Adhyaya 28

Verse 1

बभ्रुवाहनप्रेतसंवादे प्रेतत्वहेतुतन्निवृत्त्युपायनिरूपणं नाम सप्तविंशो ऽध्यायः गरुड उवाच / सर्वेपामनुकम्पार्थं ब्रूहि मे मधुसूदन / प्रेतत्वान्मुच्यते येन दानेन सुकृतेन वा

ବଭ୍ରୁବାହନ ଓ ପ୍ରେତଙ୍କ ସଂବାଦରେ—ପ୍ରେତତ୍ୱର କାରଣ ଓ ତାହାର ନିବୃତ୍ତିର ଉପାୟ ନିରୂପଣ କରୁଥିବା ଏହା ସତାଇଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଗରୁଡ କହିଲେ—ହେ ମଧୁସୂଦନ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣା କରି କହ; କେଉଁ ଦାନ କିମ୍ବା କେଉଁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମରେ ପ୍ରେତତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ?

Verse 2

शृकृष्ण उवाच / शृणु दानं प्रवक्ष्यामि सर्वाशु भविनाशनम् / सन्तप्तहाटकमयं घटकं विधाय ब्रह्मेशकेशवयुतं सह लोकपालैः / क्षीराज्यपूर्णविविरं प्रणिपत्य भक्त्या विप्राय देहि तव दानशतैः किमन्यैः

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ଶୁଣ, ମୁଁ ଏମିତି ଦାନ କହୁଛି ଯାହା ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ଭୟକୁ ନାଶ କରେ। ତାପିତ ଶୁଦ୍ଧ ସୁବର୍ଣ୍ଣର ଏକ ଘଟ ତିଆରି କରି, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ (ଶିବ) ଓ କେଶବ (ବିଷ୍ଣୁ) ସହ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ କର; ତାହାର ଭିତରକୁ କ୍ଷୀର ଓ ଘୃତରେ ପୂରଣ କରି, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେ—ତେବେ ଅନ୍ୟ ଶତ ଦାନର କଣ ଆବଶ୍ୟକ?

Verse 3

गरुड उवाच / किमेत्कथितं देव विस्तरेण वदस्व मे / आमुष्मिकीं क्रीयां देव उत्क्रान्तिसमयादनु

ଗରୁଡ କହିଲେ—ହେ ଦେବ, ଏହା କ’ଣ କୁହାଗଲା? ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ କହ। ହେ ଦେବ, ଦେହତ୍ୟାଗ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପରଲୋକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କ୍ରିୟାବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।

Verse 4

संसारे साधु मे नाथ ब्रूहि कृत्यं जनार्दन / यथा कार्या नरैः सम्यक् क्रिया चैवौर्ध्वदैहिकी

ହେ ନାଥ ଜନାର୍ଦନ, ଏହି ସଂସାରରେ କ’ଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ତାହା ମୋତେ ଭଲଭାବେ କହ; ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଔର୍ଧ୍ୱଦୈହିକ (ମୃତ୍ୟୁପର) କ୍ରିୟା କିପରି ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କରିବେ ତାହା ମଧ୍ୟ କହ।

Verse 5

कथं प्रेता महाकाया रौद्ररूपा भयानकाः / कम्भवन्ति सुरश्रेष्ठ कर्मभिः कैः शुभाशुभैः

ପ୍ରେତମାନେ କିପରି ମହାକାୟ, ରୌଦ୍ରରୂପ ଓ ଭୟାନକ ହୁଅନ୍ତି? ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, କେଉଁ ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ କର୍ମଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଏପରି ହୁଅନ୍ତି?

Verse 6

पिशाचाः सम्भवन्तीह कस्येदं कर्मणः फलम् / तन्मे कथय देवेश अहमिच्छामि वेदितुम्

ଏହି ଲୋକରେ ପ୍ରାଣୀମାନେ କିପରି ପିଶାଚ ହୁଅନ୍ତି? ଏହା କେଉଁ କର୍ମର ଫଳ? ହେ ଦେବେଶ, ମୋତେ କହ; ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

Verse 7

भूम्यां प्रक्षिप्यते कस्मात्पञ्चरत्नं कुतो मुखे / अधस्ताच्च तिला दर्भाः पादौ याम्यां व्यवस्थिताः

ପଞ୍ଚରତ୍ନ କାହିଁକି ଭୂମିରେ ପକାଯାଏ, ଏବଂ କାହିଁକି ମୁଖରେ ରଖାଯାଏ? ତଳେ ତିଳ ଓ ଦର୍ଭ କାହିଁକି, ପାଦକୁ ଯାମ୍ୟ (ଯମ) ଦିଗକୁ କାହିଁକି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ?

Verse 8

किमर्थं मण्डलं भूमौ गोमयेनोपलिप्यते / किमर्थं स्मर्यते विष्णुः विष्णुसूक्तञ्च पठ्यते

ଭୂମିରେ ମଣ୍ଡଳ କାହିଁକି ଅଙ୍କନ କରାଯାଏ ଏବଂ ଗୋମୟରେ କାହିଁକି ଲେପାଯାଏ? ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କାହିଁକି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁସୂକ୍ତ କାହିଁକି ପଢ଼ାଯାଏ?

Verse 9

किमर्थं पुत्रपुत्राश्च तस्य तिष्ठन्ति चाग्रतः / किमर्थं दीपदानञ्च किमर्थं विष्णुपूजनम्

ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ନାତିମାନେ କାହିଁକି ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହନ୍ତି? ଦୀପଦାନ କାହିଁକି, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁପୂଜନ କାହିଁକି?

Verse 10

किमर्थमातुरो दानं ददाति द्विजपुङ्गवे / बन्धून्मित्राण्यमित्रांश्च क्षमापयति तत्कथम्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃତ୍ୟୁସନ୍ନ ମଣିଷ କାହିଁକି ଦାନ ଦିଏ? ଏବଂ ସେ ବନ୍ଧୁ, ମିତ୍ର ଓ ଶତ୍ରୁ—ସମସ୍ତଙ୍କୁ କିପରି କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ?

Verse 11

तिला लोहं हिरण्यं च कार्पासं लवणं तथा / सप्तधान्यं क्षितिर्गावो दीयते केन हे तुना

ତିଳ, ଲୋହ, ସୁନା, କାପାସ ଏବଂ ଲୁଣ; ସପ୍ତଧାନ୍ୟ, ଭୂମି ଓ ଗାଈ—ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି ଦାନ କେଉଁ କାରଣରେ ଦିଆଯାଏ?

Verse 12

कथं च म्रियते जन्तुर्मृतस्य च कुतो गतिः / अतिवाहशरीरं च कथं विश्रमते तदा

ଜୀବ କିପରି ମରେ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାହାର ଗତି କେଉଁଠୁ (କେଉଁ ପଥେ) ହୁଏ? ତାହାର ଅତିବାହ—ସୂକ୍ଷ୍ମ ବାହକ ଶରୀର—ତେବେ କିପରି ବିଶ୍ରାମ ପାଏ?

Verse 13

शंव स्कन्धे वहेत्पुत्रो वह्निदाता च पौत्रकः / किमर्थं देव देवेश आज्येनाभ्यञ्जनं कुतः

ପୁତ୍ର ଶବକୁ କାନ୍ଧରେ ବହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ପୌତ୍ର ଚିତାଗ୍ନିର ଦାତା ହେବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବଦେବେଶ, ଘିଅରେ ଅଭ୍ୟଞ୍ଜନ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କାହିଁକି କରାଯାଏ?

Verse 14

यमसूक्तं किमर्थं च उदीचीं दिशमाहरेत् / पानीयमेकवस्त्रेण सूर्यबिम्बनिरीक्षणम्

ଯମସୂକ୍ତ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପଢ଼ାଯାଏ? ଏବଂ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ (କ୍ରିୟା) କାହିଁକି ଆଣାଯାଏ? ଏକବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଜଳଦାନ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବିମ୍ବ ନିରୀକ୍ଷଣ କାହିଁକି?

Verse 15

यवसर्षपदूर्वाश्चपाषाणे निम्बचर्वणम् / वस्त्रं नरश्च नारी च विदध्यादधरोत्तरम्

ଯବ, ସରିଷ ଓ ଦୂର୍ବା ଘାସ ସଜାଇବ; ପଥର ଉପରେ ଚବାଇବା ପାଇଁ ନିମ୍ବ ରଖିବ। ବସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦେବ; ଏବଂ ପୁରୁଷ-ନାରୀକୁ କ୍ରମେ—ତଳେ ଓ ଉପରେ—ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବ।

Verse 16

अन्नाद्यं गृहमागत्य भोक्तव्यं गोत्रिभिः सह / नवकानि च पिण्डानि किमर्थं वितरेत्सुतः

ଗୃହକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଗତ ହୋଇ ଗୋତ୍ରୀୟ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ସହ ଅନ୍ନଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ତେବେ ପୁତ୍ର କାହିଁକି ନବ ପିଣ୍ଡ ବିତରଣ କରିବ?

Verse 17

किमर्थं चत्वरे दुग्धं पात्रे पक्वे च मृन्मये / काष्ठत्रयं गुणे बद्ध्वा कृत्वा रात्रौ चतुष्पथे

ଚତ୍ୱରେ ପକ୍ୱ ମୃଣ୍ମୟ ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ କାହିଁକି ରଖାଯାଏ? ଏବଂ ତିନି କାଠକୁ ଦୋରିରେ ବାନ୍ଧି ରାତିରେ ଚତୁଷ୍ପଥରେ କାହିଁକି ରଖାଯାଏ?

Verse 18

निशायां दीयते दीपो यावदब्दं दिनेदिने / दाहोदकं किमर्थं च संवादः स्वजनैः सह

ରାତିରେ ଦିନେଦିନେ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ? ଦାହୋଦକ କାହିଁକି ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ? ଏବଂ ସ୍ୱଜନମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ବାଦ କାହିଁକି ବିହିତ?

Verse 19

भगवन्नतिवाहस्य नवपिण्डैस्तु किं भवेत् / कथं देवपितृभ्यश्च वाहस्यावाहनं कथम् / इदं च क्रियते देव कस्मात्पिण्डं प्रदापयेत्

ଭଗବନ୍, ନବ ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଅତିବାହ (ପ୍ରେତବାହକ) ପାଇଁ କ’ଣ ସାଧିତ ହୁଏ? ଦେବ ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆବାହନ କିପରି, ଏବଂ ସେହି ବାହକଙ୍କ ଆବାହନ କିପରି? ହେ ଦେବ, ଏହି କ୍ରିୟା କାହିଁକି କରାଯାଏ, ପିଣ୍ଡଦାନ କାହିଁକି ଦେବା ଉଚିତ?

Verse 20

किं तत्प्रदीयते तस्य पिण्डदानादनन्तरम् / अस्थिसञ्चयनं चैव शय्यादानं किमर्थकम्

ତେବେ ପିଣ୍ଡଦାନ ପରେ ସତ୍ୱର ତାହାକୁ କ’ଣ ଅର୍ପଣ କରାଯିବ? ଏବଂ ଅସ୍ଥିସଞ୍ଚୟନ ଓ ଶୟ୍ୟାଦାନ କାହିଁକି କରାଯାଏ?

Verse 21

द्वितीये ऽह्नि कुतः स्नानं चतुर्थे साग्निके द्विजे / दशमे किं मलस्नानं कार्यं सर्वजनैः सह

ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ସ୍ନାନ କିପରି କରିବା ଉଚିତ? ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଅଗ୍ନି-ପାଳକ ଦ୍ୱିଜଙ୍କ ପାଇଁ କ’ଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ? ଦଶମ ଦିନ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ ‘ମଲସ୍ନାନ’ (ଶୁଦ୍ଧି-ସ୍ନାନ) କରିବା କି?

Verse 22

कस्मात्तैलोद्वर्तनं च स्कन्धवाहान् गृहं नयेत् / तैः समुद्वर्तनं चापि दद्युः स्थलजलाश्रये

ତେଲ ଲଗାଇ ଉଦ୍ୱର୍ତ୍ତନ (ମର୍ଦ୍ଦନ) କରି ଶବ-ବାହକମାନଙ୍କୁ ଘରକୁ କାହିଁକି ନେବା? ସେମାନେ ଭୂମି-ଜଳ ସଂଲଗ୍ନ ସ୍ଥାନରେ, ବାହାରେ ହିଁ ଉଦ୍ୱର୍ତ୍ତନ କରି ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରୁନ୍ତୁ; ଘରଭିତରେ ନୁହେଁ।

Verse 23

देशमे ऽहनि यः पिण्डस्तं दद्यादामिषेण तु / पिण्डं चैकादशे कस्माद् वृषोत्सर्गः कथं भवेत्

ଦଶମ ଦିନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପିଣ୍ଡ କ’ଣ ମାଂସ ସହ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ? ଏକାଦଶ ଦିନ ପିଣ୍ଡଦାନ କାହିଁକି କରାଯାଏ, ଏବଂ ବୃଷୋତ୍ସର୍ଗ (ବଳଦ ମୁକ୍ତି-ବିଧି) କିପରି ହୁଏ?

Verse 24

श्राद्धानि षोडशैतानि अब्दं यावत्कुतो वद / अन्नादिचोदकेनैव षष्ट्यधिकशतत्रयम्

ଏହି ଷୋଳଟି ଶ୍ରାଦ୍ଧ—ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିପରି ଏବଂ କାହିଁକି କରିବା ଉଚିତ, କହନ୍ତୁ। ଏବଂ କେବଳ ଅନ୍ନାଦି ଓ ଉଦକ-ତର୍ପଣରେ ତିନିଶେ, ତାହାରେ ସାଠି ଅଧିକ (କର୍ମ) କୁହାଯାଏ।

Verse 25

दिनेदिने च दातव्यं घटान्नं प्रेततृप्तये / प्राप्ते काले च म्रियते अनित्यो मानवः प्रभो

ପ୍ରେତତୃପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ଘଟ ପରିମାଣର ପକା ଅନ୍ନ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। କାରଣ ସମୟ ଆସିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ମରେ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମାନବ ଅନିତ୍ୟ।

Verse 26

छिद्रं तु नैव पश्यामि कुतो जीवः स निर्गतः / कुतो गच्छन्ति भूतानि पृथिव्यापो मनस्तथा

ମୁଁ କୌଣସି ଛିଦ୍ର ଦେଖୁନାହିଁ; ତେବେ ସେ ଜୀବ କେଉଁଠୁ ବାହାରୁଛି? ପୃଥିବୀ, ଜଳ ଓ ମନ ଆଦି ଭୂତତତ୍ତ୍ୱ କେଉଁଠିକୁ ଯାଉଛି?

Verse 27

तेजो वदस्व मे नाथ वायुराकाशमेव च / वायवश्चैव पञ्चैते कथं गच्छन्ति चाप्तये

ହେ ନାଥ, ତେଜ, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ ବିଷୟରେ ମୋତେ କହନ୍ତୁ। ଏହି ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣବାୟୁ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କିପରି ଗମନ କରନ୍ତି?

Verse 28

लोभमोहादयः पञ्च शरीरे चैव तस्कराः / तृष्णा कामो ऽप्यहङ्कारः कुतो यान्ति जनार्दन

ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଲୋଭ, ମୋହ ଆଦି ପାଞ୍ଚଟି ଶରୀରରେ ବସୁଥିବା ଚୋର ସମାନ। ତୃଷ୍ଣା, କାମ ଓ ଅହଂକାର—ଏମାନେ କେଉଁଠିକୁ ଯାଆନ୍ତି?

Verse 29

पुण्यं वाप्यथ वापुण्यं यत्किञ्चित्सुकृतं तथा / नष्टे देहे कुतो यान्ति दानानि विविधानि च

ପୁଣ୍ୟ ହେଉ କି ପାପ, ଯେ କିଛି ସୁକୃତ କରାଯାଇଛି—ଦେହ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସେସବୁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଦାନ କେଉଁଠିକୁ ଯାଏ?

Verse 30

सपिण्डनं किमर्थं च पूर्णे संवत्सरे ऽपि वा / प्रेतस्य मेलनं सार्धं कैः समं तत्र को विधिः

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ମଧ୍ୟ ସପିଣ୍ଡନ କାହିଁକି କରାଯାଏ? ପ୍ରେତର ମେଳନ କାହା ସହିତ ହୁଏ, ଏବଂ ସେଠାରେ କେଉଁ ବିଧି?

Verse 31

ये दग्धा ये त्वदग्धाश्च पतिता ये नराभुवि / यानि चान्यानि भूतानि तेषामन्ते भवेच्च किम्

ଯେମାନେ ଦାହ-ସଂସ୍କାର ପାଇଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ଅଦାହିତ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟରୂପେ ପୃଥିବୀରେ ପତିତ—ତଥା ଅନ୍ୟ ଯେକୌଣସି ପ୍ରାଣୀ—ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କର କ’ଣ ଗତି ହୁଏ?

Verse 32

पापिनो ये दुराचारा मुद्गलत्वं च ये गताः / आत्मघाती ब्रह्महा च स्तेयी विश्वासघातकः

ପାପୀ—ଦୁରାଚାରୀ, ଅଧୋଗତି (ମୁଦ୍ଗଲତ୍ୱ) ପ୍ରାପ୍ତ—ଆତ୍ମଘାତୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ଚୋର ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଘୋର ପାପୀ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 33

कपिलां यः पिबेच्छूद्रो यः पठेद्वैदिकाक्षरम् / धारयेद्वा ब्रह्मसूत्रं का गतिस्तस्य माधव

ହେ ମାଧବ! ଯେ ଶୂଦ୍ର କପିଲା ଗାଈର ଦୁଧ ପିଏ, କିମ୍ବା ବୈଦିକ ଅକ୍ଷର ପଢ଼େ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର (ଯଜ୍ଞୋପବୀତ) ଧାରଣ କରେ—ତାହାର କ’ଣ ଗତି ହୁଏ?

Verse 34

विप्रस्य ब्राह्मणी भार्या संगृही ता यदा भवेत् / तस्मात्पापाच्च भीतो ऽहं तन्मे वद जगत्पते / सर्वमेतन्मया पृष्टो वद लोकहिताय वै

ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ପତ୍ନୀକୁ ଅନ୍ୟେ ଧରି ରଖେ, ସେହି ପାପରୁ ମୁଁ ଭୟଭୀତ। ତେଣୁ, ହେ ଜଗତ୍ପତି! ମୋତେ ତାହା କହନ୍ତୁ। ଲୋକହିତ ପାଇଁ ମୁଁ ଏସବୁ ପଚାରିଛି—କୃପାକରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।