Shloka 29
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
वत्से त्वं वह्निरूपासि ज्वालामालामयाकृतिः / त्वया विधीयतां रक्षा बलस्यास्य महीयसः
Transliteration
vatse tvaṃ vahnirūpāsi jvālāmālāmayākṛtiḥ / tvayā vidhīyatāṃ rakṣā balasyāsya mahīyasaḥ
Translation
ବତ୍ସେ! ତୁମେ ଅଗ୍ନିରୂପା, ଜ୍ୱାଲାମାଳାମୟ ଆକୃତିଧାରିଣୀ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମହାବଳର ରକ୍ଷା ବିଧିତ ହେଉ।
Word by Word
वत्सेO dear child
वत्से:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन-प्रयोग (vocative address)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे द्वितीय-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1), एकवचन
वह्निरूपाhaving the form of fire
वह्निरूपा:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवह्नि + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वह्नेरिव/वह्निरूपा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
असिare
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ज्वालामालामयाकृतिःa form made of a garland of flames
ज्वालामालामयाकृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्वाला + माला + मय + आकृति (प्रातिपदिक)
Formसमास-समाहारः (ज्वालामालामयी आकृतिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3), एकवचन; करण/कर्तृ-हेतु-प्रयोग
विधीयताम्let (it) be arranged
विधीयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), कर्मणि-प्रयोग (passive imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let it be done/ordained’
रक्षाprotection
रक्षा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधीयताम् इत्यस्य कर्तृस्थानी (passive subject)
बलस्यof the army/force
बलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; विशेषण (बलस्य)
महीयसःof the great/mighty
महीयसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहीयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/Comparative)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषण (बलस्य)