Adhyaya 19
Upodghata PadaAdhyaya 1995 Verses

Adhyaya 19

ललितापरमेश्वरी-सेनाजय-यात्रा (Lalitā Parameśvarī’s Army-March for Victory)

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନର ସଂବାଦରୂପେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ହୟଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି—ଚକ୍ରରାଜଙ୍କ ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥେନ୍ଦ୍ରର ବିଭିନ୍ନ “ପର୍ବ” (ଖଣ୍ଡ/ପର୍ଯ୍ୟାୟ)ରେ କେଉଁ କେଉଁ ପ୍ରକଟ ଦେବୀମାନେ ଅଧିଷ୍ଠିତ? ହୟଗ୍ରୀବ କ୍ରମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି—ପ୍ରଥମେ ସିଦ୍ଧି-ଦେବୀମାନେ, ଯୋଗସିଦ୍ଧିର ସାକାର ରୂପ (ଅଣିମା, ମହିମା, ଲଘିମା, ଗରିମା, ଈଶିତା, ବଶିତା, ପ୍ରାପ୍ତି, ପ୍ରାକାମ୍ୟ ଆଦି), ଜପାପୁଷ୍ପସମ ବର୍ଣ୍ଣ, ବହୁଭୁଜ ରୂପ ଓ କପାଳ, ତ୍ରିଶୂଳ, ଚିନ୍ତାମଣି ଇତ୍ୟାଦି ଚିହ୍ନ/ଆୟୁଧ ସହ। ପରେ ରଥର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ୟ ଅଷ୍ଟଶକ୍ତି—ବ୍ରାହ୍ମୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ, ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ, ଚାମୁଣ୍ଡା, ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ—ନିଜ ନିଜ ଦେବତାସଦୃଶ ରୂପ-ଆୟୁଧ ସହ ଧ୍ୟାନରୂପ ଭେଦ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଏ। ତାପରେ ମୁଦ୍ରା-ଦେବୀମାନଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣନା—ସ୍ଥାନ, ହସ୍ତମୁଦ୍ରା, ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶସ୍ତ୍ର (ଢାଳ-ଖଡ୍ଗ ଆଦି) ସହ ସର୍ବସଂକ୍ଷୋଭିଣୀ, ସର୍ବବିଦ୍ରାବିଣୀ, ସର୍ବାକର୍ଷିଣୀ, ସର୍ବବଶଙ୍କରୀ, ସର୍ବୋନ୍ମାଦିଣୀ, ସର୍ବମହାଙ୍କୁଶା, ସର୍ବଖେଚରୀ, ସର୍ବବୀଜା, ସର୍ବଯୋନି, ସର୍ବତ୍ରିଶଣ୍ଡିକା ପ୍ରଭୃତି ନାମ—ଏମାନେ ପ୍ରକଟ ଶକ୍ତି। ଏଭଳି ଲଲିତାଙ୍କ ଜୟଯାତ୍ରାକୁ ଯୁଦ୍ଧମାତ୍ର ନୁହେଁ, ସିଦ୍ଧି-ମାତୃଶକ୍ତି-ମୁଦ୍ରାଶକ୍ତିର ଯନ୍ତ୍ରାତ୍ମକ ବିନ୍ୟାସ ଭାବେ ରଥର ପର୍ବଗୁଡ଼ିକରେ ମାନଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଛି।

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ललितापरमेश्वरीसेनाजय यात्रा नामाष्टादशो ऽध्यायः अगस्त्य उवाच चक्रराजरथेन्द्रस्य याःपर्वणि समाश्रिताः / देवता प्रकटाभिख्यास्तासामाख्यां निवेदय

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ଉତ୍ତରଭାଗରେ, ହୟଗ୍ରୀବ–ଅଗସ୍ତ୍ୟ ସଂବାଦର ଲଲିତୋପାଖ୍ୟାନରେ ‘ଲଲିତାପରମେଶ୍ୱରୀ ସେନାଜୟ ଯାତ୍ରା’ ନାମକ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଚକ୍ରରାଜ ରଥେନ୍ଦ୍ରର କେଉଁ କେଉଁ ପର୍ବରେ ପ୍ରକଟ-ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦେବତାମାନେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଜଣାଇଦିଅ।

Verse 2

संख्याश्च तासामखिला वर्णभेदांश्च शोभनान् / आयुधानि च दिव्यानि कथयस्व हयानन

ହେ ହୟାନନ! ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା, ଶୋଭନ ବର୍ଣ୍ଣଭେଦ ଓ ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧମାନେ ମଧ୍ୟ କହ।

Verse 3

हयग्रीव उवाच नवमं पर्व दीप्तस्य रथस्य समुपस्थिताः / तश प्रोक्ता सिद्धिदेव्यस्तासां नामानि मच्छृणु

ହୟଗ୍ରୀବ କହିଲେ—ଦୀପ୍ତ ରଥର ନବମ ପର୍ବରେ ଯେମାନେ ଉପସ୍ଥିତ, ସେମାନେ ‘ସିଦ୍ଧି’ ଦେବୀମାନେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 4

अणिमा महिमाचैव लघिमा गरिमा तथा / ईशिता वशिता चैव प्राप्तिः सिद्धिश्च सप्तमी

ଅଣିମା, ମହିମା, ଲଘିମା, ଗରିମା; ତଥା ଈଶିତା, ବଶିତା, ପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ସପ୍ତମୀ ‘ସିଦ୍ଧି’।

Verse 5

प्राकाम्यमुक्तिसिद्धिश्च सर्वकामाभिधापरा / एतादेव्यश्चतुर्बाह्व्यो जपाकुसुमसंनिभाः

ପ୍ରାକାମ୍ୟ, ମୁକ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି—ଏହି ଦେବୀମାନେ ସର୍ବକାମ-ପ୍ରଦାୟିନୀ; ସେମାନେ ଚତୁର୍ଭୁଜା ଓ ଜପାପୁଷ୍ପ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମତୀ।

Verse 6

चिन्तामणिकपालं च त्रिशूलं सिद्धिकज्जलम् / दधाना दयया पूर्णा योगिभिश्च निषेविताः

ସେମାନେ ଚିନ୍ତାମଣି-ଶୋଭିତ କପାଳ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ କଜ୍ଜଳ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ।

Verse 7

तत्र पूर्वार्द्धभागे च ब्रह्माद्या अष्ट शक्तयः / ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्मवी तथा / वाराही चैव मांहेन्द्री चामुण्डा चैव सप्तमी

ସେଠାରେ ପୂର୍ବାର୍ଦ୍ଧଭାଗରେ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଅଷ୍ଟ ଶକ୍ତି—ବ୍ରାହ୍ମୀ, ମାହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ୱାରାହୀ, ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ, ଚାମୁଣ୍ଡା ଓ ସପ୍ତମୀ।

Verse 8

महालक्ष्मीरष्टमी च द्विभुजाः शोणविग्रहाः / कपालमुत्पलं चैव बिभ्राणा रक्तवाससः

ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ—ସେମାନେ ଦ୍ୱିଭୁଜା, ଶୋଣବର୍ଣ୍ଣ ଦେହଧାରିଣୀ; କପାଳ ଓ ଉତ୍ପଳ ଧାରଣ କରି, ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧନ୍ତି।

Verse 9

अथ वान्य प्रकारेण केचिद्ध्यानं पचक्षते / ब्रह्मादिसदृशाकारा ब्रह्मादिसदृशायुधाः

ଅଥବା କେହି କେହି ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରରେ ଧ୍ୟାନ କଥା କହନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଆକାର ବ୍ରହ୍ମାଦି ସଦୃଶ ଓ ଆୟୁଧ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଦି ସଦୃଶ।

Verse 10

ब्रह्मादीनां परं चिह्नं धारयन्त्यः प्रकीर्तिताः / तासामूर्ध्वस्थानगतां मुद्रा देव्यो महत्तराः

ସେହି ଦେବୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଦିଙ୍କ ପରମ ଚିହ୍ନ ଧାରଣକାରିଣୀ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ। ସେମାନଙ୍କ ମହତ୍ତର ଦେବୀମୁଦ୍ରା ଊର୍ଧ୍ୱସ୍ଥାନରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 11

मुद्राविरचनायुक्तैर्हस्तैः कमलकान्तिभिः / दाडिमीपुष्पसङ्काशाः पीतांबरमनोहराः

ମୁଦ୍ରା-ବିରଚନାରେ ଯୁକ୍ତ, କମଳକାନ୍ତିମୟ ହସ୍ତଧାରୀ ସେମାନେ ଦାଡିମୀ ପୁଷ୍ପସଦୃଶ ବର୍ଣ୍ଣର ଏବଂ ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ ମନୋହର।

Verse 12

चतुर्भुजा भुजद्वन्द्वधृतचर्मकृपाणकाः / मदरक्तविलोलाक्ष्यस्तासां नामानि मच्छृणु

ସେମାନେ ଚତୁର୍ଭୁଜା; ଭୁଜଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଚର୍ମ ଓ କୃପାଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ମଦରେ ରକ୍ତିମ ଚଞ୍ଚଳ ନୟନବତୀ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 13

सर्वसंक्षोभिणी चैव सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाकर्षणकृन्मुद्रा तथा सर्ववशङ्करी

ଏକ ‘ସର୍ବସଂକ୍ଷୋଭିଣୀ’ ଓ ଏକ ‘ସର୍ବବିଦ୍ରାବିଣୀ’; ତଥା ‘ସର୍ବାକର୍ଷଣକୃତ୍’ ମୁଦ୍ରା ଏବଂ ‘ସର୍ବବଶଙ୍କରୀ’।

Verse 14

सर्वोन्मादनमुद्रा च यष्टिः सर्वमहाङ्कुशा / सर्वखेचरिका मुद्रा सर्वबीजा तथापरा

‘ସର୍ବୋନ୍ମାଦନ’ ମୁଦ୍ରା, ‘ଯଷ୍ଟି’ (ଦଣ୍ଡ), ‘ସର୍ବମହାଙ୍କୁଶା’; ତଥା ‘ସର୍ବଖେଚରିକା’ ମୁଦ୍ରା ଏବଂ ‘ସର୍ବବୀଜା’ ନାମକ ପରା (ଶ୍ରେଷ୍ଠା) ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 15

सर्वयोनिश्च नवमी तथा सर्वत्रिशण्डिका / सिद्धिब्राहयादिमुद्रास्ता एताः प्रकटशक्तयः

ସର୍ବୟୋନି, ନବମୀ ତଥା ସର୍ବତ୍ରିଶଣ୍ଡିକା; ସିଦ୍ଧି-ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ମୁଦ୍ରା—ଏସବୁ ପ୍ରକଟ ଶକ୍ତି।

Verse 16

भण्डासुरस्य संहारं कर्तुं रक्तरथे स्थिताः / या गुप्ताख्याः पूर्वमुक्तास्तासां नामानि मच्छृणु

ଭଣ୍ଡାସୁରଙ୍କ ସଂହାର କରିବାକୁ ସେମାନେ ରକ୍ତରଥରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହେଲେ; ପୂର୍ବେ ‘ଗୁପ୍ତ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିବା ତାଙ୍କ ନାମ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।

Verse 17

कामाकर्षणिका चैव बुद्ध्याकर्षणिका कला / अहङ्काराकर्षिणी च शब्दाकर्षणिका कला

କାମକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା, ବୁଦ୍ଧିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା; ଅହଙ୍କାରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ଶବ୍ଦକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା।

Verse 18

स्पर्शाकर्षणिका नित्या रूपाकर्षणिका कला / रसाकर्षणिका नित्या गन्धाकर्षणिका कला

ସ୍ପର୍ଶକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିତ୍ୟା, ରୂପକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା; ରସକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିତ୍ୟା, ଗନ୍ଧକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା।

Verse 19

चित्ताकर्षणिका नित्या धैर्याकर्षणिका कला / स्मृत्या कर्षणिका नित्या नामाकर्णणिका कला

ଚିତ୍ତକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିତ୍ୟା, ଧୈର୍ଯ୍ୟକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା; ସ୍ମୃତିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିତ୍ୟା, ଏବଂ ନାମକୁ କାନରେ ପହଞ୍ଚାଇବା କଳା।

Verse 20

बीजाकर्षणिका नित्या चात्मकर्षणिका कला / अमृताकर्षणी नित्या शरीराकर्षिणी कला

ବୀଜକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିତ୍ୟ କଳା ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା; ଅମୃତକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିତ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ଶରୀରକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା କଳା।

Verse 21

एताः षोडश शीतांशुकलारूपाश्च शक्तयः / अष्टमं पर्व सम्प्राप्ता गुप्ता नाम्ना प्रकीर्तिताः

ଏହି ଷୋଳ ଶକ୍ତି ଶୀତାଂଶୁ (ଚନ୍ଦ୍ର) କଳାରୂପ; ଅଷ୍ଟମ ପର୍ବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ‘ଗୁପ୍ତା’ ନାମରେ ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ।

Verse 22

विद्रुमद्रुमसङ्काशा मन्दस्मित मनोहराः / चतुर्भुजास्त्रिनेत्राश्च चन्द्रार्कमुकुजोज्ज्वलाः

ସେମାନେ ବିଦ୍ରୁମବୃକ୍ଷ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମନ୍ଦ ହାସରେ ମନୋହର; ଚତୁର୍ଭୁଜ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୁକୁଟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।

Verse 23

चापबाणौ चर्मखड्गौ दधाना दिव्यकान्तयः / भण्डासुरवधार्थाय प्रवृत्ताः कुम्भसम्भव

ଦିବ୍ୟ କାନ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତ ସେମାନେ ଧନୁ-ବାଣ ଓ ଚର୍ମ-ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରି; ହେ କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ, ଭଣ୍ଡାସୁର ବଧାର୍ଥେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହେଲେ।

Verse 24

सायन्तनज्वलद्दीपप्रख्यचक्ररथस्य तु / सप्तमे पर्वणि कृतावासा गुप्ततराभिधाः

ସାୟଂକାଳର ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦୀପ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ ଚକ୍ରରଥର; ସପ୍ତମ ପର୍ବରେ ବାସ କରି ସେମାନେ ‘ଗୁପ୍ତତରା’ ନାମରେ ଅଭିଧାନ ପାଇଲେ।

Verse 25

अनङ्गमदनानङ्गमदनातुरया सह / अनङ्गलेखा चानङ्गवेगानङ्गाङ्कुशापि च

ଅନଙ୍ଗମଦନା ଅନଙ୍ଗମଦନାତୁରା ସହ, ଏବଂ ଅନଙ୍ଗଲେଖା, ଅନଙ୍ଗବେଗା, ଅନଙ୍ଗାଙ୍କୁଶା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

Verse 26

अनङ्गमालिग्यपरा एता देव्यो जपात्विषः / इक्षुचापं पुष्पशरान्पुष्पकन्दुकमुत्पलम्

ଜପାପୁଷ୍ପ ଦୀପ୍ତିସମ ଏହି ଦେବୀମାନେ ଅନଙ୍ଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାରେ ତତ୍ପର; ସେମାନେ ଇକ୍ଷୁଚାପ, ପୁଷ୍ପଶର, ପୁଷ୍ପକନ୍ଦୁକ ଓ ଉତ୍ପଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।

Verse 27

बिभ्रत्यो ऽदभ्रविक्रान्तिशालिन्यो ललिताज्ञया / भण्डासुरमभिक्रुद्धाः प्रज्वलन्त्य इव स्थिताः

ଅପାର ବିକ୍ରମଶାଳିନୀ ସେମାନେ ଲଲିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି; ଭଣ୍ଡାସୁର ଉପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।

Verse 28

अथ चक्ररथेन्द्रस्य षष्ठं पर्व समाश्रिताः / सर्वसंक्षोभिणीमुख्याः सम्प्रदायाख्यया युताः

ତାପରେ ସେମାନେ ଚକ୍ରରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଷଷ୍ଠ ପର୍ବକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ; ‘ସର୍ବସଂକ୍ଷୋଭିଣୀ’ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତିମାନେ ‘ସମ୍ପ୍ରଦାୟ’ ନାମକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଯୁକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 29

वेणीकृतकचस्तोमाः सिंदूरतिलकोज्ज्वलाः / अतितीव्रस्वभावाश्च कालानलसमत्विषः

ସେମାନଙ୍କ କେଶରାଶି ବେଣୀକୃତ, ସିନ୍ଦୂର-ତିଳକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ସ୍ୱଭାବ ଅତିତୀବ୍ର ଏବଂ ତେଜ କାଳାନଳ ସମାନ।

Verse 30

वह्निबाणं वह्निचापं वह्निरूपमसिं तथा / वह्निचक्राख्याफलकं दधाना दीप्तविग्रहाः

ସେମାନେ ଅଗ୍ନିବାଣ, ଅଗ୍ନିଧନୁ, ଅଗ୍ନିରୂପ ଖଡ୍ଗ ଏବଂ ‘ଅଗ୍ନିଚକ୍ର’ ନାମକ ଫଳକ ଧାରଣ କରି ଦୀପ୍ତ ଦେହରେ ଥିଲେ।

Verse 31

असुरेन्द्रं प्रति क्रुद्धाः कामभस्मसमुद्भवाः / आज्ञाशक्तय एवैता ललिताया महौजसः

ସେମାନେ ଅସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ; କାମଦେବଙ୍କ ଭସ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭୂତ—ଏହିମାନେ ମହାଓଜସ୍ୱିନୀ ଲଲିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାଶକ୍ତି।

Verse 32

सर्वसंक्षोभिणी चैव सर्वविद्राविणी तथा / सर्वाकर्षणिका शक्तिः सर्वाह्लादिनिका तथा

ଏକ ‘ସର୍ବସଂକ୍ଷୋଭିଣୀ’, ଅନ୍ୟଟି ‘ସର୍ବବିଦ୍ରାବିଣୀ’; ଏକ ‘ସର୍ବାକର୍ଷଣିକା’ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଏକ ‘ସର୍ବାହ୍ଲାଦିନିକା’।

Verse 33

सर्वसंमोहिनीशक्तिः सर्वस्तम्भनशक्तिका / सर्वजृंभणशक्तिश्च सर्वोन्मादनशक्तिका

ଏକ ‘ସର୍ବସମ୍ମୋହିନୀ’ ଶକ୍ତି, ଏକ ‘ସର୍ବସ୍ତମ୍ଭନ’ ଶକ୍ତି; ଏକ ‘ସର୍ବଜୃମ୍ଭଣ’ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଏକ ‘ସର୍ବୋନ୍ମାଦନ’ ଶକ୍ତି।

Verse 34

सर्वार्थसाधिका शक्तिः सर्वसम्पत्तिपूरणी / सर्वमन्त्रमयी शक्तिः सर्वद्वन्द्वक्षयङ्करी

ଏକ ‘ସର୍ବାର୍ଥସାଧିକା’ ଶକ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ପୂରଣ କରେ; ଏକ ‘ସର୍ବମନ୍ତ୍ରମୟୀ’ ଶକ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ କ୍ଷୟ କରେ।

Verse 35

एवं तु सम्प्रदायानां नामानि कथितानि वै / अथ पञ्चमपर्वस्थाः कुलोत्तीर्णा इति स्मृताः

ଏହିପରି ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନଙ୍କ ନାମ ନିଶ୍ଚୟ କହାଗଲା। ତାପରେ ପଞ୍ଚମପର୍ବସ୍ଥମାନେ ‘କୁଲୋତ୍ତୀର୍ଣ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 36

ताश्च सप्तटिकसङ्काशाः परशुं पाशमेव च / गदां घण्टां मणिं चैव दधाना दीप्तविग्रहाः

ସେମାନେ ସପ୍ତଟିକା ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ; ଏବଂ ପରଶୁ, ପାଶ, ଗଦା, ଘଣ୍ଟା ଓ ମଣି ଧାରଣ କରି ଦୀପ୍ତବିଗ୍ରହ ଥିଲେ।

Verse 37

देवद्विषमति क्रुद्धा भ्रुकुटीकुटिलाननाः / एतासामपि नामानि समाकर्मय कुम्भज

ଦେବଦ୍ୱେଷୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ, ଭୃକୁଟିରେ କୁଟିଳ ମୁଖବାଳା—ହେ କୁମ୍ଭଜ! ଏମାନଙ୍କର ନାମମାନେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କର।

Verse 38

सर्वसिद्धिप्रदा देवी सर्वसम्पत्प्रदा तथा / सर्वप्रियङ्करी देवी सर्वमङ्गलकारिणी

ଦେବୀ ସର୍ବସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ, ସର୍ବସମ୍ପତ୍ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ; ସର୍ବପ୍ରିୟଙ୍କରୀ ଦେବୀ, ସର୍ବମଙ୍ଗଳକାରିଣୀ।

Verse 39

सर्वकामप्रदा देवी सर्वदुःखविमोचिनी

ଦେବୀ ସର୍ବକାମ ପ୍ରଦାନକାରିଣୀ, ସର୍ବଦୁଃଖରୁ ବିମୋଚନ କରୁଥିବା।

Verse 40

सर्वमृत्युप्रशमिनी सर्वविघ्ननिवारिणी / सर्वाङ्गसुन्दरी देवी सर्वसौभाग्यदायिनी

ସେ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁଭୟକୁ ଶମନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନକୁ ନିବାରଣ କରନ୍ତି; ସର୍ବାଙ୍ଗସୁନ୍ଦରୀ ଓ ସର୍ବସୌଭାଗ୍ୟଦାୟିନୀ।

Verse 41

दशैन्ताः कथिता देव्यो दयया पूरिताशयाः / चक्रे तुरीयपर्वस्था मुक्ताहारसमत्विषः

ଏହି ଦଶ ଦେବୀମାନେ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟବତୀ ବୋଲି କଥିତ; ସେମାନେ ଚକ୍ରରେ ତୁରୀୟ ପର୍ବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମୁକ୍ତାହାର ସମ ତେଜସ୍ବୀ।

Verse 42

निगर्भयोगिनीनाम्ना प्रथिता दश कीर्तिताः / सर्वज्ञा सर्वशक्तिश्च सर्वैश्वर्यप्रदा तथा

‘ନିଗର୍ଭଯୋଗିନୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଦଶ ଦେବୀ କୀର୍ତିତ; ସେମାନେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସର୍ବଶକ୍ତିମତୀ ଓ ସର୍ବ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପ୍ରଦାୟିନୀ।

Verse 43

सर्वज्ञानमयी देवी सर्वव्याधिविनाशिनी / सर्वाधारस्वरूपा च सर्वपापहरा तथा

ସେ ଦେବୀ ସର୍ବଜ୍ଞାନମୟୀ, ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଧିକୁ ବିନାଶ କରନ୍ତି; ସର୍ବାଧାର ସ୍ୱରୂପା ଓ ସର୍ବପାପହରା।

Verse 44

सर्वानन्दमयी देवी सर्वरक्षास्वरूपिणी / दशमी देवताज्ञेया सर्वेष्सितफलप्रदा

ସେ ଦେବୀ ସର୍ବାନନ୍ଦମୟୀ, ସର୍ବରକ୍ଷାସ୍ୱରୂପିଣୀ; ତାଙ୍କୁ ଦଶମୀ ଦେବତା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟଫଳ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 45

एताश्चतुर्भुजा ज्ञेया वज्रं शक्तिं च तोमरम् / चक्रं चैवाभिबिभ्राणा भण्डासुरवधोद्यताः

ଏହି ଦେବୀମାନେ ଚତୁର୍ଭୁଜା; ବଜ୍ର, ଶକ୍ତି, ତୋମର ଓ ଚକ୍ର ଧାରି ଭଣ୍ଡାସୁରବଧ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ।

Verse 46

अथ चक्ररथेन्द्रस्य तृतीयं पर्वसंश्रिताः / रहस्ययोगिनीनाम्ना प्रख्याता वागधीश्वराः

ତଦନନ୍ତରେ ଚକ୍ରରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ତୃତୀୟ ପର୍ବରେ ଆଶ୍ରିତ, ‘ରହସ୍ୟଯୋଗିନୀ’ ନାମେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ବାଗଧୀଶ୍ୱରୀମାନେ।

Verse 47

रक्ताशोकप्रसूनाभाबाणकार्मुकपाणयः / कवचच्छन्नसर्वाङ्गयो वीणापुस्तकशोभिताः

ସେମାନେ ରକ୍ତ ଅଶୋକ ପୁଷ୍ପ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତ; ହାତରେ ବାଣ ଓ ଧନୁ; କବଚରେ ସର୍ବାଙ୍ଗ ଆବୃତ, ବୀଣା ଓ ପୁସ୍ତକରେ ଶୋଭିତ।

Verse 48

वशिनी चैव कामेशी भोगिनी विमला तथा / अरुणाच जविन्याख्या सर्वेशी कौलिनी तथा

ବଶିନୀ, କାମେଶୀ, ଭୋଗିନୀ, ବିମଳା, ଅରୁଣା, ‘ଜବିନୀ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ସର୍ବେଶୀ ଓ କୌଲିନୀ—ଏମାନେ।

Verse 49

अष्टावेताः स्मृता देव्यो दैत्यसंहारहेतवः / अथ चक्ररथेन्द्रस्य द्वितीयं पर्वसंश्रिताः

ଏହି ଆଠ ଦେବୀ ଦୈତ୍ୟସଂହାରର ହେତୁ ଭାବେ ସ୍ମୃତ; ତଦନନ୍ତରେ ସେମାନେ ଚକ୍ରରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ବରେ ଆଶ୍ରିତ।

Verse 50

चापबाणौ पानपात्रं मातुरुङ्गं कृपाणिकाम् / तिस्रस्त्रिपीठनिलया अष्टबाहुसमन्विताः

ସେମାନେ ଧନୁ-ବାଣ, ପାନପାତ୍ର, ମାତୁଲିଙ୍ଗ (ଲେମ୍ବୁ) ଓ କୃପାଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ତ୍ରିପୀଠନିବାସିନୀ ସେଇ ତିନି ଦେବୀ ଅଷ୍ଟଭୁଜା।

Verse 51

पलकं नागपाशं च घण्टां चैव महाध्वनिम् / विभ्राणा मदिरामत्ता अतिगुप्तरहस्यकाः

ସେମାନେ ପଲକ, ନାଗପାଶ ଓ ମହାଧ୍ୱନିଯୁକ୍ତ ଘଣ୍ଟା ଧାରଣ କରନ୍ତି; ମଦିରାମତ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଅତିଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟର ଧାରିଣୀ।

Verse 52

कामेशी चैव वज्रेशी भगमालिन्यथापरा / तिस्र एताः स्मृता देव्यो भण्डे कोपसमन्विताः

କାମେଶୀ, ବଜ୍ରେଶୀ ଓ ଅନ୍ୟା ଭଗମାଲିନୀ—ଏହି ତିନି ଦେବୀ ଭଣ୍ଡାସୁର ପ୍ରତି କୋପସମନ୍ୱିତ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 53

ललितासममाहात्म्या ललितासमतेजसः / एतास्तु नित्यं श्रीदेव्या अन्तरङ्गाः प्रकीर्तिताः

ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଲଲିତାସମ ଓ ତେଜରେ ମଧ୍ୟ ଲଲିତାସମ—ଏମାନେ ସଦା ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଶକ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରକୀର୍ତିତ।

Verse 54

अथानन्दमहापीठे रथमध्यमपर्वणि / परितो रचितावासाः प्रोक्ताः पञ्चदशाक्षराः

ତଦନନ୍ତର ଆନନ୍ଦମହାପୀଠେ, ରଥର ମଧ୍ୟପର୍ବଣି, ଚାରିଦିଗରେ ରଚିତ ଆବାସସହିତ ପଞ୍ଚଦଶାକ୍ଷରୀ (ମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତି) ବୋଲି ପ୍ରୋକ୍ତ।

Verse 55

तिथिनित्याः कालरूपा विश्वं व्याप्यैव संस्थिताः / भण्डासुरादिदैत्येषु प्रक्षुब्धभ्रुकुटीतटाः

ତିଥି-ନିତ୍ୟାମାନେ କାଳରୂପା; ସେମାନେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ବ୍ୟାପି ଅବସ୍ଥିତ। ଭଣ୍ଡାସୁର ଆଦି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସେମାନେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଭୃକୁଟି-ତଟରେ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ।

Verse 56

देवीसमनिजाकारा देवीसमनिजायुधाः / जगतामुपकाराय वर्तमाना युगेयुगे

ସେମାନେ ଦେବୀ-ସଦୃଶ ଆକାର ଓ ଦେବୀ-ସଦୃଶ ଆୟୁଧଧାରୀ; ଜଗତର ଉପକାର ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୁଗେ ଯୁଗେ କାର୍ଯ୍ୟରତ।

Verse 57

तासां नामानि मत्तस्त्वमवधारयकुम्भज / कामेशी भगमाला च नित्यक्लिन्ना तथैव च

ହେ କୁମ୍ଭଜ! ମୋ ପାଖରୁ ସେମାନଙ୍କ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ କର—କାମେଶୀ, ଭଗମାଳା, ଏବଂ ନିତ୍ୟକ୍ଲିନ୍ନା।

Verse 58

भेरुण्डा वह्निवासिन्यो महावज्रेश्वरी तथा / दती च त्वरिता देवी नवमी कुलसुन्दरी

ଭେରୁଣ୍ଡା, ବହ୍ନିବାସିନ୍ୟଃ, ମହାବଜ୍ରେଶ୍ୱରୀ; ତଥା ଦତୀ, ତ୍ୱରିତା ଦେବୀ, ନବମୀ ଓ କୁଲସୁନ୍ଦରୀ।

Verse 59

नित्या नीलपताका च विजया सर्वमङ्गला / ज्वालामालिनिकाचित्रे दश पञ्च च कीर्तिताः

ନିତ୍ୟା, ନୀଳପତାକା, ବିଜୟା, ସର୍ବମଙ୍ଗଳା, ଏବଂ ଜ୍ୱାଲାମାଲିନିକା—ଏହିପରି ‘ଚିତ୍ରେ’ରେ ଦଶ ଓ ପଞ୍ଚ, ମୋଟ ପନ୍ଦର, କୀର୍ତ୍ତିତ।

Verse 60

एताभिः सहिता देवी सदा सेवैकबुद्धिभिः / दुष्टं भण्डासुरं जेतुं निर्ययौ परमेश्वरी

ଏମାନଙ୍କ ସହିତ, ସେବାରେ ଏକାଗ୍ରବୁଦ୍ଧି ଥିବାମାନଙ୍କ ସହ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ ଦୁଷ୍ଟ ଭଣ୍ଡାସୁରକୁ ଜିତିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 61

मन्त्रिनाथा महाचक्रे गीतिं चक्रे रथोत्तमे / सप्तपर्वाणि चोक्तानि तत्र देव्याश्च ताः शृणु

ମନ୍ତ୍ରିନାଥା ସେଇ ଉତ୍ତମ ରଥର ମହାଚକ୍ରରେ ଗୀତି ରଚିଲେ; ସେଠାରେ ଦେବୀଙ୍କ ସାତ ପର୍ବ କୁହାଯାଇଛି—ତାହା ଶୁଣ।

Verse 62

गेयचक्ररथे पर्वमध्यपीढनिकेतना / संगीतयोगिनी प्रोक्ता श्रीदेव्या अतिवल्लभा

ଗେୟଚକ୍ର ରଥର ପର୍ବମଧ୍ୟ ପୀଠରେ ନିବାସ କରୁଥିବା, ‘ସଙ୍ଗୀତଯୋଗିନୀ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିବା, ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ।

Verse 63

तदेव प्रथमं पर्व मन्त्रिण्यास्तु निवासभूः / अथ द्वितीयपर्वस्था गेयचक्रे रथोत्तमे

ସେଇଟି ପ୍ରଥମ ପର୍ବ—ମନ୍ତ୍ରିଣୀଙ୍କ ନିବାସଭୂମି; ତାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ବ ସେଇ ଉତ୍ତମ ଗେୟଚକ୍ର ରଥରେ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 64

रतिः प्रीतिर्मनोजा च वीणाकार्मुकपाणयः / तमालश्यामलाकारा दानवोन्मूलनक्षमाः

ରତି, ପ୍ରୀତି ଓ ମନୋଜା—ଯାହାଙ୍କ ହାତରେ ବୀଣା ଓ ଧନୁଷ ଅଛି; ତମାଳବୃକ୍ଷ ସଦୃଶ ଶ୍ୟାମ ଆକାର, ଦାନବ ଉନ୍ମୂଳନରେ ସମର୍ଥ।

Verse 65

तृतीयपर्वसंरूढा मनोभूबाणदेवता / द्राविणी शोषिणी चैव बन्धिनी मोहिनी तथा

ତୃତୀୟ ପର୍ବରେ ଆରୂଢ, ମନୋଭବଙ୍କ ବାଣଦେବତାମାନେ—ଦ୍ରାବିଣୀ, ଶୋଷିଣୀ, ବନ୍ଧିଣୀ ଓ ମୋହିଣୀ।

Verse 66

उन्मादिनीति पञ्चैता दीप्तकार्मुकपाणयः / तत्र पर्वण्यधस्तात्तु वर्तमाना महौजसः

‘ଉନ୍ମାଦିନୀ’ ନାମକ ଏହି ପାଞ୍ଚଜଣଙ୍କ ହାତରେ ଦୀପ୍ତ ଧନୁ ଅଛି; ସେମାନେ ସେହି ପର୍ବର ତଳଭାଗରେ ମହାତେଜରେ ବର୍ତ୍ତମାନ।

Verse 67

कामराजश्च कन्दर्पौं मन्मथो मकरध्वजः / मनोभवः पञ्चमः स्यादेते त्रैलोक्यमोहनाः

କାମରାଜ, କନ୍ଦର୍ପ, ମନ୍ମଥ, ମକରଧ୍ୱଜ—ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ମନୋଭବ; ଏମାନେ ତ୍ରିଲୋକକୁ ମୋହିତ କରନ୍ତି।

Verse 68

कस्तूरीतिलकोल्लासिभालामुक्ताविराजिताः / कवचच्छन्नसर्वाङ्गाः पलाशप्रसवत्विषः

କସ୍ତୁରୀ-ତିଳକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲଲାଟ, ମୁକ୍ତାରେ ବିରାଜିତ; କବଚରେ ଆବୃତ ସର୍ବାଙ୍ଗ, ପଳାଶ ପୁଷ୍ପ ସମ କାନ୍ତିମୟ।

Verse 69

पञ्चकामा इमे प्रोक्ता भण्डासुरवधार्थिनः / जेयचक्ररथेन्द्रस्य चतुर्थं पर्व संश्रिताः

ଏମାନେ ‘ପଞ୍ଚକାମ’ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛନ୍ତି, ଭଣ୍ଡାସୁର ବଧକୁ ଆକାଂକ୍ଷୀ; ଜେୟଚକ୍ର ରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ପର୍ବରେ ଆଶ୍ରିତ।

Verse 70

ब्रह्मीमुख्यास्तु पूर्वोक्ताश्चण्डिका त्वष्टमी परा / तत्र पर्वण्यधस्ताच्च लक्ष्मीश्चैव सरस्वती

ପୂର୍ବେ କୁହାଯାଇଥିବା ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଆଦି ପ୍ରଧାନ; ଅଷ୍ଟମୀରେ ପରା ଚଣ୍ଡିକା। ସେହି ପର୍ବର ତଳଭାଗରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

Verse 71

रतिः प्रीतिः कीर्तिशान्ती पुष्टिस्तुष्टिश्च शक्तयः / एताश्चक्रोधरक्ताक्ष्यो दैत्यं हन्तुं महाबलम्

ରତି, ପ୍ରୀତି, କୀର୍ତ୍ତି, ଶାନ୍ତି, ପୁଷ୍ଟି ଓ ତୁଷ୍ଟି—ଏମାନେ ଶକ୍ତିମାନେ। କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତାକ୍ଷ ହୋଇ, ସେମାନେ ମହାବଳ ଦୈତ୍ୟକୁ ହନନ କରିବାକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

Verse 72

कुन्तचक्रधराः प्रोक्ताः कुमार्यः कुंभसंभव / पञ्चमं पर्व संप्राप्ता वामाद्याः षोडशापराः

ହେ କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ! ସେ କୁମାରୀମାନେ କୁନ୍ତ ଓ ଚକ୍ର ଧାରଣକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ପଞ୍ଚମ ପର୍ବରେ ବାମା ଆଦି ଅନ୍ୟ ଷୋଳେ କୁମାରୀ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 73

गीतिं चक्रू रथेन्द्रस्य तासां नामानि मच्छृणु / वामा ज्येष्टा च रौद्री च शान्तिः श्रद्धा सरस्वती

ସେମାନେ ରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୀତି କଲେ; ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ମୋଠାରୁ ଶୁଣ—ବାମା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, ରୌଦ୍ରୀ, ଶାନ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ସରସ୍ୱତୀ।

Verse 74

श्रीभूशाक्तिश्च लक्ष्मीश्च सृष्टिश्चैव तु मोहिनी / तथा प्रमाथिनी चाश्वसिनी वीचिस्तथैव च

ଶ୍ରୀ-ଭୂ-ଶକ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ମୋହିନୀ; ତଥା ପ୍ରମାଥିନୀ, ଆଶ୍ୱସିନୀ ଏବଂ ବୀଚି ମଧ୍ୟ (ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ)।

Verse 75

विद्युन्मालिन्यथ सुरानन्दाथो नागबुद्धिका / एतास्तु कुरविन्दाभा जगत्क्षोभणलंपटाः

ବିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲିନୀ, ସୁରାନନ୍ଦା ଓ ନାଗବୁଦ୍ଧିକା—ଏମାନେ କୁରବିନ୍ଦ-ସଦୃଶ ଆଭାଯୁକ୍ତ, ଜଗତକୁ କ୍ଷୋଭିତ କରିବାରେ ଲମ୍ପଟ।

Verse 76

महासरसमन्नाहमादधानाः पदेपदे / वज्रकङ्कटसंछन्ना अट्टहासोज्ज्वलाः परे / वज्रदण्डौ शतघ्नीं च संबिभ्राणा भुशुण्डिकाः

ପଦେପଦେ ମହାସରସ-ସଦୃଶ ସନ୍ନାହ ଧାରଣ କରି, ବଜ୍ରକଙ୍କଟରେ ଆବୃତ, ଅଟ୍ଟହାସରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ବଜ୍ରଦଣ୍ଡ, ଶତଘ୍ନୀ ଓ ଭୁଶୁଣ୍ଡିକା ଧାରଣ କରୁଥିଲେ।

Verse 77

अथ गीतिरथेन्द्रस्य षष्ठं पर्व समाश्रिताः / असिताङ्गप्रभृतयो भैरवाः शस्त्रभीषणाः

ତାପରେ ଗୀତିରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଷଷ୍ଠ ପର୍ବକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଅସିତାଙ୍ଗ ଆଦି ଭୈରବମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଭୀଷଣ ହୋଇ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 78

त्रिशिखं पानपात्रं च बिभ्राणा नीलवर्चसः / असिताङ्गो रुरुश्चण्डः क्रोध उन्मत्तभैरवः

ନୀଳବର୍ଚ୍ଚସ ଥିବା ସେମାନେ ତ୍ରିଶିଖ ଓ ପାନପାତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ଅସିତାଙ୍ଗ, ରୁରୁ, ଚଣ୍ଡ, କ୍ରୋଧ ଓ ଉନ୍ମତ୍ତଭୈରବ।

Verse 79

कपाली भीषणश्चैव संहारश्चाष्ट भैरवाः / अथ गीतिरथेन्द्रस्य सप्तमं पर्व संश्रिताः

କପାଳୀ, ଭୀଷଣ ଓ ସଂହାର—ଏହିପରି ଅଷ୍ଟ ଭୈରବ; ତାପରେ ସେମାନେ ଗୀତିରଥେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସପ୍ତମ ପର୍ବକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

Verse 80

मातङ्गी सिद्धलक्ष्मीश्च महामातङ्गिकापि च / महती सिद्धलक्ष्मीश्च शोणा बाणधनुर्धराः

ମାତଙ୍ଗୀ, ସିଦ୍ଧଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମହାମାତଙ୍ଗିକା ଏବଂ ମହତୀ ସିଦ୍ଧଲକ୍ଷ୍ମୀ—ତଥା ଶୋଣା, ଯିଏ ଧନୁଷ-ବାଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 81

तस्यैव पर्वणो ऽधस्ताद्गणपः क्षेत्रपस्तथा / दुर्गांबा बटुकश्चेंव सर्वे ते शस्त्रपाणयः

ସେହି ପର୍ବର ତଳେ ଗଣପ ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳ ଅଛନ୍ତି; ଦୁର୍ଗାମ୍ବା ଓ ବଟୁକ ମଧ୍ୟ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ।

Verse 82

तत्रैव पर्वणो ऽधस्ताल्लक्ष्मीश्चैव सरस्वती / शङ्खः पद्मो निधिश्चैव ते सर्वे शस्त्रपाणयः

ସେଠାରେ ଏହି ପର୍ବର ତଳେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଅଛନ୍ତି; ଶଙ୍ଖ, ପଦ୍ମ ଓ ନିଧି ମଧ୍ୟ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ।

Verse 83

लोकद्विषं प्रति क्रुद्धा भण्डं चण्डपराक्रमम् / शक्रादयश्च विष्म्वन्ता दश दिक्चक्रनायकाः

ଲୋକଦ୍ୱେଷୀ ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ଭଣ୍ଡକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ; ଶକ୍ର ଆଦି ଦଶ ଦିକ୍ଚକ୍ରନାୟକମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

Verse 84

शक्तिरूपास्तत्र पर्वण्यधस्तात्कृतसंश्रयाः / वज्रे शक्तिं कालदण्डमकिं पाशं ध्वजं तथा

ସେଠାରେ ସେହି ପର୍ବର ତଳେ ଶକ୍ତିରୂପାମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ—ବଜ୍ର, ଶକ୍ତି, କାଳଦଣ୍ଡ, ଅଙ୍କୁଶ, ପାଶ ଓ ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରି।

Verse 85

गदां त्रिशूलं दर्भास्त्रं वज्रं च दधतस्त्वमी / सेवन्ते मन्त्रिनाथां तां नित्यं भक्तिसमन्विताः

ସେମାନେ ଗଦା, ତ୍ରିଶୂଳ, ଦର୍ଭାସ୍ତ୍ର ଓ ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ନିତ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରିଣୀନାଥା ଦେବୀଙ୍କୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

Verse 86

भण्डासुरान्दुर्दुरूढान्निहन्तुं विश्वकण्टकान् / मन्त्रिनाथाश्रयद्वारा ललिताज्ञापनोत्सुकाः

ଜଗତର କଣ୍ଟକ ସମ ଦୁର୍ଦମ ଭଣ୍ଡାସୁରମାନଙ୍କୁ ନିହନ୍ତୁଁ, ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ରିଣୀନାଥାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟଦ୍ୱାରା ଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।

Verse 87

गीतिचक्ररथोपान्ते दिक्पालाः संश्रयं ददुः / सर्वेषां चैव देवानां मन्त्रिणी द्वारतः कृता

ଗୀତି-ଚକ୍ରରଥର ସନ୍ନିକଟେ ଦିକ୍ପାଳମାନେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରିଣୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରପାଳିକା କରାଗଲା।

Verse 88

विज्ञापना महादेव्याः कार्यसिद्धिं प्रयच्छति / राक्षी विज्ञापना चेति प्रधानद्वारतः कृता

ମହାଦେବୀଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିବା ବିଜ୍ଞାପନା କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ତେଣୁ ‘ରାକ୍ଷୀ’ ଓ ‘ବିଜ୍ଞାପନା’—ଏହି ଦୁଇଜଣୀକୁ ପ୍ରଧାନ ଦ୍ୱାରରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଗଲା।

Verse 89

यथा खलु फलप्राप्तिः सेवकानां हि जायते / अन्यथा कथमेतेषां सामर्थ्यं ज्वलितौजसः

ସେବକମାନଙ୍କର ଫଳପ୍ରାପ୍ତି ଯେପରି ହୁଏ, ସେପରି ହୁଏ; ନହେଲେ ଜ୍ୱଳିତ ଓଜସ୍‌ ଥିବା ଏମାନଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ କିପରି ସିଦ୍ଧ ହେବ?

Verse 90

अपधृष्यप्रभावायाः श्रीदेव्या उपसर्पणे / सा हि संगीतविद्येति श्रीदेव्या अतिवल्लभा

ଅପଧୃଷ୍ୟ ପ୍ରଭାବମୟୀ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ସମୀପକୁ ଉପସର୍ପଣ କଲେ, ସେ ‘ସଙ୍ଗୀତବିଦ୍ୟା’ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କୁ ଅତି ପ୍ରିୟ।

Verse 91

नातिलङ्घति च क्वापि तदुक्तं कार्यसिद्धिषु / श्रीदेव्याःशक्तिसाम्राज्ये सर्वकर्माणि मन्त्रिणी

କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିରେ ସେ କହିଥିବା କଥାକୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଅତିଲଙ୍ଘନ କରେନାହିଁ; ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ସେ ସମସ୍ତ କର୍ମର ମନ୍ତ୍ରିଣୀ।

Verse 92

अकर्त्तुमन्यथा कर्तुं कर्तुं चैव प्रगल्भते / तस्मात्सर्वे ऽपि दिक्पालाः श्रीदेव्या जयकाङ्क्षिणः / तस्याः प्रधानभूतायाः सेवामेव वितन्वते

ସେ ଅକର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ କରିପାରେ, କରାଯାଇଥିବାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିପାରେ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ଦିକ୍ପାଳ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ବିଜୟକାମୀ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନଶକ୍ତିର ସେବାକୁ ହିଁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି।

Verse 93

इति श्रीललितादेव्याश्चक्रराजरथोत्तमे / पर्वस्थितानां देवीनां नामानि कथितान्यलम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀଲଲିତାଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଚକ୍ରରାଜ-ରଥରେ ପର୍ବସ୍ଥିତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ନାମଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବେ କଥିତ ହେଲା।

Verse 94

भण्डासुरस्य संहारे तस्या दिव्यायुधान्यपि / प्रोक्तानि गेयचक्रस्य पर्वदेव्याश्च कीर्तिताः

ଭଣ୍ଡାସୁର ସଂହାରରେ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଆୟୁଧମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋକ୍ତ ହେଲେ; ଗେୟଚକ୍ରର ପର୍ବଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ।

Verse 95

इमानि सर्वदेवीनां नामान्याकर्णयन्ति ये / सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते स्युर्विजयिनो नराः

ଯେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଭକ୍ତିରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସର୍ବପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଜୟୀ ନର ହୁଅନ୍ତି।

Frequently Asked Questions

The Siddhi-devīs are enumerated first (Aṇimā through Prāpti/Siddhi and related attainments). Doctrinally, they convert yogic capacities into personified, deployable Śakti-functions within Lalitā’s campaign cosmology.

By assigning named śaktis to specific parvans/sections of the ratha, the text maps a hierarchical power-distribution (siddhis, mātṛkā-like śaktis, mudrās) onto a mobile yantra—turning procession/march into a structured cosmogram.

They represent operative ritual gestures as deities: each mudrā-name encodes a function (agitation, dispersal, attraction, subjugation, etc.), implying that Lalitā’s victory is achieved through regulated Śākta praxis—mantra–mudrā–yantra—rather than brute force alone.