Shloka 32
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
धारणी मानसी चैव कन्या बर्हिषदां स्मृता / मेरोस्तां धारणीं नाम पत्न्यर्थं वा सृजन् घुभाम्
Transliteration
dhāraṇī mānasī caiva kanyā barhiṣadāṃ smṛtā / merostāṃ dhāraṇīṃ nāma patnyarthaṃ vā sṛjan ghubhām
Translation
‘ଧାରଣୀ’ ନାମକ ମାନସୀ କନ୍ୟା ବର୍ହିଷଦ୍ ପିତୃମାନଙ୍କ କନ୍ୟା ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ମେରୁ ତାକୁ ‘ଧାରଣୀ’ ନାମରେ ପତ୍ନ୍ୟର୍ଥେ ଶୁଭା ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
Word by Word
धारणीDhāraṇī
धारणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधारणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मानसीmind-born
मानसी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमानसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
कन्याa maiden/daughter
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बर्हिषदाम्of the Barhiṣads
बर्हिषदाम्:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; पितृगणविशेषः
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is remembered/called’
मेरोःof Meru
मेरोः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
धारणीम्Dhāraṇī
धारणीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधारणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय/निपात)
Formनाम-निपात (quotative/‘by name’)
पत्नी-अर्थम्for (as) a wife
पत्नी-अर्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपत्नी + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषः (पत्नी-हेतुः)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)
सृजन्creating
सृजन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘creating’
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (ताम्/धारणीम्)