Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

हुपद उवाच अकृतेयं तव प्रज्ञा ब्रह्मनू नातिसमञ्जसा । यन्मां ब्रवीषि प्रसभं॑ सखा ते5हमिति द्विज,द्रपदने कहा--ब्रह्मन! तुम्हारी बुद्धि सर्वथा संस्कारशून्य--अपरिपक्व है। तुम्हारी यह बुद्धि यथार्थ नहीं है। तभी तो तुम धृष्टतापूर्वक मुझसे कह रहे हो कि “राजन! मैं तुम्हारा सखा हूँ

hupada uvāca | akṛteyaṃ tava prajñā brahmanū nātisamañjasā | yan māṃ bravīṣi prasabhaṃ sakhā te ’ham iti dvija ||

ଦ୍ରୁପଦ କହିଲେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ! ତୁମ ପ୍ରଜ୍ଞା ଅପକ୍ୱ, ଯଥୋଚିତ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ସମଞ୍ଜସ ନୁହେଁ; ସେହିପାଇଁ ତୁମେ ଧୃଷ୍ଟତାରେ ମୋତେ କହୁଛ—‘ହେ ଦ୍ୱିଜ! ମୁଁ ତୁମର ସଖା।’”

हुपदःHupada (proper name)
हुपदः:
Karta
TypeNoun
Rootहुपद
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
अकृताunformed, uncultivated
अकृता:
Karta
TypeAdjective
Rootअकृत
FormFeminine, Nominative, Singular
इयम्this
इयम्:
Karta
TypePronoun
Rootइदम्
FormFeminine, Nominative, Singular
तवof you, your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
प्रज्ञाintelligence, understanding
प्रज्ञा:
Karta
TypeNoun
Rootप्रज्ञा
FormFeminine, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
अति-समञ्जसाvery proper/right (here: not very proper)
अति-समञ्जसा:
Karta
TypeAdjective
Rootसमञ्जस
FormFeminine, Nominative, Singular
यत्that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
ब्रवीषिyou say, you speak
ब्रवीषि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
प्रसभम्boldly, forcibly, presumptuously
प्रसभम्:
TypeIndeclinable
Rootप्रसभम्
सखाfriend
सखा:
Karta
TypeNoun
Rootसखि
FormMasculine, Nominative, Singular
तेof you, your
ते:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
इतिthus, saying
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Vocative, Singular

हुपद उवाच

हुपद (Hupada)
ब्राह्मण (addressed as brahman)
द्विज (twice-born person, addressed)