Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३६// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा परशुरामस्तु तदाश्चर्यं महाद्भुतम् / जगाद सर्ववृत्तान्तं मृगयोस्तु यथाश्रुतम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦ, ଭାର୍ଗବଚରିତର ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ପରଶୁରାମ ସେ ମହାଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଦେଖି, ହରିଣଦ୍ୱୟ ବିଷୟରେ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ ସେପରି ସମସ୍ତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲେ।

Verse 2

तच्छ्रुत्वा भगवान्साक्षादगस्त्यः कुंभसंभवः / मोदमान उवाचेदं भार्गवं पुरतः स्थितम्

ତାହା ଶୁଣି କୁମ୍ଭସମ୍ଭବ ସାକ୍ଷାତ୍ ଭଗବାନ୍ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଭାର୍ଗବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 3

अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कार्याकार्विशारद / हितं वदामि यत्ते ऽद्य तत्कुरुष्व समाहितः

ଅଗସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ ରାମ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅକାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଦର୍ଶୀ, ଶୁଣ; ଆଜି ମୁଁ ତୋର ହିତକଥା କହୁଛି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ତାହା କର।

Verse 4

इतो विदूरे सुमहत्स्थानं विष्णोः सुदुर्लभम् / पदानि यत्र दृश्यन्ते न्यस्तानि सुमाहात्मना

ଏଠାରୁ ଦୂରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏକ ଅତି ମହାନ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ସ୍ଥାନ ଅଛି; ସେଠାରେ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନ୍ୟସ୍ତ ପଦଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ।

Verse 5

यत्र गङ्गा समुद्भूता वामस्य महात्मनः / पदाग्रात्क्रमतो लोकांस्तद्बलेस्तु विनिग्रहे

ଯେଉଁଠାରେ ସେଇ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବାମ ପାଦାଗ୍ରରୁ ଗଙ୍ଗା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା; ବଳିଙ୍କ ନିଗ୍ରହ ପାଇଁ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ପଦକ୍ଷେପରେ ମାପୁଥିଲେ।

Verse 6

तत्र गत्वा स्तवं चेदं मासमैकमनन्यधीः / पठस्व नियमेनैव नियतो नियताशनः

ସେଠାକୁ ଯାଇ ଏକ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ମନକୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ନ ଦେଇ, ନିୟମରେ ଏହି ସ୍ତବ ପଢ଼; ସଂଯମୀ ହେଉ ଓ ନିୟତ ଆହାର କର।

Verse 7

यत्त्वया कवचं पूर्वमभ्यस्तं सिद्धिमिच्छता / शत्रूणां निग्रहार्थाय तच्च ते सिद्धिदं भवेत्

ହେ ସାଧକ! ସିଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମେ ପୂର୍ବେ ଯେ କବଚ ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିଲ, ଶତ୍ରୁ ନିଗ୍ରହ ପାଇଁ ସେଇ ତୁମକୁ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ହେଉ।

Verse 8

वसिष्ठ उवाच एव मुक्तो ह्यगस्त्येन रामः शत्रुनिबर्हणः / नमस्कृत्य मुनीं शान्तं निर्जगामाश्रमाद्बहिः

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଏଭଳି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁନିବର୍ହଣ ରାମ ଶାନ୍ତ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରିଗଲେ।

Verse 9

पुनस्तेनैव मार्गेण संप्राप्तस्तत्र सत्वरम् / यत्रोत्तरात्पदन्यासान्निर्गता स्वर्णदी नृप

ହେ ନୃପ! ସେ ପୁଣି ସେଇ ମାର୍ଗରେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପଦନ୍ୟାସରୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଦୀ ନଦୀ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିଲା।

Verse 10

तत्र वासं प्रकल्प्यासावकृतव्रणसंयुतः / समभ्यस्यत्स्तवं दिव्यं कृष्मप्रेमामृताभिधम्

ସେଠାରେ ବାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଘାଉ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ‘କୃଷ୍ଣପ୍ରେମାମୃତ’ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ତବକୁ ସେ ଅଭ୍ୟାସ କଲା।

Verse 11

नित्यं व्रजपतेस्तस्य स्तोत्रं तुष्टो ऽभवद्धरिः / जगाम दर्शनं तस्य जामदग्न्यस्य भूपते

ହେ ଭୂପତେ! ବ୍ରଜପତିଙ୍କ ସେଇ ନିତ୍ୟ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଏବଂ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ)ଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 12

चतुर्व्यूहाधिपः साक्षात्कृष्णः कमललोचनः / किरीटंनार्कवर्णेन कुण्डलाभ्यां च राजितः

ଚତୁର୍ବ୍ୟୂହର ଅଧିପତି, ସାକ୍ଷାତ୍ କମଳଲୋଚନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ; ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ କିରୀଟ ଓ ଯୁଗଳ କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ।

Verse 13

कौस्तुभोद्भासितोरस्कः पीतवासा धनप्रभः / मुरलीवादनपरः साक्षान्मोहनरूपधृक्

କୌସ୍ତୁଭମଣିରେ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ପୀତବାସ ପରିଧାନ କରି ଧନସମ ପ୍ରଭାମୟ; ମୁରଳୀବାଦନରେ ତତ୍ପର, ସାକ୍ଷାତ୍ ମୋହନରୂପଧାରୀ।

Verse 14

तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय जामदग्न्यो मुदान्वितः / प्रणम्य दण्डवद्भमौ तुष्टाव प्रयतो विभुम्

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ) ଆନନ୍ଦରେ ସହସା ଉଠିଲେ; ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସେହି ବିଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

Verse 15

परशुराम् उवाच नमो नमः कारणविग्रहाय प्रपन्नपालाय सुरार्त्तिहारिणे / ब्रह्मेशविष्ण्विद्रमुखस्तुताय नतो ऽस्मि नित्यं परमेश्वराय

ପରଶୁରାମ କହିଲେ— କାରଣସ୍ୱରୂପ ଦେହଧାରୀ, ଶରଣାଗତପାଳକ, ଦେବମାନଙ୍କ ଆର୍ତ୍ତିହାରୀ; ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶ, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମୋ ନମଃ—ମୁଁ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଣତ।

Verse 16

यं वेदवादैर्विविधप्रकारैर्निर्णेतुमीशानमुखा न शक्नुयुः / तं त्वामनिर्देश्यमचं पुराममनन्तमीडे भव मे दयापरः

ଯାହାକୁ ବେଦବାକ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଈଶାନ ଆଦି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେହି ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଅଜ, ପୁରାତନ, ଅନନ୍ତ ତୁମକୁ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରେ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ପ୍ରତି ଦୟାପର ହୁଅ।

Verse 17

यस्त्वेक ईशो निजवाञ्च्छितप्रदो धत्ते तनूर्लोकविहार रक्षणे / नाना विधा देवमनुष्यतिर्यग्यादः सु भूमेर्भरवारणाय

ଯେ ଏକମାତ୍ର ପରମେଶ୍ୱର ସ୍ୱଇଚ୍ଛିତ ଫଳଦାତା, ସେ ଲୋକବିହାର ଓ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନାନାବିଧ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଦେବ-ମନୁଷ୍ୟ-ତିର୍ୟକ୍ ଆଦି ରୂପେ ପୃଥିବୀର ଭାର ନିବାରଣ କରନ୍ତି।

Verse 18

तं त्वामहं भक्तजनानुरक्तं विरक्तमत्यन्तमपीन्दिरादिषु / स्वयं समक्षंव्यभिचारदुष्टचित्तास्वपि प्रेमनिबद्धमानसम्

ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ—ଭକ୍ତଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ, ଇନ୍ଦିରା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିରକ୍ତ; ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ସମକ୍ଷ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟଭିଚାରଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରେମେ ବନ୍ଧିତ ମନ ଯାହାର।

Verse 19

यं वै प्रसन्ना असुराः सुरा नराः सकिन्नरास्तिर्यकेयोनयो ऽपि हि / गताः स्वरूपं निखलं विहाय ते देहस्त्र्यपत्यार्थममत्वमीश्वर

ହେ ଈଶ୍ୱର! ଯାହାପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଅସୁର, ସୁର, ନର, କିନ୍ନର ଓ ତିର୍ୟକ୍-ଯୋନିମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସମଗ୍ର ସ୍ୱରୂପ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମ ଶରଣକୁ ଯାଆନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଦେହ, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ‘ମମତ୍ୱ’ରେ ବନ୍ଧିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 20

तं देवदेवं भजतामभीप्सितप्रदं निरीहं गुणवर्जितं च / अचिन्त्यमव्यक्तमघौघनाशनं प्राप्तो ऽरणं प्रेमनिधानमादरात्

ସେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଆଦରରେ ଶରଣରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କର—ଭଜନକାରୀଙ୍କୁ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳଦାତା, ନିରୀହ ଓ ଗୁଣବର୍ଜିତ। ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ପାପଘୌଘନାଶକ ଏବଂ ପ୍ରେମନିଧି ସେ।

Verse 21

तपन्ति तापैर्विविधैः स्वदेहमन्ये तु यज्ञैर्विविधैर्यजन्ति / स्वप्ने ऽपि ते रूपमलौकिकंविभो पश्यन्ति नैवार्थनिबद्धवासनाः

କେହି ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ନିଜ ଦେହକୁ ତପାନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞଦ୍ୱାରା ଯଜନ କରନ୍ତି; ହେ ବିଭୋ! ଯାହାଙ୍କ ବାସନା ଅର୍ଥରେ ବନ୍ଧିତ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଅଲୌକିକ ରୂପ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 22

ये वै त्वदीयं चरणं भवश्रमान्निर्विण्मचित्ता विधिवत्स्मरन्ति / नमन्ति भक्त्याथ समर्चयन्ति वै परस्परं संसदि वर्णयन्ति

ଯେମାନେ ସଂସାରଶ୍ରମରୁ ନିର୍ବିଣ୍ଣଚିତ୍ତ ହୋଇ ବିଧିପୂର୍ବକ ତୁମ ଚରଣ ସ୍ମରନ୍ତି, ଭକ୍ତିରେ ନମନ୍ତି ଓ ସମର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସଭାରେ ପରସ୍ପର ତୁମ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।

Verse 23

तेनैकजन्मोद्भवपङ्कभेदनप्रसक्तचित्ता भवतोंऽघ्रिपद्मे / तरन्ति चान्यानपि तारयन्ति हि भवौषधं नाम सुधा तवेश

ଏହିପରି ଏକ ଜନ୍ମରେ ଉଦ୍ଭବିତ ପାପରୂପ କାଦୁଆକୁ ଭେଦିବାରେ ଆସକ୍ତଚିତ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ତୁମ ଅଂଘ୍ରିପଦ୍ମରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ନିଜେ ତରନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତାରନ୍ତି, କାରଣ ହେ ଈଶ, ତୁମ ନାମ ହିଁ ଭବରୋଗର ଔଷଧ, ଅମୃତ।

Verse 24

अहं प्रभो कामनिबद्धचित्तो भवन्तमार्यं विविधप्रयत्नैः / आराधयं नाथ भवानभिज्ञः किं ते ह विज्ञाप्यमिहास्ति लोके

ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୋ ଚିତ୍ତ କାମନାରେ ବନ୍ଧା; ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରୟାସ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଆର୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାବିଧି ଆରାଧନା କରିପାରୁନି। ହେ ନାଥ, ତୁମେ ସର୍ବଜ୍ଞ—ଏହି ଲୋକରେ ତୁମକୁ କ’ଣ ନିବେଦନ କରିବି?

Verse 25

वसिष्ठ उवाच इत्येवं जामदग्न्यं तु स्तुवन्तं प्रणतं पुरः / उवाचागाधया वाचा मोहयन्निव मायया

ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ଏହିପରି ସାମ୍ନାରେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ଓ ପ୍ରଣତ ହୋଇଥିବା ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଅଗାଧ ବାଣୀରେ କହିଲେ, ଯେନେ ମାୟାରେ ମୋହିତ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 26

कृष्ण उवाच हन्त राम महाभाग सिद्धं ते कार्यमुत्तमम् / कवचस्य स्तवस्यापि प्रभावादवधारय

କୃଷ୍ଣ କହିଲେ—ହେ ମହାଭାଗ ରାମ, ତୁମର ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ଏହି କବଚ-ସ୍ତବର ପ୍ରଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଣି ନିଶ୍ଚୟ କର।

Verse 27

हत्वा तं कार्त्तवीर्यं हि राजानं दृप्तमानसम् / साधयित्वा पितुर्वैरं कुरु निःक्षत्रियां महीम्

ଦର୍ପିତମନ ରାଜା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କରି, ପିତୃବୈରର ପ୍ରତିଶୋଧ ସାଧି, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ କର।

Verse 28

मम चक्रावतारो हि कार्त्तवीर्यो धरातले / कृतकार्यो द्विजश्रेष्ट तं समापय मानद

ଧରାତଳେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟ ମୋର ଚକ୍ରାବତାର; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ—ହେ ମାନଦ, ତାକୁ ସମାପ୍ତ କର।

Verse 29

अद्य प्रभृति लोके ऽस्मिन्नंशावेशेन मे भवान् / चरिष्यति यथा कालं कर्त्ता हर्त्ता स्वयं प्रभुः

ଆଜିଠାରୁ ଏହି ଲୋକରେ ମୋର ଅଂଶାବେଶରେ ତୁମେ, କାଳାନୁସାରେ, ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଭୁ ପରି କର୍ତ୍ତା ଓ ହର୍ତ୍ତା ହୋଇ ଚରିବ।

Verse 30

चतुर्विशे युगे वत्स त्रेतायां रघुवंशजः / रामो नाम भविष्यामि चतुर्व्यूहः सनातनः

ହେ ବତ୍ସ, ଚତୁର୍ବିଂଶ ଯୁଗରେ, ତ୍ରେତାୟୁଗରେ, ମୁଁ ରଘୁବଂଶଜ ‘ରାମ’ ନାମରେ, ସନାତନ ଚତୁର୍ବ୍ୟୂହ ରୂପେ ଭବିଷ୍ୟାମି।

Verse 31

कौसल्यानन्दजनको राज्ञो दशरथादहम् / तदा कौशिकयज्ञं तु साधयित्वा सलक्ष्मणः

ମୁଁ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ କୌସଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦର କାରଣ ହେବି; ସେତେବେଳେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହ କୌଶିକଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସାଧିବି।

Verse 32

गमिष्यामि महाभाग जनकस्य पुर महत् / तत्रेशचापं निर्भज्य परिणीय विदेहजाम्

ହେ ମହାଭାଗ! ମୁଁ ଜନକଙ୍କ ମହାନଗରକୁ ଯିବି; ସେଠାରେ ଶିବଧନୁ ଭାଙ୍ଗି ବିଦେହକନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବି।

Verse 33

तदा यास्यन्नयोध्यां ते हरिष्ये तेज उन्मदम् / वसिष्ठ उवाच कृष्ण एवं समदिश्य जामदग्न्यं तपोनिधिम् / पश्यतोंऽतर्दधे तत्र रामस्य मुमहात्मनः

ତେବେ ତୁମେ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ତୁମର ଉନ୍ମତ୍ତ ତେଜ ହରିନେବି। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ—ହେ କୃଷ୍ଣ! ଏଭଳି ତପୋନିଧି ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ମହାତ୍ମା ରାମ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।