Shloka 2
Bhaṇḍāsurāhaṅkāra
The Mustering of the Daitya Forces and the Roar of War
Devanagari script
तेन मर्दितदिक्केन क्षुभ्यद्गर्भपयोधिना / बधिरीकृतलोकेन चकम्पे जगतां त्रयी
Transliteration
tena marditadikkena kṣubhyadgarbhapayodhinā / badhirīkṛtalokena cakampe jagatāṃ trayī
Translation
ତାହାରେ ଦିଗମାନେ ଚାପି ମର୍ଦ୍ଦିତ ହେଲେ, ଗର୍ଭସମୁଦ୍ର ପରି ଜଳରାଶି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲା, ଲୋକମାନେ ବଧିର ହୋଇଗଲା ପରି ଲାଗିଲେ; ତେବେ ତ୍ରିଲୋକ କମ୍ପି ଉଠିଲା।
Word by Word
तेनby that/thereby
तेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
मर्दित-दिक्केनby that which had crushed the directions
मर्दित-दिक्केन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमर्दित (प्रातिपदिक; √मृद्/√मर्द्-क्त) + दिक् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (मर्दिताः दिशः येन) बहुव्रीह्यर्थे विशेषणम् तेन इति
क्षुभ्यत्-गर्भ-पयोधिनाby the ocean whose depths were churning
क्षुभ्यत्-गर्भ-पयोधिना:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootक्षुभ्यत् (√क्षुभ् शतृ) + गर्भ (प्रातिपदिक) + पयोधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (क्षुभ्यन्ति गर्भाः यस्य पयोधेः) विशेषणम् तेन इति
बधिरीकृत-लोकेनby that which had deafened the worlds
बधिरीकृत-लोकेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootबधिरीकृत (प्रातिपदिक; बधिर + √कृ-क्त) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (बधिरीकृतः लोकः येन) विशेषणम् तेन इति
चकम्पेtrembled
चकम्पे:
क्रिया (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√कम्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
जगताम्of the worlds
जगताम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
त्रयीthe triad (threefold world/three realms)
त्रयी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा, एकवचन