Home›Srimad Bhagavatam›Dashama Skandha›Adhyaya 40›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 1

Akrūra’s Prayers (Akrūra-stuti): The Lord as Cause of Causes, Virāṭ, and the Goal of All Paths

Devanagari script

श्रीअक्रूर उवाच नतोऽस्म्यहं त्वाखिलहेतुहेतुं नारायणं पूरुषमाद्यमव्ययम् । यन्नाभिजातादरविन्दकोषाद् ब्रह्माविरासीद् यत एष लोक: ॥ १ ॥

Transliteration

śrī-akrūra uvāca nato ’smy ahaṁ tvākhila-hetu-hetuṁ nārāyaṇaṁ pūruṣam ādyam avyayam yan-nābhi-jātād aravinda-koṣād brahmāvirāsīd yata eṣa lokaḥ

Translation

ଶ୍ରୀ ଅକ୍ରୂର କହିଲେ—ହେ ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ଆଦି ଓ ଅବ୍ୟୟ ପରମପୁରୁଷ ନାରାୟଣ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ଆପଣଙ୍କ ନାଭିରୁ ଜନ୍ମିତ ପଦ୍ମକୋଷରୁ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜଗତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Synonyms
श्री-अक्रूरःŚrī Akrūra
श्री-अक्रूरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + अक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय: ‘venerable Akrūra’ (speaker)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √वच् ‘said’
नतःbowed
नतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनत (प्रातिपदिक; √नम् धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘bowed’
अस्मिam
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; ‘I am’
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन; ‘I’
त्वाyou
त्वा:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया, एकवचन; enclitic form; ‘you’ (object of salutation/praise)
अखिल-हेतु-हेतुम्the cause of all causes
अखिल-हेतु-हेतुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअखिल (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक) + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘cause of (all) causes’ (hetūnām hetuḥ)
नारायणम्Nārāyaṇa
नारायणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पूरुषम्the Person
पूरुषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपूरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आद्यम्primeval
आद्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पूरुषम् इत्यस्य विशेषणम्
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘imperishable’
यत्from which
यत्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; relative pronoun ‘from which/whence’ (correlative with यतः)
नाभि-जातात्from (the lotus) born from the navel
नाभि-जातात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootनाभि (प्रातिपदिक) + जात (√जन् धातु से क्त)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुष: ‘from (that which is) born from the navel’
अरविन्द-कोषात्from the lotus-bud
अरविन्द-कोषात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootअरविन्द (प्रातिपदिक) + कोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; तत्पुरुष: ‘from the lotus-bud/calyx’
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of अविरासीत्
अविरासीत्appeared
अविरासीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअवि-√रा/√रास् (धातु; ‘to appear’)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘appeared/arose’
यतःfrom whom
यतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (relative adverb) ‘from whom/whence’; correlates with यत्
एषःthis
एषः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘this’
लोकःworld
लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Characters & Entities
A
Akrura
N
Narayana
B
Brahma

FAQs

In this verse Akrura addresses the Lord as “akhila-hetu-hetu,” affirming that the Supreme Person (Nārāyaṇa) is the ultimate source behind all secondary causes in creation.

Akrura, overwhelmed by devotion upon meeting the Lord, begins his prayers by glorifying Krishna/Nārāyaṇa’s supreme position as the origin of Brahmā and the universe.

It teaches humility and God-centered thinking: begin actions with reverence, and remember a higher source behind life’s outcomes, which steadies the mind and deepens devotion.

←Previous Verse
Next Verse→