दे दी
Transliteration
agrajāteti tāṁ kanyāṁ śūro'nugrahakāṅkṣayā | adadāt kuntibhojāya sa tāṁ duhitaraṁ tadā ||
Translation
ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ସେ କନ୍ୟା ପ୍ରଥମଜାତ ଥିବାରୁ, ଅନୁଗ୍ରହ କରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଶୂରସେନ ସେହି ସମୟରେ ନିଜ କନ୍ୟାକୁ ରାଜା କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
Word by Word
अग्रजाताfirst-born (female)
अग्रजाता:
Karta
TypeAdjective
Rootअग्रजाता (अग्र + जाता)
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
ताम्her/that (girl)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
कन्याम्maiden, daughter
कन्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Accusative, Singular
शूरःShura (Shurasena)
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर (शूरसेन)
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुग्रहकाङ्क्षयाwith the desire to show favor
अनुग्रहकाङ्क्षया:
Karana
TypeNoun
Rootअनुग्रहकाङ्क्षा (अनुग्रह + काङ्क्षा)
FormFeminine, Instrumental, Singular
अददात्gave
अददात्:
TypeVerb
Rootदा (ददाति)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
कुन्तिभोजायto Kuntibhoja
कुन्तिभोजाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootकुन्तिभोज
FormMasculine, Dative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ताम्her/that (girl)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
दुहितरम्daughter
दुहितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुहितृ
FormFeminine, Accusative, Singular
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaŚ
ŚūrasenaK
KuntibhojaP
Pṛthā (Kuntī)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes