Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 11

Dynasty of Kṣatravṛddha: Kāśi Kings, Dhanvantari, Rajī’s Sons, and the Transition to Nahuṣa

Devanagari script

तद्गोत्रं ब्रह्मविज् जज्ञे श‍ृणु वंशमनेनस: । शुद्धस्तत: शुचिस्तस्माच्चित्रकृद् धर्मसारथि: ॥ ११ ॥

Transliteration

tad-gotraṁ brahmavij jajñe śṛṇu vaṁśam anenasaḥ śuddhas tataḥ śucis tasmāc citrakṛd dharmasārathiḥ

Translation

ହେ ରାଜା, ଅକ୍ରିୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ବ୍ରହ୍ମବିତ୍ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଏବେ ଅନେନାଙ୍କ ବଂଶ ଶୁଣ। ଅନେନାଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ; ଶୁଦ୍ଧଠାରୁ ଶୁଚି; ଶୁଚିଠାରୁ ଧର୍ମସାରଥି—ଯିଏ ଚିତ୍ରକୃତ୍ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ—ଜନ୍ମିଲେ।

Synonyms

• तत्-गोत्रम्: that lineage/clan
• तत्-गोत्रम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तस्य गोत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• ब्रह्मवित्: knower of Brahman
• ब्रह्मवित्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + विद् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—ब्रह्म विद् (उपपद-तत्पुरुष); अन्त्यव्यञ्जन-परिवर्तन (वित्)

• जज्ञे: was born
• जज्ञे: Kriya (क्रिया/verb)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• शृणु: hear
• शृणु: Kriya (क्रिया/command)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन

• वंशम्: the dynasty
• वंशम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अनेनसः: of Anenasa
• अनेनसः: Sambandha (सम्बन्ध/of)
• Type: Noun
• Root: अनेनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• शुद्धः: Śuddha
• शुद्धः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: शुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ततः: then
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध/sequence marker)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रमवाचक (then)

• शुचिः: Śuci
• शुचिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्मात्: from him
• तस्मात्: Apadana (अपादान/from)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; सर्वनाम

• चित्रकृत्: Citrakṛt
• चित्रकृत्: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: चित्र + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—चित्रं करोति इति (उपपद-तत्पुरुष); कृत्-प्रत्ययान्त-नाम (agent noun)

• धर्मसारथिः: Dharmasārathi
• धर्मसारथिः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: धर्म + सारथि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—धर्मस्य सारथिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Characters & Entities

• Anenas
• Śuddha
• Śuci
• Citrakṛt
• Dharma-sārathi

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam mean by “brahma-vit” in this verse?

“Brahma-vit” refers to one who knows Brahman—spiritual truth beyond the body and mind—showing that genuine realization can arise within a family line, not merely political power.

Why is Śukadeva Gosvāmī listing names like Anenas, Śuddha, and Śuci in Canto 9?

Śukadeva is narrating sacred dynastic history to Mahārāja Parīkṣit, preserving the Bhagavatam’s lineage map and highlighting how dharma and spiritual knowledge appear through generations.

How can this shloka be applied in modern life?

It reminds us that family background is meaningful when it supports values—purity (śuci), integrity (śuddha), and guidance by dharma—so one should cultivate spiritual knowledge and ethical living in one’s own “lineage” through habits and character.