Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)

ततः सम्भृतसम्भारो भूयो रुद्रमुपागमत्‌ । सम्भूता मम सम्भारा: सर्वोपकरणानि च,तदनन्तर सामग्री जुटाकर वे पुनः भगवान्‌ रुद्रके पास गये और बोले--“महादेव! आपकी कृपासे मेरी यज्ञसामग्री तथा अन्य सभी आवश्यक उपकरण जुट गये। अब कल मुझे यज्ञकी दीक्षा मिल जानी चाहिये।” महामना राजाका यह कथन सुनकर भगवान्‌ रुद्रने दुर्वासाको बुलाया और कहा--'द्विजश्रेष्ठ! ये महाभाग राजा श्वैतकि हैं। विप्रेन्द्र! मेरी आज्ञासे तुम इन भूमिपालका यज्ञ कराओ।” यह सुनकर महर्षिने 'बहुत अच्छा” कहकर उनकी आज्ञा स्वीकार कर ली

tataḥ sambhṛtasambhāro bhūyo rudram upāgamat | sambhūtā mama sambhārāḥ sarvopakaraṇāni ca |

ତାପରେ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେ ପୁଣି ଭଗବାନ୍ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ—“ମହାଦେବ! ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ଯଜ୍ଞସାମଗ୍ରୀ ଓ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ସଜା ହୋଇଗଲା; ଏବେ କାଲି ମୋତେ ଯଜ୍ଞଦୀକ୍ଷା ମିଳିବା ଉଚିତ।” ସେଇ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ମହାମନା ରୁଦ୍ର ଦୁର୍ବାସାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ—“ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହେ ମହାଭାଗ ରାଜା ଶ୍ୱେତକି; ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଭୂପାଳଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କରାଅ।” ଏହା ଶୁଣି ମହର୍ଷି “ବାଢମ୍” ବୋଲି ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କଲେ।

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
सम्भृत-सम्भारःone whose preparations were gathered
सम्भृत-सम्भारः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्भृतसम्भार
FormMasculine, Nominative, Singular
भूयःagain, once more
भूयः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootभूयः
रुद्रम्Rudra (Śiva)
रुद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Accusative, Singular
उपागमत्approached, went near
उपागमत्:
Karta
TypeVerb
Rootउप-गम्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
सम्भूताःhave arisen, have come to be (i.e., are ready)
सम्भूताः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम्भूत
FormMasculine, Nominative, Plural
ममof me, my
मम:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
सम्भाराःpreparations, requisites
सम्भाराः:
Karta
TypeNoun
Rootसम्भार
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्व-उपकरणानिall implements/equipment
सर्व-उपकरणानि:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वोपकरण
FormNeuter, Nominative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
R
Rudra (Śiva)
D
Durvāsā
K
King Śvaitaki
Y
yajña (sacrifice)
D
dīkṣā (consecratory initiation)
Y
yajña-sāmagrī (sacrificial materials)
U
upakaraṇāni (implements)