Shloka 4
बकवधोत्तर-प्रशमनम् | Post-slaying Stabilization after Baka’s Death
Devanagari script
महावृक्षगलस्कन्ध: शड्कुकर्णो बिभीषण: । यदृच्छया तानपश्यत् पाण्डुपुत्रान् महारथान्,उसका गला और कंधे महान् वृक्षके समान जान पड़ते थे। दोनों कान भालेके समान लम्बे और नुकीले थे। वह देखनेमें बड़ा भयानक था। दैवेच्छासे उसकी दृष्टि उन महारथी पाण्डवोंपर पड़ी
Translation
ତାହାର ଗଳା ଓ କାନ୍ଧ ମହାବୃକ୍ଷର ତଣ୍ଡ ପରି ଦିଶୁଥିଲା। ଦୁଇ କାନ ବର୍ଛା ପରି ଲମ୍ବା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଥିଲା। ଦେଖିବାକୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର। ଦୈବଯୋଗେ ତାହାର ଦୃଷ୍ଟି ସେହି ମହାରଥୀ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା।
Word by Word
महावृक्षगलस्कन्धःone whose neck and shoulders are like a great tree
महावृक्षगलस्कन्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहावृक्ष-गल-स्कन्ध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
शङ्कुकर्णःone having spike/spear-like ears
शङ्कुकर्णः:
Karta
TypeAdjective
Rootशङ्कु-कर्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
बिभीषणःBibhīṣaṇa (name); the terrible one
बिभीषणः:
Karta
TypeNoun
Rootबिभीषण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
यदृच्छयाby chance; accidentally
यदृच्छया:
Karana
TypeIndeclinable
Rootयदृच्छा (प्रातिपदिक)
Formindeclinable adverbial (instrumental-form used adverbially)
तान्them
तान्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Karta
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पाण्डुपुत्रान्the sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
पाण्डुपुत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपाण्डु-पुत्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
महारथान्great chariot-warriors
महारथान्:
Karma
TypeNoun
Rootमहा-रथ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes