Shloka 52

Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्

Devanagari script

वरुणस्य भार्या या ज्येष्ठा शुक्राद्‌ देवी व्यजायत । तस्या: पुत्र बल॑ विद्धि सुरां च सुरनन्दिनीम्‌,कमलोंमें निवास करनेवाली शुभस्वरूपा लक्ष्मीदेवी उन दोनोंकी बहिन हैं। आकाशमें विचरनेवाले अश्व लक्ष्मीदेवीके मानस पुत्र हैं। राजन! वरुणके बीजसे उनकी ज्येष्ठ पत्नी देवीने एक पुत्र और एक पुत्रीको जन्म दिया। उसके पुत्रको तो बल और देवनन्दिनी पुत्रीको सुरा समझो

Transliteration

varuṇasya bhāryā yā jyeṣṭhā śukrād devī vyajāyata | tasyāḥ putraṃ balaṃ viddhi surāṃ ca suranandinīm |

Translation

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ବରୁଣଙ୍କ ଯେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ପତ୍ନୀ ଦିବ୍ୟା ଦେବୀ, ସେ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭବତୀ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ‘ବଲ’ ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା କନ୍ୟାକୁ ‘ସୁରା’ ବୋଲି ଜାଣ।

Word by Word

वरुणस्यof Varuṇa

भार्याwife

याwho

ज्येष्ठाeldest

शुक्रात्from Śukra

देवीthe goddess

व्यजायतwas born / came into being

तस्याःof her

पुत्रम्son

बलम्Bala (name of the son)

विद्धिknow (you)

सुराम्Surā (name of the daughter)

चand

सुरनन्दिनीम्Suranandinī (delighter of the gods; epithet/name)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Varuṇa

Śukra

Devī (Varuṇa’s eldest wife)

Bala

Surā (Suranandinī)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes