Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

सूर्यरथः, सप्तगणाः, मासाधिकारिणः

The Sun’s Chariot and the Sevenfold Monthly Governors

विश्वावसुर् भरद्वाजः पर्जन्यैरावतौ तथा विश्वाची सेनजिच् चापि कार्त्तिके चाधिकारिणः

viśvāvasur bharadvājaḥ parjanyairāvatau tathā viśvācī senajic cāpi kārttike cādhikāriṇaḥ

ကာတ္တိက လအတွက် သတ်မှတ်ထားသော ကောင်းကင်အရာရှိများမှာ ဝိශ්ဝာဝစု နှင့် ဘရဒ္ဝါဇ; ထို့ပြင် ပရ္ဇန္ယ နှင့် အဲရာဝတ; နှင့် ဝိශ්ဝာချီ၊ စေနဇစ် တို့ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးချင်းစီသည် သတ်မှတ်ထားသည့် အာဏာကို ထမ်းဆောင်သည်။

विश्वावसुःViśvāvasu (name)
विश्वावसुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (विश्वः+वसुः)
भरद्वाजःBharadvāja (name)
भरद्वाजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभरद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (भरत्/भरद्+वाज)
पर्जन्यःParjanya (rain-god; name)
पर्जन्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
ऐरावतःAirāvata (name)
ऐरावतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऐरावत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तथाlikewise/and also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयबोधक-अव्यय (indeclinable adverb: ‘likewise’)
विश्वाचीViśvācī (apsaras name)
विश्वाची:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वाची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सेनजित्Senajit (name; ‘conqueror of armies’)
सेनजित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसेनजित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (सेनायाः जित्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयबोधक-निपात (particle: ‘also/even’)
कार्त्तिकेin Kārttika (month)
कार्त्तिके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्त्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
अधिकारिणःthe presiding authorities/officials
अधिकारिणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअधिकारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

Sage Parāśara (addressing Maitreya)

V
Vishnu
V
Viśvāvasu
B
Bharadvāja
P
Parjanya
A
Airāvata
V
Viśvācī
S
Senajit
K
Kārttika

FAQs

It shows that time is not random: each month has designated celestial functionaries who uphold cosmic order, ultimately under Viṣṇu’s supreme governance.

He presents a structured roster of beings—sage, deity, Gandharva, Apsaras, and others—assigned to specific temporal units, illustrating delegated authority within a single divine order.

Even when multiple deities are named, the Purāṇa frames them as offices within a unified cosmic system whose sustaining power and sovereignty rest with Viṣṇu as the Supreme Reality.