Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

लोकपालो न तां वाचमुकक्‍त्वा मिथ्या करिष्यति । समक्ष बन्धुकृत्ये न तेन ते स्वस्थ मानसम्‌,“वे लोकपाल हैं। जब बात दे चुके हैं, तब उसे झूठी नहीं करेंगे। अतः स्वस्थ पुरुष! तुम्हारा मन अपने बच्चोंकी रक्षारूप बन्धुजनोचित कर्तव्यके पालनेके लिये उत्सुक नहीं है

lokapālo na tāṁ vācam uktvā mithyā kariṣyati | samakṣaṁ bandhukṛtye na tena te svastha mānasam ||

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ସେ ଲୋକପାଳ; ଏକଥର ଦିଆଯାଇଥିବା ବଚନକୁ ସେ ମିଥ୍ୟା କରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତ, ତୁମ ମନ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ରୁହ; ବନ୍ଧୁଧର୍ମ—ବିଶେଷକରି ସନ୍ତାନରକ୍ଷା—ସେ ସର୍ବସମ୍ମୁଖରେ ନିଷ୍କପଟ ଭାବେ ପାଳନ କରିବେ।

लोकपालःthe world-protector (Lokapāla)
लोकपालः:
Karta
TypeNoun
Rootलोकपाल
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
ताम्that (speech/promise)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
वाचम्speech, word, promise
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said/given (his word)
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
मिथ्याfalsely, untruthfully
मिथ्या:
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या
करिष्यतिwill do/make (it)
करिष्यति:
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future (लृट्), Third, Singular, Parasmaipada
समक्षम्in the presence (of), before
समक्षम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमक्ष
बन्धुकृत्येin the duty of a kinsman
बन्धुकृत्ये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootबन्धुकृत्य
FormNeuter, Locative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
तेनby him/therefore/by that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
तेyour
ते:
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Genitive, Singular
स्वस्थO composed/healthy one
स्वस्थ:
TypeAdjective
Rootस्वस्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
मानसम्mind
मानसम्:
Karta
TypeNoun
Rootमानस
FormNeuter, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
L
Lokapāla (world-guardian)