Shloka 12
खाण्डवदाहोत्तर-वरप्रदानम्
Boons after the Khāṇḍava Burning
Devanagari script
ते शराचितसर्वाड्रा निनदन्तो महारवान् | ऊर्ध्वमुत्पत्य वेगेन निपेतु: खाण्डवे पुन:,पहले तो पक्षी बड़े वेगसे ऊपरको उड़ते, परंतु बाणोंसे सारा अंग छिद जानेपर जोर- जोरसे आर्तनाद करते हुए पुनः खाण्डववनमें ही गिर पड़ते थे
Transliteration
te śarācita-sarvāṅgā ninadanto mahāravān | ūrdhvam utpatya vegena nipetuḥ khāṇḍave punaḥ ||
Translation
ଶରରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ଛିଦ୍ରିତ ହୋଇ ସେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟଙ୍କର ମହାରବ କରୁଥିଲେ। ବେଗରେ ଉପରକୁ ଉଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଖାଣ୍ଡବବନରେ ହିଁ ପତିତ ହେଉଥିଲେ।
Word by Word
तेthey (those)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
शराचित-सर्वाङ्गाःwhose whole bodies were pierced/filled with arrows
शराचित-सर्वाङ्गाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशर + चित + सर्व + अङ्ग
FormMasculine, Nominative, Plural
निनदन्तःcrying out / making sound
निनदन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootनिनद्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
महा-रवान्great cries/roars
महा-रवान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहत् + रव
FormMasculine, Accusative, Plural
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व
उत्पत्यhaving flown up / having sprung up
उत्पत्य:
Karta
TypeVerb
Rootउत् + पत्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Instrumental, Singular
निपेतुःfell down
निपेतुः:
Karta
TypeVerb
Rootनि + पत्
FormPerfect (लिट्), Third, Plural, Parasmaipada
खाण्डवेin Khāṇḍava (forest)
खाण्डवे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootखाण्डव
FormNeuter, Locative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaK
Khāṇḍava forestB
birdsA
arrowsVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes