Mantra 40
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Agni (as restorer of vitality and protector)
Chandas: Yajus-style (short triadic formula)
Samhita Patha (Devanagari)
पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षाऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पा॒ह्यᳪह॑सः
Transliteration
púnar ūrjā́ ní vartasva púnar agna iṣā́yúṣā | púnar naḥ pāhy áṃhasaḥ ||
Translation
Return again with nourishment; return again, O Agni, with refreshment and with life; again protect us from distress.
Padapatha (Word Analysis)
पुनः । ऊर्जाः । नि । वर्तस्व । पुनः । अग्ने । इषा । आयुषा । पुनः । नः । पाहि । अंहसः
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa (पुनरावृत्ति/काल-भावे)
TypeIndeclinable
Rootपुनर् (अव्यय-प्रातिपदिक)
ऊर्जेfor strength/refreshment
ऊर्जे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootऊर्जा (प्रातिपदिक)
निdown/back (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
वर्तस्वturn back/return
वर्तस्व:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते) / √वृत् (आवर्तने)
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa (पुनरावृत्ति-भावे)
TypeIndeclinable
Rootपुनर् (अव्यय-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana (सम्बोधन-प्रयोगः)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
इषाwith nourishment/refreshment
इषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक)
आयुषाwith life/long life
आयुषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa (पुनरावृत्ति-भावे)
TypeIndeclinable
Rootपुनर् (अव्यय-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna (हित-सम्बन्धे ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
Kartā (त्वम्)
TypeVerb
Root√पा (पालने)
अंहसःfrom sin/distress
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes