Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

स मांसरुधिरौचैश्व॒ वसाभिश्चापि तर्पित:,कृष्णमशभ्युद्यतास्त्रं च नादं मुमुचुरुल्बणम्‌ | उन्होंने उस जलते हुए वनको और मारनेके लिये अस्त्र उठाये हुए श्रीकृष्ण तथा अर्जुनको देखा। उत्पात और आर्तनादके शब्दसे उस वनमें खड़े हुए वे सभी प्राणी संत्रस्त- से हो उठे थे। उस वनको अनेक प्रकारसे दग्ध होते देख और अस्त्र उठाये हुए श्रीकृष्णपर दृष्टि डाल भयानक आर्तनाद करने लगे इस प्रकार वनजन्तुओंके मांस, रुधिर और मेदेके समूहसे अत्यन्त तृप्त हो अग्निदेव ऊपर आकाशचारी होकर धूमरहित हो गये। उनकी आँखें चमक उठीं, जिह्नामें दीप्ति आ गयी और उनका विशाल मुख भी अत्यन्त तेजसे प्रकाशित होने लगा

sa māṃsa-rudhiraucaiś ca vasābhiś cāpi tarpitaḥ, kṛṣṇam abhyudyatāstraṃ ca nādaṃ mumucur ulbaṇam |

ବୈଶମ୍ପାୟନ କହିଲେ—ମାଂସ, ରକ୍ତ ଓ ମେଦର ଢେରରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସେହି ବନଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ (ଅର୍ଜୁନ ସହ) ଦେଖି ଘୋର ନାଦ କଲେ। ଦହିଉଠୁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ଅପଶକୁନ ଓ ଆର୍ତ୍ତନାଦର ଭୟରେ ସେମାନେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ ବିଲାପ କଲେ। ଏହିପରି ମାଂସ-ରକ୍ତ-ମେଦର ବିଶାଳ ସମୂହରେ ପରମ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ଅଗ୍ନିଦେବ ଉପର ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ; ସେ ଧୂମରହିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଜ୍ୱଲିଲା, ଜିହ୍ୱା ଦୀପ୍ତ ହେଲା, ଏବଂ ବିଶାଳ ମୁଖ ତେଜରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।

सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मांसwith flesh
मांस:
Karana
TypeNoun
Rootमांस
FormNeuter, Instrumental, Plural
रुधिरैःwith blood
रुधिरैः:
Karana
TypeNoun
Rootरुधिर
FormNeuter, Instrumental, Plural
उच्चैःloudly
उच्चैः:
TypeIndeclinable
Rootउच्चैस्
वसाभिःwith fat
वसाभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवसा
FormFeminine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
तर्पितःsatiated, satisfied
तर्पितः:
Karta
TypeAdjective
Rootतर्पित
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णम्Krishna
कृष्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Accusative, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अभ्युद्यतraised up, lifted
अभ्युद्यत:
TypeAdjective
Rootअभि-उद्-यत
FormMasculine, Accusative, Singular
अस्त्रम्weapon
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नादम्cry, roar, sound
नादम्:
Karma
TypeNoun
Rootनाद
FormMasculine, Accusative, Singular
मुमुचुःthey emitted, let out
मुमुचुः:
TypeVerb
Rootमुच्
FormPerfect, Third, Plural
उल्बणम्terrible, fierce
उल्बणम्:
TypeAdjective
Rootउल्बण
FormMasculine, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
K
Kṛṣṇa
A
Agni (Agni-deva)
B
burning forest (Khaṇḍava context)
W
weapons (astra)
F
forest creatures (mṛga-pakṣi etc., implied)