Adhyaya 5

Verse 1

श्रीनारद उवाच पौरोहित्याय भगवान्वृत: काव्य: किलासुरै: । षण्डामर्कौ सुतौ तस्य दैत्यराजगृहान्तिके ॥ १ ॥

ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ—ଅସୁରମାନେ ପୌରୋହିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଭଗବାନ କାବ୍ୟ (ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କୁ ବରଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଷଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ ଦୈତ୍ୟରାଜ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ରାଜଭବନ ନିକଟେ ରହୁଥିଲେ।

Verse 2

तौ राज्ञा प्रापितं बालं प्रह्लादं नयकोविदम् । पाठयामासतु: पाठ्यानन्यांश्चासुरबालकान् ॥ २ ॥

ରାଜା ପଠାଇଥିବା ନୀତିନିପୁଣ ବାଳକ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଅସୁରବାଳକମାନଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ପାଠଶାଳାରେ ପଢ଼ାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 3

यत्तत्र गुरुणा प्रोक्तं शुश्रुवेऽनुपपाठ च । न साधु मनसा मेने स्वपरासद्ग्रहाश्रयम् ॥ ३ ॥

ଗୁରୁମାନେ କହିଥିବା ରାଜନୀତି ଓ ଅର୍ଥନୀତିର କଥା ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଶୁଣିଲେ ଏବଂ ପୁନଃପାଠ କଲେ; କିନ୍ତୁ ‘ଏ ଆପଣା, ସେ ପର’—ମିତ୍ର-ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ଭିତ୍ତିକୃତ ସେହି ମତକୁ ସେ ମନରୁ ଭଲ ମାନିଲେ ନାହିଁ।

Verse 4

एकदासुरराट् पुत्रमङ्कमारोप्य पाण्डव । पप्रच्छ कथ्यतां वत्स मन्यते साधु यद्भ‍वान् ॥ ४ ॥

ହେ ପାଣ୍ଡବ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର), ଏକଥର ଅସୁରରାଜ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ କୋଳେ ବସାଇ ସ୍ନେହରେ ପଚାରିଲେ—ବତ୍ସ, ଗୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ପଢ଼ିଥିବା ବିଷୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମେ କେଉଁଟିକୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବୁଛ?

Verse 5

श्रीप्रह्लाद उवाच तत्साधु मन्येऽसुरवर्य देहिनां सदा समुद्विग्नधियामसद्ग्रहात् । हित्वात्मपातं गृहमन्धकूपं वनं गतो यद्धरिमाश्रयेत ॥ ५ ॥

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ହେ ଅସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନେ ଅସତ୍‌ଆସକ୍ତି ହେତୁ ସଦା ଉଦ୍ବିଗ୍ନଚିତ୍ତ। ଗୃହଜୀବନ ଆତ୍ମପାତର ଅନ୍ଧକୂପ; ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବନକୁ—ବିଶେଷତଃ ବୃନ୍ଦାବନକୁ—ଯାଇ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ।

Verse 6

श्रीनारद उवाच श्रुत्वा पुत्रगिरो दैत्य: परपक्षसमाहिता: । जहास बुद्धिर्बालानां भिद्यते परबुद्धिभि: ॥ ६ ॥

ଶ୍ରୀ ନାରଦ କହିଲେ—ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାରାଜ ଭକ୍ତିମାର୍ଗର କଥା କହିଲେ, ଯାହା ପିତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ ଅନୁକୂଳ; ଏହା ଶୁଣି ଦୈତ୍ୟରାଜ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ହସି କହିଲା—“ଶତ୍ରୁଙ୍କ କଥାରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହୁଏ।”

Verse 7

सम्यग्विधार्यतां बालो गुरुगेहे द्विजातिभि: । विष्णुपक्षै: प्रतिच्छन्नैर्न भिद्येतास्य धीर्यथा ॥ ७ ॥

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ସହାୟକମାନଙ୍କୁ କହିଲା—“ଏହି ବାଳକକୁ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଗୁରୁଗୃହରେ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷା କର; ଛଦ୍ମବେଶରେ ଆସୁଥିବା ବିଷ୍ଣୁପକ୍ଷୀୟ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ତାହାର ଧୀକୁ ଆଉ ଭଙ୍ଗ କରିନପାରନ୍ତୁ।”

Verse 8

गृहमानीतमाहूय प्रह्रादं दैत्ययाजका: । प्रशस्य श्लक्ष्णया वाचा समपृच्छन्त सामभि: ॥ ८ ॥

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ସେବକମାନେ ବାଳକ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଗୁରୁଗୃହକୁ ଆଣିଲେ; ଦୈତ୍ୟଯାଜକ ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ ତାକୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ମୃଦୁ ବାଣୀ ଓ ସ୍ନେହମୟ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରଶଂସା କରି ସେମାନେ ଏଭଳି ପଚାରିଲେ।

Verse 9

वत्स प्रह्राद भद्रं ते सत्यं कथय मा मृषा । बालानति कुतस्तुभ्यमेष बुद्धिविपर्यय: ॥ ९ ॥

“ବତ୍ସ ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ତୋର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ମିଥ୍ୟା କହନି; ସତ୍ୟ କହ। ଏହି ପିଲାମାନେ ତୋ ପରି ନୁହେଁ; ତୋର ଏହି ବୁଦ୍ଧିବିପର୍ୟୟ କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? କିଏ ତୋତେ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେଲା?”

Verse 10

बुद्धिभेद: परकृत उताहो ते स्वतोऽभवत् । भण्यतां श्रोतुकामानां गुरूणां कुलनन्दन ॥ १० ॥

“ଏହି ବୁଦ୍ଧିଭେଦ ଶତ୍ରୁମାନେ କରାଇଛନ୍ତି କି, ନା ତୋର ନିଜରୁ ହୋଇଛି? ହେ କୁଳନନ୍ଦନ, ଆମେ ତୋର ଗୁରୁ; ଶୁଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ—ସତ୍ୟ କହ।”

Verse 11

श्रीप्रह्राद उवाच पर: स्वश्चेत्यसद्ग्राह: पुंसां यन्मायया कृत: । विमोहितधियां द‍ृष्टस्तस्मै भगवते नम: ॥ ११ ॥

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଭଗବାନଙ୍କ ମାୟାରେ ଲୋକଙ୍କ ବୁଦ୍ଧି ମୋହିତ ହୋଇ ‘ପର’ ଓ ‘ସ୍ୱ’ ଭଳି ମିଥ୍ୟା ଭେଦ ଧରେ। ସେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

Verse 12

स यदानुव्रत: पुंसां पशुबुद्धिर्विभिद्यते । अन्य एष तथान्योऽहमिति भेदगतासती ॥ १२ ॥

ଭକ୍ତିସେବାରେ ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଜୀବର ପଶୁବୁଦ୍ଧି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ଏବଂ ‘ସେ ଅନ୍ୟ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ’ ଭଳି ମିଥ୍ୟା ଭେଦ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ତେବେ ସେ ବୁଝେ—ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭଗବାନଙ୍କ ନିତ୍ୟ ଦାସ।

Verse 13

स एष आत्मा स्वपरेत्यबुद्धिभि- र्दुरत्ययानुक्रमणो निरूप्यते । मुह्यन्ति यद्वर्त्मनि वेदवादिनो ब्रह्मादयो ह्येष भिनत्ति मे मतिम् ॥ १३ ॥

ଯେମାନେ ସଦା ‘ଶତ୍ରୁ’ ‘ମିତ୍ର’ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ଭିତରେ ଥିବା ପରମାତ୍ମାକୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ବେଦବିଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦିମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିମାର୍ଗରେ କେବେ କେବେ ମୋହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ସେଇ ଭଗବାନ ମୋତେ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ମୁଁ ତୁମେ କହୁଥିବା ‘ଶତ୍ରୁ’ ପକ୍ଷ ନେଉ।

Verse 14

यथा भ्राम्यत्ययो ब्रह्मन् स्वयमाकर्षसन्निधौ । तथा मे भिद्यते चेतश्चक्रपाणेर्यद‍ृच्छया ॥ १४ ॥

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗୁରୁମାନେ, ଯେପରି ଚୁମ୍ବକ ପାଖରେ ଲୋହା ଆପେଆପେ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ, ସେପରି ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ମୋ ଚେତନା ଚକ୍ରଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଟାଣି ନେଉଛି। ତେଣୁ ମୋର ସ୍ୱାଧୀନତା ନାହିଁ।

Verse 15

श्रीनारद उवाच एतावद्ब्राह्मणायोक्त्वा विरराम महामति: । तं सन्निभर्त्स्य कुपित: सुदीनो राजसेवक: ॥ १५ ॥

ଶ୍ରୀନାରଦ କହିଲେ—ଏତେ କହି ମହାମତି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନିରବ ହେଲେ। ତା’ପରେ ରାଜସେବକ ସେଇ ତଥାକଥିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧମକାଇ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖିନ୍ନ ହୋଇ ଶାସନ କରିବାକୁ ଏଭଳି କହିଲେ।

Verse 16

आनीयतामरे वेत्रमस्माकमयशस्कर: । कुलाङ्गारस्य दुर्बुद्धेश्चतुर्थोऽस्योदितो दम: ॥ १६ ॥

ମୋ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବେତ ଆଣ। ଏହି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଆମ ନାମ ଓ ଯଶକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି। ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିରେ ସେ ଦୈତ୍ୟକୁଳର କୁଳାଙ୍ଗାର ହୋଇଛି; ତେଣୁ ଚତୁର୍ଥ ଉପାୟ—ଦଣ୍ଡ—ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଦମନ କର।

Verse 17

दैतेयचन्दनवने जातोऽयं कण्टकद्रुम: । यन्मूलोन्मूलपरशोर्विष्णोर्नालायितोऽर्भक: ॥ १७ ॥

ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଚନ୍ଦନବନରେ ଏହି ପ୍ରହ୍ଲାଦ କଣ୍ଟକବୃକ୍ଷ ପରି ଜନ୍ମିଛି। ଚନ୍ଦନ କାଟିବାକୁ କୁହାଡ଼ି ଦରକାର, ଏବଂ ସେ କୁହାଡ଼ିର ହାତଲ ପାଇଁ କଣ୍ଟକବୃକ୍ଷର କାଠ ଉପଯୁକ୍ତ। ଦୈତ୍ୟକୁଳ-ଚନ୍ଦନବନକୁ କାଟୁଥିବା କୁହାଡ଼ି ହେଲେ ବିଷ୍ଣୁ, ଏହି ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସେହି କୁହାଡ଼ିର ହାତଲ।

Verse 18

इति तं विविधोपायैर्भीषयंस्तर्जनादिभि: । प्रह्रादं ग्राहयामास त्रिवर्गस्योपपादनम् ॥ १८ ॥

ଏଭଳି ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ—ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ଗୁରୁ—ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଭୟ ଦେଇ, ତର୍ଜନା ଆଦି କରି ଶିଷ୍ୟକୁ ଦମନ କଲେ ଏବଂ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ—ଏହି ତ୍ରିବର୍ଗର ପଥ ଶିଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 19

तत एनं गुरुर्ज्ञात्वा ज्ञातज्ञेयचतुष्टयम् । दैत्येन्द्रं दर्शयामास मातृमृष्टमलङ्‌कृतम् ॥ १९ ॥

କିଛି ସମୟ ପରେ ଗୁରୁ ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ ଭାବିଲେ ଯେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ସାମ, ଦାନ, ଭେଦ, ଦଣ୍ଡ—ଏହି ଚାରି ନୀତିକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣିଗଲା। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଦିନ, ମାଆ ନିଜେ ସ୍ନାନ କରାଇ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇ ସଜାଇଥିବା ବାଳକକୁ ସେମାନେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 20

पादयो: पतितं बालं प्रतिनन्द्याशिषासुर: । परिष्वज्य चिरं दोर्भ्यां परमामाप निर्वृतिम् ॥ २० ॥

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଦେଖିଲେ ଯେ ବାଳକଟି ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ସ୍ନେହମୟ ପିତା ପରି ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଏବଂ ଦୁଇ ଭୁଜାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ଏଭଳି ସେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।

Verse 21

आरोप्याङ्कमवघ्राय मूर्धन्यश्रुकलाम्बुभि: । आसिञ्चन् विकसद्वक्त्रमिदमाह युधिष्ठिर ॥ २१ ॥

ନାରଦ ମୁନି କହିଲେ—ହେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ କୋଳେ ବସାଇ ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଘ୍ରାଣ କଲା। ସ୍ନେହାଶ୍ରୁ ଝରି ଶିଶୁର ଫୁଟିଉଠା ମୁହଁକୁ ଭିଜାଇ, ସେ ପୁତ୍ରକୁ ଏଭଳି କହିଲା।

Verse 22

हिरण्यकशिपुरुवाच प्रह्रादानूच्यतां तात स्वधीतं किञ्चिदुत्तमम् । कालेनैतावतायुष्मन् यदशिक्षद्गुरोर्भवान् ॥ २२ ॥

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ କହିଲା—ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ପୁତ୍ର, ଦୀର୍ଘାୟୁ! ଗୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ଏତେଦିନ ଯାହା ଶୁଣିଛ ଓ ଶିଖିଛ, ସେଥିରୁ ଯାହାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବୁଛ, ମୋତେ କୁହ।

Verse 23

श्रीप्रह्राद उवाच श्रवणं कीर्तनं विष्णो: स्मरणं पादसेवनम् । अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥ २३ ॥ इति पुंसार्पिता विष्णौ भक्तिश्चेन्नवलक्षणा । क्रियेत भगवत्यद्धा तन्मन्येऽधीतमुत्तमम् ॥ २४ ॥

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତନ, ସ୍ମରଣ, ପାଦସେବନ; ଅର୍ଚ୍ଚନ, ବନ୍ଦନ, ଦାସ୍ୟ, ସଖ୍ୟ ଓ ଆତ୍ମନିବେଦନ—ଏହି ନବଲକ୍ଷଣା ଭକ୍ତି ଯଦି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇ ଭଗବାନଙ୍କରେ ନିଶ୍ଚୟରେ ଆଚରିତ ହୁଏ, ତେବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ମନେ କରେ।

Verse 24

श्रीप्रह्राद उवाच श्रवणं कीर्तनं विष्णो: स्मरणं पादसेवनम् । अर्चनं वन्दनं दास्यं सख्यमात्मनिवेदनम् ॥ २३ ॥ इति पुंसार्पिता विष्णौ भक्तिश्चेन्नवलक्षणा । क्रियेत भगवत्यद्धा तन्मन्येऽधीतमुत्तमम् ॥ २४ ॥

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶ୍ରବଣ, କୀର୍ତ୍ତନ, ସ୍ମରଣ, ପାଦସେବନ; ଅର୍ଚ୍ଚନ, ବନ୍ଦନ, ଦାସ୍ୟ, ସଖ୍ୟ ଓ ଆତ୍ମନିବେଦନ—ଏହି ନବଲକ୍ଷଣା ଭକ୍ତି ଯଦି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ ହୋଇ ଭଗବାନଙ୍କରେ ନିଶ୍ଚୟରେ ଆଚରିତ ହୁଏ, ତେବେ ମୁଁ ଏହାକୁ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ମନେ କରେ।

Verse 25

निशम्यैतत्सुतवचो हिरण्यकशिपुस्तदा । गुरुपुत्रमुवाचेदं रुषा प्रस्फुरिताधर: ॥ २५ ॥

ପୁତ୍ର ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଭକ୍ତିସେବାର ଏହି କଥା ଶୁଣି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ସେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହେଲା। ରୋଷରେ ତାଙ୍କ ଓଠ କମ୍ପିଲା, ଏବଂ ସେ ଗୁରୁ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶଣ୍ଡକୁ ଏଭଳି କହିଲା।

Verse 26

ब्रह्मबन्धो किमेतत्ते विपक्षं श्रयतासता । असारं ग्राहितो बालो मामनाद‍ृत्य दुर्मते ॥ २६ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମବନ୍ଧୁ! ତୁମେ ମୋର ଆଜ୍ଞା ଅବମାନନା କରି ମୋ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛ । ହେ ଦୁର୍ମତି, ତୁମେ ଏହି ବାଳକକୁ ଅସାର ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିଛ ।

Verse 27

सन्ति ह्यसाधवो लोके दुर्मैत्राश्छद्मवेषिण: । तेषामुदेत्यघं काले रोग: पातकिनामिव ॥ २७ ॥

ସଂସାରରେ ସାଧୁ ବେଶରେ ଅନେକ କପଟୀ ବନ୍ଧୁ ଥାଆନ୍ତି । ଯେପରି ପାପୀମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମୟକ୍ରମେ ରୋଗ ପ୍ରକାଶ ପାଏ, ସେହିପରି ସେମାନଙ୍କର ପାପ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।

Verse 28

श्रीगुरुपुत्र उवाच न मत्प्रणीतं न परप्रणीतं सुतो वदत्येष तवेन्द्रशत्रो । नैसर्गिकीयं मतिरस्य राजन् नियच्छ मन्युं कददा: स्म मा न: ॥ २८ ॥

ଗୁରୁପୁତ୍ର କହିଲେ: ହେ ଇନ୍ଦ୍ରଶତ୍ରୁ! ତୁମ ପୁତ୍ର ଯାହା କହୁଛି, ତାହା ମୁଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହି ଶିଖାଇ ନାହାନ୍ତି । ତାହାର ଏହି ବୁଦ୍ଧି ସ୍ୱାଭାବିକ । ତେଣୁ କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କର ଏବଂ ଆମ୍ଭଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦିଅ ନାହିଁ ।

Verse 29

श्रीनारद उवाच गुरुणैवं प्रतिप्रोक्तो भूय आहासुर: सुतम् । न चेद्गुरुमुखीयं ते कुतोऽभद्रासती मति: ॥ २९ ॥

ଶ୍ରୀ ନାରଦ କହିଲେ: ଗୁରୁ ଏପରି ଉତ୍ତର ଦେବା ପରେ ଅସୁର ପୁନର୍ବାର ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ପଚାରିଲା, 'ଯଦି ତୁମେ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଏହା ଶିଖି ନାହଁ, ତେବେ ତୁମକୁ ଏହି ଅମଙ୍ଗଳକାରୀ ବୁଦ୍ଧି କେଉଁଠାରୁ ମିଳିଲା?'

Verse 30

श्रीप्रह्राद उवाच मतिर्न कृष्णे परत: स्वतो वा मिथोऽभिपद्येत गृहव्रतानाम् । अदान्तगोभिर्विशतां तमिस्रं पुन: पुनश्चर्वितचर्वणानाम् ॥ ३० ॥

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାରାଜ କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ଗୃହବ୍ରତୀ ଏବଂ ଅଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ, ସେମାନଙ୍କର ମତି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଠାରେ ଲାଗେ ନାହିଁ । ସେମାନେ ଚର୍ବିତ ବସ୍ତୁକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଚର୍ବଣ କରି ଘୋର ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ।

Verse 31

न ते विदु: स्वार्थगतिं हि विष्णुं दुराशया ये बहिरर्थमानिन: । अन्धा यथान्धैरुपनीयमाना- स्तेऽपीशतन्‍त्र्यामुरुदाम्नि बद्धा: ॥ ३१ ॥

ଯେଉଁମାନେ ବାହ୍ୟ ବିଷୟ ବାସନାରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ଜୀବନର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ। ଅନ୍ଧମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ଧମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇ ଯେପରି ଗାତରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେହିପରି ସେମାନେ କର୍ମ ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହନ୍ତି।

Verse 32

नैषां मतिस्तावदुरुक्रमाङ्‌घ्रिं स्पृशत्यनर्थापगमो यदर्थ: । महीयसां पादरजोऽभिषेकं निष्किञ्चनानां न वृणीत यावत् ॥ ३२ ॥

ଯେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ନିଷ୍କିଞ୍ଚନ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କର ପାଦଧୂଳି ନିଜ ଦେହରେ ବୋଳି ହୋଇନାହିଁ, ସେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର ମତି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ।

Verse 33

इत्युक्त्वोपरतं पुत्रं हिरण्यकशिपू रुषा । अन्धीकृतात्मा स्वोत्सङ्गान्निरस्यत महीतले ॥ ३३ ॥

ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାରାଜ ଏହା କହି ନୀରବ ହୋଇଯିବା ପରେ, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିବା ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପୁତ୍ରକୁ ନିଜ କୋଳରୁ ଭୂମି ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।

Verse 34

आहामर्षरुषाविष्ट: कषायीभूतलोचन: । वध्यतामाश्वयं वध्यो नि:सारयत नैर्ऋताः ॥ ३४ ॥

ତରଳ ତମ୍ବା ପରି ଲାଲ୍ ଆଖି କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ରାକ୍ଷସଗଣ! ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଅ ଏବଂ ବଧ କର। ଏ ବଧ ଯୋଗ୍ୟ ଅଟେ!'

Verse 35

अयं मे भ्रातृहा सोऽयं हित्वा स्वान् सुहृदोऽधम: । पितृव्यहन्तु: पादौ यो विष्णोर्दासवदर्चति ॥ ३५ ॥

ଏହି ବାଳକ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମୋ ଭାଇର ହତ୍ୟାକାରୀ, କାରଣ ସେ ନିଜ ପରିବାରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ ଭାଇକୁ ମାରିଥିବା ଶତ୍ରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦାସ ପରି ସେବା କରୁଛି।

Verse 36

विष्णोर्वा साध्वसौ किं नु करिष्यत्यसमञ्जस: । सौहृदं दुस्त्यजं पित्रोरहाद्य: पञ्चहायन: ॥ ३६ ॥

ଯଦିଓ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଅଟନ୍ତି, ତଥାପି ସେ ପିତାମାତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି | ତେଣୁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଅବିଶ୍ୱାସନୀୟ | ବାସ୍ତବରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ ଆଚରଣ କରିବେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ନାହିଁ |

Verse 37

परोऽप्यपत्यं हितकृद्यथौषधं स्वदेहजोऽप्यामयवत्सुतोऽहित: । छिन्द्यात्तदङ्गं यदुतात्मनोऽहितं शेषं सुखं जीवति यद्विवर्जनात् ॥ ३७ ॥

ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମିତ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ନିଜର ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ହିତକାରୀ ହେଲେ ଯତ୍ନ ସହ ରଖାଯାଏ, ସେହିପରି ପର ଲୋକ ହିତକାରୀ ହେଲେ ପୁତ୍ରବତ୍ ପାଳନୀୟ । କିନ୍ତୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ଯଦି ରୋଗ ସଦୃଶ ଅହିତକାରୀ ହୁଏ, ତେବେ ଶରୀରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦୂଷିତ ଅଙ୍ଗ ପରି ତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

Verse 38

सर्वैरुपायैर्हन्तव्य: सम्भोजशयनासनै: । सुहृल्लिङ्गधर: शत्रुर्मुनेर्दुष्टमिवेन्द्रियम् ॥ ३८ ॥

ଯେପରି ଅସଂଯତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମୁନିଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଅଟେ, ସେହିପରି ଏ ମିତ୍ର ବେଶରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁ । ତେଣୁ ଭୋଜନ, ଶୟନ କିମ୍ବା ଉପବେଶନ ସମୟରେ, ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ଏହାକୁ ବଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ।

Verse 39

नैऋर्तास्ते समादिष्टा भर्त्रा वै शूलपाणय: । तिग्मदंष्ट्रकरालास्यास्ताम्रश्मश्रुशिरोरुहा: ॥ ३९ ॥ नदन्तो भैरवं नादं छिन्धि भिन्धीति वादिन: । आसीनं चाहनञ्शूलै: प्रह्रादं सर्वमर्मसु ॥ ४० ॥

ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଦାନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ କେଶ ଓ ଦାଢି ତମ୍ବା ରଙ୍ଗର ଥିଲା ।

Verse 40

नैऋर्तास्ते समादिष्टा भर्त्रा वै शूलपाणय: । तिग्मदंष्ट्रकरालास्यास्ताम्रश्मश्रुशिरोरुहा: ॥ ३९ ॥ नदन्तो भैरवं नादं छिन्धि भिन्धीति वादिन: । आसीनं चाहनञ्शूलै: प्रह्रादं सर्वमर्मसु ॥ ४० ॥

ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି "କାଟ! ମାର!" ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ବସିଥିବା ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମର୍ମ ସ୍ଥାନରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

Verse 41

परे ब्रह्मण्यनिर्देश्ये भगवत्यखिलात्मनि । युक्तात्मन्यफला आसन्नपुण्यस्येव सत्क्रिया: ॥ ४१ ॥

ଯେ ପରମ, ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଅଖିଳାତ୍ମା ଭଗବାନଙ୍କରେ ଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କର ସତ୍କ୍ରିୟାମାନେ ମଧ୍ୟ ଫଳହୀନ ହୁଏ। ତେଣୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାରାଜଙ୍କୁ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର କିଛି କରିପାରିଲା ନାହିଁ; ସେ ନିର୍ବିକାର ଭଗବାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ-ସେବାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ।

Verse 42

प्रयासेऽपहते तस्मिन्दैत्येन्द्र: परिशङ्कित: । चकार तद्वधोपायान्निर्बन्धेन युधिष्ठिर ॥ ४२ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ବିଫଳ ହେଲାପରେ, ଦୈତ୍ୟରାଜ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପ୍ରହ୍ଲାଦବଧ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ହଠପୂର୍ବକ ଚିନ୍ତା କରିଲା।

Verse 43

दिग्गजैर्दन्दशूकेन्द्रैरभिचारावपातनै: । मायाभि: सन्निरोधैश्च गरदानैरभोजनै: । हिमवाय्वग्निसलिलै: पर्वताक्रमणैरपि ॥ ४३ ॥ न शशाक यदा हन्तुमपापमसुर: सुतम् । चिन्तां दीर्घतमां प्राप्तस्तत्कर्तुं नाभ्यपद्यत ॥ ४४ ॥

ବଡ଼ ହାତୀମାନଙ୍କ ପାଦତଳେ ଦଳିଦେଇ, ଭୟଙ୍କର ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଫିଙ୍ଗି, ଅଭିଚାର ମନ୍ତ୍ରରେ, ପାହାଡ଼ ଶୀର୍ଷରୁ ଫେଙ୍ଗି, ମାୟାକୌଶଳରେ, ବିଷ ଦେଇ, ଭୁଖା ରଖି, କଠୋର ଶୀତ-ବାୟୁ-ଅଗ୍ନି-ଜଳରେ ଛାଡ଼ି, ଭାରୀ ପଥରରେ ଚାପି—ଏସବୁ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଅସୁର ନିଷ୍ପାପ ପୁତ୍ରକୁ ମାରିପାରିଲା ନାହିଁ। ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ କୌଣସି ଭାବେ କ୍ଷତି କରିନପାରି, ସେ ଅତିଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲା—ଏବେ କ’ଣ କରିବ?

Verse 44

दिग्गजैर्दन्दशूकेन्द्रैरभिचारावपातनै: । मायाभि: सन्निरोधैश्च गरदानैरभोजनै: । हिमवाय्वग्निसलिलै: पर्वताक्रमणैरपि ॥ ४३ ॥ न शशाक यदा हन्तुमपापमसुर: सुतम् । चिन्तां दीर्घतमां प्राप्तस्तत्कर्तुं नाभ्यपद्यत ॥ ४४ ॥

ଦିଗ୍ଗଜ, ଭୟଙ୍କର ସର୍ପ, ଅଭିଚାର ଓ ପତନ, ମାୟା ଓ ବନ୍ଧନ, ବିଷ ଓ ଭୁଖ, ଶୀତ-ବାୟୁ-ଅଗ୍ନି-ଜଳ ଏବଂ ପର୍ବତପ୍ରହାର—ଏସବୁ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଅସୁର ନିଷ୍ପାପ ପୁତ୍ରକୁ ମାରିପାରିଲା ନାହିଁ, ସେ ଅତିଦୀର୍ଘ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲା ଏବଂ ପରେ କ’ଣ କରିବ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 45

एष मे बह्वसाधूक्तो वधोपायाश्च निर्मिता: । तैस्तैर्द्रोहैरसद्धर्मैर्मुक्त: स्वेनैव तेजसा ॥ ४५ ॥

ମୁଁ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଅନେକ ଅସାଧୁ କଥା କହିଛି ଏବଂ ତାଙ୍କ ବଧ ପାଇଁ ବହୁ ଉପାୟ ତିଆରି କରିଛି; କିନ୍ତୁ ସେ ସେହି ଦ୍ରୋହପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଜ ତେଜରେ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅଳ୍ପମାତ୍ରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ ନାହିଁ।

Verse 46

वर्तमानोऽविदूरे वै बालोऽप्यजडधीरयम् । न विस्मरति मेऽनार्यं शुन: शेप इव प्रभु: ॥ ४६ ॥

ଯଦିଓ ସେ ମୋର ଅତି ନିକଟତର ଏବଂ କେବଳ ଏକ ଶିଶୁ, ତଥାପି ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭୀକ ଅଟନ୍ତି | କୁକୁରର ବଙ୍କା ଲାଞ୍ଜ ପରି, ସେ ନିଜ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କେବେବି ଭୁଲନ୍ତି ନାହିଁ |

Verse 47

अप्रमेयानुभावोऽयमकुतश्चिद्भ‍योऽमर: । नूनमेतद्विरोधेन मृत्युर्मे भविता न वा ॥ ४७ ॥

ମୁଁ ଦେଖିପାରୁଛି ଯେ ଏହି ବାଳକର ଶକ୍ତି ଅସୀମ, କାରଣ ସେ ମୋର କୌଣସି ଦଣ୍ଡକୁ ଭୟ କରିନାହାଁନ୍ତି | ସେ ଅମର ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି | ତେଣୁ, ତାଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତା ହେତୁ ମୁଁ ମରିବି |

Verse 48

इति तच्चिन्तया किञ्चिन्‍म्‍लानश्रियमधोमुखम् । षण्डामर्कावौशनसौ विविक्त इति होचतु: ॥ ४८ ॥

ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି ଦୈତ୍ୟରାଜ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ମୁହଁ ତଳକୁ କରି ରହିଲେ | ତା’ପରେ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଷଣ୍ଡ ଏବଂ ଅମର୍କ ତାଙ୍କ ସହ ଏକାନ୍ତରେ କଥା ହେଲେ |

Verse 49

जितं त्वयैकेन जगत्‍त्रयं भ्रुवोर् विजृम्भणत्रस्तसमस्तधिष्ण्यपम् । न तस्य चिन्त्यं तव नाथ चक्ष्वहे न वै शिशूनां गुणदोषयो: पदम् ॥ ४९ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ୍ଭେ ଜାଣୁ ଯେ ଆପଣ କେବଳ ଭ୍ରୁକୁଟି କଲେ ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତି | ଆପଣ ଏକାକୀ ତିନି ଭୁବନ ଜୟ କରିଛନ୍ତି | ତେଣୁ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପରି ଏକ ଶିଶୁର ଗୁଣ କିମ୍ବା ଦୋଷ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ |

Verse 50

इमं तु पाशैर्वरुणस्य बद्ध्वा निधेहि भीतो न पलायते यथा । बुद्धिश्च पुंसो वयसार्यसेवया यावद्गुरुर्भार्गव आगमिष्यति ॥ ५० ॥

ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମର ଗୁରୁ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଫେରି ନାହାଁନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପିଲାଟିକୁ ବରୁଣଙ୍କ ଦଉଡିରେ ବାନ୍ଧି ରଖନ୍ତୁ ଯେପରି ସେ ଭୟରେ ପଳାଇବେ ନାହିଁ | ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ |

Verse 51

तथेति गुरुपुत्रोक्तमनुज्ञायेदमब्रवीत् । धर्मो ह्यस्योपदेष्टव्यो राज्ञां यो गृहमेधिनाम् ॥ ५१ ॥

ଗୁରୁପୁତ୍ର ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ‘ତଥେତି’ କହି ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ—ରାଜଗୃହସ୍ଥମାନେ ଯେ ଗୃହମେଧୀ ଧର୍ମ ଅନୁସରନ୍ତି, ସେହି ଧର୍ମ ପ୍ରହ୍ଲାଦକୁ ଶିଖାଅ।

Verse 52

धर्ममर्थं च कामं च नितरां चानुपूर्वश: । प्रह्रादायोचतू राजन्प्रश्रितावनताय च ॥ ५२ ॥

ତାପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିନମ୍ର ଓ ଆଜ୍ଞାକାରୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଶଣ୍ଡ ଓ ଅମର୍କ କ୍ରମାନୁସାରେ ଓ ନିରନ୍ତର ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ—ଏହି ଲୌକିକ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଶିଖାଇଲେ।

Verse 53

यथा त्रिवर्गं गुरुभिरात्मने उपशिक्षितम् । न साधु मेने तच्छिक्षां द्वन्द्वारामोपवर्णिताम् ॥ ५३ ॥

ଗୁରୁମାନେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ଧର୍ମ-ଅର୍ଥ-କାମ ନାମକ ତ୍ରିବର୍ଗ ଶିଖାଇଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ତାହାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନେ କଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱମୟ ସାଂସାରିକ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଭିତ୍ତି କରି ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁ-ଜରା-ବ୍ୟାଧିର ବନ୍ଧନରେ ପକାଏ।

Verse 54

यदाचार्य: परावृत्तो गृहमेधीयकर्मसु । वयस्यैर्बालकैस्तत्र सोपहूत: कृतक्षणै: ॥ ५४ ॥

ଯେତେବେଳେ ଆଚାର୍ୟମାନେ ଗୃହସ୍ଥ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଘରକୁ ଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ସମବୟସୀ ଛାତ୍ରମାନେ ଅବକାଶ ମିଳିଲେ ତାଙ୍କୁ ଖେଳିବାକୁ ଡାକୁଥିଲେ।

Verse 55

अथ ताञ्श्लक्ष्णया वाचा प्रत्याहूय महाबुध: । उवाच विद्वांस्तन्निष्ठां कृपया प्रहसन्निव ॥ ५५ ॥

ତେବେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମିଠା କଥାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକି ନେଲେ ଏବଂ କୃପାବଶେ, ହସୁଥିବା ପରି, ଭୌତିକ ଜୀବନମାର୍ଗର ନିରର୍ଥକତା ବୁଝାଇ ଏଭଳି ଉପଦେଶ ଦେଲେ।

Verse 56

ते तु तद्गौरवात्सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदा: । बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितै: ॥ ५६ ॥ पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणा: । तानाह करुणो मैत्रो महाभागवतोऽसुर: ॥ ५७ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାରାଜଙ୍କ ପ୍ରତି ଗୌରବ‑ସ୍ନେହରୁ ସେ ସମସ୍ତ ବାଳକ ଖେଳନା ଛାଡ଼ି, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଦେହସୁଖରେ ଆସକ୍ତ ଗୁରୁମାନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଦୂଷିତ ବୁଦ୍ଧି ନେଇ, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ବସିଲେ; ହୃଦୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିଶ୍ଚଳ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଶୁଣିଲେ।

Verse 57

ते तु तद्गौरवात्सर्वे त्यक्तक्रीडापरिच्छदा: । बाला अदूषितधियो द्वन्द्वारामेरितेहितै: ॥ ५६ ॥ पर्युपासत राजेन्द्र तन्न्यस्तहृदयेक्षणा: । तानाह करुणो मैत्रो महाभागवतोऽसुर: ॥ ५७ ॥

କରୁଣା ଓ ମୈତ୍ରୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରହ୍ଲାଦ—ଅସୁରକୁଳେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମହାଭାଗବତ ଭକ୍ତ—ତାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ଏବଂ ଭୌତିକ ଜୀବନର ବ୍ୟର୍ଥତା ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଆରମ୍ଭ କଲେ।