Shloka 109
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
ऋषय ऊचुः क एष भगवान् कालः सर्वभूतापहारकः / कस्य योनिः किमादिश्च किं सतत्त्वः किमात्मकः
Transliteration
ṛṣaya ūcuḥ ka eṣa bhagavān kālaḥ sarvabhūtāpahārakaḥ / kasya yoniḥ kimādiśca kiṃ satattvaḥ kimātmakaḥ
Translation
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ଅପହରଣ କରୁଥିବା ଏହି ଭଗବାନ କାଳ କିଏ? ତାଙ୍କର ଯୋନି କାହାର, ତାଙ୍କର ଆଦି କ’ଣ, ତାଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ କ’ଣ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମସ୍ୱରୂପ କ’ଣ?
Word by Word
ऋषयःthe sages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशवाचक
भगवान्the Blessed/Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कालःTime
कालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वभूतापहारकःthe taker-away of all beings
सर्वभूतापहारकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + भूत + अपहारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘सर्वभूतानाम् अपहारकः’
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; प्रश्नवाचक
योनिःorigin/source
योनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
आदिःbeginning
आदिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
सतत्त्वःof what true essence
सतत्त्वः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + तत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘सत् तत्त्वम् यस्य’/‘सत्-तत्त्वः’ (true in essence)
किमात्मकःof what nature/constituted of what
किमात्मकः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिम् + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘किम् आत्मा यस्य’ (of what nature)