Shloka 65
Pratisarga-pravartana (How Re-Creation Proceeds) / पुनःसर्ग-प्रवर्तन
Devanagari script
तृणबिन्दुस्तु दक्षाय दक्षः प्रोवाच शक्तये / शक्तेः पराशरश्चापि गर्भस्थः श्रुतवानिदम्
Transliteration
tṛṇabindustu dakṣāya dakṣaḥ provāca śaktaye / śakteḥ parāśaraścāpi garbhasthaḥ śrutavānidam
Translation
ତୃଣବିନ୍ଦୁ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ କହିଲେ; ଦକ୍ଷ ଶକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହି ବଚନ କହିଲେ। ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପରାଶର ଗର୍ଭସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶୁଣିଥିଲେ।
Word by Word
तृणबिन्दुःTṛṇabindu (sage)
तृणबिन्दुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतृणबिन्दु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/particle; विरोध/अन्वयार्थे ‘but/indeed’
दक्षायto Dakṣa
दक्षाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
दक्षःDakṣa
दक्षः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
शक्तयेto Śakti
शक्तये:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
शक्तेःof Śakti
शक्तेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पराशरःParāśara
पराशरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपराशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/Conjunction ‘and’
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात/particle; ‘also/even’
गर्भस्थःbeing in the womb
गर्भस्थः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootगर्भ + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गर्भे स्थितः)
श्रुतवान्heard
श्रुतवान्:
Kriya (क्रिया/Participial predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + वत् (कृत् प्रत्यय)
Formकृतान्त (क्तवतु/वत्-प्रत्ययान्त, Perfect participle active), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोग ‘having heard’
इदम्this (teaching)
इदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन