Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 15
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
कामाक्ष्यैव महालक्ष्मीश्चक्रं श्रीचक्रमेव हि / श्रीविद्यैषा परा विद्या नायिका गुरुनायिका
Transliteration
kāmākṣyaiva mahālakṣmīścakraṃ śrīcakrameva hi / śrīvidyaiṣā parā vidyā nāyikā gurunāyikā
Translation
କାମାକ୍ଷୀ ହିଁ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ; ଚକ୍ର ତ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରୀଚକ୍ର ହିଁ। ଏହି ଶ୍ରୀବିଦ୍ୟା ପରା ବିଦ୍ୟା—ନାୟିକା ଓ ଗୁରୁନାୟିକା।
Word by Word
कामाक्ष्याKāmākṣī
कामाक्ष्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकामाक्षी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
एवindeed
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle ‘indeed’
महालक्ष्मीःMahālakṣmī
महालक्ष्मीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा-लक्ष्मी (प्रातिपदिक; महा + लक्ष्मी)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
चक्रम्the wheel/diagram (cakra)
चक्रम्:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here nominative as predicate/apposition
श्रीचक्रम्Śrīcakra
श्रीचक्रम्:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootश्री-चक्र (प्रातिपदिक; श्री + चक्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; nominative as predicate
एवindeed
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle
हिindeed/for
हि:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात) giving emphasis/reason ‘for/indeed’
श्रीविद्याŚrīvidyā
श्रीविद्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री-विद्या (प्रातिपदिक; श्री + विद्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
एषाthis
एषा:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative pronoun ‘this’
पराsupreme
परा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective agreeing with विद्या
विद्याknowledge/vidyā
विद्या:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
नायिकाleader/heroine
नायिका:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनायिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
गुरुनायिकाthe guru-leader (supreme guide)
गुरुनायिका:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootगुरु-नायिका (प्रातिपदिक; गुरु + नायिका)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular