Kṣetra–Kāla–Phala-kramaḥ (Hierarchy of Sacred Place, Time, and Ritual Fruit)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । देशादीन्क्रमशो ब्रूहि सूत सर्वार्थवित्तम् । सूत उवाच । शुद्धं गृहं समफलं देवयज्ञादिकर्मसु

ဋ္ဌာနရိရှီတို့က ဆိုကြသည်– «အို စူတ၊ အရာအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိသူ၊ နေရာဒေသတို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် အကြောင်းအရာများကို အစဉ်လိုက် ပြောပြပါ»။ စူတက ပြန်ဆိုသည်– «ဒေဝယဇ္ဉ စသည့် သာသနာရေးကိစ္စများတွင် သန့်ရှင်းသော အိမ် (နှင့် သန့်ရှင်းသော ပတ်ဝန်းကျင်) သည် သင့်တော်ညီမျှသော အကျိုးကို ပေးသည်»။

Verse 2

ततो दशगुणं गोष्ठं जलतीरं ततो दश । ततो दशगुणं बिल्वतुलस्यश्वत्थमूलकम्

ထို့နောက် နွားတဲအတွင်း ပြုသော ပူဇော်မှုသည် ကုသိုလ်အကျိုးကို ဆယ်ဆ တိုးစေ၏။ မြစ်ကမ်းပေါ်တွင် ပြုလျှင် ထိုထက် ဆယ်ဆ ပိုမိုတိုး၏။ ထို့ပြင် ဘိလွာပင်၊ တုလသီပင် သို့မဟုတ် အရှွတ္ထ (သန့်ရှင်းသော သဖန်းပင်) အမြစ်အောက်၌ ပူဇော်လျှင် ထိုထက်တောင် ဆယ်ဆ ထပ်တိုးသော ကုသိုလ်ရ၏။

Verse 3

ततो देवालयं विद्यात्तीर्थतीरं ततो दश । ततो दशगुणं नद्यास्तीर्थनद्यास्ततो दश

ဒေဝတို့၏ ဘုရားကျောင်း (ဒေဝာလယ) သည် သာမန် တီရ္ထကမ်းပါးထက် ကုသိုလ်အကျိုး ဒသဂుణ ပိုကြီးကြောင်း သိရမည်။ ထို့ထက် မြစ်သည် ဒသဂుణ ပိုမြတ်ကာ၊ တီရ္ထဖြစ်သော မြစ်တစ်စင်းသည် ထိုထက်တောင် ဒသဂుణ ပိုမြတ်၏။

Verse 4

सप्तगंगानदीतीरं तस्या दशगुणं भवेत् । गंगा गोदावरी चैव कावेरी ताम्रपर्णिका

‘ဂင်္ဂါ ခုနစ်စင်း’ ဟုခေါ်သော မြစ်ကမ်းပါး၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုသည် ကြီးမားပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ရရှိသော ကုသိုလ်သည် ဒသဂుణ တိုးပွား၏။ (သန့်ရှင်းသော မြစ်များတွင်) ဂင်္ဂါ၊ ဂోదာဝရီ၊ ကာဝေရီ၊ တာမ္ရပရဏိကာ တို့ပါဝင်သည်။

Verse 5

सिंधुश्च सरयू रेवा सप्तगंगाः प्रकीर्तिताः । ततोऽब्धितीरं दश च पर्वताग्रे ततो दश

ထို့အပြင် စင်ဓု၊ စရယု၊ ရေဝါ တို့နှင့် ‘ဂင်္ဂါ ခုနစ်စင်း’ ကိုလည်း ကြေညာထားသည်။ ထို့နောက် ပင်လယ်ကမ်းခြေရှိ သန့်ရှင်းရာနေရာ ဆယ်ခုရှိပြီး၊ ထို့နောက် တောင်ထိပ်များပေါ်တွင်လည်း ဆယ်ခု ထပ်ရှိသည်။

Verse 6

सर्वस्मादधिकं ज्ञेयं यत्र वा रोचते मनः । कृते पूर्णफलं ज्ञेयं यज्ञदानादिकं तथा

အားလုံးထက် မြင့်မြတ်ဆုံးဟူသည် စိတ်နှလုံးအမှန်တကယ် နှစ်သက်ရာ အကျင့်ပင် ဖြစ်သည်ဟု သိကြလော့။ သဒ္ဓါဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် ယဇ္ဉ၊ ဒါန သို့မဟုတ် သာသနာရေး အကျင့်အမျိုးမျိုးဖြစ်စေ အပြည့်အဝ အကျိုးဖလကို ရရှိမည်ဟု နားလည်ရမည်။

Verse 7

त्रेतायुगे त्रिपादं च द्वापरेऽर्धं सदा स्मृतम् । कलौ पादं तु विज्ञेयं तत्पादोनं ततोर्द्धके

ထရေတာယုဂတွင် သုံးပိုင်းအဖြစ် (ဓမ္မ) တည်ရှိသည်ဟု မှတ်သားကြသည်။ ဒွာပရယုဂတွင် အမြဲတမ်း တစ်ဝက်ဟု မှတ်သားကြသည်။ ကလိယုဂတွင် တစ်ပိုင်းသာ ကျန်သည်ဟု သိရမည်၊ ထိုကလိ၏ နောက်ပိုင်းတစ်ဝက်တွင်တော့ တစ်ပိုင်းတောင် မပြည့်တော့ဟု ဆိုသည်။

Verse 8

शुद्धात्मनः शुद्धदिनं पुण्यं समफलं विदुः । तस्माद्दशगुणं ज्ञेयं रविसंक्रमणे बुधाः

ပညာရှိတို့က သန့်ရှင်းသောအတ္တရှိသူအတွက် သန့်ရှင်းသော (သီလဘုန်း) နေ့တစ်နေ့သည် တူညီသောအတိုင်းအတာဖြင့် ကုသိုလ်ဖလကို ပေးသည်ဟု သိကြသည်။ ထို့ကြောင့် နေမင်းသည် ရာသီခွင်အသစ်သို့ ကူးပြောင်းသည့် (သင်္ကရမဏ) အခါတွင် ကုသိုလ်သည် ဆယ်ဆတိုးသည်ဟု ပညာရှင်တို့ ကြေညာကြသည်။

Verse 9

विषुवे तद्दशगुणमयने तद्दश स्मृतम् । तद्दश मृगसंक्रांतौ तच्चंद्र ग्रहणे दश

ဗိသုဝ (ညီမျှနေ့ည) အခါတွင် ကုသိုလ်သည် ဆယ်ဆတိုးသည်။ အယန (နေရောင်လမ်းကြောင်းပြောင်းချိန်) တွင်လည်း ဆယ်ဆဟု ဆိုကြသည်။ နေမင်း မကရ (မကရသင်္ကရန္တိ) သို့ ဝင်သည့်အခါတွင်လည်း ဆယ်ဆ၊ လကြတ်ချိန်တွင်လည်း ဆယ်ဆဖြစ်သည်။

Verse 10

ततश्च सूर्यग्रहणे पूर्णकालोत्तमे विदुः । जगद्रूपस्य सूर्यस्य विषयोगाच्च रोगदम्

ထို့ပြင် ပညာရှိတို့က နေကြတ်ချိန်တွင်—အထူးသဖြင့် အပြည့်အဝနှင့် အမြတ်မင်္ဂလာအကောင်းဆုံး အခိုက်အတန့်၌—ကမ္ဘာလောက၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော နေမင်းသည် အဆိပ်သဘောဆိုးနှင့် ဆက်စပ်သဖြင့် ရောဂါပေးသူ ဖြစ်လာသည်ဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 11

अतस्तद्विषशांत्यर्थं स्नानदानजपांश्चरेत् । विषशांत्यर्थकालत्वात्स कालः पुण्यदः स्मृतः

ထို့ကြောင့် ထိုအဆိပ်၏ ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ရေချိုးပူဇော်ခြင်း (သန့်စင်ရေချိုး), ဒါနပြုခြင်း၊ မန္တရဇပ (ဂျပ) ကို ကျင့်ဆောင်ရမည်။ ထိုအချိန်သည် အဆိပ်ကို သက်သာစေရာ အချိန်ဖြစ်သဖြင့် ထိုကာလကိုပင် ကုသိုလ်ပေးသောကာလဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 12

जन्मर्क्षे च व्रतांते च सूर्यरागोपमं विदुः । महतां संगकालश्च कोट्यर्कग्रहणं विदुः

ပညာရှိတို့က မိမိ၏ မွေးဖွားကြယ် (ဇန်မ-နက္ခတ်) နေ့၌ ပြုသော ပူဇော်မှုနှင့် ဝရတ (သစ္စာကတိ) အဆုံးသတ်ချိန်၌ ပြုသော ပူဇော်မှုတို့၏ ကုသိုလ်ဖလသည် နေကြတ်နှင့် တူသည်ဟု သိကြသည်။ ထို့ပြင် မဟာသူတော်ကောင်းများ (သဒ္ဓါဝန်) နှင့် ပေါင်းသင်းနေထိုင်သည့် အချိန်ကို နေကြတ် တစ်ဆယ်သန်း၏ ဖလနှင့် တူသည်ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 13

तपोनिष्ठा ज्ञाननिष्ठा योगिनो यतयस्तथा । पूजायाः पात्रमेते हि पापसंक्षयकारणम्

ခြိုးခြံချွေတာခြင်း၌ တည်ကြည်သူများ၊ စစ်မှန်သော အသိပညာ၌ တည်ရှိသူများ၊ ထို့အတူ ယောဂီများနှင့် စည်းကမ်းရှိသော ရဟန်းမြတ်များသည်—အမှန်စင်စစ် ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းနှင့် ဂုဏ်ပြုခြင်းတို့ကို ခံယူထိုက်သူများဖြစ်ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် အကုသိုလ်တရားများ လျော့ပါးစေရန် အကြောင်းရင်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 14

चतुर्विंशतिलक्षं वा गायत्र्या जपसंयुतः । ब्राह्मणस्तु भवेत्पात्रं संपूर्णफलभोगदम्

ဂါယတြီမန္တန်ကို အကြိမ်ရေ နှစ်ဆယ့်လေးသိန်းအထိ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ထားသော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည်—အမှန်တကယ်ပင် ထိုက်တန်သော အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်လာပြီး၊ ကုသိုလ်တရားနှင့် တရားတော်၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို အပြည့်အဝ ခံစားနိုင်စွမ်းရှိသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां पंचदशोध्यायः

သန့်ရှင်းသော သီဝမဟာပုရာဏကျမ်း၏ ဝိဒျေသွရသံဟိတာမှ တစ်ဆယ့်ငါးခုမြောက် အခန်းသည် ဤတွင် ပြီးဆုံးပြီဖြစ်သည်။

Verse 16

गायकं त्रायते पाताद्गायत्रीत्युच्यते हि सा । यथाऽर्थहिनो लोकेऽस्मिन्परस्यार्थं न यच्छति

သူမကို «ဂါယတြီ» ဟုခေါ်သည်မှာ မန္တရကိုသီဆိုသူကို ပျက်စီးသို့ကျရောက်ခြင်းမှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤလောက၌ အဓိပ္ပါယ်မရှိသူသည် အခြားသူ၏ အဓိပ္ပါယ်ကို မပေးနိုင်သကဲ့သို့၊ သီဝဘုရားကို ပူဇော်ရာတွင် လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အကျိုးကို ရရန် သန့်ရှင်းသော ဝါကျကို အမှန်တကယ် နားလည်မှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းရမည်။

Verse 17

अर्थवानिह यो लोके परस्यार्थं प्रयच्छति । स्वयं शुद्धो हि पूतात्मा नरान्संत्रातुमर्हति

ဤလောက၌ အရင်းအနှီးရှိသူက အခြားသူ၏အကျိုးအတွက် ငွေကြေးကို ပေးကမ်းလျှင် မိမိကိုယ်တိုင် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လာသည်။ စိတ်ဝိညာဉ် သန့်ရှင်း၍ ပူတော်မူသောသူသည် လူတို့ကို ကာကွယ်ကူညီ မြှင့်တင်ရန် ထိုက်တန်၏။

Verse 18

गायत्रीजपशुद्धो हि शुद्धब्राह्मण उच्यते । तस्माद्दाने जपे होमे पूजायां सर्वकर्मणि

ဂါယတ္ရီ မန္တရားကို ဂျပ (japa) ပြုခြင်းဖြင့် သန့်ရှင်းလာသူကို အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းသော ဗြာဟ္မဏဟု ခေါ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒါန၊ ဂျပ၊ ဟိုးမ (မီးပူဇော်), ပူဇော်ခြင်းနှင့် အခမ်းအနားအလုပ်အားလုံးတွင် ထိုသန့်ရှင်းမှုကို အရည်အချင်းအဖြစ် ထိန်းသိမ်းရမည်။

Verse 19

दानं कर्तुं तथा त्रातुं पात्रं तु ब्राह्मणोर्हति । अन्नस्य क्षुधितं पात्रं नारीनरमयात्मकम्

ဒါနပြုခြင်းနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခြင်းအတွက် အလှူခံထိုက်သူမှာ ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် အစာအဟာရအတွက်တော့ အလှူခံထိုက်သူမှာ ဆာလောင်သူဖြစ်၍ မိန်းမဖြစ်စေ ယောက်ျားဖြစ်စေ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့၏ ဆာလောင်မှုသည် တူညီသောအခြေအနေဖြစ်သည်။

Verse 20

ब्राह्मणं श्रेष्ठमाहूय यत्काले सुसमाहितम् । तदर्थं शब्दमर्थं वा सद्बोधकमभीष्टदम्

အချိန်သင့်တော်သည့်အခါ စိတ်တည်ငြိမ်သမာဓိရှိသော ဗြာဟ္မဏကောင်းမြတ်တစ်ဦးကို ခေါ်ယူ၍၊ ထိုသူထံမှ မှန်ကန်သော သင်ကြားချက်ကို ရယူသင့်သည်—မှန်ကန်သော စကား (မန္တရ/သင်ခန်းစာ) ဖြစ်စေ၊ မှန်ကန်သော အဓိပ္ပါယ် ဖြစ်စေ—ထိုညွှန်ကြားမှုသည် သဘောတရားကို နိုးကြားစေပြီး လိုအင်ကို ပြည့်စုံစေသည်။

Verse 21

इच्छावतः प्रदानं च संपूर्णफलदं विदुः । यत्प्रश्नानंतरं दत्तं तदर्धं फलदं विदुः

ပညာရှိတို့က စိတ်လိုလက်ရ ပေးကမ်းသော ဒါနသည် အပြည့်အဝ အကျိုးပေးသည်ဟု သိကြသည်။ သို့ရာတွင် မေးမြန်းတောင်းဆိုပြီးမှ ပေးသော ဒါနသည် အကျိုး၏ တစ်ဝက်သာ ပေးသည်ဟု သိကြသည်။

Verse 22

यत्सेवकाय दत्तं स्यात्तत्पादफलदं विदुः । जातिमात्रस्य विप्रस्य दीनवृत्तेर्द्विजर्षभाः

ဒွိဇအရှင်မြတ်တို့သည် သိကြသည်— အစေခံတစ်ဦးသာဖြစ်သူအား ပေးသော ဒါနသည် သူ၏ အဆင့်အတန်းနှင့် ကိုက်ညီသည့် အကျိုးဖလသာ ပေးတတ်၏။ ထို့အတူ မွေးရာဇာတိသာရှိ၍ ဆင်းရဲစွာ နေထိုင်သော ဗြာဟ္မဏအား ပေးလှူသော်လည်း အကျိုးသည် ထိုသဘောအတိုင်း ကန့်သတ်နေ၏။

Verse 23

दत्तमर्थं हि भोगाय भूर्लोकेदशवार्षिकम् । वेदयुक्तस्य विप्रस्य स्वर्गे हि दशवार्षिकम्

ပျော်ရွှင်ခံစားရန်အတွက် လှူဒါန်းသော ဥစ္စာသည် လူ့လောက၌ ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် ကုသိုလ်ဖြစ်စေ၏။ သို့ရာတွင် ဝေဒကျမ်းကို ကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏအား လှူလျှင် ထိုလှူဒါန်းမှုသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် ကုသိုလ်ဖြစ်စေ၏။

Verse 24

गायत्रीजपयुक्तस्य सत्ये हि दशवार्षिकम् । विष्णुभक्तस्य विप्रस्य दत्तं वैकुंठदं विदुः

ပညာရှိတို့က ဆိုကြသည်မှာ စတျယုဂ၌ ဂါယတရီ မန္တရကို ဂျပ်ပ (japa) ပြုလေ့ရှိပြီး ဗိဿ္ဏုကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သော ဗြာဟ္မဏအား ပေးသော လှူဒါန်းမှုသည် ဝိုင်ကుంఠသို့ ရောက်စေသော အကြောင်းဖြစ်သည်။

Verse 25

शिवभक्तस्य विप्रस्य दत्तं कैलासदं विदुः । तत्तल्लोकोपभोगार्थं सर्वेषां दानमिष्यते

ပညာရှိတို့က ဆိုကြသည်မှာ ရှိဝကို ဘက္တိဖြင့် ကိုးကွယ်သော ဗြာဟ္မဏအား လှူသော ဒါနသည် ကైలားသဘုံကို ပေးစွမ်းသော ဒါနဖြစ်၏။ ထို့အပြင် မိမိမိမိ၏ လောက၌ သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးဖလကို ခံစားရန်အတွက် ဒါနပြုခြင်းကို လူအားလုံးအတွက် ချမှတ်ထားသည်။

Verse 26

दशांगमन्नं विप्रस्य भानुवारे ददन्नरः । परजन्मनि चारोग्यं दशवर्षं समश्नुते

တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဗြာဟ္မဏအား အစားအစာ ဆယ်မျိုးပါသော ထမင်းပွဲကို လှူဒါန်းသူသည် နောက်ဘဝ၌ ဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် ရောဂါကင်းစင်သော ကျန်းမာခြင်းကို ရရှိ၏။

Verse 27

बहुमानमथाह्वानमभ्यंगं पादसेवनम् । वासो गंधाद्यर्चनं च घृतापूपरसोत्तरम्

ရှီဝကို အလွန်လေးမြတ်စွာ ဂုဏ်ပြုဖိတ်ခေါ်၍၊ ကိုယ်လိမ်းအနှိပ် (အဘျင်္ဂ) နှင့် ခြေတော်ဝတ်ပြုခြင်းကို ပြုရမည်။ အဝတ်အစားကို ဆက်ကပ်၍ အနံ့သာ စသည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ ထို့နောက် ဂျီ (ထောပတ်သန့်) နှင့် ချိုမုန့်တို့အပါအဝင် အရသာမြတ်သော အာဟာရနှင့် သောက်စရာကို ဆက်ကပ်ရမည်။

Verse 28

षड्रसं व्यंजनं चैव तांबूलं दक्षिणोत्तरम् । नमश्चानुगमश्चैव स्वन्नदानं दशांगकम्

ခြောက်ရသာပါသော အစာနှင့် ဟင်းလျာများကိုလည်း ဆက်ကပ်၍ တံဘူလ (ကွမ်း) ကို ပေးအပ်ရမည်။ ထို့နောက် ရှီဝကို မိမိညာဘက်၌ထားကာ ညာဘက်လှည့် ပတ်လည်လှည့်ခြင်းနှင့် ပြန်လှည့်ခြင်းကို ပြု၍၊ နမസ്കာရနှင့် လေးစားစွာ လိုက်ပါခြင်းကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ဤသို့ဖြင့် ကောင်းစွာပြင်ဆင်ထားသော အစာလှူသည် အင်္ဂဆယ်ပါသော ပူဇော်မှု ဖြစ်လာသည်။

Verse 29

दशांगमन्नं विप्रेभ्यो दशभ्यो वै ददन्नरः । अर्कवारे तथाऽऽरोग्यं शतवर्षं समश्नुते

တနင်္ဂနွေနေ့ (အရ္ကဝါရ) တွင် အင်္ဂဆယ်ပါသော အစာပွဲပြည့်စုံကို ဗြာဟ္မဏ ဆယ်ဦးထံ လှူဒါန်းသူသည် အမှန်တကယ် ရောဂါကင်းစင်ခြင်းကို ရရှိကာ နှစ်တစ်ရာပြည့် အရွယ်တော်ကို ခံစားရသည်။

Verse 30

सोमवारादिवारेषु तत्तद्वारगुणं फलम् । अन्नदानस्य विज्ञेयं भूर्लोके परजन्मनि

အန្នဒါန (အစားအစာလှူဒါန်းခြင်း) ၏အကျိုးသည် သီတင်းပတ်နေ့ရက်တစ်နေ့ချင်း၏ဂုဏ်သတ္တိအလိုက် ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း၊ ဤလောက၌လည်းကောင်း နောက်ဘဝ၌လည်းကောင်း သိမြင်ရမည်။

Verse 31

सप्तस्वपि च वारेषु दशभ्यश्च दशांगकम् । अन्नं दत्त्वा शतं वर्षमारोग्यादिकमश्नुते

သီတင်းပတ်နေ့ရက် ခုနစ်ရက်လုံးတွင်လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော အခါအလျော် ဆယ်ပါး (ဒသအင်္ဂ အနုဓမ္မ) တွင်လည်းကောင်း အစားအစာကို လှူဒါန်းသူသည် အနှစ်တစ်ရာ အသက်ရှည်ခြင်းနှင့် ကျန်းမာရေး စသည့် ကောင်းချီးများကို ခံစားရသည်။

Verse 32

एवं शतेभ्यो विप्रेभ्यो भानुवारे ददन्नरः । सहस्रवर्षमारोग्यं शर्वलोके समश्नुते

ဤသို့ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဗြာဟ္မဏ တစ်ရာဦးအား ဒါနပေးသူသည် ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို တစ်ထောင်နှစ် ခံစားရပြီး၊ ရှရဝ (သခင်ရှီဝ) ၏ လောက၌ ထိုကုသိုလ်ဖလကို ခံစားရ၏။

Verse 33

सहस्रेभ्यस्तथा दत्त्वाऽयुतवर्षं समश्नुते । एवं सोमादिवारेषु विज्ञेयं हि विपश्चिता

ထိုနည်းတူပင် တစ်ထောင် (သင့်တော်သူများ) ထံသို့ ဒါနပေးလျှင် တစ်သောင်းနှစ်ကြာ ဖလကို ခံစားရ၏။ ထို့ကြောင့် တနင်္လာနေ့နှင့် အခြားနေ့ရက်များအတွက်လည်း သက်ဆိုင်ရာ အကျိုးဖလကို ပညာရှိတို့ သိမှတ်ရမည်။

Verse 34

भानुवारे सहस्राणां गायत्रीपूतचेतसाम् । अन्नं दत्त्वा सत्यलोके ह्यारोग्यादि समश्नुते

တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ဂါယတြီမန်တရဖြင့် စိတ်သန့်စင်ထားသူ တစ်ထောင်ဦးအား အစာကို ဒါနပေးသူသည် သတ္တျလောက၌ ရောဂါကင်းစင်ခြင်း စသည့် ကျန်းမာချမ်းသာမှုနှင့် အခြားကုသိုလ်များကို ခံစားရ၏။

Verse 35

अयुतानां तथा दत्त्वा विष्णुलोके समश्नुते । अन्नं दत्त्वा तु लक्षाणां रुद्र लोके समश्नुते

သင့်လျော်သမျှ တစ်သောင်းပမာဏကို လှူဒါန်းလျှင် ဗိဿနုလောက၌ ခံစားရမည်။ သို့ရာတွင် အစားအစာကို သိန်းပေါင်းများစွာ လှူဒါန်းလျှင် ရုဒြ (ရှီဝ) လောက၌ ခံစားရမည်။

Verse 36

बालानां ब्रह्मबुद्ध्या हि देयं विद्यार्थिभिर्नरैः । यूनां च विष्णुबुद्ध्या हि पुत्रकामार्थिभिर्नरैः

ပညာကိုလိုလားသောသူတို့သည် ကလေးများအား ဘြဟ္မာတော်ဟူ၍ ဉာဏ်ထားကာ လှူဒါန်းသင့်သည်။ သားကိုလိုလားသောသူတို့သည် လူငယ်များအား ဗိဿနုတော်ဟူ၍ ဉာဏ်ထားကာ လှူဒါန်းသင့်သည်။

Verse 37

वृद्धानां रुद्र बुद्ध्या हि देयं ज्ञानार्थिभिर्नरैः । बालस्त्रीभारतीबुद्ध्या बुद्धिकामैर्नरोत्तमैः

အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို ရှာဖွေသူတို့သည် အိုမင်းသူများကို ရုဒ္ရကိုယ်တိုင်ဟု သဘောထားကာ သေချာစွာ ပူဇော်လှူဒါန်းရမည်။ ထို့ပြင် ဉာဏ်သိက္ခာကို လိုလားသော အကောင်းဆုံးသော လူတို့သည် ကလေး၊ မိန်းမနှင့် ပညာရှိတို့ကို သာသနာဉာဏ် ဘ္ဟာရတီ၏ ရုပ်တော်ဟု ခံယူကာ လှူဒါန်းရမည်။

Verse 38

लक्ष्मीबुद्ध्या युवस्त्रीषु भोगकामैर्नरोत्तमैः । वृद्धासु पार्वतीबुद्ध्या देयमात्मार्थिभिर्जनैः

ပျော်ရွှင်ခံစားလိုသော ဂုဏ်သိက္ခာရှိသူတို့သည် လူငယ်မိန်းမတို့ကို လက္ခမီ၏သဘောဖြင့် မြင်ရမည်။ အတ္တ၏ကောင်းကျိုးကို ရှာဖွေသူတို့သည် အိုမင်းမိန်းမတို့အား ပါရဝတီ၏သဘောဖြင့် မြင်ကာ လှူဒါန်း၍ ဝန်ဆောင်ရမည်။

Verse 39

शिलवृत्त्योञ्छवृत्त्या च गुरुदक्षिणयार्जितम् । शुद्धद्रव्यमिति प्राहुस्तत्पूर्णफलदं विदुः

ကျောက်ကဲ့သို့ ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသော အလုပ်ဖြင့် ရရှိသည့်အရာ၊ ရိတ်သိမ်းပြီးနောက် ကျန်ရစ်သမျှကို ကောက်ယူ၍ ရရှိသည့်အရာ၊ သို့မဟုတ် ဂုရု၏ ဒက္ခိဏာအဖြစ် ရရှိသည့်အရာကို “သန့်ရှင်းသော ပစ္စည်း” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ပညာရှိတို့သည် ထိုသန့်ရှင်းသော ပူဇော်သက္ကာသည် ပူဇော်မှု၏ ပြည့်စုံသော အကျိုးကို ပေးသည်ဟု သိကြ၏။

Verse 40

शुक्लप्रतिग्रहाद्दत्तं मध्यमं द्रव्यमुच्यते । कृषिवाणिज्यकोपेतमधमं द्रव्यमुच्यते

သန့်ရှင်း၍ တရားသဖြင့် လက်ခံရရှိသော ဥစ္စာမှ ပေးလှူသော ဒါနကို “အလယ်အလတ် အလှူပစ္စည်း” ဟု ခေါ်သည်။ သို့ရာတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဆက်နွယ်သော ဥစ္စာကို “နိမ့်သော အလှူပစ္စည်း” ဟု ဆိုကြသည်။

Verse 41

क्षत्रियाणां विशां चैव शौर्यवाणिज्यकार्जितम् । उत्तमं द्रव्यमित्याहुः शूद्राणां भृतकार्जितम्

က்ஷတ္ရိယတို့အတွက် သတ္တိဗလဖြင့် ရရှိသော ဥစ္စာနှင့် ဝိုင်ရှျယတို့အတွက် ကုန်သွယ်ရေးဖြင့် ရရှိသော ဥစ္စာကို “အကောင်းဆုံး ဥစ္စာ” ဟု ကြေညာကြသည်။ ရှူဒ္ဒရတို့အတွက်မူ တရားသဖြင့် ဝန်ထမ်းလုပ်ကိုင်၍ (လစာဖြင့်) ရရှိသော ဥစ္စာကိုလည်း အကောင်းဆုံးဟု ဆိုကြသည်။

Verse 42

स्त्रीणां धर्मार्थिनां द्रव्यं पैतृकं भर्तृकं तथा । गवादीनां द्वादशीनां चैत्रादिषु यथाक्रमम्

ဓမ္မနှင့် တရားသဖြင့် စည်းစိမ်ကို လိုလားသော မိန်းမတို့အတွက် သင့်လျော်သော ပူဇော်သက္ကာတော်ငွေကြေးမှာ ဖခင်ထံမှ အမွေဆက်ခံသည့် ဥစ္စာနှင့် ခင်ပွန်းထံမှ ရရှိသည့် ဥစ္စာတို့ ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ‘နွားလှူ’ စသည့် ဒွါဒသီဝရတ ၁၂ မျိုးကို ချိုင်တြာလမှ စ၍ လအလိုက် အစဉ်လိုက် လိုက်နာရမည်။

Verse 43

संभूय वा पुण्यकाले दद्यादिष्टसमृद्धये । गोभूतिलहिरण्याज्यवासोधान्यगुडानि च

သို့မဟုတ် မင်္ဂလာကာလ၌ စုပေါင်း၍ မိမိချစ်ခင်သော ရည်မှန်းချက်များ ပြည့်စုံကာ ကြွယ်ဝစေရန် လှူဒါန်းရမည်—နွား၊ မြေယာ၊ နှမ်း၊ ရွှေ၊ ဂျီ(ထောပတ်)၊ အဝတ်အထည်၊ စပါးနှံနှင့် ဂုဋ(ကြံသကြား) တို့ကိုလည်း လှူရမည်။

Verse 44

रौप्यं लवणकूष्मांडे कन्याद्वादशकं तथा । गोदानाद्दत्तगव्येन गोमयेनोपकारिणा

ငွေ (ရော်ပျ)၊ ဆား၊ ကုဿမာဏ္ဍ (ဖရုံ/အက်ရှ်ဂေါ့ဒ်) ကိုလည်း ပူဇော်သင့်၏။ ထို့အပြင် မိန်းကလေး တစ်ဆယ့်နှစ်ဦးကို ဒါနပြုခြင်းလည်း ရှိ၏။ နွားကို ဒါနပြုလျှင် နွားမှ ထွက်သော အရာများ—နို့နှင့် ထုတ်ကုန်များ၊ နွားချေးတိုင်တိုင်—တို့ဖြင့် သန့်စင်ကူညီရာ အဖြစ် သာသနာရေးတွင် ထောက်ပံ့သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 45

धनधान्याद्याश्रितानां दुरितानां निवारणम् । जलस्नेहाद्याश्रितानां दुरितानां तु गोजलैः

ဥစ္စာဓန၊ စပါးနှံနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုတို့ကြောင့် ကပ်လျက်လာသော အပြစ်ဒုစရိုက်များကို တားဆီးနိုင်၏။ ထို့ပြင် ရေ၊ ဆီနှင့် ထိုကဲ့သို့သော အရာများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်များကို နွားရေ (go-jala) ဖြင့် ဖယ်ရှားနိုင်၏။

Verse 46

कायिकादित्राणां तु क्षीरदध्याज्यकैस्तथा । तथा तेषां च पुष्टिश्च विज्ञेया हि विपश्चिता

ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အခြား အင်္ဂါစွမ်းရည်များကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် နို့၊ ဒိန်ချဉ်နှင့် ဂီ (ghee) ကို သန့်ရှင်းသော ပူဇော်ပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုသင့်၏။ ထိုအရာများကြောင့် အာဟာရဖြည့်တင်းခြင်းနှင့် အားကောင်းစေခြင်းကို သိမြင်ရမည်ဟု ပညာရှိတို့ ဆိုကြ၏။

Verse 47

भूदानं तु प्रतिष्ठार्थमिह चाऽमुत्र च द्विजाः । तिलदानं बलार्थं हि सदा मृत्युजयं विदुः

အို ဒွိဇတို့၊ မြေဒါနသည် ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌လည်း တည်မြဲသော ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အခြေခံတည်ကြည်မှုကို ပေးသည်ဟု ဆိုကြ၏။ နှမ်းဒါနသည် အင်အားအတွက်ဖြစ်ပြီး၊ အစဉ်အလာအားဖြင့် မရဏကို အနိုင်ယူစေသော အထောက်အကူဟု သိကြသည်။

Verse 48

हिरण्यं जाठराग्नेस्तु वृद्धिदं वीर्यदं तथा । आज्यं पुष्टिकरं विद्याद्वस्त्रमायुष्करं विदुः

ရွှေသည် အစာချေမီးကို တိုးပွားစေ၍ အသက်အား (ဗီရျ) ကိုလည်း ခိုင်မာစေသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဂီ (ghee) သည် အာဟာရပွားစေသူဟု သိရမည်၊ အဝတ်အစားကိုမူ ပညာရှိတို့က အသက်ရှည်စေသူဟု ကြေညာကြသည်။

Verse 49

धान्यमन्नं समृद्ध्यर्थं मधुराहारदं गुडम् । रौप्यं रेतोभिवृद्ध्यर्थं षड्रसार्थं तु लावणम्

စည်းစိမ်တိုးပွားရေးအတွက် စပါးနှံနှင့် ချက်ပြုတ်အစာကို ပူဇော်ရမည်။ ချိုမြိန်သော အာဟာရပေးရန် ဂုဍ (jaggery) ကို ပူဇော်ရမည်။ ပုရుషအား (ဗီရျ) တိုးစေရန် ငွေကို၊ အရသာခြောက်မျိုး ပြည့်စုံစေရန် ဆားကို ပူဇော်ရမည်။

Verse 50

सर्वं सर्वसमृद्ध्यर्थं कूष्मांडं पुष्टिदं विदुः । प्राप्तिदं सर्वभोगानामिह चाऽमुत्र च द्विजाः

အို ဒွိဇတို့၊ ပညာရှိတို့သည် ကုဿမာဏ္ဍ (ash-gourd) ကို အာဟာရပေးသူ၊ အရာရာတွင် စည်းစိမ်ပြည့်စုံစေသူဟု သိကြသည်။ ထိုသည် ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌ပါ အပျော်အပါးအကျိုးအမြတ် အားလုံးကို ရရှိစေသည်။

Verse 51

यावज्जीवनमुक्तं हि कन्यादानं तु भोगदम् । पनसाम्रकपित्थानां वृक्षाणां फलमेव च

အမှန်တကယ်ပင် ကနျာဒါန (သမီးပေးလှူ) သည် အသက်ဆုံးတိုင်အောင် ခံစားမှုနှင့် ကောင်းကျိုးကို ပေးသည်။ ထိုကဲ့သို့ပင် ပနသ (jackfruit)၊ အာမ္ရ (mango)၊ ကပိတ္ထ (wood-apple) စသော သစ်ပင်တို့တွင် ရရှိသည့် အထင်ရှားဆုံးအကျိုးသည် အသီးပင် ဖြစ်သည်။

Verse 52

कदल्याद्यौषधीनां च फलं गुल्मोद्भवं तथा । माषादीनां च मुद्गानां फलं शाकादिकं तथा

ထို့အတူ ငှက်ပျောကဲ့သို့သော ဆေးဖက်ဝင်အပင်များမှ ထွက်သော အသီးအနှံနှင့် ချုံပင်များမှ ထွက်သော ထုတ်ကုန်တို့၊ ထို့ပြင် မတ်ပဲ(အနက်)နှင့် မုဒ္ဂ(ပဲစိမ်း)ကဲ့သို့သော ပဲမျိုးစုံ၏ ထုတ်ကုန်များ၊ အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် အလားတူ အစားအစာတို့ကိုလည်း ရှိဝဘုရား ပူဇော်ရာတွင် လက်ခံထိုက်သော အနုမြူအဖြစ် နားလည်ရမည်။

Verse 53

मरीचिसर्षपाद्यानां शाकोपकरणं तथा । यदृतौ यत्फलं सिद्धं तद्देयं हि विपश्चिता

ထို့အတူ ငရုတ်ကောင်း၊ မုန်ညင်းစေ့ စသည့်အရာများဖြင့် ပြုလုပ်သော အနံ့အရသာနှင့် ပြင်ဆင်ချက်များကိုလည်း ပူဇော်သင့်သည်။ ထို့ပြင် ရာသီတော်တော်မူသည့်အခါ သဘာဝအတိုင်း မှည့်လာ၍ ရရှိနိုင်သော အသီးအနှံကိုပင် ပညာရှိတို့က ပူဇော်သင့်၏။

Verse 54

श्रोत्रादींद्रियतृप्तिश्च सदा देया विपश्चिता । शब्दादिदशभोगार्थं दिगादीनां च तुष्टिदा

ပညာရှိသည် နားကြားခြင်းမှစ၍ အင်္ဂါရုံများကို အမြဲတမ်း ကျေနပ်စေသော အရာကို ပေးကမ်းသင့်သည်။ ထိုသို့ဖြင့် အသံစသည်တို့အပါအဝင် အပျော်အပါး ဆယ်မျိုးကို မှန်ကန်စွာ ပြည့်စုံစေပြီး၊ ဦးစီးတော်မူသော အရပ်ဒေဝတားများနှင့် ဆက်စပ်သော အင်အားများလည်း ပျော်ရွှင်ကျေနပ်စေ၏။

Verse 55

वेदशास्त्रं समादाय बुद्ध्वा गुरुमुखात्स्वयम् । कर्मणां फलमस्तीति बुद्धिरास्तिक्यमुच्यते

ဝေဒနှင့် အာဏာရှိသော သာသ္တရများကို ကိုင်ယူလေ့လာကာ၊ ဂုရု၏ နှုတ်မှ တိုက်ရိုက် နားလည်သိမြင်ပြီးနောက်၊ “ကမ္မတို့တွင် အကျိုးရှိသည်” ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို အာස්တိက్య (သက်ဝင်ယုံကြည်မှု) ဟု ခေါ်သည်။

Verse 56

बंधुराजभयाद्बुद्धिश्रद्धा सा च कनीयसी । सर्वाभावे दरिद्र स्तु वाचा वा कर्मणा यजेत्

ဆွေမျိုးများ သို့မဟုတ် မင်းအာဏာကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် ယုံကြည်မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်က အားနည်းသွားလျှင် ထိုဘက်တိသည် အလွန်သေးငယ်သွား၏။ သို့ရာတွင် အရာအားလုံးမရှိသည့်အခါ—ဆင်းရဲသူဖြစ်စေကာမူ—စကားဖြင့် ဆုတောင်းပူဇော်ခြင်း သို့မဟုတ် မိမိတတ်နိုင်သမျှ လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ရှိဝကို ယဇ်ပူဇော်သင့်၏။

Verse 57

वाचिकं यजनं विद्यान्मंत्रस्तोत्रजपादिकम् । तीर्थयात्राव्रताद्यं हि कायिकं यजनं विदुः

နှုတ်ဖြင့်ပြုသောပူဇော်မှု (ဝါစိက) သည် မန္တရ၊ စတုတ္တရ၊ ဂျပ (japa) စသည့် ရွတ်ဆိုခြင်းတို့ဖြစ်ကြောင်း သိပါ။ တီရ္ထ (tīrtha) သို့ ဘုရားဖူးခရီး၊ ဝရတ (vrata) စောင့်ထိန်းခြင်းတို့ကဲ့သို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာဖြင့်ပြုသောပူဇော်မှု (ကာယိက) ဟု သိကြသည်။

Verse 58

येन केनाप्युपायेन ह्यल्पं वा यदि वा बहु । देवतार्पणबुद्ध्या च कृतं भोगाय कल्पते

မည်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်မဆို—အနည်းဖြစ်စေ အများဖြစ်စေ—ဤအရာကို «သီဝ (Śiva) သို့ အပ်နှံပူဇော်သည်» ဟူသောစိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်လျှင်၊ ၎င်းသည် ပရသာဒ (prasāda) အဖြစ် သန့်ရှင်းသောခံစားမှုအတွက် သင့်လျော်လာပြီး ကိုယ့်အလိုလိုက်စားခြင်း မဟုတ်တော့။

Verse 59

तपश्चर्या च दानं च कर्तव्यमुभयं सदा । प्रतिश्रयं प्रदातव्यं स्ववर्णगुणशोभितम्

တပ (tapas) အကျင့်နှင့် ဒါန (dāna) ပေးကမ်းခြင်းကို အမြဲတမ်း နှစ်မျိုးလုံး ပြုလုပ်သင့်သည်။ ထို့ပြင် မိမိ၏အဆင့်အတန်းနှင့် အရည်အချင်းတို့နှင့် ကိုက်ညီသော သီလဂုဏ်များဖြင့် အလှဆင်ကာ အမိုးအကာနှင့် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကိုလည်း ပေးအပ်သင့်သည်။

Verse 60

देवानां तृप्तयेऽत्यर्थं सर्वभोगप्रदं बुधैः । इहाऽमुत्रोत्तमं जन्मसदाभोगं लभेद्बुधः । ईश्वरार्पणबुद्ध्या हि कृत्वा मोक्षफलं लभेत्

ပညာရှိသည် နတ်တို့၏ကျေနပ်မှုအတွက် စိတ်နှလုံးအပြည့်ဖြင့် ဤအကျင့်/ပူဇော်မှုကို ပြုလုပ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ပညာရှင်တို့အမြင်အရ ၎င်းသည် အပျော်အပါးအကျိုးအမြတ်အားလုံးကို ပေးတတ်သည်။ သဘောပေါက်သူသည် ဤလောကနှင့် နောက်လောက၌လည်း အထူးမြတ်သောဘဝနှင့် တည်မြဲသောကောင်းကျိုးကို ရရှိမည်။ ထို့ပြင် «ဤသည်ကို ဦရှ္ဝရ (Īśvara) သို့ အပ်နှံသည်» ဟူသောစိတ်ဖြင့် ပြုလျှင် မောက္ခ (mokṣa) ၏အကျိုးကို ရရှိမည်။

Verse 61

य इमं पठतेऽध्यायं यः शृणोति सदा नरः । तस्य वैधर्मबुद्धिश्च ज्ञानसिद्धिः प्रजायते

ဤအခန်းကို ရွတ်ဖတ်သူ သို့မဟုတ် အမြဲတမ်း နားထောင်သူသည် ဓမ္မကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်သော ဉာဏ်ပညာကို ရရှိပြီး ဝိညာဉ်ရေး ဉာဏ်သိဒ္ဓိ၏ အောင်မြင်ဖွယ်ရလဒ်သည် သူ့အတွင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်။