Shloka 11
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
जुगुप्समानाः स्वं जन्म संततिं नाभ्यनन्दत / कर्मणां न कृतो ऽभ्यासो ह्यमृतत्वाभिकाङ्क्षया
Transliteration
jugupsamānāḥ svaṃ janma saṃtatiṃ nābhyanandata / karmaṇāṃ na kṛto 'bhyāso hyamṛtatvābhikāṅkṣayā
Translation
ନିଜ ଜନ୍ମ ଓ ସନ୍ତତିକୁ ଘୃଣା କରି ସେମାନେ ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ କଲେ ନାହିଁ। ଅମୃତତ୍ୱ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କର୍ମର ଅଭ୍ୟାସ କଲେ ନାହିଁ।
Word by Word
जुगुप्समानाःdisgusting at; loathing
जुगुप्समानाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeVerb
Rootगुप्/गोप् (धातु) (जुगुप्स्-देशी/इच्छार्थ) + शानच् (कृत्प्रत्यय)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकालिक कृदन्त (present participle, आत्मनेपदभाव), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्वम्one's own
स्वम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier)
जन्मbirth
जन्म:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संततिम्progeny; lineage
संततिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसंतति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
अभ्यनन्दतthey rejoiced at; they approved
अभ्यनन्दत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअभि√नन्द् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद
कर्मणाम्of actions; of rites
कर्मणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
कृतःwas done; was made
कृतः:
क्रियाविशेष (Predicative participle)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘made/done’
अभ्यासःpractice; repeated performance
अभ्यासः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootअभ्यास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed; for
हि:
निपातार्थ (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अमृतत्व-अभिकाङ्क्षयाby/with the desire for immortality
अमृतत्व-अभिकाङ्क्षया:
करण/हेतु (Karaṇa/Instrument or Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक) + अभि√काङ्क्ष् (धातु) + टाप्/या (प्रातिपदिक स्त्री)
Formतत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: अमृतत्वस्य अभिकाङ्क्षा), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन