Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने पुष्परागप्रकारादिभुक्ताकरान्तसप्तकक्षान्तरकथनं नाम त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच षोडशावरणं चक्रं किं तद्रुद्राधिदैवतम् / तत्र स्थिताश्च रुद्राः के केन नाम्ना प्रकीर्तिताः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସଂବାଦସ୍ଥ ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନର ‘ପୁଷ୍ପରାଗ-ପ୍ରକାରାଦି ଭୁକ୍ତାକାରାନ୍ତ ସପ୍ତକକ୍ଷାନ୍ତର-କଥନ’ ନାମକ ତେତ୍ରିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ଭଗବନ୍! ଷୋଡଶାବରଣ ଚକ୍ରର ଅଧିଦେବତା କେଉଁ ରୁଦ୍ର? ସେଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରୁଦ୍ରମାନେ କେଉଁମାନେ, କେଉଁ କେଉଁ ନାମରେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ?

Verse 2

केष्वावरणबिंबेषु किन्नामानो वसंति ते / यौगिकं रौढिकं नाम तेषां ब्रूहि कृपानिधे

ସେମାନେ କେଉଁ କେଉଁ ଆବରଣ-ବିମ୍ବରେ ବସନ୍ତି, ତାଙ୍କର ନାମ କ’ଣ? ହେ କୃପାନିଧି! ସେମାନଙ୍କର ଯୌଗିକ ଓ ରୌଢିକ ନାମ କହନ୍ତୁ॥

Verse 3

हयग्रीव उवाच तत्र रुद्रा लयः प्रोक्तो मुक्ताजालकनिर्मितः / पञ्चयोजनविस्तारस्तत्संख्यायामशोभितः

ହୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ—ସେଠାରେ ‘ରୁଦ୍ରାଳୟ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ମୁକ୍ତାର ଜାଲିକାଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ। ତାହାର ବିସ୍ତାର ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ; ସେହି ପରିମାଣ-ସଂଖ୍ୟାରେ ଶୋଭିତ॥

Verse 4

षोडशावरणैर्युक्तो मध्यपीठमनोहरः / मध्यपीठे महारुद्रो ज्वलन्मन्युस्त्रिलोचनः

ମନୋହର ମଧ୍ୟପୀଠ ଷୋଡଶ ଆବରଣରେ ଯୁକ୍ତ। ସେଇ ମଧ୍ୟପୀଠରେ ତ୍ରିଲୋଚନ ମହାରୁଦ୍ର ‘ଜ୍ୱଲନ୍ମନ୍ୟୁ’ ବିରାଜମାନ॥

Verse 5

सच्चकार्मुकहस्तश्च सर्वदा वर्तते मुने / त्रिकोणे कथिता रुद्रास्त्रय एव घटोद्भव

ହେ ମୁନିବର! ସତ୍ୟଧନୁ ଧାରୀ ସେ ସଦା ବର୍ତ୍ତମାନ ରହେ। ତ୍ରିକୋଣରେ ଘଟୋଦ୍ଭବଙ୍କ ତିନି ରୁଦ୍ର କଥିତ।

Verse 6

हिरण्य बाहुः सेनानीर्दिशांपतिरथापरः

ହିରଣ୍ୟବାହୁ ସେନାନୀ, ଏବଂ ଦିଗମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

Verse 7

वृक्षाश्च हरिकेशाश्च तथा पशुपतिः परः / शष्पिञ्जरस्त्विषीमांश्च पथीनां पतिरेव च

ବୃକ୍ଷ, ହରିକେଶ, ତଥା ପରମ ପଶୁପତି; ଏବଂ ଶଷ୍ପିଞ୍ଜର, ତ୍ୱିଷୀମାନ ଓ ପଥମାନଙ୍କର ପତି ମଧ୍ୟ (କଥିତ)।

Verse 8

एते षट्कोणगाः किं च बभ्रुशास्त्वष्टकोणके / विव्याध्यन्नपतिश्चैव हरिकेशोपवीतिनौ

ଏମାନେ ଷଟ୍କୋଣରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଅଷ୍ଟକୋଣରେ ବଭ୍ରୁଶା କଥିତ। ବିବ୍ୟାଧ୍ୟ, ଅନ୍ନପତି ଓ ହରିକେଶ-ଉପବୀତିନୌ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ)।

Verse 9

पुष्टानां पतिरप्यन्यो भवो हेतिस्तथैव च / दशापत्रे त्वावरणे प्रथमो जगतां पतिः

ପୁଷ୍ଟମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ପତି ଭବ; ଏବଂ ହେତି ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ଦଶପତ୍ର-ଆବରଣରେ ପ୍ରଥମେ ଜଗତ୍ପତି (କଥିତ)।

Verse 10

रुद्रातताविनौ क्षेत्रपतिः सूतस्तथापरः / अहं त्वन्यो वनपती रोहितः स्थपतिस्तथा

ରୁଦ୍ରାତତାବିନୌ, କ୍ଷେତ୍ରପତି ଓ ଅନ୍ୟ ସୂତ; ଆଉ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ବନପତି, ରୋହିତ ଏବଂ ସ୍ଥପତି ମଧ୍ୟ।

Verse 11

वृक्षाणां पतिरप्यन्यश्चैते सज्जशरासनाः / मन्त्री च वाणिजश्चैव तथा कक्षपतिः परः

ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ପତି ଅଛନ୍ତି; ଏମାନେ ‘ସଜ୍ଜଶରାସନ’ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବାଣିଜ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ କକ୍ଷପତି ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 12

भवन्तिस्तु चतुर्थः स्यात्पञ्चमो वारिवस्ततः / ओषधीनां पतिश्चैव षष्ठः कलशसंभव

‘ଭବନ୍ତି’ ଚତୁର୍ଥ, ତାପରେ ପଞ୍ଚମ ‘ବାରିବସ’; ଔଷଧୀମାନଙ୍କର ପତି ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ‘କଲଶସମ୍ଭବ’।

Verse 13

उच्चैर्घोषाक्रन्दयन्तौ पतीनां च पतिस्तथा / कृत्स्नवीतश्च धावंश्च सत्त्वानां पतिरेव च

ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଘୋଷ ଓ କ୍ରନ୍ଦନ କରାଉଥିବାମାନେ ପତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପତି; ‘କୃତ୍ସ୍ନବୀତ’ ଓ ‘ଧାବଂଶ’ ସତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଧିପତି।

Verse 14

एते द्वादश पत्रस्थाः पञ्चमावरणस्थिताः / सहमानश्च निर्व्याधिरव्याधीनां पतिस्तथा

ଏମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ‘ପତ୍ରସ୍ଥ’, ପଞ୍ଚମ ଆବରଣରେ ସ୍ଥିତ; ‘ସହମାନ’ ଓ ‘ନିର୍ବ୍ୟାଧି’—ଅବ୍ୟାଧୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ପତି।

Verse 15

ककुभश्च निषङ्गी च स्तेनानां च पतिस्तथा / निचेरुश्चेति विज्ञेयाः षष्ठावरणदेवताः

କକୁଭ, ନିଷଙ୍ଗୀ, ତଥା ଚୋରମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଏବଂ ନିଚେରୁ—ଏମାନେ ଷଷ୍ଠ ଆବରଣଦେବତା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

Verse 16

अधः परिचरो ऽरण्यः पतिः किं च सृकाविषः / जिघांसंतो मुष्णतां च पतयः कुंभसंभव

ହେ କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ! ଅଧଃ-ପରିଚର, ଅରଣ୍ୟ, ଏବଂ ସୃକାବିଷ; ତଥା ହତ୍ୟାକାମୀ ଓ ଲୁଟେରାମାନଙ୍କ ଅଧିପତିମାନେ ମଧ୍ୟ (ଆବରଣଦେବତା) ଅଟନ୍ତି।

Verse 17

असीमन्तश्च सुप्राज्ञस्तथा नक्तञ्चरो मुने / प्रकृतीनां पतिश्चैव उष्णीषी च गिरेश्चरः

ହେ ମୁନି! ଅସୀମନ୍ତ, ସୁପ୍ରାଜ୍ଞ, ତଥା ନକ୍ତଞ୍ଚର; ଏବଂ ପ୍ରକୃତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଉଷ୍ଣୀଷୀ ଓ ଗିରେଶ୍ଚର—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ (ଆବରଣଦେବତା)।

Verse 18

कुलुञ्चानां पतिश्चैवेषुमन्तः कलशोद्भव / धन्वाविदश्चातन्वानप्रतिपूर्वदधानकाः

ହେ କଳଶୋଦ୍ଭବ! କୁଲୁଞ୍ଚମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଇଷୁମନ୍ତ; ତଥା ଧନ୍ୱାବିଦ, ଚାତନ୍ୱାନ ଓ ପ୍ରତିପୂର୍ବଦଧାନକ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ (ଆବରଣଦେବତା)।

Verse 19

आयच्छतः षोडशैते षोडशारनिवासिनः / विसृजन्तस्तथास्यन्तो विध्यन्तश्चापि सिंधुप

ହେ ସିନ୍ଧୁପ! ଷୋଡଶାରରେ ନିବାସ କରୁଥିବା ଏହି ଷୋଳଜଣ—ରୋକୁଥିବା, ଛାଡୁଥିବା, ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ଏବଂ ବିଧୁଥିବା ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି।

Verse 20

आसीनाश्च शयानाश्च यन्तो जाग्रत एव च / तिष्ठन्तश्चैव धावन्तः सभ्याश्चैव समाधिपाः

ସେମାନେ ବସିଥିବା, ଶୋଇଥିବା, ଚାଲୁଥିବା ଓ ଜାଗ୍ରତ ଥିବା; ଦାଁଡାଇଥିବା, ଦୌଡୁଥିବା, ସଭ୍ୟଜନ ଏବଂ ସମାଧିର ପାଳକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 21

अश्वाश्चैवाश्वपतय अव्याधिन्यस्तथैव च / विविध्यन्तो गणाध्यक्षा बृहन्तो विन्ध्यमर्द्दन

ଅଶ୍ୱମାନେ ଓ ଅଶ୍ୱପତିମାନେ, ତଥା ଅବ୍ୟାଧିନୀ ମଧ୍ୟ; ବିଭିନ୍ନ ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷମାନେ, ବୃହତ୍—ବିନ୍ଧ୍ୟମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ ଥିଲେ।

Verse 22

गृत्सश्चाष्टादशविधा देवता अष्टमावृतौ / अथ गृत्साधिपतयो व्राता व्राताधिपास्तथा

ଅଷ୍ଟମ ଆବୃତ୍ତିରେ ଅଠାର ପ୍ରକାର ଗୃତ୍ସ-ଦେବତା ଥିଲେ; ପରେ ଗୃତ୍ସାଧିପତି, ବ୍ରାତ ଏବଂ ବ୍ରାତାଧିପତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 23

गणाश्च गणपाश्चैव विश्वरुपा विरूपकाः / महान्तः क्षुल्लकाश्चैव रथिनश्चारथाः परे

ଗଣମାନେ ଓ ଗଣପମାନେ, ବିଶ୍ୱରୂପ ଓ ବିରୂପକମାନେ; ମହାନ ଓ କ୍ଷୁଲ୍ଲକ, ରଥୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅରଥ (ପଦାତି) ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 24

रथाश्च रथपत्त्याख्याः सेनाः सेनान्य एव च / क्षत्तारः संग्रही तारस्तक्षाणो रथकारकाः

ରଥମାନେ ଓ ‘ରଥପତି’ ବୋଲି ପରିଚିତମାନେ, ସେନାମାନେ ଓ ସେନାନାୟକମାନେ; କ୍ଷତ୍ତାର, ସଂଗ୍ରହୀ, ତାର, ତକ୍ଷାଣ ଏବଂ ରଥକାରମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 25

कुलालश्चेति रुद्रास्ते नवमावृतिदेवताः / कर्माराश्चैव पुञ्जिष्ठा निषादाश्चेषुकृद्गणाः

କୁଲାଳ, କର୍ମାର, ପୁଞ୍ଜିଷ୍ଠ ଓ ନିଷାଦ—ବାଣ ତିଆରିକାରୀ ଏହି ଗଣମାନେ—ନବମ ଆବୃତ୍ତିର ରୁଦ୍ରଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 26

धन्वकारा मृगयवः श्वनयः श्वान एव च / अश्वाश्चैवश्वपतयो भवो रुद्रो घटोद्भव

ଧନ୍ୱକାର, ମୃଗୟବ, ଶ୍ୱନୟ ଓ ଶ୍ୱାନ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱ ଓ ଅଶ୍ୱପତି—ଏମାନେ ‘ଭବ’, ‘ରୁଦ୍ର’, ‘ଘଟୋଦ୍ଭବ’ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 27

शर्वः पशुपतिर्नीलग्रीवश्च शितिकण्ठकः / कपर्दी व्युप्तकेशश्च सहस्रक्षस्तथापरः

ଶର୍ବ, ପଶୁପତି, ନୀଳଗ୍ରୀବ, ଶିତିକଣ୍ଠ, କପର୍ଦୀ, ବ୍ୟୁପ୍ତକେଶ ଓ ସହସ୍ରାକ୍ଷ—ଏହାମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ୟ ନାମ।

Verse 28

शतधन्वा च गिरिशः शिपिविष्टश्च कुंभज / मीढुष्टम इति प्रोक्ता रुद्रा दशमशालगाः

ଶତଧନ୍ୱା, ଗିରିଶ, ଶିପିବିଷ୍ଟ, କୁମ୍ଭଜ ଓ ‘ମୀଢୁଷ୍ଟମ’—ଏମାନେ ଦଶମ ଶାଳାର ରୁଦ୍ରମାନେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 29

अथैकादशचक्रस्था इषुमद्ध्रस्ववामनाः / बृहंश्च वर्षीयां श्चैव वृद्धः समृद्धिना सह

ତାପରେ ଏକାଦଶ ଚକ୍ରସ୍ଥ ରୁଦ୍ରମାନେ—ଇଷୁମତ୍, ହ୍ରସ୍ୱ, ବାମନ; ଏବଂ ବୃହ, ବର୍ଷୀୟାନ, ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ବୃଦ୍ଧ—ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 30

अग्र्यः प्रथम आशुश्चाजिरोन्यः शीघ्रशिभ्यकौ / उर्म्यावस्वन्यरुद्रौ च स्रोतस्यो दिव्य एव च

ଅଗ୍ର୍ୟ, ପ୍ରଥମ, ଆଶୁ, ଅଜିରୋଣ୍ୟ, ଶୀଘ୍ର ଓ ଶିଭ୍ୟକ—ତଥା ଉର୍ମ୍ୟ, ଅବସ୍ୱନ୍ୟ, ଅରୁଦ୍ର, ସ୍ରୋତସ୍ୟ ଓ ଦିବ୍ୟ—ଏହି ପବିତ୍ର ରୁଦ୍ରନାମ ଉଚ୍ଚାରିତ।

Verse 31

ज्येष्ठश्चैव कनिष्ठश्च पूर्वजावरजौ तथा / मध्यमश्चावगम्यश्च जघन्यश्च घटोद्भव

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ କନିଷ୍ଠ, ପୂର୍ବଜ ଓ ଅବରଜ; ତଥା ମଧ୍ୟମ, ଅବଗମ୍ୟ, ଜଘନ୍ୟ ଓ ଘଟୋଦ୍ଭବ—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ ନାମ।

Verse 32

चतुर्विंशतिराख्याता एते रुद्रा महाबलाः / अथ बुध्न्यः सोम्यरुद्रः प्रतिसर्पकयाम्यकौ

ଏହିପରି ଚବିଶ ମହାବଳ ରୁଦ୍ର ଉଲ୍ଲେଖିତ। ପରେ ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ସୋମ୍ୟରୁଦ୍ର, ପ୍ରତିସର୍ପକ ଓ ଯାମ୍ୟକ—ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ କୁହାଗଲା।

Verse 33

क्षेम्योवोचवखल्यश्च ततः श्लोक्यावसान्यकौ / वन्यः कक्ष्यः श्रवश्चैव ततो ऽन्यस्तु प्रतिश्रवः

କ୍ଷେମ୍ୟ, ଭୋଚବ ଓ ଖଲ୍ୟ; ପରେ ଶ୍ଲୋକ୍ୟ ଓ ଅବସାନ୍ୟ; ବନ୍ୟ, କକ୍ଷ୍ୟ ଓ ଶ୍ରବ—ଏବଂ ତା’ପରେ ପ୍ରତିଶ୍ରବ ନାମ କୁହାଗଲା।

Verse 34

आशुषेणश्चाशुरथः शूरश्च तपसां निधे / अवभिन्दश्च वर्मी च वरूथी बिल्मिना सह

ହେ ତପସାଂ ନିଧେ! ଆଶୁଷେଣ, ଆଶୁରଥ, ଶୂର; ତଥା ଅବଭିନ୍ଦ, ବର୍ମୀ, ବରୂଥୀ—ବିଲ୍ମି ସହିତ ଏହି ନାମମାନେ କୁହାଗଲା।

Verse 35

कवची च श्रुतश्चैव सेनो दुन्दुभ्य एव च / आहनन्यश्च धृष्णुश्च ते च षड्विंशतिः स्मृताः / द्वादशावरणस्थास्ते महाकाया महाबलाः

କବଚୀ, ଶ୍ରୁତ, ସେନ, ଦୁନ୍ଦୁଭି, ଆହନନ୍ୟ ଓ ଧୃଷ୍ଣୁ—ଏମାନେ ମିଶି ଛବିଶ ଜଣ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ସେମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଆବରଣରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମହାକାୟ ଓ ମହାବଳୀ।

Verse 36

प्रभृशाश्चैव दूताश्च प्रहिताश्च निपङ्गिणः / अन्यस्त्विषुधिमानन्यस्तक्ष्णेषुश्च तथा युधि

ପ୍ରଭୃଶ, ଦୂତ, ପ୍ରହିତ ଓ ନିପଙ୍ଗିଣ—ଆଉ ଜଣେ ତୂଣୀରଧାରୀ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଯୁକ୍ତ।

Verse 37

स्वायुधश्च सुधन्वा च स्तुत्यः पथ्यश्च कुंभज / काप्यो नाढ्यस्तथा सूधः सरस्यो विन्ध्यमर्दन

ସ୍ୱାୟୁଧ, ସୁଧନ୍ୱା, ସ୍ତୁତ୍ୟ, ପଥ୍ୟ, କୁମ୍ଭଜ, କାପ୍ୟ, ନାଢ୍ୟ, ସୂଧ, ସରସ୍ୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟମର୍ଦନ—ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 38

ततश्चान्यो नाधमानो वेशन्तः कुप्य एव च / अवधवर्ष्यो ऽवर्ष्यश्च मेध्यो विद्युत्य एव च

ତାପରେ ନାଧମାନ, ବେଶନ୍ତ ଓ କୁପ୍ୟ; ଏବଂ ଅବଧବର୍ଷ୍ୟ, ଅବର୍ଷ୍ୟ, ମେଧ୍ୟ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ୟ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ (ମହାବଳୀ)।

Verse 39

इध्र्यातप्यौ तथा वात्यौ रेष्म्यश्चैव तथापरः / वास्तव्यो वास्तुपश्चैव सोमश्चेति महाबलाः

ଇଧ୍ର୍ୟ, ଆତପ୍ୟ, ବାତ୍ୟ, ରେଷ୍ମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଣେ; ଏବଂ ବାସ୍ତବ୍ୟ, ବାସ୍ତୁପ, ସୋମ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ମହାବଳୀ।

Verse 40

त्रयोदशावरणगाञ्छृणु रुद्रांश्च तान्मुने / रुद्रस्ताम्रारुणः शङ्गस्तथा पशुपतिर्मुने

ହେ ମୁନି, ତ୍ରୟୋଦଶ ଆବରଣରେ ଥିବା ସେଇ ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ଶୁଣ—ରୁଦ୍ର, ତାମ୍ରାରୁଣ, ଶଙ୍ଗ ଏବଂ ପଶୁପତି।

Verse 41

उग्रो भीमस्तथैवाग्रेवधदूरेवधावपि / हन्ता चैव हनीयांश्च वृषश्च हरिकेशकः

ଉଗ୍ର, ଭୀମ, ଅଗ୍ରେବଧ, ଦୂରେବଧ; ଏବଂ ହନ୍ତା, ହନୀୟାଂଶ, ବୃଷ, ହରିକେଶକ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରନାମ।

Verse 42

तारः शंभुर्मयोभूश्च शङ्करश्च मयस्करः / शिवः शिवतरश्चैव तीर्थ्यः कुल्यस्तथैव च / पार्यो ऽपार्यः प्रतरणस्तथा चोत्तरणो मुने

ତାର, ଶମ୍ଭୁ, ମୟୋଭୂ, ଶଙ୍କର, ମୟସ୍କର; ଶିବ, ଶିବତର, ତୀର୍ଥ୍ୟ, କୁଲ୍ୟ; ଏବଂ ପାର୍ୟ, ଅପାର୍ୟ, ପ୍ରତରଣ, ଉତ୍ତରଣ—ହେ ମୁନି।

Verse 43

आतर्यश्च तथा लभ्यः षष्ठः फेन्यस्तथैव च / चतुर्दशावरणके कथिता रुद्रदेवताः

ଆତର୍ୟ, ଲଭ୍ୟ, ଷଷ୍ଠ ଓ ଫେନ୍ୟ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ; ଏଭଳି ଚତୁର୍ଦଶ ଆବରଣରେ ରୁଦ୍ରଦେବତାମାନେ କଥିତ।

Verse 44

सिकत्यश्च प्रवाह्यश्च तथेरिण्यस्तपोनिधे / प्रपथ्यः किंशिलश्चैव क्षयणस्तदनन्तरम्

ହେ ତପୋନିଧି, ସିକତ୍ୟ, ପ୍ରବାହ୍ୟ ଓ ଏରିଣ୍ୟ; ପରେ ପ୍ରପଥ୍ୟ, କିଂଶିଲ ଏବଂ ତଦନନ୍ତର କ୍ଷୟଣ।

Verse 45

कपर्दी च पुलस्त्यंश्च गोष्ठ्यो गृह्यस्तथैव च / तल्पयो गेह्य स्तथा काट्यो गह्वरेष्ठोरुदीपकः

କପର୍ଦୀ ଓ ପୁଲସ୍ତ୍ୟାଂଶ, ଗୋଷ୍ଠ୍ୟ ଓ ଗୃହ୍ୟ; ତଥା ତଲ୍ପୟ, ଗେହ୍ୟ, କାଟ୍ୟ ଏବଂ ଗହ୍ୱରସ୍ଥ ଉରୁଦୀପକ—ଏହି ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 46

निवेष्ट्यश्चापि पान्तव्यो रथन्यः शुक्य एव च / हरीत्यलोथा लोप्याश्च उर्य्यसूर्म्यै तथा मुने

ନିବେଷ୍ଟ୍ୟ, ପାନ୍ତବ୍ୟ, ରଥନ୍ୟ ଓ ଶୁକ୍ୟ; ତଥା ହରୀତ୍ୟଲୋଥା, ଲୋପ୍ୟ ଏବଂ ଉର୍ୟ୍ୟସୂର୍ମ୍ୟୈ—ହେ ମୁନେ, ଏହି ନାମମାନେ।

Verse 47

पयेयश्च पर्णशश्च तथा वगुरमाणकः / अभिघ्ननाशिदुश्चैव प्रखिदन किरिकास्तथा

ପୟେୟ, ପର୍ଣଶ ଓ ବଗୁରମାଣକ; ତଥା ଅଭିଘ୍ନନାଶିଦୁ, ପ୍ରଖିଦନ ଏବଂ କିରିକ—ଏହିମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ନାମ।

Verse 48

देवानां हृदयश्चैव द्वात्रिंशद्रुद्रदेवताः / वर्तते सायुधाः प्राज्ञ नित्यं पञ्चादशावृतौ

ଦେବମାନଙ୍କ ହୃଦୟସ୍ୱରୂପ ସେଇ ବତ୍ତିଶ ରୁଦ୍ରଦେବତା, ହେ ପ୍ରାଜ୍ଞ, ନିତ୍ୟ ପଞ୍ଚଦଶ ଆବରଣରେ ସାୟୁଧ ଭାବେ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 49

षोडशे त्वावरणके पूर्वादिद्वारवर्तिनः / विक्षिणत्काविचिन्वत्कास्तथा निर्हतनामकाः

ଷୋଡଶ ଆବରଣରେ, ପୂର୍ବ ଆଦି ଦ୍ୱାରରେ ଅବସ୍ଥିତ; ବିକ୍ଷିଣତ୍କ, ଆବିଚିନ୍ୱତ୍କ ଏବଂ ନିର୍ହତ-ନାମକ ଗଣମାନେ ରହନ୍ତି।

Verse 50

आमीवक्ताश्च निष्टप्ता महारुद्रमुपासते / इति षोडशशालेषु स्थितै रुद्रैः सहस्रशः

ରୋଗପୀଡିତ ଓ ତପ୍ତ ହୋଇଥିବା ସେହି ସହସ୍ରଶଃ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଷୋଡଶ ଶାଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ ମହାରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି—ଏହିପରି।

Verse 51

सेवितस्तु महारुद्रो ललिताज्ञाप्रवर्तकः / वर्तते जगतामृद्ध्यै मुक्ताशालेशकोणके

ଲଲିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବା ମହାରୁଦ୍ର ସେବିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ମୁକ୍ତାଶାଳାର ଈଶାନ କୋଣରେ ଜଗତର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 52

शतरुद्रियसंख्याता एते रुद्रा महाबलाः / ललिताभक्तिमम्पन्नान्पालयन्ति दिवानिशम् / अभक्तांल्लरितादेव्याः प्रत्यूहैर्योजयन्त्यमी

ଶତରୁଦ୍ରିୟ ସଂଖ୍ୟାର ଏହି ମହାବଳ ରୁଦ୍ରମାନେ ଲଲିତାଭକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତମାନଙ୍କୁ ଦିନରାତି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ଅଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ତେବେ ଏମାନେ ପ୍ରତ୍ୟୂହରେ ବାନ୍ଧନ୍ତି।

Verse 53

इत्थं शक्रादिदिक्पाला सुक्ताशालं समाश्रिताः / ललितापरमेश्वर्याः सेवामेव वितन्वते

ଏହିପରି ଶକ୍ର ଆଦି ଦିକ୍ପାଳମାନେ ସୁକ୍ତାଶାଳାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଲଲିତା ପରମେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ସେବାକୁ ମାତ୍ର ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।

Verse 54

अथ मुक्ताख्यशालस्यान्तरे मारुतयोजने / शालोमारकताभिख्यश्चतुर्योजनमुच्छ्रितः

ତାପରେ ମୁକ୍ତାଖ୍ୟ ଶାଳାର ଅନ୍ତରେ, ମାରୁତ-ଯୋଜନ ପ୍ରଦେଶରେ, ‘ଶାଲୋମାରକତା’ ନାମକ (ପ୍ରାସାଦ/ସ୍ତମ୍ଭ) ଚାରି ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ଅଛି।

Verse 55

पूर्ववद्गोपुरादीना संस्थानैश्च सुशोभितः / तत्र श्रीदण्डनाथाया दहनादिविदिग्गताः

ସେ ସ୍ଥାନ ପୂର୍ବବତ୍ ଗୋପୁର ଆଦି ଗଠନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଶ୍ରୀଦଣ୍ଡନାଥାଙ୍କ ପାଇଁ ଦହନ ଆଦି ବିଧି ଦିଗନୁସାରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Verse 56

चत्वारो निलयाः प्रोक्ता मन्त्रिणीगृहविस्तराः / गीतिचक्ररथेन्द्रस्य याः पर्वाणि समाश्रिताः

ଚାରିଟି ନିଲୟ କୁହାଗଲା, ଯାହା ମନ୍ତ୍ରିଣୀଙ୍କ ଗୃହବିସ୍ତାର ସଦୃଶ। ସେଗୁଡ଼ିକ ଗୀତିଚକ୍ରରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପର୍ବମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଥିଲା।

Verse 57

भण्डासुरमहायुद्धे ता देव्यस्तत्र जाग्रति / सर्वाः स्थल्यो मरकतश्रेणिभिः खचिताः शुभाः

ଭଣ୍ଡାସୁର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦେବୀମାନେ ସେଠାରେ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ସ୍ଥଳୀ ମରକତ ଶ୍ରେଣୀଦ୍ୱାରା ଖଚିତ ଥିଲା।

Verse 58

हेमतालवनाढ्याश्च सर्ववस्तुसमाकुलाः / तत्रदेव्यः समस्ताश्च दण्डनाथासमश्रियः

ସେଗୁଡ଼ିକ ହେମମୟ ତାଳବନରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବୀ ଦଣ୍ଡନାଥାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ।

Verse 59

हलोद्धर्णहलाद्धर्णमुसलाः सञ्चरन्त्यपि / संख्यातीतास्तालवृक्षा नवस्वर्णविचित्रिताः

ହଳ ଉଠାଇବା, ହଳ ଧାରଣ କରିବା ଓ ମୁସଳ ଧାରଣ କରିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସଞ୍ଚରଣ କରୁଥିଲେ। ଗଣନାତୀତ ତାଳବୃକ୍ଷ ନବସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ବିଚିତ୍ର ଭାବେ ଅଲଙ୍କୃତ ଥିଲା।

Verse 60

योजनायतकाण्डाश्च दलैर्युक्ता विशङ्कटैः / हेमत्वचो ऽतिसुस्निग्धाः सच्छायाः फलभङ्गुराः

ସେମାନଙ୍କର କାଣ୍ଡ ଯୋଜନ ପରିମାଣ ଲମ୍ବା, ପ୍ରଶସ୍ତ ପତ୍ରରେ ଯୁକ୍ତ। ସୁବର୍ଣ୍ଣସଦୃଶ ଛାଲ ଅତି ସ୍ନିଗ୍ଧ; ଛାୟା ଶୁଭ, କିନ୍ତୁ ଫଳ ଭଙ୍ଗୁର।

Verse 61

आमूलाग्रं लम्बमानास्ताला हालाघटाकुलाः / वर्तन्ते दण्डनाथायाः प्रीत्यर्थं शिल्पिभिः कृताः

ମୂଳରୁ ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବମାନ ତାଳଗଛଗୁଡ଼ିକ ମଦିରା-ଘଟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଦଣ୍ଡନାଥା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଶିଲ୍ପୀମାନେ ଏହା କରିଥିଲେ।

Verse 62

तं च तालरसापूरं पीत्वापीत्वा मदाकुलाः / जृंभिण्याद्याश्चक्रदेव्यो हेतुकाद्याश्च भैरवाः

ସେଇ ତାଳରସର ପ୍ରବାହକୁ ପୁନଃପୁନଃ ପାନ କରି ସେମାନେ ମଦରେ ଆକୁଳ ହେଲେ—ଜୃମ୍ଭିଣୀ ଆଦି ଚକ୍ରଦେବୀମାନେ ଓ ହେତୁକ ଆଦି ଭୈରବମାନେ।

Verse 63

सप्तनिग्रहदेव्यश्च नृत्यन्ति मदविह्वलाः / चतुर्विदिक्षु दण्डिन्या यत्रयत्र महादृशः

ସପ୍ତ ନିଗ୍ରହ ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମଦରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି; ଦଣ୍ଡିନୀଙ୍କ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକ୍‌ରେ, ଯେଉଁଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ସେଇ ମହାଦୃଶାମାନେ ଅଛନ୍ତି ସେଠାସେଠା।

Verse 64

तत्र पूर्वादिदिग्भागे देवीसदृशवर्चसः / उन्मत्तभैरवी चव स्वप्नेशी सर्वतोदिशम्

ସେଠାରେ ପୂର୍ବ ଆଦି ଦିଗ୍‌ଭାଗରେ ଦେବୀସଦୃଶ ତେଜସ୍ୱିନୀ ଉନ୍ମତ୍ତ-ଭୈରବୀ ଓ ସ୍ୱପ୍ନେଶୀ—ସର୍ବଦିଗରେ ବିରାଜିତ ଥିଲେ।

Verse 65

निवासो दण्डनाथायाः केवलं त्वाभिमानिकः / तस्यास्तु सेवावासो ऽन्यो महापद्माटवीस्थले / तत्कक्षातिदवीयस्त्वान्सेवार्थं तत्र तद्गृहः

ଦଣ୍ଡନାଥାଙ୍କ ନିବାସ କେବଳ ତୁମ ଅଭିମାନରୁ ମାତ୍ର ଗଣ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ଦେବୀଙ୍କ ସେବାବାସ ମହାପଦ୍ମ ଅଟବୀସ୍ଥଳେ ଅଛି। ତାଙ୍କ କକ୍ଷରୁ ଅତିଦୂରେ, ସେବାର୍ଥେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ଗୃହ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 66

अथो मरकताकारे शाले तत्सप्तयोजने / प्राकारो विद्रुमाकारः प्रातरर्यमपाटलः

ତାପରେ ସାତ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ, ମରକତାକାର ଶାଳାରେ—ପ୍ରାକାର ବିଦ୍ରୁମ ସଦୃଶ ଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାତଃକାଳୀନ ଅରୁଣ ଛଟାଯୁକ୍ତ ପାଟଳ ପୁଷ୍ପବର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।

Verse 67

तत्र स्थलास्तु सकला विद्रुमैरेव निर्मिताः / तद्वद्विद्रुमसंकाशो ब्रह्मा नलिनविष्टरः

ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଙ୍ଗଣ ବିଦ୍ରୁମରେ ନିର୍ମିତ ଥିଲା; ଏହିପରି ନଲିନବିଷ୍ଟର (ପଦ୍ମାସନ) ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ରୁମସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।

Verse 68

ब्रह्मलोकात्समागत्य सार्द्धं सर्वैर्मुनीश्वरैः / सदा श्रीललितादेव्याः सेवनार्थमतन्द्रितः

ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ଆସି, ସମସ୍ତ ମୁନୀଶ୍ୱରମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେ ସଦା ଶ୍ରୀଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ସେବାର୍ଥେ ଅତନ୍ଦ୍ର ରହନ୍ତି।

Verse 69

मरीच्याद्यैः प्रजासृग्भिर्वर्तते साकमब्धिप / चतुर्दशापि विद्यास्ता उपविद्याः सहस्रशः

ହେ ଅବ୍ଧିପ! ମରୀଚି ଆଦି ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟାମାନଙ୍କ ସହିତ ସେ ବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି; ସେଠାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବିଦ୍ୟା ଏବଂ ସହସ୍ରଶଃ ଉପବିଦ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 70

चतुष्षष्टिकलाश्चैव शरीरिण्यो महत्तराः / प्राकारे विद्रुमाकारे ब्रह्मलोकसमाश्रिताः / वर्तन्ते जगतामृद्ध्यै ललिता देवताज्ञया

ଚଉଷଠି କଳା—ଦେହଧାରିଣୀ ଓ ମହତ୍ତରା—ବିଦ୍ରୁମାକାର ପ୍ରାକାରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଜଗତର ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେବୀ ଲଲିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସଦା ପ୍ରବୃତ୍ତ ରହନ୍ତି।

Verse 71

अथ विद्रुमशालस्यानतरे मारुतयोजने / माणिक्यमण्डपस्थाने परीतः सर्वतोदिशम् / वर्तते विष्णुलोकस्तु ललितासेवनोत्सुकः

ତାପରେ ବିଦ୍ରୁମଶାଳାର ସମୀପେ, ଏକ ମାରୁତ-ଯୋଜନ ଅନ୍ତରେ, ମାଣିକ୍ୟମଣ୍ଡପସ୍ଥାନରେ, ସର୍ବଦିଗରୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ ବିଷ୍ଣୁଲୋକ ଅବସ୍ଥିତ; ସେ ଲଲିତାସେବା ପାଇଁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ।

Verse 72

तत्र वैष्णवलोके तु विष्णुः साक्षात्सनातनः / चतुर्घा दशधा चैव तथा द्वादशधा पुनः / विभिन्नमूर्तिः सततं वर्तते माधवः सदा

ସେହି ବୈଷ୍ଣବଲୋକରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ସନାତନ ବିଷ୍ଣୁ ବିରାଜିତ; ସେ ଚତୁର୍ଧା, ଦଶଧା ଏବଂ ପୁନଃ ଦ୍ୱାଦଶଧା—ଏପରି ବିଭିନ୍ନ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ମାଧବ ସଦା ନିରନ୍ତର ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 73

भण्डासुरमहायुद्धे ये श्रीदेवीनखोद्भवाः / दशावतारदेवास्तु ते ऽपि माणिक्यमण्डपे

ଭଣ୍ଡାସୁର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ନଖରୁ ଯେମାନେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ଦଶାବତାର ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ମାଣିକ୍ୟମଣ୍ଡପରେ ବିରାଜିତ।

Verse 74

पूर्वकक्षान्तरेभ्यस्तु तत्कक्षायां विशेषतः / उपर्याच्छादनामात्रं माणिक्यदृषदां गणैः

ପୂର୍ବ କକ୍ଷାନ୍ତରମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ, ସେହି କକ୍ଷାରେ ବିଶେଷତଃ, ମାଣିକ୍ୟ ଶିଳାମାନଙ୍କ ଗଣଦ୍ୱାରା ଉପରେ କେବଳ ଆଚ୍ଛାଦନମାତ୍ର କରାଯାଇଛି।

Verse 75

तत्र कक्षान्तरे देवः शङ्खचक्रगदाधरः / भिन्नो द्वादशमूर्त्या च पूर्वाद्याशासुरक्षति

ସେଠାରେ ସେହି ପ୍ରାକାରାନ୍ତରେ ଶଙ୍ଖ-ଚକ୍ର-ଗଦାଧାରୀ ଦେବ ବିରାଜିତ। ସେ ଦ୍ୱାଦଶ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ପୂର୍ବାଦି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।

Verse 76

जाम्बूनदप्रभश्चक्री पूर्वस्यां दिशि केशवः / पश्चान्नारायणः शङ्खी नीलजीमूतसंनिभः

ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଚକ୍ରଧାରୀ କେଶବ ଜାମ୍ବୂନଦ-ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସମ ପ୍ରଭାମୟ। ପଶ୍ଚିମେ ଶଙ୍ଖଧାରୀ ନାରାୟଣ ନୀଳ ମେଘ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ।

Verse 77

इन्दीवरदलश्या मो मधुमान्माधवो ऽवति / गोविन्दो दक्षिणे पार्श्वे धन्वी चन्द्रप्रभो महान्

ଇନ୍ଦୀବର ଦଳ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ମଧୁମୟ ମାଧବ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗୋବିନ୍ଦ ମହାନ ଧନୁର୍ଧର, ଚନ୍ଦ୍ର ସମ ପ୍ରଭାଶାଳୀ।

Verse 78

उत्तरे हलधृग्विष्णुः पद्मकिञ्जल्कसंनिभः / आग्नेय्यामरविन्दाभो मुसली मधुसूदनः

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ହଳଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁ ପଦ୍ମକେଶର ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ। ଆଗ୍ନେୟ ଦିଗରେ ଅରବିନ୍ଦ ସମ ପ୍ରଭାବାନ, ମୁସଳଧାରୀ ମଧୁସୂଦନ ବିରାଜନ୍ତି।

Verse 79

त्रिविक्रमः खड्गपाणिर्नैरृत्ये च्वलनप्रभः / वायव्यां वामनो वज्री तरुणादित्य दीप्तिमान्

ନୈଋତ୍ୟ ଦିଗରେ ଖଡ୍ଗପାଣି ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଅଗ୍ନି ସମ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପ୍ରଭାଶାଳୀ। ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ବାମନ ନବୋଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 80

ईशान्यां पुण्डरीकाभः श्रीधरः पट्टिशायुधः / विद्युत्प्रभो हृषीकेशो ह्यवाच्यां दिशि मुद्गरी

ଇଶାନ୍ୟ ଦିଗରେ ପୁଣ୍ଡରୀକାଭ ଶ୍ରୀଧର ପଟ୍ଟିଶ ଆୟୁଧ ଧାରଣ କରି ଅବସ୍ଥିତ। ଅବାଚ୍ୟ ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ପ୍ରଭ ହୃଷୀକେଶ ମୁଦ୍ଗରୀ (ଗଦା) ଧରନ୍ତି॥

Verse 81

पद्मनाभः शार्ङ्गपाणिः सहस्रार्कसमप्रभः / माणिक्यमण्डपस्थानमनुलोम्येन वेष्टते

ପଦ୍ମନାଭ, ଶାର୍ଙ୍ଗପାଣି, ସହସ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତ। ସେ ମାଣିକ୍ୟମଣ୍ଡପ ସ୍ଥାନକୁ ଅନୁଲୋମ୍ୟ (ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ) କ୍ରମରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି॥

Verse 82

सर्वायुधः सर्वशक्तिः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः / इन्द्रगोपकसंकाशः पाशहस्तो ऽपराजितः

ସେ ସର୍ବାୟୁଧଧାରୀ, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବତୋମୁଖ। ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକ ସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣବାନ, ପାଶହସ୍ତ ଏବଂ ଅପରାଜିତ॥

Verse 83

दामोदरस्तु सर्वात्मा ललिताभक्तिनिर्भरः / माणिक्यमण्डपस्थानं विलोमेन विवेष्टते

ଦାମୋଦର ସର୍ବାତ୍ମା, ଲଲିତାଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ମାଣିକ୍ୟମଣ୍ଡପ ସ୍ଥାନକୁ ବିଲୋମ (ବାମାବର୍ତ୍ତ) କ୍ରମରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରନ୍ତି॥

Verse 84

इति द्वादशभिर्देहैर्भगवानम्बुजेक्षणः / माणिक्यमण्डपगतो विष्णुलोके विराजते

ଏହିପରି ଦ୍ୱାଦଶ ଦେହରୂପରେ ଯୁକ୍ତ କମଳନେତ୍ର ଭଗବାନ ମାଣିକ୍ୟମଣ୍ଡପକୁ ଗତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ବିରାଜନ୍ତି॥

Verse 85

अथ नानारत्नशालान्तरे मारुतयोजने / सहस्रस्तम्भकं नाम मण्डपं सुमनोहरम्

ତାପରେ ନାନାରତ୍ନଶାଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବାୟୁ-ଯୋଜନ ପରିମାଣ ବିସ୍ତାରରେ, ‘ସହସ୍ରସ୍ତମ୍ଭକ’ ନାମକ ଅତିମନୋହର ମଣ୍ଡପ ଦେଖାଯାଏ।

Verse 86

नानारत्नैस्तु खचितं नानारत्नैरलङ्कृतम् / नानारत्नकृतश्शालस्तुङ्गस्तत्राभिवर्तते

ସେ ନାନାରତ୍ନରେ ଖଚିତ ଓ ନାନାରତ୍ନରେ ଅଲଙ୍କୃତ; ସେଠାରେ ନାନାରତ୍ନନିର୍ମିତ ଉଚ୍ଚ ଶିଖରଯୁକ୍ତ ପ୍ରାସାଦ ଶୋଭା ପାଏ।

Verse 87

एका पङ्क्तिः सहस्रैस्तु स्तम्भस्तियक्प्रवर्तते / तादृशाः पङ्क्तयो बह्व्यः स्तम्भानां तु चतुर्दिशम्

ଗୋଟିଏ ପଙ୍କ୍ତିରେ ସହସ୍ର ସ୍ତମ୍ଭ ତିର୍ୟକ୍ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ; ଏପରି ଅନେକ ପଙ୍କ୍ତି ଚାରିଦିଗରେ ସ୍ତମ୍ଭମାନଙ୍କ ବିନ୍ୟାସ କରେ।

Verse 88

उपर्याच्छादनं चापि पूर्ववद्रत्नदारुभिः / शिवलोकस्तत्र महाञ्जागर्ति स्फुरितद्युतिः

ଉପର ଆଚ୍ଛାଦନ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ରତ୍ନମୟ କାଷ୍ଠରେ ନିର୍ମିତ; ସେଠାରେ ମହାନ ଶିବଲୋକ ସ୍ଫୁରିତ ଦ୍ୟୁତିରେ ଜାଗ୍ରତ ଭାବେ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 89

शैवागमा मूर्तिमन्तस्तत्राष्टाविंशतिः स्मृताः / नन्दिभृङ्गिमहाकालप्रमुखास्तत्र चोत्तमाः

ସେଠାରେ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ ଶୈବାଗମ ଅଠାଇଶଟି ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ଏବଂ ନନ୍ଦି, ଭୃଙ୍ଗି, ମହାକାଳ ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ତମ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି।

Verse 90

षड्विंशत्तत्त्वदेवाश्च गजवक्त्राः सहस्रशः / शिवलोकोत्तमे तस्मिन्सहस्रस्तम्भमण्डपे

ସେଇ ଉତ୍ତମ ଶିବଲୋକର ସହସ୍ରସ୍ତମ୍ଭମଣ୍ଡପରେ ଷଡ୍ବିଂଶତି ତତ୍ତ୍ୱଦେବମାନେ ଗଜମୁଖ ରୂପେ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ସଂଖ୍ୟାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 91

ईशानः सर्वविद्यानामधिपश्चन्द्रशेखरः / ललिताज्ञापालकश्च ललिताज्ञाप्रवर्तकः

ଈଶାନ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଅଧିପତି; ସେ ଲଲିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାର ପାଳକ ଓ ସେଇ ଆଜ୍ଞାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ମଧ୍ୟ।

Verse 92

ललितामन्त्र जापी च नित्यमानन्दमानसः / शैव्या दृष्ट्या स्वभक्तानां ललितामन्त्रसिद्धये

ସେ ଲଲିତାମନ୍ତ୍ର ଜପକାରୀ, ନିତ୍ୟ ଆନନ୍ଦମୟ ମନସ୍କ; ଶୈବ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନିଜ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଲଲିତାମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧି ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 93

अन्तर्बहिस्तमः पुञ्जनिर्भेदनपटी यसीम् / महाप्रकाशरूपां तां मेधाशक्ति प्रकाशयन्

ଯେ ଅନ୍ତର୍ବାହ୍ୟ ତମଃପୁଞ୍ଜକୁ ଭେଦିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ, ସେଇ ମହାପ୍ରକାଶରୂପା ମେଧାଶକ୍ତିକୁ ସେ ପ୍ରକାଶିତ କରନ୍ତି।

Verse 94

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च सहस्रस्तम्भमण्डपे / वर्तमानो महादेव देवीः श्रीभक्तिनिर्भरः / तत्तच्छालान्समाश्रित्य वर्तते कुम्भसंभवः

ସହସ୍ରସ୍ତମ୍ଭମଣ୍ଡପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାଦେବ ସର୍ବଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବକର୍ତ୍ତା; ଦେବୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରୀଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏବଂ ସେ ସେ ଶାଳାମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ (ଅଗସ୍ତ୍ୟ) ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବସନ୍ତି।