Shloka 30
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
वेदे स्मृतौ पुराणे च सर्वे ते प्रभविष्णवः / प्रजानां पतयः सर्वे भूतानां पतयः स्थिताः
Transliteration
vede smṛtau purāṇe ca sarve te prabhaviṣṇavaḥ / prajānāṃ patayaḥ sarve bhūtānāṃ patayaḥ sthitāḥ
Translation
ବେଦ, ସ୍ମୃତି ଓ ପୁରାଣରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ‘ପ୍ରଭବିଷ୍ଣୁ’ ବୋଲି କୀର୍ତ୍ତିତ; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପତି ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କ ଅଧିପତି ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
Word by Word
वेदेin the Veda
वेदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
स्मृतौin the Smṛti
स्मृतौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
पुराणेin the Purāṇa
पुराणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
प्रभविष्णवःpowerful/creative; capable of producing
प्रभविष्णवः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-भू (धातु) → प्रभविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘-इष्णु’ प्रत्ययान्त विशेषण (tending to/able to originate)
प्रजानाम्of creatures/subjects
प्रजानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पतयःlords
पतयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
पतयःlords
पतयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
स्थिताःare established/stand
स्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय (predicate)