Adhyaya 21

Verse 1

// ५१ // नाम विंशोध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / कालिन्द्या अपि चोत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि खगेश्वर / विवस्वान्नाम सूर्योभत्तस्य पुत्री व्यजायत

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ହେ ଖଗେଶ୍ୱର! କାଲିନ୍ଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ କହିବି। ବିବସ୍ୱାନ୍ ନାମକ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କର ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା।

Verse 2

कालिन्दीसंज्ञका वीन्द्र यमुना यानुजा स्मृता / कृष्णपत्नीत्वकामेन चचार तप उत्तमम्

ହେ ବୀନ୍ଦ୍ର! ସେ ‘କାଲିନ୍ଦୀ’ ନାମରେ ପରିଚିତ; ସେଇ ଯମୁନା, ଯମଙ୍କ ଅନୁଜା ବୋଲି ସ୍ମୃତ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ଉତ୍ତମ ତପ କଲା।

Verse 3

तप आलोचनं प्रोक्तं तत्त्वानां च विनिर्णयः / पूर्वार्जितानां पापानामनुतापस्तपः स्मृतम्

ତପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ଆତ୍ମ-ଆଲୋଚନା ଓ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ଯଥାର୍ଥ ନିର୍ଣ୍ଣୟ; ଏବଂ ପୂର୍ବାର୍ଜିତ ପାପ ପାଇଁ ଯେ ଅନୁତାପ, ସେହିଁ ମଧ୍ୟ ତପ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

Verse 4

प्रायो नाम तपः प्रोक्तं चित्तनिग्रह उच्यते / प्रायश्चित्तमिति प्रोक्तं न तु क्षौरं खगेश्वर

ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତକୁ ତପ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି—ଏହା ଚିତ୍ତନିଗ୍ରହ ଅଟେ। ହେ ଖଗେଶ୍ୱର! ଏହା ‘ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ’; କେବଳ ମୁଣ୍ଡନ ନୁହେଁ।

Verse 5

अनुतापयुतं भूतं तच्छणु त्वं खगेश्वर / पूर्वं न जप्तं दिव्यमन्त्रं मुकुन्द तप्तं सदा क्लेशदावानलेन

ହେ ଖଗେଶ୍ୱର, ଶୁଣ—ଅନୁତାପରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ଯେ ପ୍ରାଣୀ, ପୂର୍ବେ ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ଦିବ୍ୟମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିନାହିଁ, ସେ ସଦା କ୍ଲେଶ-ଦାବାନଳରେ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ।

Verse 6

न वै स्मृतं हरिनामामृतं च सदा स्मृतं हरिदोषादिकं च / न तु स्मृतं हरितत्त्वामृतं च सम्यक् श्रुतं लोलवार्तादिकं च

ସେମାନେ ହରିନାମାମୃତକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ନାହିଁ; ସଦା ହରିଙ୍କ ଦୋଷ ଆଦିକୁ ମାତ୍ର ସ୍ମରଣ କଲେ। ହରିତତ୍ତ୍ୱାମୃତକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କଲେ ନାହିଁ; ଚଞ୍ଚଳ ଗପ-ବାର୍ତ୍ତା ଆଦିକୁ ଭଲଭାବେ ଶୁଣିଲେ।

Verse 7

न पूजितं हरिपादारविन्दं सुपूजिताः पुत्रमित्रादिकाश्च / न वन्दितं हरिपादारविन्दं सुवन्दितो मित्रपादः सुघोरः

ହରିଙ୍କ ପାଦାରବିନ୍ଦକୁ ପୂଜା କଲା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ର-ମିତ୍ର ଆଦିଙ୍କୁ ଅତି ପୂଜା କଲା। ହରିଙ୍କ ପାଦାରବିନ୍ଦକୁ ବନ୍ଦନ କଲା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମିତ୍ରଙ୍କ ପାଦକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବନ୍ଦନ କଲା—ଏହି ଆସକ୍ତି ଅତି ଘୋର ହୁଏ।

Verse 8

न दृष्टं वै धूपधूम्रैरुपेतं हरेर्वक्रं कुन्तलैः संवृतं च / पुत्रादिकं लालितं वै मुकुन्द न लालितं तव वक्रं मुरारे

ଧୂପଧୂମ୍ରରେ ଆବୃତ ଓ କେଶରେ ଢାକା ହରିଙ୍କ ମୁଖକୁ ମୁଁ କେବେ ଦେଖିନି; କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ରାଦିଙ୍କୁ ମୁଁ ଲାଡ଼ କରିଛି। ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ହେ ମୁରାରେ, ତୁମ ମୁଖକୁ ମୁଁ ଲାଡ଼ କରିନି।

Verse 9

सुलालितं भूषणैः पुत्रमित्रं न लालितं सर्वपापापहारि / न भुक्तं वै हरिनैरवेद्यशेषं मित्रालये षड्रसान्नं च भुक्तम्

ପୁତ୍ରମିତ୍ରଙ୍କୁ ଭୂଷଣ ଓ ସୁଖସାମଗ୍ରୀ ଦେଇ ଭଲଭାବେ ଲାଡ଼ କରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସର୍ବପାପ ହରଣକାରୀଙ୍କୁ ଲାଡ଼ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ହରିଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ-ଶେଷ ପ୍ରସାଦ ଖାଉନାହିଁ; ମିତ୍ର ଘରେ ଷଡ୍ରସ ଭୋଜନ ଖାଉଛୁ।

Verse 10

सुपुष्पगन्धा नार्पिता ते मुरारे समर्पिताः पुत्रमित्रादिकेभ्यः / सन्तप्तोहं पुत्रमित्रादिकेषु कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

ହେ ମୁରାରେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ସୁନ୍ଦର ପୁଷ୍ପ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରିନି; ପୁତ୍ରମିତ୍ରାଦିଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଜକୁ ସମର୍ପିତ କରିଦେଲି। ପୁତ୍ରମିତ୍ର ଆସକ୍ତିରେ ମୁଁ ସନ୍ତପ୍ତ—ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ତୁମ ମୁଖ ଦେଖିବି?

Verse 11

अवैष्णवान्नैः शिग्रुशाकादिकैश्च ह्यनर्पितान्नैश्च तथाप्यसंस्कृतैः / तथाप्यभक्ष्यै रसना च दग्धा कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द

ଅବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଅନ୍ନ, ଶିଗ୍ରୁ-ଶାକାଦି, ପ୍ରଥମେ ଅର୍ପଣ ନହୋଇଥିବା ଓ ଅସଂସ୍କୃତ/ଅଶୁଦ୍ଧ ଭୋଜନ—ଏପରିକି ଅଭକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ—ଖାଇ ମୋ ଜିଭ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଛି। ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ତୁମ ମୁଖ ଦେଖିବି?

Verse 12

अष्टाक्षरीपूजया दिव्यतीर्थैर्विष्णोः पुरा भ्रामितैः शङ्खतीर्थैः / न पावितं मच्छरीरं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव व क्त्रं मुकुन्द

ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରପୂଜା ଓ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନେ—ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାକାଳେ ଯେ ଶଙ୍ଖଜନ୍ୟ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ—ତଥାପି ମୋ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହେଲା ନାହିଁ, ହେ ମୁରାରେ। ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ତୁମ ମୁଖ ଦେଖିବି?

Verse 13

अनर्पितैर्गन्धपुष्पादिकैश्च अनर्पितैर्भूषणैर्वस्त्रजातैः / अवैष्णवानां दिग्धगन्धादिदोषैर्गात्रं दग्धं कदा ह्युद्धरिष्ये मुकुन्द

ଯେ ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରିନଥିଲି, ଏବଂ ଯେ ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ମୁଁ ସମର୍ପଣ କରିନଥିଲି—ଅବୈଷ୍ଣବଙ୍କ ଦୂଷିତ ଗନ୍ଧାଦି ଦୋଷରେ ମୋ ଦେହ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛି। ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିବ?

Verse 14

दग्धौ च पादौ मम वासुदेव न गच्छन्तौ क्षेत्रपथं हरेश्च / नेत्रे च दग्धे मम सर्वदापि नालोकितं तव देव प्रतीकम्

ହେ ବାସୁଦେବ, ମୋ ପାଦ ଦଗ୍ଧ; ତେଣୁ ହରିଙ୍କ ତୀର୍ଥପଥରେ ଚାଲିପାରୁନାହିଁ। ମୋ ନେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ; ଏହିକାରଣେ ତୁମ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରତୀକ (ବିଗ୍ରହ)କୁ କେବେ ଦେଖିପାରିନି।

Verse 15

दग्धौ च हस्तौ मम वासुदेव न पूजितं तव विष्णोः प्रतीकम् / मया कृतं पापजातं मुरारे कदा द्रक्ष्ये तव वक्रं मुकुन्द

ହେ ବାସୁଦେବ, ମୋ ହସ୍ତ ଦଗ୍ଧ; ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରତୀକକୁ ପୂଜା କରିନଥିଲି। ହେ ମୁରାରି, ମୁଁ ପାପର ଢେର କରିଛି—ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ତୁମ ମୁଖ ଦେଖିବି?

Verse 16

मदीयदोषान्गणयन्न पूर्ण दयां कुरु त्वं सुद्धदास्यान्मुकुन्द / यावन्ति लोमानि मदीयगात्रे संति प्रभो सर्वदोर्षर्विदूर

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ମୋ ଦୋଷ ଗଣନା କରନି; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୟା କରି ଶୁଦ୍ଧ ଦାସ୍ୟ ଦିଅ। ପ୍ରଭୁ, ମୋ ଦେହରେ ଯେତେ ରୋମ ଅଛି ସେତେ ପାପ; ତଥାପି ତୁମେ ସର୍ବଦୋଷବିଦୂର।

Verse 17

तावन्ति पापानि मदीयगात्रे कदा द्रक्ष्ये तव वक्त्रं मुकुन्द / अनन्तदेहे पतिपुत्रैर्गृहैश्च मित्रैर्धनैः पशुभृत्यादिकैश्च

ମୋ ଦେହରେ ଏତେ ପାପ ଲାଗିରହିଛି—ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, କେବେ ମୁଁ ତୁମ ମୁଖ ଦେଖିବି? ହେ ଅନନ୍ତଦେହ ପ୍ରଭୁ, ପତି-ପୁତ୍ର, ଘର-ଗୃହସ୍ଥି, ମିତ୍ର, ଧନ, ପଶୁ ଓ ଭୃତ୍ୟାଦିରେ ମୁଁ ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲି।

Verse 18

सुखं नाप्तं ह्यपुमात्रं मुकुन्द सेवा मुक्ता तव देवस्य विष्णोः / इतः परं पुत्रमित्रादिकं च यास्ये नाहं तव दासी भवामि

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ! ମୁଁ ଅଣୁମାତ୍ର ସୁଖ ମଧ୍ୟ ପାଇନି; ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମ ସେବାରୁ ମୁଁ ମୁକ୍ତ। ଏହାପରେ ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର ଆଦିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି; ମୁଁ ତୁମ ଦାସୀ ହେବିନି।

Verse 19

येये ब्रूयुः पुत्रमित्रादिकैश्च सम्यक् सुखं जायते मर्त्यलोके / तेषामास्ये मूत्रविष्ठादिकं च सम्यक् सदा पतितं चेति जाने

ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ପୁତ୍ର, ମିତ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସମ୍ୟକ୍ ସୁଖ ଜନ୍ମେ ବୋଲି ଯେମାନେ କହନ୍ତି—ମୁଁ ଜାଣେ, ସେମାନଙ୍କ ମୁଖରେ ମୂତ୍ର, ବିଷ୍ଠା ଆଦି ମଳ ସଦା ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପଡ଼ିଥାଏ।

Verse 20

मित्रादीनां यत्कृतं द्रव्यजातं वृथा गतं मलरूपं च जातम् / सद्वैष्णवानां यत्कृतं द्रव्यजातं हरिप्राप्तेः कारणं स्यात्सदैव

ମିତ୍ର ଆଦିଙ୍କ ପାଇଁ ଯେ ଧନ ବ୍ୟୟ ହୁଏ, ସେ ଧନ ବ୍ୟର୍ଥ ଯାଇ ମଳରୂପ ହୋଇଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସଦ୍ୱୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଯେ ଧନ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ, ସେ ସଦା ହରି-ପ୍ରାପ୍ତିର କାରଣ ହୁଏ।

Verse 21

एतादृशं तत्तु जातं मुकुन्द अलं ह्यलं तेन दुःखं च भुक्तम् / संगं दत्तात्सज्जनानां सदा त्वं विना च त्वं दुर्जनानां च संगात्

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ! ଏପରି ହିଁ ଘଟିଛି—ଅଳଂ, ଅଳଂ! ସେହି ସଙ୍ଗରୁ ଦୁଃଖ ଭୋଗ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ତୁମେ ସଦା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଗ୍ରହଣ କର, ଏବଂ ଦୁର୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗରୁ ନିଜକୁ ଦୂରେ ରଖ।

Verse 22

संगैः सदा दुर्जनानां मुरारे गात्रं दग्धं न विरागेण युक्तम् / एतादृशाहं कां गातिं वा मुकुन्द यास्ये न जाने दयया मां च पाहि

ହେ ମୁରାରେ! ଦୁର୍ଜନଙ୍କ ସଦା ସଙ୍ଗରୁ ମୋ ଦେହ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ପରି ଲାଗୁଛି, ଏବଂ ମୋରେ ବିରାଗ ନାହିଁ। ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ମୁଁ କେଉଁ ଗତିକୁ ଯିବି—ମୁଁ ଜାଣେନି; ଦୟାକରି ମୋତେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କର।

Verse 23

एतादृशो ह्यनुतापः खगेन्द्र प्रायश्चित्तं न च क्षौरादिकं च / भानोः कन्या ह्यनुतापं च कृत्वा विचारयामास हरेः सुतत्त्वम्

ହେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର! ଏପରି ହୃଦୟଗତ ଅନୁତାପ ହିଁ ସତ୍ୟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; କେବଳ କ୍ଷୌରାଦି ବାହ୍ୟ କର୍ମ ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟକନ୍ୟା ଅନୁତାପ କରି ହରିଙ୍କ ସୁତତ୍ତ୍ୱକୁ ଗଭୀରେ ବିଚାର କଲେ।

Verse 24

सर्वोत्तमो हरिरेकः सदैव यतः पूर्णः सर्वगुणैस्ततश्च / सृष्टौ यस्माज्जयते विश्वजातमतो हरिः सर्वगुणैश्च पूर्णः

ହରି ଏକମାତ୍ର ସଦା ସର୍ବୋତ୍ତମ, କାରଣ ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସୃଷ୍ଟିରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମେ; ତେଣୁ ହରି ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

Verse 25

यो देवानामाद्य अकार एव यतो ब्रह्माद्या नैव पूर्णाः समस्ताः / लक्ष्मीप्रसादाच्चिरपुण्येन जातो यथायोग्यं पूर्णगुणो विरिञ्चः

ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଆଦ୍ୟ ‘ଅକାର’, ଯାହାଙ୍କ କାରଣରୁ ବ୍ରହ୍ମାଦି ସମସ୍ତେ ସର୍ବଥା ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି—ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦରେ, ଦୀର୍ଘ ପୁଣ୍ୟଫଳରୁ, ବିରିଞ୍ଚ (ବ୍ରହ୍ମା) ଜନ୍ମିଲେ ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣଗୁଣଯୁକ୍ତ ହେଲେ।

Verse 26

न लक्ष्मीवद्गुणपूर्णो विरिञ्चो न विष्णुवद्गुणपूर्णा रमापि / न वायुवद्भारती चापि पूर्णा न शेषवद्वारुणी चापि पूर्णा

ବିରିଞ୍ଚ (ବ୍ରହ୍ମା) ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପରି ଗୁଣପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି; ରମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ପରି ଗୁଣପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି। ଭାରତୀ (ସରସ୍ୱତୀ) ବାୟୁ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି; ଓ ବାରୁଣୀ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି।

Verse 27

न वै रुद्रवत्पार्वती पूर्णरूपा ह्यन्येप्येवं नैव पूर्णाः सदैव / आलोचनामेवमेषा हि कृत्वा तपश्चक्रे यमुनायाश्च तीरे

ପାର୍ବତୀ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ର ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପା ନୁହନ୍ତି; ଏହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ସର୍ବଥା ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହନ୍ତି। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଯମୁନା ତଟରେ ତପ କଲେ।

Verse 28

तदाचाहं यमुनायाश्च तीरं पार्थेन साकं मृगयां गतः खग / दृष्ट्वा च तां तत्र तपश्चरन्तीं तदाब्रुवं मत्सखायं च पार्थम्

ତେବେ, ହେ ଖଗ (ଗରୁଡ), ମୁଁ ପାର୍ଥଙ୍କ ସହ ମୃଗୟା ପାଇଁ ଯମୁନା-ତୀରକୁ ଗଲି। ସେଠାରେ ତପ କରୁଥିବା ସେ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି, ମୁଁ ମୋ ସଖା ପାର୍ଥଙ୍କୁ କହିଲି।

Verse 29

हे पार्थ शीघ्रं व्रज कन्यासमीपं त्वं पृच्छ कस्मादत्र तपः करोषि / एवं प्रोक्तस्तत्समीपं स गत्वा पृष्ट्वा चैतत्कारणं शीघ्रमेव

“ହେ ପାର୍ଥ, ଶୀଘ୍ର ସେ କନ୍ୟାଙ୍କ ସମୀପକୁ ଯାଅ ଏବଂ ପଚାର—ତୁମେ ଏଠାରେ କାହିଁକି ତପ କରୁଛ?” ଏପରି କୁହାଯାଇ ସେ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ବିଳମ୍ବ ନ କରି କାରଣ ପଚାରିଲା।

Verse 30

आगत्य मामवदत्फाल्गुनोयं सर्वं वृत्तांन्तं त्वसौ मत्समीपे / ततस्त्वहं सुमुहूर्ते च तस्याः पाणिग्रहं कृतवांस्तत्र सम्यक्

ତାପରେ ଫାଲ୍ଗୁନ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି, ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲେ। ତାପରେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁଁ ସେଠାରେ ଯଥାବିଧି ତାଙ୍କର ପାଣିଗ୍ରହଣ (ବିବାହ) କଲି।

Verse 31

तस्याश्च तापात्संततं मद्विचारात्प्रसन्नोहं सततं सुप्रसन्नः / पूर्णानन्दे रममाणास्य नित्यं तया च मे किं सुखंस्यात्खगेन्द्र

ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର ତପ ଓ ମୋର ସତତ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ—ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ। ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦରେ ନିତ୍ୟ ରମଣ କରୁଛି; ତେଣୁ, ହେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କୁ ଆଉ କି ସୁଖ ଦରକାର?

Verse 32

मया विवाहोनुग्रहार्थं हि तस्या अङ्गीकृतो न तु सौख्याय वीन्द्र / तथा वक्ष्ये लक्ष्मणायाश्च रूपं पाणिग्राहे कारणं चापि वीन्द्रा

ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରି ସହାୟତା ଦେବା ପାଇଁ ମାତ୍ର ସେ ବିବାହ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲି; ମୋ ସୁଖ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ହେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର। ଏହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମଣାଙ୍କ ରୂପ ଓ ତାଙ୍କ ପାଣିଗ୍ରହଣର କାରଣ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି, ହେ ପକ୍ଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 33

शृणुष्व तत्तव वक्ष्यामि गोप्यं सच्छिष्यके नास्ति गोप्यं गुरोश्च

ଶୁଣ—ମୁଁ ତୁମକୁ ତତ୍ତ୍ୱ କହୁଛି, ଯାହାକୁ ଗୋପ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ସଦ୍‌ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ କିଛି ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ; ଗୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲୁଚାଇବାକୁ କିଛି ନାହିଁ।