Shloka 71
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
अभिमन्युश्चाङ्गिरसः सप्तैते परमर्षयः / सुक्षेत्रश्चोत्तमौजाश्च भूरिसेनश्च वीर्यवान्
Transliteration
abhimanyuścāṅgirasaḥ saptaite paramarṣayaḥ / sukṣetraścottamaujāśca bhūrisenaśca vīryavān
Translation
ଅଭିମନ୍ୟୁ ଓ ଆଙ୍ଗିରସ—ଏହି ସାତଜଣ ପରମର୍ଷି; ଏବଂ ସୁକ୍ଷେତ୍ର, ଉତ୍ତମୌଜା, ଓ ବୀର୍ୟବାନ୍ ଭୂରିସେନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
Word by Word
अभिमन्युःAbhimanyu (name)
अभिमन्युः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअभिमन्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आङ्गिरसःĀṅgirasa (name)
आङ्गिरसः:
कर्ता
TypeNoun
Rootआङ्गिरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (of ete)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक/संख्या)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्द; (here) प्रथमा-बहुवचनार्थे (used as numeral qualifier)
एतेthese
एते:
कर्ता
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन
परमर्षयःsupreme sages
परमर्षयः:
सम्बन्ध/विधेय (apposition)
TypeNoun
Rootपरम + ऋषि (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; कर्मधारय (परम-ऋषयः = 'supreme sages')
सुक्षेत्रःSukṣetra (name)
सुक्षेत्रः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसु + क्षेत्र (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (सु-क्षेत्रः = 'good field')
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
उत्तमौजाःUttamaujā (name)
उत्तमौजाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootउत्तम + ओजस् (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (उत्तम-ओजाः = 'of excellent vigor')
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भूरिसेनःBhūrisena (name)
भूरिसेनः:
कर्ता
TypeNoun
Rootभूरि + सेन (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय (भूरि-सेनः = 'having many troops')
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वीर्यवान्powerful/valiant
वीर्यवान्:
विशेषण (of Bhūrisena)
TypeAdjective
Rootवीर्यवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन