Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Aṃśāvataraṇa-kathana (Catalog of Divine/Asuric Portions in Human Births) — Chapter 61

नालभन्त महाराज ततो युद्धमवर्तत । ततस्ते क्षत्रमुत्साद्य हत्वा दुर्योधनं नृपम्‌,महाराज! जब इस प्रकार न्यायपूर्वक माँगनेपर भी उन्हें राज्य नहीं मिला, तब दोनों दलोंमें युद्ध छिड़ गया। फिर तो पाण्डव-वीरोंने क्षत्रियकुलका संहार करके राजा दुर्योधनको भी मार डाला और अपने राज्यको, जिसका अधिकांश भाग उजाड़ हो गया था, पुनः अपने अधिकारमें कर लिया। विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ जनममेजय! अनायास महान्‌ कर्म करनेवाले पाण्डवोंका यही पुरातन इतिहास है। इस प्रकार राज्यके विनाशके लिये उनमें फ़ूट पड़ी और युद्धके बाद उन्हें विजय प्राप्त हुई

na alabhanta mahārāja tato yuddham avartata | tatas te kṣatram utsādya hatvā duryodhanaṁ nṛpam |

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ— ମହାରାଜ! ନ୍ୟାୟସମ୍ମତ ଭାବେ ଦାବି କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ତା’ପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟସମୂହକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ ଏବଂ ନିଜ ରାଜ୍ୟ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ— ଯଦ୍ୟପି ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଉଜାଡ଼ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ହେ ଜନମେଜୟ! ଏହା ଅକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପୁରାତନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ— ରାଜ୍ୟବିନାଶ ପାଇଁ ଭେଦ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ସେମାନେ ଜୟ ଲାଭ କଲେ।

not
:
TypeIndeclinable
Root
अलभन्तthey obtained
अलभन्त:
TypeVerb
Rootलभ्
FormLan (Imperfect), Parasmaipada, 3, Plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
युद्धम्war/battle
युद्धम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Nominative, Singular
अवर्ततarose/occurred
अवर्तत:
TypeVerb
Rootवृत्
FormLan (Imperfect), Atmanepada, 3, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
क्षत्रम्kshatriya power/warrior class
क्षत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्र
FormNeuter, Accusative, Singular
उत्साद्यhaving destroyed/eradicated
उत्साद्य:
TypeVerb
Rootउत्+सद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada-derived
हत्वाhaving slain
हत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
FormAbsolutive (Gerund)
दुर्योधनम्Duryodhana
दुर्योधनम्:
Karma
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Accusative, Singular
नृपम्the king
नृपम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
D
Duryodhana
P
Pāṇḍavas
K
Kṣatriyas