
Kali-yuga Dynasties and the Degradation of Kingship
ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଥିବା ଭବିଷ୍ୟତ ରାଜାମାନଙ୍କ ଗଣନାକୁ ଅନୁସରି ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କଳିଯୁଗରେ ବଂଶାନୁଚରିତକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି। ହତ୍ୟା, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ କୁପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଓ ଅ-କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତିର ଉଦୟ ଦ୍ୱାରା ରାଜବଂଶ ଘନଘନ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବ ବୋଲି ସେ ଦେଖାନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଦ୍ୟୋତନ ବଂଶ, ପରେ ଶିଶୁନାଗ ରାଜାମାନେ; ଶେଷରେ ମହାନନ୍ଦିଙ୍କ ପୁତ୍ର ନନ୍ଦ—ଶୂଦ୍ରା ନାରୀରୁ ଜନ୍ମିତ—ଅପାର ସେନା ଓ ଧନରେ ରାଜଧର୍ମରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ନେତୃତ୍ୱର ଅବମାନ ସୂଚାଏ। ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାଣକ୍ୟ ନନ୍ଦମାନଙ୍କୁ ପତନ କରାଇ ମୌର୍ୟମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ତାପରେ ଶୁଙ୍ଗ ଓ କାଣ୍ୱ ବଂଶ। କାଣ୍ୱମାନେ ଏକ ଆନ୍ଧ୍ର ଶୂଦ୍ର ସେବକଙ୍କ ହାତରେ ପଡ଼ି ଦୀର୍ଘ ଆନ୍ଧ୍ର ଶୃଙ୍ଖଳା ଚାଲେ; ପରେ ଆଭୀର, ଗର୍ଦଭୀ, କଙ୍କ, ଯବନ, ତୁରୁଷ୍କ, ଗୁରୁଣ୍ଡ, ମୌଲ ଓ କିଲକିଲା ରାଜାମାନଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଶେଷରେ ନୀତିମୟ ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ—ମ୍ଲେଚ୍ଛସ୍ୱଭାବ ଶାସକମାନେ ପ୍ରଜାକୁ ଶୋଷଣ କରିବେ, ବେଦିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭାଙ୍ଗିବେ, ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଆଚରଣ ଅନୁକରଣ କରିବେ—ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଧ୍ୟାୟର କଳିଲକ୍ଷଣ ଓ ଭକ୍ତିମୟ ଉପାୟ ପାଇଁ ଭୂମିକା।
Verse 1
श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ କହିଲେ—ପୂର୍ବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମାଗଧ ବଂଶର ଭବିଷ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ରାଜା ପୁରଞ୍ଜୟ ହେବ; ସେ ବୃହଦ୍ରଥ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେବ। ତାହାର ଅମାତ୍ୟ ଶୁନକ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ନିଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୋତକୁ ରାଜା କରିବ। ପ୍ରଦ୍ୟୋତର ପୁତ୍ର ପାଳକ, ତାହାର ପୁତ୍ର ବିଶାଖୟୂପ, ତାହାର ପୁତ୍ର ରାଜକ ହେବ।
Verse 2
श्रीशुक उवाच योऽन्त्य: पुरञ्जयो नाम भविष्यो बारहद्रथ: । तस्यामात्यस्तु शुनको हत्वा स्वामिनमात्मजम् ॥ १ ॥ प्रद्योतसंज्ञं राजानं कर्ता यत् पालक: सुत: । विशाखयूपस्तत्पुत्रो भविता राजकस्तत: ॥ २ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକଦେବ ଗୋସ୍ୱାମୀ କହିଲେ—ମାଗଧ ବଂଶର ଭବିଷ୍ୟତ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ରାଜା ପୁରଞ୍ଜୟ ହେବ; ସେ ବୃହଦ୍ରଥ ବଂଶଜ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବ। ତାଙ୍କ ଅମାତ୍ୟ ଶୁନକ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ନିଜ ପୁତ୍ର ପ୍ରଦ୍ୟୋତକୁ ରାଜା କରିବ। ପ୍ରଦ୍ୟୋତର ପୁତ୍ର ପାଳକ, ତାହାର ପୁତ୍ର ବିଶାଖୟୂପ ଏବଂ ତାହାର ପୁତ୍ର ରାଜକ ହେବ।
Verse 3
नन्दिवर्धनस्तत्पुत्र: पञ्च प्रद्योतना इमे । अष्टत्रिंशोत्तरशतं भोक्ष्यन्ति पृथिवीं नृपा: ॥ ३ ॥
ରାଜକଙ୍କ ପୁତ୍ର ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ହେବ। ଏଭଳି ପ୍ରଦ୍ୟୋତନ ବଂଶରେ ପାଞ୍ଚ ରାଜା ହେବେ, ଯେମାନେ ୧୩୮ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରି ଶାସନ କରିବେ।
Verse 4
शिशुनागस्ततो भाव्य: काकवर्णस्तु तत्सुत: । क्षेमधर्मा तस्य सुत: क्षेत्रज्ञ: क्षेमधर्मज: ॥ ४ ॥
ନନ୍ଦିବର୍ଧନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିଶୁନାଗ ହେବ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର କାକବର୍ଣ୍ଣ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ। କାକବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷେମଧର୍ମା, ଏବଂ କ୍ଷେମଧର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ହେବ।
Verse 5
विधिसार: सुतस्तस्याजातशत्रुर्भविष्यति । दर्भकस्तत्सुतो भावी दर्भकस्याजय: स्मृत: ॥ ५ ॥
କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଧିସାର ହେବ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଜାତଶତ୍ରୁ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ଅଜାତଶତ୍ରୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦର୍ଭକ, ଏବଂ ଦର୍ଭକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଜୟ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।
Verse 6
नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भवो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥
ଅଜୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଣି ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ହେବ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାନନ୍ଦି। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଶିଶୁନାଗ ବଂଶର ଏହି ଦଶ ରାଜା କଳିଯୁଗରେ ମୋଟ ୩୬୦ ବର୍ଷ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରି ଶାସନ କରିବେ। ହେ ରାଜନ୍ ପରୀକ୍ଷିତ! ମହାନନ୍ଦି ଏକ ଶୂଦ୍ରା ନାରୀର ଗର୍ଭରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମାଇବେ; ସେ ‘ନନ୍ଦ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ—ଅପାର ସେନା ଓ ମହାଧନର ଅଧିପତି। ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବ; ତା’ପରେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ରାଜା ଅଧାର୍ମିକ ଶୂଦ୍ରପ୍ରାୟ ହେବେ।
Verse 7
नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भवो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥
ଅଜୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ନନ୍ଦିବର୍ଧନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାନନ୍ଦି ହେବେ। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଳିଯୁଗରେ ଶିଶୁନାଗ ବଂଶର ଏହି ଦଶ ରାଜା ମୋଟ ୩୬୦ ବର୍ଷ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ। ହେ ରାଜନ୍ ପରୀକ୍ଷିତ, ମହାନନ୍ଦିଙ୍କ ଶୂଦ୍ର ନାରୀର ଗର୍ଭରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ; ସେ ନନ୍ଦ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ, ଅପାର ଧନ ଓ ଲକ୍ଷଲକ୍ଷ ସେନାର ଅଧିପତି ହେବ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବ; ତାପରେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ରାଜା ଅଧର୍ମୀ ଶୂଦ୍ରପ୍ରାୟ ହେବେ।
Verse 8
नन्दिवर्धन आजेयो महानन्दि: सुतस्तत: । शिशुनागा दशैवैते सष्ट्युत्तरशतत्रयम् ॥ ६ ॥ समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कुरुश्रेष्ठ कलौ नृपा: । महानन्दिसुतो राजन् शूद्रागर्भोद्भवो बली ॥ ७ ॥ महापद्मपति: कश्चिन्नन्द: क्षत्रविनाशकृत् । ततो नृपा भविष्यन्ति शूद्रप्रायास्त्वधार्मिका: ॥ ८ ॥
ଅଜୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ନନ୍ଦିବର୍ଧନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ମହାନନ୍ଦି ହେବେ। ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, କଳିଯୁଗରେ ଶିଶୁନାଗ ବଂଶର ଏହି ଦଶ ରାଜା ମୋଟ ୩୬୦ ବର୍ଷ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ। ହେ ରାଜନ୍ ପରୀକ୍ଷିତ, ମହାନନ୍ଦିଙ୍କ ଶୂଦ୍ର ନାରୀର ଗର୍ଭରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ; ସେ ନନ୍ଦ ନାମେ ପରିଚିତ ହେବ, ଅପାର ଧନ ଓ ବିଶାଳ ସେନାର ଅଧିପତି ହେବ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବ; ତାପରେ ରାଜାମାନେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତେ ଅଧର୍ମୀ ଶୂଦ୍ରପ୍ରାୟ ହେବେ।
Verse 9
स एकच्छत्रां पृथिवीमनुल्लङ्घितशासन: । शासिष्यति महापद्मो द्वितीय इव भार्गव: ॥ ९ ॥
ମହାପଦ୍ମର ଅଧିପତି ନନ୍ଦ ଦ୍ୱିତୀୟ ପରଶୁରାମ ପରି, ଅଲଂଘ୍ୟ ଶାସନ ସହ ଏକଛତ୍ର ଭାବେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରିବ; କେହି ତାଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
Verse 10
तस्य चाष्टौ भविष्यन्ति सुमाल्यप्रमुखा: सुता: । य इमां भोक्ष्यन्ति महीं राजानश्च शतं समा: ॥ १० ॥
ତାଙ୍କର ସୁମାଲ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଆଠ ପୁତ୍ର ହେବେ; ସେମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ହୋଇ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 11
नव नन्दान् द्विज: कश्चित् प्रपन्नानुद्धरिष्यति । तेषामभावे जगतीं मौर्या भोक्ष्यन्ति वै कलौ ॥ ११ ॥
ଏକ ଦ୍ୱିଜ (ଚାଣକ୍ୟ) ନନ୍ଦ ଓ ତାଙ୍କ ଆଠ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଭଙ୍ଗ କରି ସେମାନଙ୍କ ବଂଶକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବ; ସେମାନଙ୍କ ଅଭାବରେ କଳିଯୁଗରେ ମୌର୍ୟମାନେ ଜଗତକୁ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 12
स एव चन्द्रगुप्तं वै द्विजो राज्येऽभिषेक्ष्यति । तत्सुतो वारिसारस्तु ततश्चाशोकवर्धन: ॥ १२ ॥
ସେଇ ଦ୍ୱିଜ ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ଅଭିଷେକ କରି ସିଂହାସନେ ବସାଇବେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାରିସାର, ଏବଂ ତାହାର ପୁତ୍ର ଅଶୋକବର୍ଧନ ହେବ।
Verse 13
सुयशा भविता तस्य सङ्गत: सुयश:सुत: । शालिशूकस्ततस्तस्य सोमशर्मा भविष्यति । शतधन्वा ततस्तस्य भविता तद् बृहद्रथ: ॥ १३ ॥
ଅଶୋକବର୍ଧନ ପରେ ସୁୟଶା ହେବେ; ସୁୟଶାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଙ୍ଗତ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶାଲିଶୂକ; ଶାଲିଶୂକଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୋମଶର୍ମା; ସୋମଶର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶତଧନ୍ୱା; ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ରଥ ନାମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।
Verse 14
मौर्या ह्येते दश नृपा: सप्तत्रिंशच्छतोत्तरम् । समा भोक्ष्यन्ति पृथिवीं कलौ कुरुकुलोद्वह ॥ १४ ॥
ହେ କୁରୁକୁଳୋଦ୍ୱହ! କଳିଯୁଗରେ ଏହି ଦଶ ମୌର୍ୟ ନୃପତି ଏକଶ ସତତିସ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 15
अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥
ପ୍ରିୟ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ! ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ପରେ ସୁଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାଜା ହେବ। ତାପରେ ବସୁମିତ୍ର, ଭଦ୍ରକ ଏବଂ ଭଦ୍ରକଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଲିନ୍ଦ। ପରେ ପୁଲିନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଘୋଷ, ତାପରେ ବଜ୍ରମିତ୍ର, ତାପରେ ଭାଗବତ, ଏବଂ ତାହା ପରେ ଦେବଭୂତି—ହେ କୁରୁବୀର-ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହିପରି ଦଶ ଶୁଙ୍ଗ ରାଜା ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ। ପରେ ଏହି ଭୂମି ଅଳ୍ପଗୁଣୀ କାଣ୍ୱ ବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଯିବ।
Verse 16
अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥
ପ୍ରିୟ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ! ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ପରେ ସୁଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାଜା ହେବ। ତାପରେ ବସୁମିତ୍ର, ଭଦ୍ରକ ଏବଂ ଭଦ୍ରକଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଲିନ୍ଦ। ପରେ ପୁଲିନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଘୋଷ, ତାପରେ ବଜ୍ରମିତ୍ର, ତାପରେ ଭାଗବତ, ଏବଂ ତାହା ପରେ ଦେବଭୂତି—ହେ କୁରୁବୀର-ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଏହିପରି ଦଶ ଶୁଙ୍ଗ ରାଜା ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ। ପରେ ଏହି ଭୂମି ଅଳ୍ପଗୁଣୀ କାଣ୍ୱ ବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କ ଅଧୀନକୁ ଯିବ।
Verse 17
अग्निमित्रस्ततस्तस्मात् सुज्येष्ठो भविता तत: । वसुमित्रो भद्रकश्च पुलिन्दो भविता सुत: ॥ १५ ॥ ततो घोष: सुतस्तस्माद् वज्रमित्रो भविष्यति । ततो भागवतस्तस्माद् देवभूति: कुरूद्वह ॥ १६ ॥ शुङ्गा दशैते भोक्ष्यन्ति भूमिं वर्षशताधिकम् । तत: काण्वानियं भूमिर्यास्यत्यल्पगुणान्नृप ॥ १७ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ପରୀକ୍ଷିତ! ଅଗ୍ନିମିତ୍ର ପରେ ସୁଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାଜା ହେବ; ତାପରେ ବସୁମିତ୍ର, ଭଦ୍ରକ ଓ ଭଦ୍ରକଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁଲିନ୍ଦ। ପରେ ପୁଲିନ୍ଦଙ୍କ ପୁତ୍ର ଘୋଷ, ତାପରେ ବଜ୍ରମିତ୍ର, ପରେ ଭାଗବତ ଏବଂ ଶେଷରେ ଦେବଭୂତି। ଏଭଳି ଦଶ ଶୁଙ୍ଗ ରାଜା ଶତବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ। ତାପରେ ଅଳ୍ପଗୁଣୀ କାଣ୍ୱ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଅଧୀନ କରିବେ।
Verse 18
शुङ्गं हत्वा देवभूतिं काण्वोऽमात्यस्तु कामिनम् । स्वयं करिष्यते राज्यं वसुदेवो महामति: ॥ १८ ॥
କାଣ୍ୱ କୁଳଜ ମହାମତି ଅମାତ୍ୟ ବସୁଦେବ, କାମାସକ୍ତ ଶୁଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଶେଷ ରାଜା ଦେବଭୂତିକୁ ହତ୍ୟା କରି ସ୍ୱୟଂ ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବ।
Verse 19
तस्य पुत्रस्तु भूमित्रस्तस्य नारायण: सुत: । काण्वायना इमे भूमिं चत्वारिंशच्च पञ्च च । शतानि त्रीणि भोक्ष्यन्ति वर्षाणां च कलौ युगे ॥ १९ ॥
ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୂମିତ୍ର ହେବେ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନାରାୟଣ। କଳିଯୁଗରେ କାଣ୍ୱ ବଂଶର ଏହି ରାଜାମାନେ ୩୪୫ ବର୍ଷ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 20
हत्वा काण्वं सुशर्माणं तद् भृत्यो वृषलो बली । गां भोक्ष्यत्यन्ध्रजातीय: कञ्चित् कालमसत्तम: ॥ २० ॥
କାଣ୍ୱମାନଙ୍କ ଶେଷ ରାଜା ସୁଶର୍ମାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ଭୃତ୍ୟ ବଳୀ—ଆନ୍ଧ୍ର ଜାତିର ଏକ ନୀଚ ଶୂଦ୍ର—ହତ୍ୟା କରିବ। ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପତିତ ମହାରାଜ ବଳୀ କିଛି କାଳ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅଧିକାର ରଖିବ।
Verse 21
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ବଳୀଙ୍କ ଭ୍ରାତା ‘କୃଷ୍ଣ’ ନାମରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୃଥିବୀପତି ହେବେ। ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀଶାନ୍ତକର୍ଣ୍ଣ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସ। ପୌର୍ଣ୍ଣମାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଲମ୍ବୋଦର; ତାଙ୍କଠାରୁ ରାଜା ଚିବିଲକ। ଚିବିଲକଠାରୁ ମେଘସ୍ୱାତି; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଟମାନ। ଅଟମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅନିଷ୍ଟକର୍ମା; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାଲେୟ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଲକ। ତଲକଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁରୀଷଭୀରୁ; ପରେ ରାଜା ସୁନନ୍ଦନ। ତାପରେ ଚକୋର ଓ ଅନେକ ‘ବହୁ’ ରାଜା; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁଦମନ ଶିବସ୍ୱାତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ। ଶିବସ୍ୱାତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୋମତୀ; ପରେ ପୁରୀମାନ। ପୁରୀମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମେଦଶିରା; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବସ୍କନ୍ଦ; ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଜ୍ଞଶ୍ରୀ। ଯଜ୍ଞଶ୍ରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଜୟ; ବିଜୟଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର—ଚନ୍ଦ୍ରବିଜ୍ଞ ଓ ଲୋମଧି। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ଏହି ତିରିଶ ରାଜା ମୋଟ 456 ବର୍ଷ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 22
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ପୌର୍ଣ୍ଣମାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଲମ୍ବୋଦର ହେବେ, ଯାହାଙ୍କ ଠାରୁ ରାଜା ଚିବିଲକ ଆସିବେ | ଚିବିଲକଙ୍କ ଠାରୁ ମେଘସ୍ୱାତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ଅଟମାନ ଜନ୍ମ ହେବେ |
Verse 23
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ଅଟମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅନିଷ୍ଟକର୍ମା ହେବେ | ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହାଲେୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ତଲକ ହେବେ | ତଲକଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁରୀଷଭୀରୁ ହେବେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରେ ସୁନନ୍ଦନ ରାଜା ହେବେ |
Verse 24
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ସୁନନ୍ଦନଙ୍କ ପରେ ଚକୋର ଏବଂ ଆଠ ବହୁ ରାଜା ହେବେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିବସ୍ୱାତି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ମହାନ ଦମନକାରୀ ହେବେ | ଶିବସ୍ୱାତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଗୋମତୀ ହେବେ | ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ପୁରୀମାନ ହେବେ |
Verse 25
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ପୁରୀମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମେଦଶିରା ହେବେ | ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶିବସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଜ୍ଞଶ୍ରୀ ହେବେ | ଯଜ୍ଞଶ୍ରୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଜୟ ହେବେ, ଯାହାଙ୍କର ଚନ୍ଦ୍ରବିଜ୍ଞ ଏବଂ ଲୋମଧି ନାମକ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ହେବେ |
Verse 26
कृष्णनामाथ तद्भ्राता भविता पृथिवीपति: । श्रीशान्तकर्णस्तत्पुत्र: पौर्णमासस्तु तत्सुत: ॥ २१ ॥ लम्बोदरस्तु तत्पुत्रस्तस्माच्चिबिलको नृप: । मेघस्वातिश्चिबिलकादटमानस्तु तस्य च ॥ २२ ॥ अनिष्टकर्मा हालेयस्तलकस्तस्य चात्मज: । पुरीषभीरुस्तत्पुत्रस्ततो राजा सुनन्दन: ॥ २३ ॥ चकोरो बहवो यत्र शिवस्वातिररिन्दम: । तस्यापि गोमतीपुत्र: पुरीमान् भविता तत: ॥ २४ ॥ मेदशिरा: शिवस्कन्दो यज्ञश्रीस्तत्सुतस्तत: । विजयस्तत्सुतो भाव्यश्चन्द्रविज्ञ: सलोमधि: ॥ २५ ॥ एते त्रिंशन्नृपतयश्चत्वार्यब्दशतानि च । षट्पञ्चाशच्च पृथिवीं भोक्ष्यन्ति कुरुनन्दन ॥ २६ ॥
ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ଏହି ତିରିଶ ଜଣ ରାଜା ସମୁଦାୟ ୪୫୬ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବେ |
Verse 27
सप्ताभीरा आवभृत्या दश गर्दभिनो नृपा: । कङ्का: षोडश भूपाला भविष्यन्त्यतिलोलुपा: ॥ २७ ॥
ତାପରେ ଆବଭୃତ୍ୟ ନଗରରୁ ଉଦ୍ଭବ ଆଭୀର ଜାତିର ସାତ ରାଜା ହେବେ, ପରେ ଦଶ ଗର୍ଦ୍ଧଭୀ। ତାଙ୍କ ପରେ କଙ୍କ ବଂଶର ଷୋଳ ଭୂପାଳ ରାଜ୍ୟ କରିବେ, ଅତିଲୋଭୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ।
Verse 28
ततोऽष्टौ यवना भाव्याश्चतुर्दश तुरुष्कका: । भूयो दश गुरुण्डाश्च मौला एकादशैव तु ॥ २८ ॥
ତାପରେ ଆଠ ଯବନ ରାଜା ହେବେ, ପରେ ଚଉଦ ତୁରୁଷ୍କ। ପୁଣି ଦଶ ଗୁରୁଣ୍ଡ, ଏବଂ ମୌଲ ବଂଶର ଏଗାର ରାଜା ହେବେ।
Verse 29
एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥
ଏହି ଆଭୀର, ଗର୍ଦ୍ଧଭୀ ଓ କଙ୍କ ରାଜାମାନେ ১০৯৯ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଭୋଗ କରି ଶାସନ କରିବେ; ମୌଲ ବଂଶର ଏଗାର ରାଜା ৩০০ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରିବେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ କିଲକିଲା ନଗରରେ ଭୂତନନ୍ଦ, ବଙ୍ଗିରି, ଶିଶୁନନ୍ଦି, ଶିଶୁନନ୍ଦିଙ୍କ ଭ୍ରାତା ଯଶୋନନ୍ଦି ଓ ପ୍ରବୀରକ—ଏହି ରାଜବଂଶ ପ୍ରକଟ ହେବ। କିଲକିଲାର ଏହି ରାଜାମାନେ ମୋଟ ১০৬ ବର୍ଷ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 30
एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥
ଏହି ଆଭୀର, ଗର୍ଦ୍ଧଭୀ ଓ କଙ୍କ ରାଜାମାନେ ১০৯৯ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଭୋଗ କରି ଶାସନ କରିବେ; ମୌଲ ବଂଶର ଏଗାର ରାଜା ৩০০ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରିବେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ କିଲକିଲା ନଗରରେ ଭୂତନନ୍ଦ, ବଙ୍ଗିରି, ଶିଶୁନନ୍ଦି, ଶିଶୁନନ୍ଦିଙ୍କ ଭ୍ରାତା ଯଶୋନନ୍ଦି ଓ ପ୍ରବୀରକ—ଏହି ରାଜବଂଶ ପ୍ରକଟ ହେବ। କିଲକିଲାର ଏହି ରାଜାମାନେ ମୋଟ ১০৬ ବର୍ଷ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 31
एते भोक्ष्यन्ति पृथिवीं दशवर्षशतानि च । नवाधिकां च नवतिं मौला एकादश क्षितिम् ॥ २९ ॥ भोक्ष्यन्त्यब्दशतान्यङ्ग त्रीणि तै: संस्थिते तत: । किलकिलायां नृपतयो भूतनन्दोऽथ वङ्गिरि: ॥ ३० ॥ शिशुनन्दिश्च तद्भ्राता यशोनन्दि: प्रवीरक: । इत्येते वै वर्षशतं भविष्यन्त्यधिकानि षट् ॥ ३१ ॥
ଏହି ଆଭୀର, ଗର୍ଦ୍ଧଭୀ ଓ କଙ୍କ ରାଜାମାନେ ১০৯৯ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଭୋଗ କରି ଶାସନ କରିବେ; ମୌଲ ବଂଶର ଏଗାର ରାଜା ৩০০ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରିବେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ କିଲକିଲା ନଗରରେ ଭୂତନନ୍ଦ, ବଙ୍ଗିରି, ଶିଶୁନନ୍ଦି, ଶିଶୁନନ୍ଦିଙ୍କ ଭ୍ରାତା ଯଶୋନନ୍ଦି ଓ ପ୍ରବୀରକ—ଏହି ରାଜବଂଶ ପ୍ରକଟ ହେବ। କିଲକିଲାର ଏହି ରାଜାମାନେ ମୋଟ ১০৬ ବର୍ଷ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 32
तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥
କିଲକିଲାମାନଙ୍କ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ତେର ପୁତ୍ର ବାହ୍ଲିକମାନେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ରାଜା ପୁଷ୍ପମିତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ମିତ୍ର, ସାତ ଆନ୍ଧ୍ର, ସାତ କୌଶଳ ଏବଂ ବିଦୂର ଓ ନିଷଧ ପ୍ରଦେଶର ରାଜାମାନେ ପୃଥକ ଭାବରେ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 33
तेषां त्रयोदश सुता भवितारश्च बाह्लिका: । पुष्पमित्रोऽथ राजन्यो दुर्मित्रोऽस्य तथैव च ॥ ३२ ॥ एककाला इमे भूपा: सप्तान्ध्रा: सप्त कौशला: । विदूरपतयो भाव्या निषधास्तत एव हि ॥ ३३ ॥
କିଲକିଲାମାନଙ୍କ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ତେର ପୁତ୍ର ବାହ୍ଲିକମାନେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରେ ରାଜା ପୁଷ୍ପମିତ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ମିତ୍ର, ସାତ ଆନ୍ଧ୍ର, ସାତ କୌଶଳ ଏବଂ ବିଦୂର ଓ ନିଷଧ ପ୍ରଦେଶର ରାଜାମାନେ ପୃଥକ ଭାବରେ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 34
मागधानां तु भविता विश्वस्फूर्जि: पुरञ्जय: । करिष्यत्यपरो वर्णान् पुलिन्दयदुमद्रकान् ॥ ३४ ॥
ସେତେବେଳେ ମଗଧରେ ବିଶ୍ୱସ୍ଫୂର୍ଜି ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଆବିର୍ଭୂତ ହେବେ, ଯିଏ ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁରଞ୍ଜୟ ପରି ହେବେ। ସେ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ବର୍ଗଙ୍କୁ ପୁଲିନ୍ଦ, ଯଦୁ ଏବଂ ମଦ୍ରକମାନଙ୍କ ପରି ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀରେ ପରିଣତ କରିବେ।
Verse 35
प्रजाश्चाब्रह्मभूयिष्ठा: स्थापयिष्यति दुर्मति: । वीर्यवान् क्षत्रमुत्साद्य पद्मवत्यां स वै पुरि । अनुगङ्गमाप्रयागं गुप्तां भोक्ष्यति मेदिनीम् ॥ ३५ ॥
ସେହି ଦୁର୍ମତି ରାଜା ବିଶ୍ୱସ୍ଫୂର୍ଜି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଅଧାର୍ମିକ କରି ରଖିବେ ଏବଂ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ନିଜର ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ନିଜ ରାଜଧାନୀ ପଦ୍ମାବତୀରୁ ସେ ଗଙ୍ଗାର ଉତ୍ସଠାରୁ ପ୍ରୟାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀର ସେହି ଅଂଶକୁ ଶାସନ କରିବେ।
Verse 36
सौराष्ट्रावन्त्याभीराश्च शूरा अर्बुदमालवा: । व्रात्या द्विजा भविष्यन्ति शूद्रप्राया जनाधिपा: ॥ ३६ ॥
ସେହି ସମୟରେ ସୌରାଷ୍ଟ୍ର, ଅବନ୍ତୀ, ଆଭୀର, ଶୂର, ଅର୍ବୁଦ ଏବଂ ମାଳବ ପରି ପ୍ରଦେଶର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ନୀତି ନିୟମ ଭୁଲିଯିବେ ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ରାଜାମାନେ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ପରି ହେବେ।
Verse 37
सिन्धोस्तटं चन्द्रभागां कौन्तीं काश्मीरमण्डलम् । भोक्ष्यन्ति शूद्रा व्रात्याद्या म्लेच्छाश्चाब्रह्मवर्चस: ॥ ३७ ॥
ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, କୌନ୍ତୀ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ମଣ୍ଡଳକୁ ଶୂଦ୍ର, ପତିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ଶାସନ କରିବେ। ବୈଦିକ ସଭ୍ୟତାର ମାର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରି ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ହରାଇବେ।
Verse 38
तुल्यकाला इमे राजन् म्लेच्छप्रायाश्च भूभृत: । एतेऽधर्मानृतपरा: फल्गुदास्तीव्रमन्यव: ॥ ३८ ॥
ହେ ରାଜା ପରୀକ୍ଷିତ! ଏକା ସମୟରେ ଅନେକ ଅସଭ୍ୟ ରାଜା ଶାସନ କରିବେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଧାର୍ମିକ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, ଉଗ୍ର ସ୍ୱଭାବର ଏବଂ ଦାନହୀନ ହେବେ।
Verse 39
स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनादृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥
ରାଜା ବେଶରେ ଥିବା ଏହି ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବେ। ସେମାନେ ନାରୀ, ଶିଶୁ, ଗୋମାତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଧନ ପ୍ରତି ଲୋଭ ରଖିବେ। ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ସ୍ୱଭାବର, ଅଳ୍ପାୟୁ ଏବଂ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଗୁଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେବେ।
Verse 40
स्त्रीबालगोद्विजघ्नाश्च परदारधनादृता: । उदितास्तमितप्राया अल्पसत्त्वाल्पकायुष: ॥ ३९ ॥ असंस्कृता: क्रियाहीना रजसा तमसावृता: । प्रजास्ते भक्षयिष्यन्ति म्लेच्छा राजन्यरूपिण: ॥ ४० ॥
ରାଜା ବେଶରେ ଥିବା ଏହି ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ଶୋଷଣ କରିବେ। ସେମାନେ ନାରୀ, ଶିଶୁ, ଗୋମାତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବେ ଏବଂ ଅନ୍ୟର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଧନ ପ୍ରତି ଲୋଭ ରଖିବେ। ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ସ୍ୱଭାବର, ଅଳ୍ପାୟୁ ଏବଂ ରଜୋ ଓ ତମୋ ଗୁଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେବେ।
Verse 41
तन्नाथास्ते जनपदास्तच्छीलाचारवादिन: । अन्योन्यतो राजभिश्च क्षयं यास्यन्ति पीडिता: ॥ ४१ ॥
ଏହି ନୀଚ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ପ୍ରଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଶାସକଙ୍କ ଚରିତ୍ର, ଆଚରଣ ଏବଂ ବାଣୀର ଅନୁକରଣ କରିବେ। ରାଜା ଏବଂ ପରସ୍ପର ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
Nanda is described as the powerful son of King Mahānandi conceived in a śūdra woman’s womb. His rise is significant because it symbolizes Kali-yuga’s inversion of rāja-dharma: political authority becomes driven by sheer force, wealth, and mass armies rather than kṣatriya virtue, protection of brāhmaṇas and cows, and adherence to Vedic norms.
Cāṇakya is portrayed as the agent who destroys the Nanda dynasty after betrayal of trust and then enthrones Candragupta, initiating Maurya rule. In Bhāgavata’s framing, this highlights how dynasties pivot through adharma (treachery, coercion) even when a new order appears—underscoring that political change alone does not equal dharmic restoration in Kali-yuga.
These motifs illustrate the Kali-yuga pattern of legitimacy collapse: authority shifts from dharma-based succession to opportunistic seizure of power. The Bhāgavata uses this to teach that when leaders are not self-controlled and God-centered, governance becomes predatory, and citizens inevitably suffer and imitate the same irreligious habits.
It expresses a Bhāgavata principle of moral contagion: rājā is a social exemplar. When rulers are dominated by passion and ignorance, public culture normalizes violence, exploitation, and falsehood. The implied remedy is to seek higher exemplars—sādhus, śāstra, and Bhagavān—through śravaṇa and kīrtana, rather than accepting the king’s behavior as the standard.