Adhyaya 31

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ तत्रागमद् ब्रह्मा भवान्या च समं भव: । महेन्द्रप्रमुखा देवा मुनय: सप्रजेश्वरा: ॥ १ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ ଉବାଚ—ତାପରେ ପ୍ରଭାସକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଆସିଲେ; ତାଙ୍କ ସହ ଭବ (ଶିବ) ଓ ଭବାନୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରମୁଖ ଦେବଗଣ ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିସହ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗମନ କଲେ।

Verse 2

पितर: सिद्धगन्धर्वा विद्याधरमहोरगा: । चारणा यक्षरक्षांसि किन्नराप्सरसो द्विजा: ॥ २ ॥ द्रष्टुकामा भगवतो निर्याणं परमोत्सुका: । गायन्तश्च गृणन्तश्च शौरे: कर्माणि जन्म च ॥ ३ ॥

ପିତୃଗଣ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ମହୋରଗ; ଏବଂ ଚାରଣ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର, ଅପ୍ସରା ଓ ଗରୁଡଙ୍କ ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଭଗବାନଙ୍କ ନିର୍ୟାଣ ଦେଖିବାକୁ ସେମାନେ ପରମ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ ଏବଂ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଶୌରି (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମଲୀଳାକୁ ଗାଇ ଗୁଣଗାନ କରୁଥିଲେ।

Verse 3

पितर: सिद्धगन्धर्वा विद्याधरमहोरगा: । चारणा यक्षरक्षांसि किन्नराप्सरसो द्विजा: ॥ २ ॥ द्रष्टुकामा भगवतो निर्याणं परमोत्सुका: । गायन्तश्च गृणन्तश्च शौरे: कर्माणि जन्म च ॥ ३ ॥

ପିତୃଗଣ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ମହୋରଗ; ଏବଂ ଚାରଣ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, କିନ୍ନର, ଅପ୍ସରା ଓ ଗରୁଡଙ୍କ ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଭଗବାନଙ୍କ ନିର୍ୟାଣ ଦେଖିବାକୁ ସେମାନେ ପରମ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ ଏବଂ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଶୌରି (ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମଲୀଳାକୁ ଗାଇ ଗୁଣଗାନ କରୁଥିଲେ।

Verse 4

ववृषु: पुष्पवर्षाणि विमानावलिभिर्नभ: । कुर्वन्त: सङ्कुलं राजन् भक्त्या परमया युता: ॥ ४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଅନେକ ବିମାନରେ ଆକାଶକୁ ଭିଡ଼ାଇ, ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।

Verse 5

भगवान् पितामहं वीक्ष्य विभूतीरात्मनो विभु: । संयोज्यात्मनि चात्मानं पद्मनेत्रे न्यमीलयत् ॥ ५ ॥

ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍ ଭଗବାନ୍ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କୁ—ଯେମାନେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଶକ୍ତିମୟ ବିଭୂତି—ଦେଖି, ମନକୁ ନିଜେ ନିଜରେ ସ୍ଥିର କରି ପଦ୍ମନେତ୍ର ବନ୍ଦ କଲେ।

Verse 6

लोकाभिरामां स्वतनुं धारणाध्यानमङ्गलम् । योगधारणयाग्नेय्यादग्ध्वा धामाविशत् स्वकम् ॥ ६ ॥

ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ନିଜ ଦିବ୍ୟ ତନୁ—ଯାହା ଧ୍ୟାନ-ଧାରଣାର ମଙ୍ଗଳ—କୁ ଯୋଗର ଆଗ୍ନେୟୀ ଧାରଣାଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ନ କରି, ଭଗବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ସ୍ୱଧାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 7

दिवि दुन्दुभयो नेदु: पेतु: सुमनसश्च खात् । सत्यं धर्मो धृतिर्भूमे: कीर्ति: श्रीश्चानु तं ययु: ॥ ७ ॥

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭୂମି ଛାଡ଼ିବା ସହିତସହିତ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଧୃତି, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଆକାଶରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ନିନାଦିତ ହେଲା ଏବଂ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା।

Verse 8

देवादयो ब्रह्ममुख्या न विशन्तं स्वधामनि । अविज्ञातगतिं कृष्णं दद‍ृशुश्चातिविस्मिता: ॥ ८ ॥

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଅଧିକାଂଶ ଦେବମାନେ ଓ ଉଚ୍ଚ ସତ୍ତ୍ୱମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଗତି ଅଜ୍ଞାତ ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱଧାମରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ କେତେକ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

Verse 9

सौदामन्या यथाक्लाशे यान्त्या हित्वाभ्रमण्डलम् । गतिर्न लक्ष्यते मर्त्यैस्तथा कृष्णस्य दैवतै: ॥ ९ ॥

ଯେପରି ମେଘମଣ୍ଡଳ ଛାଡ଼ି ଯାଉଥିବା ବିଜୁଳିର ପଥ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସ୍ୱଧାମଗମନର ଗତିକୁ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଧରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

Verse 10

ब्रह्मरुद्रादयस्ते तु द‍ृष्ट्वा योगगतिं हरे: । विस्मितास्तां प्रशंसन्त: स्वं स्वं लोकं ययुस्तदा ॥ १० ॥

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ର ଆଦି ଦେବଗଣ ହରିଙ୍କ ଯୋଗଗତି ଦେଖି ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମାୟାଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।

Verse 11

राजन् परस्य तनुभृज्जननाप्ययेहा मायाविडम्बनमवेहि यथा नटस्य । सृष्ट्वात्मनेदमनुविश्य विहृत्य चान्ते संहृत्य चात्ममहिनोपरत: स आस्ते ॥ ११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ପରମ ଭଗବାନଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ଓ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନଙ୍କ ପରି ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହା ନଟଙ୍କ ଅଭିନୟ ପରି ମାୟାର ଲୀଳା। ସେ ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରି ତାହାରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, କିଛି କାଳ ଲୀଳା କରି, ଶେଷେ ସଂହାର କରି ନିଜ ମହିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।

Verse 12

मर्त्येन यो गुरुसुतं यमलोकनीतं त्वां चानयच्छरणद: परमास्‍त्रदग्धम् । जिग्येऽन्तकान्तकमपीशमसावनीश: किं स्वावने स्वरनयन्मृगयुं सदेहम् ॥ १२ ॥

ଯିଏ ଯମଲୋକକୁ ନିତ ଗୁରୁପୁତ୍ରକୁ ସେହି ଦେହ ସହିତ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ, ଏବଂ ଶରଣଦାତା ହୋଇ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାର ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ଦଗ୍ଧ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କଲେ—ଯିଏ ଯମଦୂତଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତକ ଶିବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କଲେ, ଏବଂ ଶିକାରୀ ଜରାକୁ ମାନବଦେହ ସହିତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ପଠାଇଲେ—ସେ କିପରି ନିଜ ସ୍ୱୟଂକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ?

Verse 13

तथाप्यशेषस्थितिसम्भवाप्यये- ष्वनन्यहेतुर्यदशेषशक्तिधृक् । नैच्छत् प्रणेतुं वपुरत्र शेषितं मर्त्येन किं स्वस्थगतिं प्रदर्शयन् ॥ १३ ॥

ଯଦ୍ୟପି ଅଶେଷ ଶକ୍ତିଧର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଅନେକ ଜୀବଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ପ୍ରଳୟର ଏକମାତ୍ର କାରଣ, ତଥାପି ସେ ଏହି ଲୋକରେ ନିଜ ଦେହକୁ ଆଉ ରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ଆତ୍ମନିଷ୍ଠମାନଙ୍କ ପରମଗତି ଦେଖାଇ, ମର୍ତ୍ୟଲୋକର ନିଃସାରତା ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 14

य एतां प्रातरुत्थाय कृष्णस्य पदवीं पराम् । प्रयत: कीर्तयेद् भक्त्या तामेवाप्नोत्यनुत्तमाम् ॥ १४ ॥

ଯେ କେହି ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ସାବଧାନତାରେ ଭକ୍ତିସହିତ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରମ ପଦବୀ—ତାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରୟାଣ ଓ ସ୍ୱଧାମ-ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ—କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହିଁ ଅନୁତ୍ତମ ପରମଗତିକୁ ପାଏ।

Verse 15

दारुको द्वारकामेत्य वसुदेवोग्रसेनयो: । पतित्वा चरणावस्रैर्न्यषिञ्चत् कृष्णविच्युत: ॥ १५ ॥

ଦାରୁକ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସି ବସୁଦେବ ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ଚରଣରେ ପଡ଼ିଲା ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ବିୟୋଗରେ ବିଳାପ କରି ଅଶ୍ରୁରେ ତାଙ୍କ ଚରଣ ସିଞ୍ଚିଲା।

Verse 16

कथयामास निधनं वृष्णीनां कृत्‍स्‍नशो नृप । तच्छ्रुत्वोद्विग्नहृदया जना: शोकविर्मूर्च्छिता: ॥ १६ ॥ तत्र स्म त्वरिता जग्मु: कृष्णविश्लेषविह्वला: । व्यसव: शेरते यत्र ज्ञातयो घ्नन्त आननम् ॥ १७ ॥

ହେ ନୃପ! ଦାରୁକ ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଧନର ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲା। ତାହା ଶୁଣି ଲୋକମାନେ ହୃଦୟରେ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୋଇ ଶୋକରେ ମୂର୍ଛିତ ପ୍ରାୟ ହେଲେ।

Verse 17

कथयामास निधनं वृष्णीनां कृत्‍स्‍नशो नृप । तच्छ्रुत्वोद्विग्नहृदया जना: शोकविर्मूर्च्छिता: ॥ १६ ॥ तत्र स्म त्वरिता जग्मु: कृष्णविश्लेषविह्वला: । व्यसव: शेरते यत्र ज्ञातयो घ्नन्त आननम् ॥ १७ ॥

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ବିୟୋଗରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ସେମାନେ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାତିମାନେ ନିର୍ଜୀବ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ; ଶୋକରେ ନିଜ ମୁହଁକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।

Verse 18

देवकी रोहिणी चैव वसुदेवस्तथा सुतौ । कृष्णरामावपश्यन्त: शोकार्ता विजहु: स्मृतिम् ॥ १८ ॥

ଦେବକୀ, ରୋହିଣୀ ଓ ବସୁଦେବ ନିଜ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଓ ବଳରାମଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ ସ୍ମୃତି ହରାଇଲେ।

Verse 19

प्राणांश्च विजहुस्तत्र भगवद्विरहातुरा: । उपगुह्य पतींस्तात चितामारुरुहु: स्‍त्रिय: ॥ १९ ॥

ଭଗବାନଙ୍କ ବିରହରେ ଆତୁର ହୋଇ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ। ହେ ପ୍ରିୟ ପରୀକ୍ଷିତ! ପରେ ଯାଦବ-ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମୃତ ପତିମାନଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଚିତାରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

Verse 20

रामपत्न्‍यश्च तद्देहमुपगुह्याग्निमाविशन् । वसुदेवपत्न्‍यस्तद्गात्रं प्रद्युम्नादीन् हरे: स्‍नुषा: । कृष्णपत्न्‍योऽविशन्नग्निं रुक्‍मिण्याद्यास्तदात्मिका: ॥ २० ॥

ବଳରାମଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଚିତାଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବସୁଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଦାହାଗ୍ନିରେ ଯାଇ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗକୁ ଧରିଲେ। ହରିଙ୍କ ସ୍ନୁଷାମାନେ—ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଦି ପତିମାନଙ୍କ—ନିଜ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଚିତାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ରୁକ୍ମିଣୀ ଆଦି ପତ୍ନୀମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ହୃଦୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନିରେ ଲୟ ହେଲେ।

Verse 21

अर्जुन: प्रेयस: सख्यु: कृष्णस्य विरहातुर: । आत्मानं सान्त्वयामास कृष्णगीतै: सदुक्तिभि: ॥ २१ ॥

ପ୍ରିୟତମ ସଖା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ବିରହରେ ଅର୍ଜୁନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁର ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଗାଇ ଶୁଣାଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଉପଦେଶବାଣୀକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ନିଜକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

Verse 22

बन्धूनां नष्टगोत्राणामर्जुन: साम्परायिकम् । हतानां कारयामास यथावदनुपूर्वश: ॥ २२ ॥

ଯେଉଁ ମୃତମାନଙ୍କ କୁଳରେ ପୁରୁଷ ବଂଶଧର କେହି ଅବଶିଷ୍ଟ ନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ଜୁନ ଯଥାବିଧି ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି-କ୍ରିୟା କରାଇଲେ। ସେ ଯାଦବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକେକ କରି କ୍ରମେ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ମ ସମ୍ପାଦନ କଲେ।

Verse 23

द्वारकां हरिणा त्यक्तां समुद्रोऽप्लावयत् क्षणात् । वर्जयित्वा महाराज श्रीमद्भ‍गवदालयम् ॥ २३ ॥

ହେ ମହାରାଜ! ଭଗବାନ୍ ହରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ସହିତସହିତ ସମୁଦ୍ର କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ନଗରୀକୁ ପ୍ଲାବିତ କଲା; କେବଳ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବାନଙ୍କ ମହାଲୟକୁ ଛାଡ଼ି।

Verse 24

नित्यं सन्निहितस्तत्र भगवान् मधुसूदन: । स्मृत्याशेषाशुभहरं सर्वमङ्गलमङ्गलम् ॥ २४ ॥

ଭଗବାନ୍ ମଧୁସୂଦନ ଦ୍ୱାରକାରେ ନିତ୍ୟ ସନ୍ନିହିତ। ସେ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳମଧ୍ୟରେ ପରମ ମଙ୍ଗଳ; ତାହାକୁ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମାତ୍ର ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଓ କଲୁଷ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 25

स्‍त्रीबालवृद्धानादाय हतशेषान् धनञ्जय: । इन्द्रप्रस्थं समावेश्य वज्रं तत्राभ्यषेचयत् ॥ २५ ॥

ଧନଞ୍ଜୟ ଅର୍ଜୁନ ଯଦୁବଂଶର ଅବଶିଷ୍ଟ ନାରୀ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବଜ୍ରଙ୍କୁ ଯାଦବମାନଙ୍କ ରାଜା ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ।

Verse 26

श्रुत्वा सुहृद्वधं राजन्नर्जुनात्ते पितामहा: । त्वां तु वंशधरं कृत्वा जग्मु: सर्वे महापथम् ॥ २६ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଠାରୁ ସୁହୃଦ୍‌ବଧର ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ଆପଣଙ୍କ ପିତାମହମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ବଂଶଧର ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରି, ସମସ୍ତେ ମହାପଥକୁ—ପରଲୋକଯାତ୍ରାର ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ—ଗଲେ।

Verse 27

य एतद् देवदेवस्य विष्णो: कर्माणि जन्म च । कीर्तयेच्छ्रद्धया मर्त्य: सर्वपापै: प्रमुच्यते ॥ २७ ॥

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଦେବଦେବ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ କର୍ମଲୀଳାକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 28

इत्थं हरेर्भगवतो रुचिरावतार- वीर्याणि बालचरितानि च शन्तमानि । अन्यत्र चेह च श्रुतानि गृणन् मनुष्यो भक्तिं परां परमहंसगतौ लभेत ॥ २८ ॥ कलेर्दोषनिधे राजन्नस्ति ह्येको महान् गुण: । कीर्तनादेव कृष्णस्य मुक्तसङ्ग: परं व्रजेत् ॥ ५१ ॥

ଏଭଳି ଭାବେ ଭଗବାନ୍ ହରି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନୋହର ଅବତାର-ବୀର୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିଦାୟକ ବାଳଲୀଳା ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତନ କରି ଗାଏ ଓ ସ୍ମରେ, ସେ ପରମହଂସମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ପରମ ଭକ୍ତି ଲାଭ କରେ। ହେ ରାଜନ୍, କଳିଯୁଗ ଦୋଷର ନିଧି ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମହାଗୁଣ ଅଛି—କେବଳ କୃଷ୍ଣକୀର୍ତ୍ତନରେ ସଙ୍ଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ଗତିକୁ ଯାଏ।