Adhyaya 12

Verse 1

शौनक उवाच अश्वत्थाम्नोपसृष्टेन ब्रह्मशीर्ष्णोरुतेजसा । उत्तराया हतो गर्भ ईशेनाजीवित: पुन: ॥ १ ॥

ଶୌନକ ଋଷି କହିଲେ—ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଛାଡ଼ିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଓ ଅଜେୟ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରର ଉଗ୍ର ତେଜରେ ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ପରମେଶ୍ୱର ମହାରାଜ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରି ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ।

Verse 2

तस्य जन्म महाबुद्धे: कर्माणि च महात्मन: । निधनं च यथैवासीत्स प्रेत्य गतवान् यथा ॥ २ ॥

ସେହି ମହାବୁଦ୍ଧି ଓ ମହାତ୍ମା ମହାରାଜ ପରୀକ୍ଷିତ ସେଇ ଗର୍ଭରେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ? ତାଙ୍କ କର୍ମ କେମିତି ଥିଲା, ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କିପରି ହେଲା, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ କେଉଁ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ?

Verse 3

तदिदं श्रोतुमिच्छामो गदितुं यदि मन्यसे । ब्रूहि न: श्रद्दधानानां यस्य ज्ञानमदाच्छुक: ॥ ३ ॥

ଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ ଯାହାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ମହାରାଜ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆପଣ ଯଦି ଉଚିତ ଭାବନ୍ତି, ଦୟାକରି ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।

Verse 4

सूत उवाच अपीपलद्धर्मराज: पितृवद् रञ्जयन् प्रजा: । नि:स्पृह: सर्वकामेभ्य: कृष्णपादानुसेवया ॥ ४ ॥

ଶ୍ରୀ ସୂତ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପିତାଙ୍କ ପରି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ନିରନ୍ତର ସେବାରେ ସେ ସମସ୍ତ କାମନାରୁ ନିଃସ୍ପୃହ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଭୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ଥିଲେ।

Verse 5

सम्पद: क्रतवो लोका महिषी भ्रातरो मही । जम्बूद्वीपाधिपत्यं च यशश्च त्रिदिवं गतम् ॥ ५ ॥

ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସମ୍ପଦ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ଦେଇଥିବା ଯଜ୍ଞ, ତାଙ୍କ ମହିଷୀ, ବୀର ଭ୍ରାତାମାନେ, ବିଶାଳ ଭୂମି, ଜମ୍ବୂଦ୍ୱୀପର ଅଧିପତ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ଯଶ—ଏହି ସମ୍ବାଦ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 6

किं ते कामा: सुरस्पार्हा मुकुन्दमनसो द्विजा: । अधिजह्रुर्मुदं राज्ञ: क्षुधितस्य यथेतरे ॥ ६ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ରାଜାଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଏତେ ମୋହକ ଥିଲା ଯେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ମୁକୁନ୍ଦ-ସେବାରେ ଲୀନ ତାଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରଭୁସେବା ବ୍ୟତୀତ କିଛି ତୃପ୍ତ କରିପାରିଲା ନାହିଁ, ଯେପରି ଭୁକ୍ତାକୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ତୃପ୍ତ କରେ ନାହିଁ।

Verse 7

मातुर्गर्भगतो वीर: स तदा भृगुनन्दन । ददर्श पुरुषं कञ्चिद्दह्यमानोऽस्त्रतेजसा ॥ ७ ॥

ହେ ଭୃଗୁନନ୍ଦନ, ବୀର ପରୀକ୍ଷିତ ଯେତେବେଳେ ମାତା ଉତ୍ତରାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ ଦହିଯାଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷକୁ—ସ୍ୱୟଂ ପରମେଶ୍ୱରକୁ—ଦେଖିଲେ।

Verse 8

अङ्गुष्ठमात्रममलं स्फुरत्पुरटमौलिनम् । अपीव्यदर्शनं श्यामं तडिद्वाससमच्युतम् ॥ ८ ॥

ସେ ପ୍ରଭୁ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠମାତ୍ର ଥିଲେ, ତଥାପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମଳ ଓ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟ; ଦୀପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ମୌଳି ଧାରଣ କରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ଶ୍ୟାମ ଅଚ୍ୟୁତ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ସଦୃଶ ପୀତ ବସନ ପିନ୍ଧି—ଶିଶୁଙ୍କୁ ଦେଖାଦେଲେ।

Verse 9

श्रीमद्दीर्घचतुर्बाहुं तप्तकाञ्चनकुण्डलम् । क्षतजाक्षं गदापाणिमात्मन: सर्वतोदिशम् । परिभ्रमन्तमुल्काभां भ्रामयन्तं गदां मुहु: ॥ ९ ॥

ପ୍ରଭୁ ଦୀର୍ଘ ଚତୁର୍ବାହୁରେ ଶୋଭିତ, ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ; କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ଥିଲା। ଗଦା ହାତରେ ଧରି ସେ ସବୁ ଦିଗରେ ପରିଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗଦା ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ଉଲ୍କା ପରି ତାଙ୍କୁ ଘେରି ଘୂରୁଥିଲା।

Verse 10

अस्त्रतेज: स्वगदया नीहारमिव गोपति: । विधमन्तं सन्निकर्षे पर्यैक्षत क इत्यसौ ॥ १० ॥

ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଗଦାଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରର ତେଜକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଶିଶିରବିନ୍ଦୁକୁ ଶୋଷିଦିଏ ସେପରି ନିକଟରେ ନିବାରଣ କଲେ। ଶିଶୁଟି ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ‘ଏ କିଏ?’ ବୋଲି ଭାବିଲା।

Verse 11

विधूय तदमेयात्मा भगवान्धर्मगुब् विभु: । मिषतो दशमासस्य तत्रैवान्तर्दधे हरि: ॥ ११ ॥

ସେ ତେଜକୁ ଝାଡ଼ିଦେଇ, ଅମେୟାତ୍ମା, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ୍ ହରି—ଦଶମାସର ଶିଶୁ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ ସେଠାରେଇ ହଠାତ୍ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 12

तत: सर्वगुणोदर्के सानुकूलग्रहोदये । जज्ञे वंशधर: पाण्डोर्भूय: पाण्डुरिवौजसा ॥ १२ ॥

ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଶୁଭଗୁଣ ଉଦ୍ଭାସିତ ହୋଇ ଅନୁକୂଳ ଗ୍ରହୋଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ବଂଶଧର ଜନ୍ମ ନେଲେ—ପରାକ୍ରମରେ ପୁନର୍ବାର ପାଣ୍ଡୁ ସମାନ।

Verse 13

तस्य प्रीतमना राजा विप्रैर्धौम्यकृपादिभि: । जातकं कारयामास वाचयित्वा च मङ्गलम् ॥ १३ ॥

ମହାରାଜ ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ପ୍ରୀତ ହୋଇ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଧୌମ୍ୟ ଓ କୃପ ଆଦି ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାତକକର୍ମ କରାଇଲେ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରାଇଲେ।

Verse 14

हिरण्यं गां महीं ग्रामान् हस्त्यश्वान्नृपतिर्वरान् । प्रादात्स्वन्नं च विप्रेभ्य: प्रजातीर्थे स तीर्थवित् ॥ १४ ॥

ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ଅବସରରେ, ଦାନ କେଉଁଠି କେବେ କିପରି ଦେବା ଉଚିତ ଜାଣୁଥିବା ରାଜା, ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ତୀର୍ଥସ୍ଥାନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସୁନା, ଗାଈ, ଭୂମି, ଗ୍ରାମ, ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ଓ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନ ଦାନ କଲେ।

Verse 15

तमूचुर्ब्राह्मणास्तुष्टा राजानं प्रश्रयान्वितम् । एष ह्यस्मिन् प्रजातन्तौ पुरूणां पौरवर्षभ ॥ १५ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଦାନଧର୍ମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବିନୟସହ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—ହେ ପୌରବଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହି ପୁତ୍ର ନିଶ୍ଚୟ ପୁରୁବଂଶର ପ୍ରଜାସନ୍ତତି ପରମ୍ପରାରେ ଅଛି।

Verse 16

दैवेनाप्रतिघातेन शुक्ले संस्थामुपेयुषि । रातो वोऽनुग्रहार्थाय विष्णुना प्रभविष्णुना ॥ १६ ॥

ଅପ୍ରତିହତ ଦୈବବିଧାନରେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ନିର୍ମଳ ପୁତ୍ର ବିନାଶକୁ ଯାଉଥିଲା, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥେ ତାକୁ ପୁନଃ ଫେରାଇ ଦେଲେ।

Verse 17

तस्मान्नाम्ना विष्णुरात इति लोके भविष्यति । न सन्देहो महाभाग महाभागवतो महान् ॥ १७ ॥

ଏହି କାରଣରୁ ଏହି ଶିଶୁ ଲୋକେ ‘ବିଷ୍ଣୁରାତ’—ଭଗବାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ—ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ହେ ମହାଭାଗ! ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସେ ମହାଭକ୍ତ ହେବ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଦ୍ଗୁଣରେ ମହାନ ହେବ।

Verse 18

श्रीराजोवाच अप्येष वंश्यान् राजर्षीन् पुण्यश्लोकान् महात्मन: । अनुवर्तिता स्विद्यशसा साधुवादेन सत्तमा: ॥ १८ ॥

ଶ୍ରୀରାଜା କହିଲେ—ହେ ସତ୍ତମମାନେ! ଏହି ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ କି ଏହି ମହାରାଜବଂଶର ପୁଣ୍ୟଶ୍ଲୋକ ମହାତ୍ମା ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ପରି, ଯଶ ଓ ସାଧୁ-ପ୍ରଶଂସା ସହିତ ତାଙ୍କ ପଥକୁ ଅନୁସରଣ କରିବ?

Verse 19

ब्राह्मणा ऊचु: पार्थ प्रजाविता साक्षादिक्ष्वाकुरिव मानव: । ब्रह्मण्य: सत्यसन्धश्च रामो दाशरथिर्यथा ॥ १९ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥ! ପ୍ରଜାପାଳନରେ ଏହି ଶିଶୁ ମନୁପୁତ୍ର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପରି ହେବ। ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟଧର୍ମ ପାଳନରେ, ବିଶେଷତଃ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ, ଦଶରଥନନ୍ଦନ ଭଗବାନ ରାମଙ୍କ ପରି ହେବ।

Verse 20

एष दाता शरण्यश्च यथा ह्यौशीनर: शिबि: । यशो वितनिता स्वानां दौष्यन्तिरिव यज्वनाम् ॥ २० ॥

ଏହି ଶିଶୁ ଦାନରେ ଉଦାର ଓ ଶରଣାଗତଙ୍କର ରକ୍ଷକ ହେବ, ଯେପରି ଉଶୀନର ଦେଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଶିବି। ଏବଂ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ମହାରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭରତ ପରି ନିଜ ବଂଶର ଯଶ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ବିସ୍ତାର କରିବ।

Verse 21

धन्विनामग्रणीरेष तुल्यश्चार्जुनयोर्द्वयो: । हुताश इव दुर्धर्ष: समुद्र इव दुस्तर: ॥ २१ ॥

ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶିଶୁ ଅଗ୍ରଣୀ ହେବ ଏବଂ ଦୁଇ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ ହେବ। ସେ ଅଗ୍ନି ପରି ଅଦମ୍ୟ ଓ ସମୁଦ୍ର ପରି ଅତିକ୍ରମ ଅସାଧ୍ୟ ହେବ।

Verse 22

मृगेन्द्र इव विक्रान्तो निषेव्यो हिमवानिव । तितिक्षुर्वसुधेवासौ सहिष्णु: पितराविव ॥ २२ ॥

ଏହି ଶିଶୁ ସିଂହ ପରି ବିକ୍ରାନ୍ତ ହେବ ଏବଂ ହିମାଳୟ ପରି ଆଶ୍ରୟଯୋଗ୍ୟ ହେବ। ସେ ପୃଥିବୀ ପରି ସହନଶୀଳ ଓ ନିଜ ପିତାମାତା ପରି କ୍ଷମାଶୀଳ ହେବ।

Verse 23

पितामहसम: साम्ये प्रसादे गिरिशोपम: । आश्रय: सर्वभूतानां यथा देवो रमाश्रय: ॥ २३ ॥

ଏହି ଶିଶୁ ମନସିକ ସମତାରେ ପିତାମହ ଯୁଧିଷ୍ଠିର (କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମା) ସମାନ ହେବ। ପ୍ରସାଦ-ଦାନରେ କୈଳାସପତି ଗିରୀଶ ଶିବ ପରି ଉଦାର ହେବ। ଏବଂ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ହେବ।

Verse 24

सर्वसद्गुणमाहात्म्ये एष कृष्णमनुव्रत: । रन्तिदेव इवोदारो ययातिरिव धार्मिक: ॥ २४ ॥

ଏହି ଶିଶୁ ସମସ୍ତ ସଦ୍ଗୁଣର ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପଦଚିହ୍ନ ଅନୁସରଣ କରିବ। ଉଦାରତାରେ ରନ୍ତିଦେବ ପରି ମହାନ ହେବ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ମହାରାଜ ଯୟାତି ପରି ହେବ।

Verse 25

धृत्या बलिसम: कृष्णे प्रह्राद इव सद्ग्रह: । आहर्तैषोऽश्वमेधानां वृद्धानां पर्युपासक: ॥ २५ ॥

ଏହି ଶିଶୁ ଧୈର୍ୟରେ ବଳି ମହାରାଜଙ୍କ ସମାନ ହେବ, ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭକ୍ତିରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ମହାରାଜଙ୍କ ପରି ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତ ହେବ। ସେ ଅନେକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବ ଓ ବୃଦ୍ଧ-ଅନୁଭବୀମାନଙ୍କୁ ସେବା-ଉପାସନା କରିବ।

Verse 26

राजर्षीणां जनयिता शास्ता चोत्पथगामिनाम् । निग्रहीता कलेरेष भुवो धर्मस्य कारणात् ॥ २६ ॥

ଏହି ଶିଶୁ ରାଜର୍ଷି ସଦୃଶ ରାଜାମାନଙ୍କର ଜନକ ହେବ ଓ କୁପଥଗାମୀମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରିବ। ଭୂମିର ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଧର୍ମରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ କଳିର କଲହକାରୀମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିବ।

Verse 27

तक्षकादात्मनो मृत्युं द्विजपुत्रोपसर्जितात् । प्रपत्स्यत उपश्रुत्य मुक्तसङ्ग: पदं हरे: ॥ २७ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣପୁତ୍ର ପ୍ରେରିତ ତକ୍ଷକ ସର୍ପଦଂଶରେ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ବୋଲି ଶୁଣି, ସେ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ପଦରେ ଶରଣ ନେବ।

Verse 28

जिज्ञासितात्मयाथार्थ्यो मुनेर्व्याससुतादसौ । हित्वेदं नृप गङ्गायां यास्यत्यद्धाकुतोभयम् ॥ २८ ॥

ହେ ନୃପ! ବ୍ୟାସପୁତ୍ର ମହାମୁନିଙ୍କ ଠାରୁ ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱର ଯଥାର୍ଥ ଜ୍ଞାନ ଜିଜ୍ଞାସା କରି, ସେ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରି ଗଙ୍ଗାତଟକୁ ଯିବ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଭୟହୀନ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 29

इति राज्ञ उपादिश्य विप्रा जातककोविदा: । लब्धापचितय: सर्वे प्रतिजग्मु: स्वकान् गृहान् ॥ २९ ॥

ଏଭଳି ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ଓ ଜ୍ୟୋତିଷଜ୍ଞାନରେ ପାରଦର୍ଶୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରର ଭବିଷ୍ୟତ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଉପଦେଶ କଲେ। ପରେ ଉତ୍ତମ ଦକ୍ଷିଣା ପାଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ-ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 30

स एष लोके विख्यात: परीक्षिदिति यत्प्रभु: । पूर्वं द‍ृष्टमनुध्यायन् परीक्षेत नरेष्विह ॥ ३० ॥

ସେ ପ୍ରଭୁପୁତ୍ର ‘ପରୀକ୍ଷିତ’ ନାମରେ ଲୋକେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ; ଜନ୍ମପୂର୍ବେ ଦେଖିଥିବା ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରି ଏଠାରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବ।

Verse 31

स राजपुत्रो ववृधे आशु शुक्ल इवोडुप: । आपूर्यमाण: पितृभि: काष्ठाभिरिव सोऽन्वहम् ॥ ३१ ॥

ସେ ରାଜପୁତ୍ର ଶୀଘ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା; ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼େ, ସେପରି ପିତାମହମାନଙ୍କ ସେବା-ସମ୍ଭାଳ ଓ ସମସ୍ତ ସୁବିଧାରେ ସେ ଦିନେଦିନେ ପୁଷ୍ଟ ହେଲା।

Verse 32

यक्ष्यमाणोऽश्वमेधेन ज्ञातिद्रोहजिहासया । राजा लब्धधनो दध्यौ नान्यत्र करदण्डयो: ॥ ३२ ॥

ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରୁ ହୋଇଥିବା ପାପ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିବାକୁ ଭାବିଲେ; କିନ୍ତୁ ଧନ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ, କାରଣ କର ଓ ଦଣ୍ଡ ଛଡ଼ା ଅତିରିକ୍ତ ଧନ ନଥିଲା।

Verse 33

तदभिप्रेतमालक्ष्य भ्रातरोऽच्युतचोदिता: । धनं प्रहीणमाजह्रुरुदीच्यां दिशि भूरिश: ॥ ३३ ॥

ରାଜାଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି, ଅଚ୍ୟୁତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ (ମରୁତ୍ତ ରାଜା ଛାଡ଼ିଥିବା) ପ୍ରଚୁର ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରି ଆଣିଲେ।

Verse 34

तेन सम्भृतसम्भारो धर्मपुत्रो युधिष्ठिर: । वाजिमेधैस्त्रिभिर्भीतो यज्ञै: समयजद्धरिम् ॥ ३४ ॥

ସେଇ ଧନରେ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରି ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତିନୋଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ; କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଭୀତ ଥିବା ସେ ଧର୍ମରାଜ ଯଜ୍ଞମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

Verse 35

आहूतो भगवान् राज्ञा याजयित्वा द्विजैर्नृपम् । उवास कतिचिन्मासान् सुहृदां प्रियकाम्यया ॥ ३५ ॥

ମହାରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଆହୂତ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଯୋଗ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କୁ ଯଜାଇଲେ; ପରେ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ କିଛି ମାସ ସେଠାରେ ରହିଲେ।

Verse 36

ततो राज्ञाभ्यनुज्ञात: कृष्णया सह बन्धुभि: । ययौ द्वारवतीं ब्रह्मन् सार्जुनो यदुभिर्वृत: ॥ ३६ ॥

ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହ ଅନ୍ୟ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ନେଇ, ଅର୍ଜୁନ ସହିତ ଯଦୁମାନଙ୍କ ଘେରାରେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।