Adhyaya 16

Verse 1

इति श्री ब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे श्राद्धकल्पे ब्राह्मणपरीक्षा नाम पञ्चदशो ऽध्यायः // १५// बृहस्पतिरुवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि दानानि च फलानि च / तारणं सर्वभूतानां स्वर्गमार्गसुखावहम्

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମହାପୁରାଣର ବାୟୁପ୍ରୋକ୍ତ ମଧ୍ୟଭାଗର ତୃତୀୟ ଉପୋଦ୍ଧାତପାଦର ଶ୍ରାଦ୍ଧକଳ୍ପରେ ‘ବ୍ରାହ୍ମଣପରୀକ୍ଷା’ ନାମ ପଞ୍ଚଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ। ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ—ଏହାପରେ ମୁଁ ଦାନ ଓ ତାହାର ଫଳ କହିବି; ଯାହା ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ତାରଣ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗମାର୍ଗସୁଖଦାୟକ।

Verse 2

लोके श्रेष्ठतम् सर्वमात्मनश्चैव यत्प्रियम् / सर्वं पितॄणां दातव्यं तेषामेवाज्ञयार्थिना

ଲୋକରେ ଯାହା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଯାହା ନିଜକୁ ପ୍ରିୟ, ସେ ସବୁ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଯେ ତାଙ୍କର ଆଜ୍ଞା ଓ ପ୍ରସନ୍ନତା ଚାହେ।

Verse 3

जांबूनदमयं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् / दिव्याप्सरोभिः संपूर्णमन्नदो लभते ऽक्षयम्

ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟସଦୃଶ ଦିବ୍ୟ ବିମାନ—ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ଅନ୍ନଦାତା ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଲାଭ କରେ।

Verse 4

सव्यञ्जनं तु यो दद्यादहतं श्राद्धकर्मणि / आयुः प्राकाश्यमैश्वर्यं रूपं च लभते शुभम्

ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମରେ ବ୍ୟଞ୍ଜନସହିତ ତାଜା (ଅହତ) ଅନ୍ନ ଯେ ଦାନ କରେ, ସେ ଆୟୁ, ଯଶର ପ୍ରକାଶ, ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଏବଂ ଶୁଭ ରୂପ ଲାଭ କରେ।

Verse 5

यज्ञोपवीतं यो दद्याच्छ्राद्धकाले तु यज्ञवित् / पावनं सर्व विप्राणां ब्रह्मदानस्य तत्फलम्

ଯଜ୍ଞବିଦ୍ ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳରେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଦାନ କରେ, ତାହା ସମସ୍ତ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ପାବନ କରେ; ଏହି ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମଦାନର ଫଳ।

Verse 6

प्लुतं विप्रेषु यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमडलुम् / मधुक्षीराज्यदधिभिर्दातारमुपतिष्ठते

ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ଲୁତ (ଉତ୍ତମ) କମଣ୍ଡଲୁ ଦାନ କରେ, ସେ ମଧୁ, କ୍ଷୀର, ଆଜ୍ୟ ଓ ଦଧି ସହିତ ଫଳରୂପେ ଦାତାଙ୍କ ନିକଟେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।

Verse 7

चक्राविद्धं च यो दद्याच्छ्राद्धकाले कमण्डलुम् / धेनुं सलभते दिव्यां पयोदां सुखदो हिनीम्

ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳରେ ଚକ୍ରାବିଦ୍ଧ (ଚକ୍ରଚିହ୍ନିତ) କମଣ୍ଡଲୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ, ପୟୋଦା (ଦୁଧଦାୟିନୀ), ସୁଖଦାୟିନୀ ଓ ଉତ୍ତମ ଧେନୁ ପାଏ।

Verse 8

तूलपूर्णे च यो दद्यात्पादुके श्राद्धकर्मणि / शोभनं लभते यानं पादयोः सुखमेधते

ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମରେ ତୂଳପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଦୁକା ଦାନ କରେ, ସେ ଶୋଭନ ଯାନ ପାଏ ଏବଂ ପାଦର ସୁଖ ବଢ଼େ।

Verse 9

व्यचनं तालवृन्तं च दत्त्वा विप्राय सत्कृतम् / प्राप्नुयात्सर्वपुष्पाणि सुगन्धीनि मृदूनि च

ବିପ୍ରଙ୍କୁ ସତ୍କାରସହ ବ୍ୟଜନ (ପଖା) ଓ ତାଳବୃନ୍ତ ଦାନ କଲେ, ସୁଗନ୍ଧିତ ଓ ମୃଦୁ ସମସ୍ତ ପୁଷ୍ପ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 10

श्राद्धे ह्युपानहौ दत्त्वा ब्राह्मणेभ्यः सदा बुधः / दिव्यं स लभते यानं वाजियुक्तं नवं तथा

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଉପାନହୌ (ପାଦତ୍ରାଣ) ଦାନ କରୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦିବ୍ୟ, ନବ ଓ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ଯାନ ପାଏ।

Verse 11

श्राद्धे छत्रं तु यो दद्यात्पुष्पमालान्वितं तथा / प्रासादो ह्युत्तमो भूत्वा गच्छन्तमनुगच्छति

ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପୁଷ୍ପମାଳାସହ ଛତ୍ର ଦାନ କରେ, ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ପ୍ରାସାଦ ସମ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଅନୁସରେ।

Verse 12

शरणं रत्नसंपूर्णं सशय्याभोजनं बुधः / श्राद्धे दत्त्वा यतिभ्यस्तु नाकपृष्ठे महीयते

ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯତିମାନଙ୍କୁ ରତ୍ନସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରୟ, ଶୟ୍ୟା ଓ ଭୋଜନ ଦାନ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗେ ମହିମା ପାଏ।

Verse 13

सुक्तावैदूर्यवासांसि रत्नानि विविधानि च / वाहनानि च दिव्यानि प्रयुतान्यर्बुदानि च

ସେ ମୁକ୍ତା-ବୈଦୂର୍ୟଯୁକ୍ତ ବସ୍ତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ, ଦିବ୍ୟ ବାହନ ଏବଂ ଅପାର (ପ୍ରୟୁତ-ଅର୍ବୁଦ) ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 14

सुमहद्व्योमगं पुण्यं सर्वकामसमन्वितम् / चन्द्रसूर्यनिभं दिव्यं विमानं लभते ऽक्षयम्

ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ, ଆକାଶଗାମୀ, ପୁଣ୍ୟମୟ, ସର୍ବକାମସମନ୍ୱିତ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦିବ୍ୟ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବିମାନ ଲାଭ କରେ।

Verse 15

अप्सरोभिः परिवृतं कामगं सुमनोजवम् / वसेत्स तु विमानाग्रे स्तूयमानः समन्ततः

ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଗମନଶୀଳ, ମନ ସମ ବେଗବାନ—ସେ ବିମାନର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବସେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସ୍ତୁତ ହୁଏ।

Verse 16

दिव्यैःपुष्पैश्चितश्चाहुर्दानानां परमं बुधाः / सुश्लक्ष्मानि सुवर्णानि श्राद्धे पात्राणि दापयेत्

ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହନ୍ତି, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପରେ ଶୋଭିତ ଦାନ ଦାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସୁମସୃଣ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର ଦାନ କରାଯାଉ।

Verse 17

रसास्तमुपतिष्ठन्ति भक्ष्यं सौभाग्यमेव च / तिलानिक्षूंस्तथा श्राद्धे द्विजेभ्यः संप्रयच्छति

ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ରସ, ଭକ୍ଷ୍ୟ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଆସିଥାଏ। ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ତିଳ ଓ ଇକ୍ଷୁ (ଆଖୁ) ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଦାନ କରେ।

Verse 18

मित्राणि लभते लोके स्त्रीषु सौभाग्यमेव च / यः पात्रं तैजसं दद्यान्मनोज्ञ श्राद्धभोजनैः

ସେ ଲୋକରେ ମିତ୍ର ଲାଭ କରେ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଏ। ଯେ ମନୋହର ଶ୍ରାଦ୍ଧଭୋଜନ ସହିତ ତେଜସ୍ବୀ ପାତ୍ର ଦାନ କରେ।

Verse 19

पात्रं भवति कामाना रूपस्य च धनस्य च / राजतं काञ्चनं वापि यो दद्याच्छ्राद्धकर्मणि

ସେ କାମନା, ରୂପ ଓ ଧନର ପାତ୍ର ହୁଏ। ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମରେ ରଜତ କିମ୍ବା କାଞ୍ଚନ ଦାନ କରେ।

Verse 20

दानात्तु लभते कामान्प्राकाश्यं धनमेव च / धेनुं श्राद्धे तु यो दद्याद्गृष्टिं कुम्भापदोहनीम्

ଦାନରୁ ସେ କାମନା, କୀର୍ତ୍ତିର ପ୍ରକାଶ ଓ ଧନ ଲାଭ କରେ। ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ କୁମ୍ଭରେ ଦୋହିପାରିବା ଦୁଧାଳ ଧେନୁ ଦାନ କରେ।

Verse 21

गावस्तमुपतिष्ठन्ति नरं पुष्टिस्तथैव च / दद्याद्यः शिशिरे चाग्निं बहुकाष्ठं प्रयत्नतः

ଯେ ନର ଶିଶିରକାଳରେ ପ୍ରୟତ୍ନପୂର୍ବକ ବହୁ କାଠ ସହ ଅଗ୍ନି ଦାନ କରେ, ଗାଈମାନେ ତାହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି ଏବଂ ପୁଷ୍ଟି ମିଳେ।

Verse 22

कायाग्निदीप्तिं प्राकाश्यं सौभाग्यं तभते नरः / इन्धनानि तु यो दद्या द्द्विजेभ्यः शिशिरागमे

ଶିଶିର ଆଗମନେ ଯେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଇନ୍ଧନ ଦାନ କରେ, ସେ ନର ଦେହାଗ୍ନିର ଦୀପ୍ତି, ତେଜ, ପ୍ରକାଶ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଏ।

Verse 23

नित्यं जयति संग्रामे श्रिया जुष्टस्तु जायते / सुरभीणि च माल्यानि गन्धवन्ति तथैव च

ସେ ନିତ୍ୟ ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ଜୟୀ ହୁଏ, ଶ୍ରୀଲକ୍ଷ୍ମୀର କୃପାରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଏ; ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା ଓ ମନୋହର ଗନ୍ଧ ମଧ୍ୟ ପାଏ।

Verse 24

पूजयित्वा तु पात्रेभ्यः श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत् / गन्धमाल्यं महात्मानं सुखानि विविधानि च

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ପାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ସତ୍କାରପୂର୍ବକ ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା, ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ଦାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁଖଦ ବସ୍ତୁ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 25

दातारमुपतिष्ठन्ति युवत्यश्च पतिव्रताः / शयनासनयानानि भूमयो वाहनानि च

ଦାତାଙ୍କୁ ପତିବ୍ରତା ଯୁବତୀମାନେ ନିକଟେ ରହନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଶୟନ, ଆସନ, ଯାନ, ଭୂମି ଓ ବାହନ ମିଳେ।

Verse 26

श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यादश्वमेधफलं लभेत् / श्राद्धकाले गुणवति विप्रे वै समुपस्थिते

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯେ ଏହି ଦାନଗୁଡ଼ିକ ଦେଉଛି, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳେ ଗୁଣବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ବିଶେଷ।

Verse 27

इष्टद्रव्यं च यो दद्यात्स्मृतिं मेधां च विन्दति / सर्पिःपूर्णानि पात्राणि श्राद्धे सत्कृत्य दापयेत्

ଯେ ଇଷ୍ଟଦ୍ରବ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ସ୍ମୃତି ଓ ମେଧା ପାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଘିଅଭରା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସତ୍କାର ସହିତ ଦାନ କରାଯାଉ।

Verse 28

कुम्भोपदोहगृष्टीनां बह्वीनां फलमश्नुते / श्राद्धे यथेप्सितं दत्त्वा पुण्डरीकफलं लभेत्

ସେ ଅନେକ କୁମ୍ଭ ପରିମାଣ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗାଈମାନଙ୍କ ଦାନର ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯଥେପ୍ସିତ ଦାନ ଦେଇ ପୁଣ୍ଡରୀକଫଳ ଲଭେ।

Verse 29

वनं पुष्पफलोपेतं दत्त्वा गोसवमश्नुते / कूपारामतडागानि क्षेत्रगोष्ठगृहाणि च

ପୁଷ୍ପ-ଫଳଯୁକ୍ତ ବନ ଦାନ କଲେ ସେ ଗୋସବ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭୋଗ କରେ। କୂପ, ଉଦ୍ୟାନ, ତଡାଗ, କ୍ଷେତ୍ର, ଗୋଷ୍ଠ ଓ ଗୃହ ଆଦି (ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ)।

Verse 30

दत्त्वा मोदन्ति ते स्वर्गे नित्यमाचन्द्रतारकम् / स्वास्तीर्णं शयनं दत्त्वा श्राद्धेरत्नविभूषितम्

ଏପରି ଦାନ କରି ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଚନ୍ଦ୍ର-ତାରା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଦା ଆନନ୍ଦିତ ରହନ୍ତି। ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ରତ୍ନବିଭୂଷିତ, ସୁବିଛାଇତ ଶୟନ ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।

Verse 31

पितरस्तस्य तुष्यन्ति स्वर्गलोकं समशनुते / अस्मिंल्लोके च संपन्नं स्यन्दनं च सुवाहनैः

ତାହାର ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହି ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ ଉତ୍ତମ ବାହନସହିତ ରଥ ପାଏ।

Verse 32

अष्टाभिः पूज्यते चात्र धनधान्यैश्च वर्द्धते / पर्णकौशेयपट्टोर्णे तथा प्रावारकंबलौ

ଏଠାରେ ସେ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାରେ ପୂଜିତ ହୁଏ ଏବଂ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ପର୍ଣ୍ଣବସ୍ତ୍ର, କୌଶେୟ, ପଟ୍ଟ, ଉନ୍ନ, ତଥା ପ୍ରାବାର ଓ କମ୍ବଳ ମିଳେ।

Verse 33

अजिनं काञ्चनं पट्टं प्रवेणीं मृगलोमकम् / दद्यादेतानि विप्राणां भोजयित्वा यथाविधि

ଅଜିନ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ପଟ୍ଟବସ୍ତ୍ର, ପ୍ରବେଣୀ ଓ ମୃଗଲୋମ—ବିଧିମତେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 34

प्राप्नोति श्रद्धधानस्तु वाजपेयफलं नरः / बहुभार्याः सुरूपाश्च पुत्रा भृत्याश्च किङ्कराः

ଶ୍ରଦ୍ଧାଧାରୀ ନର ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ତାଙ୍କର ଅନେକ ପତ୍ନୀ, ସୁରୂପ ପୁତ୍ର, ଏବଂ ଭୃତ୍ୟ ଓ କିଙ୍କର (ଅନୁଚର) ହୁଅନ୍ତି।

Verse 35

वशे तिष्ठन्ति भूतानि लोके चास्मिन्निरामयम् / कौशेयं क्षौमकार्पासं दुकूलं गहनं तथा

ଭୂତପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କ ବଶରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଲୋକରେ ସେ ନିରାମୟ (ରୋଗରହିତ) ରହେ। କୌଶେୟ, କ୍ଷୌମ, କାର୍ପାସ, ଦୁକୂଳ ଓ ଗହନ ପରି ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ମିଳେ।

Verse 36

श्राद्धे चैतानि यो दद्यात्कामानाप्नोत्यनुत्तमान् / अलक्ष्मीं नाशयन्त्येते तमः सूर्योदयो यथा

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯେ ଏହି ଦାନ ଦେଉଛି, ସେ ଅନୁତ୍ତମ କାମନା ପାଏ; ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଯେପରି ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରେ, ସେପରି ଏହା ଅଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ନାଶ କରେ।

Verse 37

भ्राजते य विमानाग्रे नक्षत्रेष्विव चन्द्रमाः / वासो हि सर्वदैवत्ये सर्वदेवैरभिष्टुतम्

ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ବିମାନାଗ୍ରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସେପରି ସର୍ବଦୈବତ୍ୟ କର୍ମରେ ବସ୍ତ୍ର ସର୍ବଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଏ।

Verse 38

वस्त्राभावे क्रिया नास्ति य५दानतपांसि च / तस्माद्वस्त्राणि देयानि श्राद्धकाले तु नित्यशः

ବସ୍ତ୍ର ନଥିଲେ କ୍ରିୟା ନାହିଁ—ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଳରେ ନିତ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 39

तानि सर्वाण्यवाप्नोति श्राद्धे दत्त्वा तु मानवः / नित्यश्राद्धे तु यो दद्यात्प्रयतस्तत्परायणः

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦାନ ଦେଇ ମନୁଷ୍ୟ ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଏ; ନିତ୍ୟଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯେ ପ୍ରୟତ୍ନଶୀଳ ଓ ତତ୍ପର, ସେ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରୁ।

Verse 40

सर्वकामानवाप्नोति राज्यं स्वगे तथव च / सर्वकामसमृद्धस्य यज्ञस्य फलमश्नुते

ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାଏ; ଏବଂ ସର୍ବକାମସମୃଦ୍ଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଭୋଗ କରେ।

Verse 41

भक्ष्यजातं तु सुकृतं स्वस्तिकाद्यं सशर्करम् / कृसर मधुसर्पिश्च पयः पायसमेव च

ସୁନିପୁଣ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭକ୍ଷ୍ୟବର୍ଗ, ସ୍ୱସ୍ତିକାଦି ମଙ୍ଗଳ ଆହାର, ଶର୍କରା ସହ; କୃସର, ମଧୁ-ଘୃତ, ପୟଃ ଓ ପାୟସ ମଧ୍ୟ।

Verse 42

स्निग्धप्रायाश्च यो दद्यादग्निष्टोमफलं लभेत् / दधिगव्यमसंसृष्टं भक्ष्यान्नानाविधांस्तथा

ଯେ ଘୃତାଦି ସ୍ନିଗ୍ଧ ପଦାର୍ଥ ଅଧିକ ଦାନ କରେ, ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ଏବଂ ମିଶ୍ରଣବିହୀନ ଦଧି, ଗୋଦୁଗ୍ଧଜନ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ, ନାନାବିଧ ଭକ୍ଷ୍ୟାନ୍ନ ମଧ୍ୟ।

Verse 43

दत्त्वा न शोचते श्राद्धे वर्षासु च मघासु च / घृतेन भोजयेद्विप्रान्घृतं भूमौ समुत्सृजोत्

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ, ବର୍ଷାକାଳରେ ଓ ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର ସମୟରେ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶୋକ କରେ ନାହିଁ; ଘୃତରେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ଘୃତକୁ ଭୂମିରେ ଅର୍ପଣ/ତ୍ୟାଗ କରିବ।

Verse 44

छायायां हस्तिनश्चैव दत्त्वा श्राद्धेन शोचते / ओदनं पायसं सर्पिर्मधुमूलफलानि च

ଛାୟାରେ ଓ ହାତୀକୁ (ଦାନ) ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାରଣରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଶୋକ କରେ; ତେଣୁ ଓଦନ, ପାୟସ, ସର୍ପି (ଘୃତ), ମଧୁ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 45

भक्ष्यांश्च विविधान्दत्त्वा परत्रेह च मोदते / शर्कराक्षीरसंयुक्ताः पृथुका नित्यमक्षयाः

ନାନାପ୍ରକାର ଭକ୍ଷ୍ୟ ଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକ—ଦୁହିଁଠି ମୋଦିତ ହୁଏ; ଶର୍କରା ଓ କ୍ଷୀର ସଂଯୁକ୍ତ ପୃଥୁକା ସଦା ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ।

Verse 46

स्यात्तु संवत्सरं प्रीतिः शाकैर्मांसरसेन च / सक्तुलाजास्तथापूपाः कुल्माषा व्यञ्जनैः सह

ଶାକ, ମାଂସରସ ସହିତ ଏବଂ ସକ୍ତୁ, ଲାଜା, ଅପୂପ, କୁଲ୍ମାଷ ଆଦି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହ ଦାନ କଲେ ବର୍ଷଭରି ପ୍ରୀତି ମିଳେ।

Verse 47

सर्पिःस्निग्धानि सर्वाणि दध्ना संस्कृत्य भोजयेत् / श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यात्पद्मं स लभते निधिम्

ଘିଅରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ଦହି ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରି ଭୋଜନ କରାଉ; ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଯେ ଏହା ଦାନ କରେ, ସେ ପଦ୍ମ-ନିଧି ଲଭେ।

Verse 48

नवसस्यानियो दद्याच्छ्राद्धे सत्कृत्य यत्नतः / सर्वभोगानवाप्नोति पूज्यते च दिवं गतः

ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନୂତନ ଧାନ୍ୟକୁ ସତ୍କାର ସହ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଭୋଗ ପାଏ ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗଗତ ହୋଇ ପୂଜିତ ହୁଏ।

Verse 49

भक्ष्यभोज्यानि पेयानि चोष्यलेङ्यवराणि च / भोजनाग्रासनं दत्त्वा अतिथिभ्यः कृताञ्जलिः

ଭକ୍ଷ୍ୟ, ଭୋଜ୍ୟ, ପେୟ ଏବଂ ଚୋଷ୍ୟ-ଲେହ୍ୟ ଆଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦାର୍ଥ, ତଥା ଭୋଜନର ପ୍ରଥମ ଗ୍ରାସ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଦେଇ, କୃତାଞ୍ଜଳି ହୋଇ ରହିବା ଉଚିତ।

Verse 50

सर्वयज्ञक्रतूनां हि फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् / क्षिप्रमत्युष्णमक्लिष्टं दद्यादन्नं बुभुक्षते

ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ-କ୍ରତୁମାନଙ୍କର ଅନୁତ୍ତମ ଫଳ ପାଏ; ଭୁଖାକୁ ଶୀଘ୍ର, ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ନୁହେଁ ଏମିତି, କ୍ଲେଶ ନ ଦେଇ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 51

सव्यञ्जनं तथा स्निग्धं भक्त्या सत्कृत्य यत्नतः / तरुणादित्यसंकाशं विमानं हंसवाहनम्

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ସବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଅନ୍ନକୁ ସତ୍କାର କରି ଦାନ କରେ, ସେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ହଂସବାହନ ବିମାନ ପାଏ।

Verse 52

अन्नदो लभते नित्यं कन्याकोटीस्तथैव च / अन्नदानात्परं दानं नान्यत्किञ्चित्तु विद्यते

ଅନ୍ନଦାତା ନିତ୍ୟ କନ୍ୟାକୋଟିର ଫଳ ଲଭେ; ଅନ୍ନଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।

Verse 53

अन्नाद्भूतानि जायन्ते जीवन्ति प्रभवन्ति च / जीवदानात्परं दानं नान्यत्किञ्चन विद्यते

ଅନ୍ନରୁ ଭୂତଜନ୍ତୁ ଜନ୍ମେ, ବଞ୍ଚେ ଓ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଜୀବଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ କିଛି ନାହିଁ।

Verse 54

अन्नाल्लोकाः प्रतिष्ठन्ति लोकदानस्य तत्फलम् / अन्नं प्रजापतिः साक्षात्ते न सर्वमिदं ततम्

ଅନ୍ନରୁ ଲୋକମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ—ଏହା ଲୋକଦାନର ଫଳ; ଅନ୍ନ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରଜାପତି, ତାହାରେ ଏ ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ।

Verse 55

तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति / यानि रत्नानि मेदिन्यां वाहनानि स्त्रियस्तथा

ଏହିପରି ଅନ୍ନସମ ଦାନ ନ ପୂର୍ବେ ଥିଲା, ନ ଭବିଷ୍ୟତେ ହେବ; ପୃଥିବୀର ରତ୍ନ, ବାହନ ଓ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 56

क्षिप्रं प्राप्नोति तत्सर्वं पितृभक्तस्तु यो नरः / प्रतिश्रयं च यो दद्यादतिथिब्यः कृताञ्जलिः

ଯେ ନର ପିତୃଭକ୍ତ, ସେ ସବୁକିଛି ଶୀଘ୍ର ପାଏ; ଏବଂ ଯେ କରଯୋଡ଼ି ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦିଏ।

Verse 57

देवास्तं संप्रतीच्छन्ति दिव्यातिथ्यैः सहस्रशः / सर्वाण्येतानि यो दद्यात्पृथिव्यामेकराड्भवेत्

ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଦିବ୍ୟ ଅତିଥ୍ୟ ସହ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଯେ ଏସବୁ ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ଏକଛତ୍ର ରାଜା ହୁଏ।

Verse 58

त्रिभिर्द्वाभ्यामथैकेन दानेन तु सुखी भदेत् / दानानि परमो धर्मः सद्भिः सत्कृत्य पूजितः

ତିନି, ଦୁଇ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ଦାନରେ ମଧ୍ୟ ମନୁଷ୍ୟ ସୁଖୀ ହୁଏ; ଦାନ ହେଉଛି ପରମ ଧର୍ମ, ସଜ୍ଜନମାନେ ଆଦରେ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 59

त्रैलोक्यस्या धिपत्यं हि दानेनैव ध्रुवं स्थितम् / अराजा लभते राज्यमधनश्चोत्तमं धनम् / क्षीणायुर्लभते चायुः पितृभक्तः सदा नरः

ତ୍ରିଲୋକର ଅଧିପତ୍ୟ ଦାନରେ ହିଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ଥିର; ଅରାଜା ରାଜ୍ୟ ପାଏ, ଧନହୀନ ଉତ୍ତମ ଧନ ପାଏ; କ୍ଷୀଣାୟୁ ଆୟୁ ପାଏ—ପିତୃଭକ୍ତ ନର ସଦା।