Adhyaya 234

Verse 1

ऽध्यायः सूत उवाच / वक्ष्ये ऽहमच्युतस्तोत्रं शृणु शौनक सर्वदम् / ब्रह्मा पृष्टो नारदाय यथोवाच तथा परम्

ସୂତ କହିଲେ: ମୁଁ ଅଚ୍ୟୁତ-ସ୍ତୋତ୍ର କହିବି; ହେ ଶୌନକ, ଶୁଣ—ଏହା ସର୍ବଦାୟକ। ନାରଦ ପଚାରିଲେ ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ମୁଁ ସେ ପରମ ଉପଦେଶ କହୁଛି।

Verse 2

नारद उवाच / यथाक्षयो ऽव्ययो विष्णुः स्तोतव्यो वरदो मया / प्रत्यहं चार्चनाकाले तथा त्वं वक्तुमर्हसि

ନାରଦ କହିଲେ: ଯେପରି ଅକ୍ଷୟ, ଅବ୍ୟୟ, ବରଦାତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ, ସେହିପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଦିନ ଅର୍ଚ୍ଚନାକାଳରେ ପାଠ୍ୟ ସେହି ସ୍ତବକୁ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ।

Verse 3

ते धन्यास्ते सुजन्मानस्ते हि सर्वसुखप्रदाः / सफलं जीवितं तेषां ये स्तुवन्ति सदाच्युतम्

ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ସେମାନେ ସୁଜନ୍ମା; ସେମାନେ ହିଁ ସର୍ବସୁଖପ୍ରଦ ହୁଅନ୍ତି। ଯେମାନେ ସଦା ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନ ସଫଳ।

Verse 4

ब्रह्मोवाच / मुने स्तोत्रं प्रवक्ष्यामिः वासुदेवस्य मुक्तिदम् / शृणु येन स्तुतः सम्यक् पूजाकाले प्रसीदति

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ହେ ମୁନେ, ମୁଁ ବାସୁଦେବଙ୍କ ମୁକ୍ତିଦାୟକ ସ୍ତୋତ୍ର କହିବି। ଶୁଣ—ଏହାଦ୍ୱାରା ସମ୍ୟକ୍ ସ୍ତୁତି କରାଗଲେ ସେ ପୂଜାକାଳରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 5

ॐ नमो (भगवतेः वासुदेवाच नमः सर्वापहारिणे / नमो विशुद्धदेहाय नमो ज्ञानस्वरूपिणे

ଓଁ ନମଃ। ଭଗବାନ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ—ଯିଏ ସମସ୍ତ କଲ୍ମଷ ଓ ବିଘ୍ନ ହରଣ କରନ୍ତି। ପରମ ବିଶୁଦ୍ଧ ଦେହଧାରୀ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ-ଚେତନା ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 6

नमः सर्वसुरेशाय नमः श्रीवत्सधारिणे / नमश्चर्मासिहस्ताय नमः पङ्कजमालिने

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ଶ୍ରୀବତ୍ସ-ଚିହ୍ନଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଳ, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ପଦ୍ମମାଳାଭୂଷିତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 7

नमो विश्वप्रतिष्ठाय नमः पीताम्बराय च / नमो नृसिंहरूपाय वैकुण्ठाय नमोनमः

ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ଆଧାରସ୍ୱରୂପ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ପୀତାମ୍ବରଧାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ନୃସିଂହରୂପୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ବୈକୁଣ୍ଠନାଥଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ।

Verse 8

नमः पङ्कजनाभाय नमः क्षीरोदशायिने / नमः सहस्रशीर्षाय नमो नागाङ्गशायिने

ପଦ୍ମନାଭ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; କ୍ଷୀରସାଗରେ ଶୟନକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ସହସ୍ରଶୀର୍ଷଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ନାଗଶୟ୍ୟା (ଶେଷ) ଉପରେ ଶୟନକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 9

नमः परशुहस्ताय नमः क्षत्त्रान्तकारिणे / नमः सत्यप्रतिज्ञाय ह्यजिताय नमोनमः

ପରଶୁହସ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; କ୍ଷତ୍ରିୟବଂଶାନ୍ତକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ। ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ଅଜେୟ ଅଜିତଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ।

Verse 10

नमस्त्रै लोक्यनाथाय नमश्चक्रधारय च / नमः शिवाय सूक्ष्माय पुराणाय नमोनमः

ତ୍ରିଲୋକନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିବସ୍ୱରୂପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଏହି ପବିତ୍ର ପୁରାଣକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 11

नमो वामनरूपाय बलिराज्यापहारिणे / नमो यज्ञवराहाय गोविन्दाय नमोनमः

ବାମନରୂପେ ବଲିରାଜ୍ୟ ଅପହରଣ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯଜ୍ଞବରାହଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।

Verse 12

नमस्ते परमानन्द नमस्ते परमाक्षर / नमस्ते ज्ञानसद्भाव नमस्ते ज्ञानदायक

ହେ ପରମାନନ୍ଦ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପରମାକ୍ଷର, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଜ୍ଞାନର ସତ୍ୟସ୍ୱଭାବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଜ୍ଞାନଦାତା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 13

नमस्ते परमाद्वैत नमस्ते पुरुषोत्तम / नमस्ते विश्वकृद्देव नमस्ते विश्वभावन

ହେ ପରମାଦ୍ୱୈତ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ତ୍ତା ଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବିଶ୍ୱଭାବନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 14

नमस्ते स्ताद्विश्वनाथ नमस्तेः विश्वकारण / नमस्ते मधुदैत्यघ्न नमस्ते रावणान्तक

ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବିଶ୍ୱକାରଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ମଧୁଦୈତ୍ୟଘ୍ନ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ହେ ରାବଣାନ୍ତକ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 15

नमस्ते कंसकेशिघ्न नमस्ते कैटभार्दन / नमस्ते शतपत्राक्ष नमस्ते गरुडध्वज

ହେ କଂସ-କେଶି-ନିହନ୍ତା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ କୈଟଭ-ସଂହାରକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ପଦ୍ମନେତ୍ର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଗରୁଡଧ୍ୱଜଧାରୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 16

नमस्ते कालनेमिघ्न नमस्ते गरुडासन / नमस्ते देवकीपुत्र नमस्ते वृष्णिनन्दन

ହେ କାଳନେମି-ନିହନ୍ତା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଗରୁଡାସନସ୍ଥ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବକୀପୁତ୍ର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ବୃଷ୍ଣିକୁଳ-ନନ୍ଦନ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 17

नमस्ते रुक्मिणीकान्त नमस्ते दितिनन्दन / नमस्ते गोकुलावास नमस्ते गोकुलप्रिय

ହେ ରୁକ୍ମିଣୀକାନ୍ତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଦିତି-ବଂଶ-ନନ୍ଦନ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଗୋକୁଳାବାସୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ହେ ଗୋକୁଳପ୍ରିୟ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

Verse 18

जय गोपवपुः कृष्ण जय गोपीजनप्रिय / जय गोवर्धनाधार जय गोकुलवर्धन

ଜୟ ହୋକ ଗୋପବପୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ; ଜୟ ହୋକ ଗୋପୀଜନପ୍ରିୟଙ୍କ। ଜୟ ହୋକ ଗୋବର୍ଧନାଧାରଙ୍କ; ଜୟ ହୋକ ଗୋକୁଳବର୍ଧନଙ୍କ।

Verse 19

जय रावणवीरघ्न जय चाणूरनाशन / जय वृष्णिकुलोद्द्योत जय कालीयमर्दन

ଜୟ ହୋକ ରାବଣ-ବୀରଘ୍ନଙ୍କ; ଜୟ ହୋକ ଚାଣୂରନାଶନଙ୍କ। ଜୟ ହୋକ ବୃଷ୍ଣିକୁଳୋଦ୍ୟୋତଙ୍କ; ଜୟ ହୋକ କାଳୀୟମର୍ଦନଙ୍କ।

Verse 20

जय सत्य जगत्साक्षिन् जय सर्वार्थसाधक / जय वेदान्तविद्वेद्य जय सर्वद माधव

ଜୟ ତୁମକୁ, ହେ ସତ୍ୟ, ଜଗତ୍‌ସାକ୍ଷୀ; ଜୟ ତୁମକୁ, ସର୍ବାର୍ଥସାଧକ। ଜୟ ତୁମକୁ, ବେଦାନ୍ତବିଦ୍‌ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ; ସଦା ଜୟ, ହେ ମାଧବ॥

Verse 21

जय सर्वाश्रयाव्यक्त जय सर्वग माधव / जय सूक्ष्म चिदान्दन जय चित्तनिरञ्जन

ଜୟ ତୁମକୁ, ହେ ସର୍ବାଶ୍ରୟ ଅବ୍ୟକ୍ତ; ଜୟ ତୁମକୁ, ସର୍ବଗ ମାଧବ। ଜୟ ତୁମକୁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିଦାନନ୍ଦଦାତା; ଜୟ ତୁମକୁ, ଚିତ୍ତନିରଞ୍ଜନ॥

Verse 22

जयस्ते ऽस्तु निरालम्ब जय शान्त सनातन / जय नाथ जगत्पुष्ट (त्पूज्य) जय विष्णो नमो ऽस्तूते

ଜୟ ତୁମକୁ, ହେ ନିରାଲମ୍ବାଧାର; ଜୟ ତୁମକୁ, ହେ ଶାନ୍ତ ସନାତନ। ଜୟ ତୁମକୁ, ହେ ନାଥ, ଜଗତ୍‌ପୋଷକ, ପୂଜ୍ୟ; ଜୟ ତୁମକୁ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ—ନମସ୍କାର॥

Verse 23

त्वं गुरुस्त्वं हरे शिष्यस्त्वं दीक्षामन्त्रमण्डलम् / त्वं न्यासमुद्रासमयास्त्वं च पुष्पादिसाधनम्

ହେ ହରି, ତୁମେ ଗୁରୁ, ତୁମେ ଶିଷ୍ୟ; ତୁମେ ଦୀକ୍ଷା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ମଣ୍ଡଳ। ତୁମେ ନ୍ୟାସ, ମୁଦ୍ରା ଓ ବିଧି-ନିୟମ; ତୁମେ ପୁଷ୍ପାଦି ଅର୍ପଣର ସାଧନ॥

Verse 24

त्वमाधारस्त्वं ह्यनन्तस्त्वं कूर्मःस्त्वं धराम्बुजम् / धर्मज्ञानादयस्त्वं हि वेदिमण्डलशक्तयः

ତୁମେ ଆଧାର; ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଅନନ୍ତ; ତୁମେ କୂର୍ମ; ତୁମେ ଧରା-କମଳ। ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଆଦି ତୁମେ ହିଁ; ଏବଂ ବେଦି-ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ହିଁ॥

Verse 25

त्वं प्रभो छलभृद्रामस्त्वं पुनः स खरान्तकः / त्वं ब्रह्मर्षिश्चदेवस्त्वं विष्णुः सत्यपराक्रमः

ହେ ପ୍ରଭୋ! ତୁମେ ହଳଧାରୀ ରାମ; ପୁନଃ ତୁମେ ଖରାନ୍ତକ। ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଦେବ; ତୁମେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ବିଷ୍ଣୁ।

Verse 26

त्वं नृसिंहः परानन्दो वराहस्त्वं धराधरः / त्वं सुपर्णस्तथा चक्रं त्वं गदा शङ्ख एव च

ତୁମେ ନୃସିଂହ—ପରମାନନ୍ଦ; ତୁମେ ବରାହ—ଧରାଧର। ତୁମେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ (ଗରୁଡ) ମଧ୍ୟ; ତୁମେ ଚକ୍ର; ତୁମେ ଗଦା ଓ ଶଙ୍ଖ ମଧ୍ୟ।

Verse 27

त्वं श्रीः प्रभो त्वं मुष्टिसत्वं त्वं माला देव शावती / श्रीवत्सः कौस्तुभस्त्वं हि शार्ङ्गो त्वं च तथेषुधिः

ହେ ପ୍ରଭୋ! ତୁମେ ନିଜେ ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ); ତୁମେ ମୁଷ୍ଟିବଳ (ଅଜେୟ ଶକ୍ତି); ତୁମେ ଦିବ୍ୟ ମାଳା। ତୁମେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କୌସ୍ତୁଭ; ତୁମେ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଏବଂ ଇଷୁଧି (ତୂଣୀର) ମଧ୍ୟ।

Verse 28

त्वं खड्गचर्मणा सार्धं त्वं दिक्पालास्तथा प्रभो / त्वं वेधास्त्वं विधाता च त्वं यमस्त्वं हुताशनः

ହେ ପ୍ରଭୋ! ତୁମେ ଖଡ୍ଗ ଓ ଚର୍ମ (ଢାଳ) ସହିତ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି; ତୁମେ ଦିକ୍ପାଳମାନେ ମଧ୍ୟ। ତୁମେ ବେଧା (ସ୍ରଷ୍ଟା), ତୁମେ ବିଧାତା (ନିୟନ୍ତା); ତୁମେ ଯମ ଓ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି) ମଧ୍ୟ।

Verse 29

त्वं धनेशस्त्वमीशानस्त्वमिन्द्रस्त्वमपांपतिः / त्वं रक्षो ऽधिपतिः साध्यस्त्वं वायुस्त्वं निशाकरः

ତୁମେ ଧନେଶ (କୁବେର); ତୁମେ ଈଶାନ (ଶିବ)—ପରମ ଅଧିପତି। ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର; ତୁମେ ଅପାଂପତି ବରୁଣ। ତୁମେ ରାକ୍ଷସାଧିପତି; ତୁମେ ସାଧ୍ୟଗଣମଧ୍ୟରେ; ତୁମେ ବାୟୁ; ତୁମେ ନିଶାକର ଚନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ।

Verse 30

आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ त्वं मरुद्गणाः / त्वं दैत्या दानवा नागास्त्वं यक्षा राक्षसाः खगाः

ତୁମେ ହି ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ ଓ ରୁଦ୍ର; ତୁମେ ହି ଯୁଗଳ ଅଶ୍ୱିନୀ ଏବଂ ମରୁତଗଣ। ତୁମେ ହି ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ନାଗ; ତୁମେ ହି ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଖଗ (ପକ୍ଷୀ)।

Verse 31

गन्धर्वाप्यरसः सिद्धाः पितरस्त्वं महामराः / भूतानि विषयस्त्वं हि त्वमव्यक्तेन्द्रियाणि च

ତୁମେ ହି ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ ଓ ପିତୃଗଣ, ଏବଂ ମହାଦିବ୍ୟ ସତ୍ତ୍ୱ। ତୁମେ ହି ଭୂତତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟ; ତୁମେ ହି ଅବ୍ୟକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶକ୍ତି) ମଧ୍ୟ।

Verse 32

मनोबुद्धिरहङ्कारः क्षेत्रज्ञस्त्वं हृदीश्वरः / त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः समित्कुशाः

ତୁମେ ହି ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅହଂକାର; ତୁମେ ହି କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ, ହୃଦୟାନ୍ତରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଈଶ୍ୱର। ତୁମେ ହି ଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ହି ବଷଟ୍କାର; ତୁମେ ହି ପବିତ୍ର ଓଂକାର, ସମିଧା ଓ କୁଶ ମଧ୍ୟ।

Verse 33

त्वं वेदी त्वं हरे दीक्षा त्वं यूपस्त्वं हुताशनः / त्वं पत्नी त्वं पुरोडाशस्त्वं शाला स्त्रुक्च त्वं स्तुवः

ହେ ହରି, ତୁମେ ହି ବେଦୀ, ତୁମେ ହି ଦୀକ୍ଷା; ତୁମେ ହି ଯୂପ ଓ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି)। ତୁମେ ହି ଯଜ୍ଞପତ୍ନୀ, ତୁମେ ହି ପୁରୋଡାଶ; ତୁମେ ହି ଶାଳା, ସ୍ରୁକ୍ (ହବନୀ) ଏବଂ ସ୍ତୁତି-ସ୍ତୋତ୍ର।

Verse 34

ग्रावाणः सकलं त्वं हि सदस्यास्त्वं सदाक्षिणः / त्वं सूर्पादिस्त्वं च ब्रह्मा मुसलोलूखले ध्रुवम्

ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ହି ସକଳ—ତୁମେ ହି ଗ୍ରାବାଣ (ପିଷଣ ପଥର); ତୁମେ ହି ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ସଦା ଦକ୍ଷିଣାଦାତା। ତୁମେ ହି ସୂର୍ପ ଆଦି ଗୃହୋପକରଣ; ଏବଂ ତୁମେ ହି ବ୍ରହ୍ମା—ମୁସଳ ଓ ଓଖଳିରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ରୁବ ଭାବେ ବିରାଜିତ।

Verse 35

त्वं होता यजमानस्त्वं त्वं धान्यं पशुयाजकः / त्वमध्वर्युस्त्वमुद्गाता त्वं यज्ञः पुरुषोत्तमः

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ! ତୁମେ ହିଁ ହୋତା, ତୁମେ ହିଁ ଯଜମାନ; ତୁମେ ହିଁ ଧାନ୍ୟ-ଆହୁତି ଓ ପଶୁଯାଗକର୍ତ୍ତା। ତୁମେ ହିଁ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ତୁମେ ହିଁ ଉଦ୍ଗାତା; ତୁମେ ହିଁ ସ୍ୱୟଂ ଯଜ୍ଞ।

Verse 36

दिक्पातालमहि व्योम द्यौस्त्वं नक्षत्रकारकः / देवतिर्यङ्मनुष्येषु जगदेतच्चराचरम्

ତୁମେ ହିଁ ଦିଗ, ପାତାଳ, ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକ; ତୁମେ ହିଁ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତା-ନିୟନ୍ତା। ଦେବ, ତିର୍ୟକ୍ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ଏହି ସମଗ୍ର ଚରାଚର ଜଗତ ତୁମେ ହିଁ।

Verse 37

यत्किञ्चिद्दृश्यते देव ब्रह्माण्डमखिलं जगत् / तव रूपमिदं सर्वं दृष्ट्यर्थं संप्रकाशितम्

ହେ ଦେବ! ଯାହା କିଛି ଦେଖାଯାଏ—ଏହି ଅଖିଳ ଜଗତ, ସମଗ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ—ସବୁ ତୁମର ହିଁ ରୂପ। ଦର୍ଶନାର୍ଥେ ଏହା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଛି।

Verse 38

नाथयन्ते परं ब्रह्म दैवेरपि दुरासदम् / कस्तञ्जानाति विमलं योगगम्यमतीन्द्रियम्

ସେମାନେ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ। ଯୋଗଦ୍ୱାରା ଗମ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟାତୀତ ସେଇ ନିର୍ମଳ ତତ୍ତ୍ୱକୁ—କିଏ ଜାଣିପାରିବ?

Verse 39

अक्षयं पुरुषं नित्यमव्यक्तमजमव्ययम् / प्रलयोत्पत्तिरहितं सर्वव्यापिनमीश्वरम्

ମୁଁ ସେଇ ଅକ୍ଷୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉପାସନା କରେ—ଯିଏ ନିତ୍ୟ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଅଜ ଓ ଅବ୍ୟୟ; ପ୍ରଳୟ-ଉତ୍ପତ୍ତିରହିତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ସର୍ବେଶ୍ୱର।

Verse 40

सर्वज्ञं निर्गुणं शुद्धमानन्दमजरं परम् / बोधरूपं ध्रुवं शान्तं पूर्णमद्वैतमक्षयम्

ସେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ନିର୍ଗୁଣ, ଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ୱୟଂ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ, ଅଜର ଓ ପରମ; ବୋଧସ୍ୱରୂପ, ଧ୍ରୁବ, ଶାନ୍ତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଦ୍ୱୈତ ଓ ଅକ୍ଷୟ।

Verse 41

अवतारेषु या मूर्तिर्विदूरे देव दृश्यते / परं भावंमजानन्तस्त्वां भजन्ति दिवौकसः

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଅବତାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ମୂର୍ତ୍ତି ଦୂରରୁ ଦେଖାଯାଏ, ଆପଣଙ୍କ ପରମ ଅନ୍ତର୍ଭାବକୁ ନ ଜାଣି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବାହ୍ୟ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି।

Verse 42

कथं त्वामीदृशं सूक्ष्मं शक्नोमि पुरुषोत्तम / अराधयितुमीशान मनोगम्यमगोचरम्

ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ହେ ଈଶାନ! ଆପଣ ଏତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ମନରେ ମାତ୍ର ଗମ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୋଚର ନୁହେଁ—ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିପାରିବି?

Verse 43

इह यन्मण्डले नाथ पूज्यते विधिवत्क्रमैः / पुष्पधूपादिभिर्यत्र तत्र सर्वा विभूतयः

ହେ ନାଥ, ଏହି ଲୋକରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ବିଧିବତ୍ କ୍ରମରେ ମଣ୍ଡଳରେ ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଆଦି ଅର୍ପଣ କରି ଆପଣଙ୍କ ପୂଜା ହୁଏ, ସେଠାରେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ବିଭୂତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ସମୃଦ୍ଧି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।

Verse 44

संकर्षणादिभेदेन तव यत् पूजिता मया / क्षन्तुमर्हसि तत्सर्वं यत्कृतं न कृतं मया

ସଙ୍କର୍ଷଣ ଆଦି ଭେଦ ଭାବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଯେ ପୂଜା କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ସବୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ; ମୋ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଠିକ୍ ହୋଇଛି କିମ୍ବା ଯାହା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷମା ହେଉ।

Verse 45

न शक्नोमि विभो सम्यक्कर्तुं पूजां यथोदिताम् / यत्कृतं जपहोमादि असाध्यं पुरुषोत्तम

ହେ ବିଭୋ! ଯଥୋକ୍ତ ଭାବେ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରିବାକୁ ମୁଁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ମୋର କୃତ ଜପ-ହୋମାଦି ମଧ୍ୟ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅସାଧ୍ୟ ପରି ଲାଗେ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।

Verse 46

विनिष्पादयितुं भक्त्या अत स्त्वां क्षमयाम्यहम् / दिवा रात्रौ च सन्ध्यायां सर्वावस्थासु चेष्टतः

ଭକ୍ତିସହିତ ଏହାକୁ ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ମୁଁ ଅସମର୍ଥ; ତେଣୁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷମା ଯାଚନା କରୁଛି। ଦିନ-ରାତି, ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ମୋର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାଦ୍ୱାରା (କ୍ଷମା ଚାହୁଁଛି)।

Verse 47

अचला तु हरे ! भक्तिस्तवाङ्घ्रियुगले मम / शरिरे न (ण) तथा प्रीतिर्न च धर्मादिकेषु च

ହେ ହରେ! ଆପଣଙ୍କ ପାଦଯୁଗଳରେ ମୋର ଭକ୍ତି ଅଚଳ ରହୁ। ଶରୀର ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ନ ହେଉ, ଏବଂ କେବଳ ବାହ୍ୟ ଧର୍ମକର୍ମାଦିରେ ମଧ୍ୟ ସେପରି ପ୍ରୀତି ନ ହେଉ।

Verse 48

यथा त्वयि जगन्नाथ प्रीतिंरात्यन्तिकी मम / किं तेन न कृतं कर्म स्वर्गमोक्षादिसाधनम्

ହେ ଜଗନ୍ନାଥ! ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ପ୍ରୀତି ଅତ୍ୟନ୍ତିକ ଓ ଅଚଳ ହୁଏ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗ-ମୋକ୍ଷାଦି ସାଧନକର୍ମ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ମୋ ଦ୍ୱାରା ଅକୃତ ରହିବ?

Verse 49

यस्य विष्णौ दृढा भक्तिः सर्वकामफलप्रदे / पूजां कर्तुं तथा स्तोत्रं कः शक्नोति तवाच्युत

ଯାହାର ବିଷ୍ଣୁରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ—ହେ ଅଚ୍ୟୁତ—ଆପଣଙ୍କ ପୂଜା ଓ ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ କିଏ କରିପାରିବ?

Verse 50

स्तुतं तु पूजितं मे ऽद्य तत्क्षमस्व नमो ऽस्तु ते / स्तौहि विष्णुं मुने भक्त्या यदीच्छसि परं पदम्

ଆଜି ମୋର ସ୍ତୁତି ଓ ପୂଜା ହୋଇଛି; କିଛି ଦୋଷ ଥାଇଥିଲେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ମୁନି, ପରମ ପଦ ଇଚ୍ଛା କଲେ ଭକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର।

Verse 51

स्तोत्रेणानेन यः स्तौति पूजाकाले जगद्घुरुम्

ଯେ ପୂଜାକାଳେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରଦ୍ୱାରା ଜଗଦ୍‌ଗୁରୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ—

Verse 52

अचिराल्लभते मोक्षं छित्वा संसारबन्धनम् / अन्यो ऽपि यो जपेद्भक्त्या त्रिसन्ध्यं नियतः शुचिः

ସେ ଶୀଘ୍ରେ ସଂସାରବନ୍ଧନ ଛେଦି ମୋକ୍ଷ ଲଭେ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମଧ୍ୟ ଶୁଚି ଓ ନିୟତ ହୋଇ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଭକ୍ତିରେ ଜପ କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ପାଏ।

Verse 53

इदं स्तोत्रं मुने सो ऽपि सर्वकाममवाप्नुयात् / पुत्रार्थो लभते पुत्रान्बद्धो मुच्यते बन्धनात्

ହେ ମୁନି, ଯେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରେ ସେ ସର୍ବ କାମନା ପୂରଣ କରେ। ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ପୁତ୍ର ପାଏ, ଏବଂ ବଦ୍ଧ ଲୋକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 54

रोगाद्विमुच्यते रागी लभते निर्धनो धनम् / विद्यार्थो लभते विद्यां भग्यं कीर्ति च विन्दति

ରୋଗୀ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ନିର୍ଧନ ଧନ ଲଭେ। ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ବିଦ୍ୟା ପାଏ, ଏବଂ ଭାଗ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଲଭେ।

Verse 55

जाति स्मरत्वं मेधावी यद्यदिच्छति चेतसा / स धन्यः सर्ववित्प्राज्ञःस साधुः सर्वकर्मकृत्

ଯେ ମେଧାବୀ ପୁରୁଷ ପୂର୍ବଜନ୍ମ ସ୍ମରଣ କରିପାରେ, ସେ ମନଶକ୍ତିରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରେ ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ସେ ଧନ୍ୟ—ସର୍ବବିଦ୍, ପ୍ରାଜ୍ଞ, ସାଧୁ ଓ ସର୍ବକର୍ମେ ସମର୍ଥ।

Verse 56

स सत्यवाकूछुचिर्दाता यः स्तौति पुरुषोत्तमम् / असंभाष्या हि ते सर्वे सर्वधर्मबहिष्कृताः

ଯେ ବାକ୍ୟରେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଆଚରଣରେ ଶୁଚି ଓ ଦାତା ହୋଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ଏହି ଭକ୍ତି ଓ ସଦ୍ଗୁଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅସଂଭାଷ୍ୟ—ସର୍ବଧର୍ମରୁ ବହିଷ୍କୃତ।

Verse 57

येषां प्रवर्तने नास्ति हरिमुद्दिश्य सत्क्रिया / न शुद्धं विद्यते तस्य मनो वाक्च दुरात्मनः

ଯେମାନଙ୍କ ଆଚରଣରେ ହରିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କୌଣସି ସତ୍କ୍ରିୟା ନାହିଁ, ସେହି ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କର ମନ ଓ ବାକ୍ ଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ।

Verse 58

यस्य सर्वार्थदे विष्णौ भक्तिर्नाव्यभिचारिणी / आराध्य विधिवद्देवं हरिं सर्वसुखप्रदम्

ଯାହାର ଅବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ଭକ୍ତି ସର୍ବାର୍ଥଦାତା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିବିଡ଼, ସେ ବିଧିପୂର୍ବକ ସର୍ବସୁଖପ୍ରଦ ଦେବ ହରିଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

Verse 59

प्राप्नोति पुरुषः सम्यग्यद्यत्प्रार्थयते फलम् / कर्म कामादिकं सर्वं श्रद्धधानः सुरोत्तमः / असुरादिवपुः सिद्धैर्देयते यस्य नान्तरम्

ଶ୍ରଦ୍ଧାଧାରୀ ପୁରୁଷ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେହି ଫଳ ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ହେ ସୁରୋତ୍ତମ, କାମାଦି-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ କର୍ମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ କଲେ ଫଳ ଦିଏ; ତାହା ପାଇଁ ସିଦ୍ଧମାନେ ଅସୁରାଦି ଦେହ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ବିନା ଦେଇଦିଅନ୍ତି।

Verse 60

सकलमुनिभिराद्यश्चिन्त्यते यो हि शुद्धो निखिलहृदि निविष्टो वेत्ति यः सर्वसाक्षी / तमजममृतमीशं वासुदेवं नतो ऽस्मि भयमरणविहीनं नित्यमानन्दरूपम्

ମୁଁ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି—ଆଦି ଓ ଶୁଦ୍ଧ ପ୍ରଭୁ—ଯାହାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ମୁନି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ବସି ସର୍ବସାକ୍ଷୀ ହୋଇ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି। ସେଇ ଅଜ, ଅମୃତ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ—ଭୟମୃତ୍ୟୁହୀନ, ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ।

Verse 61

निखिलभुवन नाथं शाश्वतं सुप्रसन्नं त्वतिविमलविशुद्धं निर्गुणं भवपुष्पैः / सुखमुदितसमस्तं पूजयाम्यात्मभावं विशतु हृदयपद्मे सर्वसाक्षी चिदात्मा

ଭବଭକ୍ତିର ପୁଷ୍ପଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତ ଭୁବନର ନାଥ, ଶାଶ୍ୱତ, ପରମ ପ୍ରସନ୍ନ, ଅତି ନିର୍ମଳ-ବିଶୁଦ୍ଧ, ନିର୍ଗୁଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ। ସର୍ବାନନ୍ଦମୟ, ସଦା ଉଲ୍ଲସିତ ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଆତ୍ମଭାବରେ ଆରାଧନା କରେ; ସର୍ବସାକ୍ଷୀ ଚିଦାତ୍ମା ମୋ ହୃଦୟପଦ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅବସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Verse 62

एवं मयोक्तं परमप्रभावमाद्यन्तहीनस्य परस्य विष्णोः / तस्माद्विचिन्त्यः परमेश्वरो ऽसौ विमुक्तिकामेन नरेण सम्यक्

ଏଭଳି ମୁଁ ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ ପରମ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭାବ କହିଲି। ତେଣୁ ମୋକ୍ଷକାମୀ ମନୁଷ୍ୟ ଉଚିତ ଭାବେ ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଚିନ୍ତନ କରୁ।

Verse 63

बोधस्वरूपं पुरुषं पुराणमादित्यवर्णं विमलं विशुद्धम् / सञ्चिन्त्य विष्णुं परमद्वितीयं कस्तत्र योगी न लंय प्रयाति

ବୋଧସ୍ୱରୂପ ପୁରାଣ ପୁରୁଷ, ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ୍ତ, ବିମଳ-ବିଶୁଦ୍ଧ, ପରମ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ କେଉଁ ଯୋଗୀ ତାଙ୍କରେ ଲୟ ପାଉନାହିଁ?

Verse 64

इमं स्तवं यः सततं मनुष्यः पठेच्च तद्वत्प्रयतः प्रशान्तः / स धूतपाप्मा विततप्रभावः प्रयाति लोकं विततं मुरारेः

ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ସ୍ତବକୁ ସଦା ପାଠ କରେ—ସେହିପରି ପ୍ରୟତ୍ନଶୀଳ ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ ହୋଇ—ସେ ପାପ ଧୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ବିସ୍ତୃତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଭାବ ପାଏ ଏବଂ ମୁରାରି (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କ ବିସ୍ତୃତ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 65

यः प्रार्थयत्यर्थमशेषसौख्यं धर्मं च कामं च तथैव मोक्षम् / स सर्वमुत्सृज्य परं पुराणं प्रयाति विष्णुं शरणं वरेण्यम्

ଯେ ଧନ, ଅଶେଷ ସୁଖ, ଧର୍ମ, କାମ ଏବଂ ମୋକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରି ପରମ ପୁରାଣୋପଦେଶର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ବରେଣ୍ୟ ଶରଣ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 66

विभुं प्रभुं विश्वधरं विशुद्धमशेषसंसारविनाशहेतुम् / यो वासुदेवं विमलं प्रपन्नः स मोक्षमाप्नोति विमुक्तसङ्गः

ଯେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପରମ ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱଧାରକ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଅଶେଷ ସଂସାର-ଚକ୍ର ବିନାଶର କାରଣ—ଏମିତି ନିର୍ମଳ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି, ସେ ଆସକ୍ତିମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋକ୍ଷ ପାଏ।