Adhyaya 30

Verse 1

पूजनविधिर्नामैकोनत्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच / विस्तरेण प्रवक्ष्यामि श्रीधरस्यार्चनं शुभम् / परिवारश्च सर्वेषां समोज्ञेयो हि पण्डितैः

‘ପୂଜନବିଧି’ ନାମକ ଏକୋଣତ୍ରିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ସୂତ କହିଲେ—ମୁଁ ଶ୍ରୀଧର (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ଶୁଭ ଅର୍ଚ୍ଚନ ବିଧିକୁ ବିସ୍ତାରରେ କହିବି; ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପରିବାରକୁ ମଧ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସମ୍ୟକ୍ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 2

ॐ श्रां हृदयाय नमः / ॐ श्रींशिरसे स्वाहा / ॐ श्रू शिखायै वषटू / ॐ श्रैं कवचाय हुं / ॐ श्रौं नेत्रत्रयाय वौषट् / ॐ श्रः अस्त्राय फट् इति

ॐ ଶ୍ରାଂ—ହୃଦୟାୟ ନମଃ। ॐ ଶ୍ରୀଂ—ଶିରସେ ସ୍ୱାହା। ॐ ଶ୍ରୂଂ—ଶିଖାୟୈ ବଷଟ୍। ॐ ଶ୍ରୈଂ—କବଚାୟ ହୁଂ। ॐ ଶ୍ରୌଂ—ନେତ୍ରତ୍ରୟାୟ ବୌଷଟ୍। ॐ ଶ୍ରଃ—ଅସ୍ତ୍ରାୟ ଫଟ୍। ଇତି ନ୍ୟାସମନ୍ତ୍ରାଃ।

Verse 3

दर्शयेदात्मनो मुद्रां शङ्खचक्रगदादिकाम् / ध्यात्वात्मानं श्रीधराख्यं शङ्खचक्रगदाधरम्

ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଆଦିର ନିଜ ମୁଦ୍ରା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ; ପରେ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ଶ୍ରୀଧର ରୂପେ ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବ।

Verse 4

ततस्तं पूजयेद्देवं मण्डले स्वस्तिकादिके / आसनं पूजयेदादौ देवदेवस्य शार्ङ्गिणः / एबिर्मन्त्रैर्महादेव तान्मत्राञ्छृणु शङ्कर

ତାପରେ ସ୍ୱସ୍ତିକ ଆଦି ଶୁଭଚିହ୍ନଯୁକ୍ତ ମଣ୍ଡଳରେ ସେଇ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବ। ପ୍ରଥମେ ଦେବଦେବ ଶାର୍ଙ୍ଗିଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆସନକୁ ପୂଜା କରିବ। ହେ ମହାଦେବ, ହେ ଶଙ୍କର, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।

Verse 5

ॐ श्रीधरासनदेवताः आगच्छता / ॐ समस्तपरिवारायच्युतासनाय नमः

ॐ ଶ୍ରୀଧରାସନର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବତାମାନେ, ଆଗମନ କରନ୍ତୁ। ॐ ସମସ୍ତ ପରିବାର ସହିତ ଅଚ୍ୟୁତାସନକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 6

ॐ धात्रे नमः / ॐ विधात्रे नमः / ॐ गङ्गायै नमः / ॐ यमुनायै नमः / ॐ आधारशक्तयै नमः / ॐ कूर्ंमाय नमः / ॐ अनन्ताय नमः / ॐ पृथिव्यै नमः / ॐ धर्ंमाय नमः / ॐ ज्ञानाय नमः / ॐ वैराग्याय नमः / ॐ ऐश्वर्याय नमः / ॐ अधर्ंमाय नमः / ॐ अज्ञानाय नमः / ॐ अवैराग्याय नमः / ॐ अनैश्वर्याय नमः / ॐ कन्दाय नमः / ॐ नालाय नमः / ॐ पद्माय नमः / ॐ विमलायै नमः / ॐ उत्कर्षिण्यै नमः / ॐ ज्ञानायै नमः / ॐ क्रियायै नमः / ॐ योगायै नमः / ॐ प्रह्व्यै नमः / ॐ सत्यायै नमः / ॐ ईशानायै नमः / ॐ अनुग्रहायै नमः

ॐ ଧାତ୍ରେ ନମଃ। ॐ ବିଧାତ୍ରେ ନମଃ। ॐ ଗଙ୍ଗାୟୈ ନମଃ। ॐ ଯମୁନାୟୈ ନମଃ। ॐ ଆଧାରଶକ୍ତୟୈ ନମଃ। ॐ କୂର୍ମାୟ ନମଃ। ॐ ଅନନ୍ତାୟ ନମଃ। ॐ ପୃଥିବ୍ୟୈ ନମଃ। ॐ ଧର୍ମାୟ ନମଃ। ॐ ଜ୍ଞାନାୟ ନମଃ। ॐ ବୈରାଗ୍ୟାୟ ନମଃ। ॐ ଐଶ୍ୱର୍ୟାୟ ନମଃ। ॐ ଅଧର୍ମାୟ ନମଃ। ॐ ଅଜ୍ଞାନାୟ ନମଃ। ॐ ଅବୈରାଗ୍ୟାୟ ନମଃ। ॐ ଅନୈଶ୍ୱର୍ୟାୟ ନମଃ। ॐ କନ୍ଦାୟ ନମଃ। ॐ ନାଲାୟ ନମଃ। ॐ ପଦ୍ମାୟ ନମଃ। ॐ ବିମଲାୟୈ ନମଃ। ॐ ଉତ୍କର୍ଷିଣ୍ୟୈ ନମଃ। ॐ ଜ୍ଞାନାୟୈ ନମଃ। ॐ କ୍ରିୟାୟୈ ନମଃ। ॐ ଯୋଗାୟ ନମଃ। ॐ ପ୍ରହ୍ୱ୍ୟୈ ନମଃ। ॐ ସତ୍ୟାୟ ନମଃ। ॐ ଈଶାନାୟ ନମଃ। ॐ ଅନୁଗ୍ରହାୟ ନମଃ।

Verse 7

अर्चयित्वा समं रुद्र हरिमावाह्य संयजेत् / मन्त्रैरेभिर्महाप्राज्ञः सर्वपापप्रणाशनैः

ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି, ହରିଙ୍କୁ ଆବାହନ କରି, ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ସର୍ବପାପ-ନାଶକ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜନ କରିବ।

Verse 8

ॐ ह्रीं श्रीधराय त्रैलोक्यमोहनाय विष्णवे नमः आगच्छ

ॐ ହ୍ରୀଂ—ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟମୋହନ ଶ୍ରୀଧର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆଗମନ କରନ୍ତୁ।

Verse 9

ॐ श्रियै नमः / ॐ श्रां हृदयाय नमः / ॐ श्रीं शिरसे नमः / ॐ श्रूं शिखायै नमः / ॐ श्रैं कवचाय नमः / ॐ श्रौं नेत्रत्रयाय नमः / ॐ श्रः अस्त्राय नमः / ॐ शङ्खाय नमः / ॐ पद्माय नमः / ॐ चक्राय नमः / ॐ गदायै नमः / ॐ श्री वत्साय नमः / ॐ कौस्तुभ्य नमः / ॐ वनमालायै नमः / ॐ पीताम्बराय नमः / ॐ व्रह्मणे नमः / ॐ नारदाय नमः / ॐ गुरुभ्यो नमः / ॐ इन्द्राय नमः / ॐ अग्नये नमः / ॐ यमाय नमः / ॐ निरृतये नमः / ॐ वरुणाय नमः / ॐ वायवे नमः / ॐ सोमाय नमः / ॐ ईशानाय नमः / ॐ अनन्ताय नमः / ॐ ब्रह्मणे नमः / ॐ सत्त्वाय नमः / ॐ रजसे नमः / ॐ तमसे नमः / ॐ विष्वक्सेनाय नमः

ॐ ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ)ଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ॐ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ନମସ୍କାର; ଶିରକୁ; ଶିଖାକୁ; କବଚକୁ; ତ୍ରିନେତ୍ରକୁ; ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନମସ୍କାର। ॐ ଶଙ୍ଖ, ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାକୁ ନମସ୍କାର; ଶ୍ରୀବତ୍ସକୁ; କୌସ୍ତୁଭକୁ; ବନମାଳାକୁ; ଏବଂ ପୀତାମ୍ବରକୁ ନମସ୍କାର। ॐ ବ୍ରହ୍ମା, ନାରଦ, ଗୁରୁମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, ନିରୃତି, ବରୁଣ, ବାୟୁ, ସୋମ, ଈଶାନ, ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ॐ ସତ୍ତ୍ୱ-ରଜସ-ତମସ ଗୁଣକୁ ନମସ୍କାର। ॐ ବିଷ୍ୱକ୍ସେନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 10

अभिषेकं तथा वस्त्त्रं ततो यज्ञोपवीतकम् / गन्धं पुष्पं तथा धूपं दीपमन्नं प्रदक्षिणम्

ପ୍ରଥମେ ଅଭିଷେକ କରିବା, ପରେ ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବା, ତାପରେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ (ଜନେଉ) ଦେବା। ପଛରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ (ଅନ୍ନ) ଅର୍ପଣ କରି ଶେଷରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା।

Verse 11

दद्यादेभिर्महामन्त्रैः समप्यार्थ जपेन्मनुम् / शतमष्टोत्तरं चापि जप्त्वा ह्यथ समर्पयेत्

ଏହି ମହାମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରି ବିଧିକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ସମାପ୍ତ କରି, ପରେ ମନ୍ତ୍ରଜପ କରିବା। ଏକଶେ ଆଠଥର ଜପ କରି ସେଷରେ ପୁନଃ ସମର୍ପଣ କରି ସମାପନ କରିବା।

Verse 12

ततो मुहूर्तमेकन्तुध्यायेद्देवं हृदि स्थितम् / शुद्धस्फटिकसंकाशं सूर्यकोटिसमप्रभम्

ତାପରେ ଏକାନ୍ତରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା—ଯିଏ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ ଏବଂ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାଶାଳୀ।

Verse 13

प्रसन्नवदनं सौम्यं स्फुरन्मकरकुण्डलम् / किरीटिनमुदाराङ्गं वनमालासमन्वितम्

ତାଙ୍କର ମୁଖ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ରୂପ ସୌମ୍ୟ; ମକରାକୃତି କୁଣ୍ଡଳ ଝଲମଲ କରୁଥିଲା। ସେ କିରୀଟଧାରୀ, ଉଦାର ଓ ଦୀପ୍ତ ଅଙ୍ଗଶୋଭାଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ବନମାଳାରେ ଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 14

परब्रह्मस्वरूपं च श्रीधरं चिन्तयेत्सुधीः / अनेन चैव स्तोत्रेण स्तुवीत परमेश्वरम्

ସୁଧୀଜନ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଚିନ୍ତନ କରୁ; ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁ।

Verse 15

श्रीनिवासाय देवाय नमः श्रीपतये नमः / श्रीधराय सशार्ङ्गाय श्रीप्रदाय नमोनमः

ଦେବ ଶ୍ରୀନିବାସଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଶ୍ରୀପତିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶାର୍ଙ୍ଗଧାରୀ ଶ୍ରୀଧରଙ୍କୁ, ଶ୍ରୀପ୍ରଦାତାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 16

श्रीवल्लभाय शान्ताय श्रीमते च नमोनमः / श्रीपर्वतनिवासाय नमः श्रेयस्कराय च

ଶାନ୍ତ ଓ ଶ୍ରୀମାନ ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ପବିତ୍ର ପର୍ବତନିବାସୀ, ଶ୍ରେୟସ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 17

श्रेयसां पतये चैव ह्याश्रमाय नमोनमः / नमः श्रेयः स्वरूपाय श्रीकराय नमोनमः

ସମସ୍ତ ଶ୍ରେୟର ପତିଙ୍କୁ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଆଶ୍ରୟସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଶ୍ରେୟଃସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ଓ ଶ୍ରୀକରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 18

शरण्याय वरेण्याय नमो भूयो नमोनमः / स्तोत्रं कृत्वा नमस्कृत्य देवदेवं विसर्जयेत्

ଶରଣ୍ୟ ଓ ବରେଣ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରି ନମସ୍କାର କରି, ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଆଦରରେ ବିଦାୟ ଦିଅ।

Verse 19

यः करोति महाभक्त्या स याति परमं पदम्

ଯେ ମହାଭକ୍ତିରେ ଏହା କରେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 20

इं यः पठते ऽध्यायं विष्णुपूजाप्रकाशकम् / स विधूयेह पापानि याति विष्णोः परं पदम्

ଯେ ବିଷ୍ଣୁପୂଜାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ ପଢ଼େ, ସେ ଏଠିଏ ପାପ ଝାଡ଼ି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ।