Adhyaya 10
Vidyesvara SamhitaAdhyaya 1039 Verses

पञ्चकृत्यलक्षणनिर्णयः (Definition of Śiva’s Five Cosmic Acts—Pañcakṛtya)

ဤအধ্যာယတွင် ဘြဟ္မာနှင့် ဗိဿနုတို့က ရှိဝအား ပဉ္စကෘတျယ—ကမ္ဘာလောကဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်ငါးပါး၏ လက္ခဏာကို တိတိကျကျ မေးမြန်းကြသည်။ ရှိဝက စೃṣṭi (ဖန်ဆင်းခြင်း), sthiti (ထိန်းသိမ်းခြင်း), saṃhāra (ဖျက်သိမ်းခြင်း), tirobhāva (ဖုံးကွယ်ခြင်း), anugraha (ကရုဏာတော်/ကျေးဇူးတော်) ဟူ၍ အတွင်းသဘောဖြင့် ရှင်းလင်းတော်မူသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းကို သံသရာချဲ့ထွင်မှု၏ အစ, ထိန်းသိမ်းခြင်းကို တည်ထောင်မှု, ဖျက်သိမ်းခြင်းကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း/နှိမ်နင်းမှု, ဖုံးကွယ်ခြင်းကို မာယာဖြင့် အလင်းပိတ်မှု, ကျေးဇူးတော်ကို မောက္ခအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် ဤလုပ်ဆောင်ချက်များကို ပဉ္စဘူတ—မြေ၊ ရေ၊ မီး၊ လေ၊ အာကာသ—နှင့် ချိတ်ဆက်ကာ သဘာဝဓာတ်များကို ရှိဝ၏ အာဏာတော်အဖြစ် ဖတ်ရှုနိုင်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှိဝ၏ မျက်နှာငါးပါးသည် လုပ်ဆောင်ချက်ငါးပါး၏ သယ်ဆောင်သူဟု ဆိုကာ တပဿာကြောင့် အချို့တာဝန်များ ခွဲဝေပေးနိုင်သော်လည်း အမြစ်အဖြစ် ရှိဝတော်တည်းဟု ထိန်းသိမ်းတော်မူသည်။

Shlokas

Verse 1

ब्रह्मविष्णू ऊचतुः । सर्गादिपंचकृत्यस्य लक्षणं ब्रूहि नौ प्रभो । शिव उवाच । मत्कृत्यबोधनं गुह्यं कृपया प्रब्रवीमि वाम्

ဗြဟ္မာနှင့် ဗိဿဏုတို့ မေးလျှောက်ကြသည်– «အရှင်ဘုရား၊ ဖန်ဆင်းခြင်းမှစသော လုပ်ဆောင်ချက်ငါးပါး၏ လက္ခဏာကို ကျွန်ုပ်တို့အား မိန့်ကြားပါ။» ရှိဝက မိန့်တော်မူသည်– «ကရုဏာကြောင့် ငါ၏ ဒေဝကိစ္စများကို ထွန်းလင်းစေသော ဤလျှို့ဝှက်သင်ကြားမှုကို သင်တို့နှစ်ဦးအား ငါရှင်းပြမည်။»

Verse 2

सृष्टिः स्थितिश्च संहारस्तिरोभावोऽप्यनुग्रहः । पंचैव मे जगत्कृत्यं नित्यसिद्धमजाच्युतौ

ဖန်ဆင်းခြင်း၊ တည်တံ့စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်း၊ ဖုံးကွယ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာအနုဂ्रह—ဤငါးပါးသာလျှင် စကြဝဠာအပေါ် ငါ၏ ကောသမစ်ကိစ္စများ ဖြစ်သည်။ အဇ (မမွေးဖွားသူ) နှင့် အချျုတ (မပျက်စီးသူ) ဖြစ်သော ငါက ထိုကိစ္စတို့ကို အစဉ်အမြဲ ပြီးစီးစေထား၏။

Verse 3

सर्गः संसारसंरंभस्तत्प्रतिष्ठा स्थितिर्मता । संहारो मर्दनं तस्य तिरोभावस्तदुत्क्रमः

ဖန်ဆင်းခြင်းသည် လောကသံသရာကို ပေါ်ထွန်းစေခြင်း ဖြစ်၏။ ထို၏ တည်ထောင်တည်တံ့မှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်းဟု ခေါ်ကြ၏။ ပျက်သိမ်းခြင်းသည် ပေါ်ထွန်းလောကကို ဖိနှိပ်၍ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ တိရောဘာဝ (tirobhāva) သည် ထိုကို ဖုံးကွယ်၍ ထင်ရှားမှုမှ ဆုတ်ခွာစေခြင်း ဖြစ်၏။

Verse 4

तन्मोक्षोऽनुग्रहस्तन्मे कृत्यमेवं हि पंचकम् । कृत्यमेतद्वहत्यन्यस्तूष्णीं गोपुरबिंबवत्

ထိုနောက်ဆုံးအမှုသည် မောက္ခ—ငါ၏ အနုဂ्रह (ကရုဏာတော်) ဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ဤသည်ပင် ငါ၏ ငါးမျိုးသော သာသနာတော်လုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။ အခြားသော အင်အားတစ်ရပ်သည် ဂိုပုရတံခါးတိုင်၏ တိတ်ဆိတ်သော အရိပ်ပုံကဲ့သို့၊ အမှုကို သယ်ဆောင်သာ၍ အမှန်တကယ် မလုပ်ဆောင်နိုင်။

Verse 5

सर्गादि यच्चतुष्कृत्यं संसारपरिजृंभणम् । पंचमं मुक्तिहेतुर्वै नित्यं मयि च सुस्थिरम्

ဖန်ဆင်းခြင်းမှ စ၍ လောကသံသရာကို ချဲ့ထွင်ပွားပွားစေသော လုပ်ဆောင်ချက် လေးပါးကို သင်ကြားထားသည်။ ပဉ္စမတစ်ပါးမှာ မုက္ခတရား၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်၍ ငါ၌ (ရှီဝ၌) အစဉ်အမြဲ ခိုင်မြဲစွာ တည်နေခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

Verse 6

तदिदं पंचभूतेषु दृश्यते मामकैर्जनैः । सृष्टिर्भूमौ स्थितिस्तोये संहारः पावके तथा

ဤသဘောတရားကို ငါ့ဘက္တိတို့သည် မဟာဓာတ်ငါးပါးအတွင်း တွေ့မြင်ကြ၏။ မြေဓာတ်၌ ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ရေဓာတ်၌ ထိန်းသိမ်းတည်တံ့ခြင်း၊ မီးဓာတ်၌ ပျက်သိမ်းခြင်းကိုလည်း ထိုနည်းတူ တွေ့ရ၏။

Verse 7

तिरोभावोऽनिले तद्वदनुग्रह इहाम्बरे । सृज्यते धरया सर्वमद्भिः सर्वं प्रवर्द्धते

လေဓာတ်၌ တိရောဘာဝ—ဖုံးကွယ်ခြင်း၏ အာနုဘော်ကို တွေ့ရ၏။ ထိုနည်းတူ ကောင်းကင်ဓာတ်၌ အနုဂ္ဂဟ—ကရုဏာကျေးဇူး၏ အာနုဘော်ကို တွေ့ရ၏။ မြေကြောင့် အရာအားလုံး ပေါ်ပေါက်လာပြီး ရေကြောင့် အရာအားလုံး အာဟာရရ၍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်၏။

Verse 8

अर्द्यते तेजसा सर्वं वायुना चापनीयते । व्योम्नानुगृह्यते सर्वं ज्ञेयमेवं हि सूरिभिः

တေဇ (မီး) ကြောင့် အရာအားလုံး ပူနွေး၍ ရင့်ကျက်လာသည်။ လေကြောင့် သယ်ဆောင်၍ လှုပ်ရှားစေသည်။ ဗျောမ (အာကာသ) ကြောင့် အရာအားလုံးကို လက်ခံထောက်ပံ့၍ တည်နေရာပေးသည်—ဤသို့ပင် ပညာရှိတို့ သိမြင်ရမည်။

Verse 9

पंचकृत्यमिदं वोढुं ममास्ति मुखपंचकम् । चतुर्दिक्षु चतुर्वक्त्रं तन्मध्ये पंचमं मुखम्

ဤငါးမျိုးသော သာသနာတော်ကိစ္စ (ပဉ္စကృတ்ய) ကို ထမ်းဆောင်ထိန်းသိမ်းရန် ငါ၌ မျက်နှာငါးပါး ရှိသည်။ မျက်နှာလေးပါးသည် လေးဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍၊ အလယ်၌ ပဉ္စမမျက်နှာ တည်ရှိသည်။

Verse 10

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां दशमोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ «ဝိဒ္ယေရှ္ဝရ သံဟိတာ» အတွင်း အခန်း (အဓ್ಯಾಯ) ဒသမ ပြီးဆုံး၏။

Verse 11

तथा रुद्र महेशाभ्यामन्यत्कृत्यद्वयं परम् । अनुग्रहाख्यं केनापि लब्धुं नैव हि शक्यते

ထို့အတူ ရုဒြ နှင့် မဟေရှ အပြင် အခြားမည်သူမျှ «အနုဂ္ရဟ» (ကျေးဇူးတော်) ဟု ခေါ်သော အမြင့်မြတ်ဆုံး ဘုရားသခင်၏ လုပ်ဆောင်ချက် နှစ်ပါးကို ရယူနိုင်စွမ်း မရှိကြ။

Verse 12

तत्सर्वं पौर्विकं कर्म युवाभ्यां कालविस्मृतम् । न तद्रुद्र महेशाभ्यां विस्मृतं कर्म तादृशम्

အတိတ်က လုပ်ရပ်များ အားလုံးကို သင်တို့နှစ်ဦးအတွက် အချိန်ကာလကြောင့် မေ့လျော့သွားပြီ။ သို့သော် ရုဒြ နှင့် မဟေရှ အတွက် ထိုသို့သော လုပ်ရပ်တစ်စုံတစ်ရာမျှ မမေ့လျော့ကြ။

Verse 13

रूपे वेशे च कृत्ये च वाहने चासने तथा । आयुधादौ च मत्साम्यमस्माभिस्तत्कृते कृतम्

ရုပ်သဏ္ဌာန်၊ ဝတ်စားပုံ၊ လုပ်ရပ်များတွင်လည်းကောင်း၊ စီးနင်းယာဉ်နှင့် အာသနာတွင်လည်းကောင်း၊ လက်နက်အစရှိသမျှတွင်ပါ—သူ၏အကျိုးအတွက် ငါနှင့်တူညီသည့်ပုံစံကို ငါတို့က ဖန်ဆင်းထားသည်။

Verse 14

मद्ध्यानविरहाद्वत्सौ मौढ्यं वामेवमागतम् । मज्ज्ञाने सति नैवं स्यान्मानं रूपे महेशवत्

ချစ်သောကလေးတို့၊ ငါ့ကို ဓျာနပြုခြင်းမှ ကွာဝေးသွားသောကြောင့် ဤမောဟသည် သင်တို့အတွင်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ငါ့အကြောင်း အမှန်တရားသိမြင်မှု ရှိလျှင်၊ မဟေရှ္ဝရကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ရုပ်သဏ္ဌာန်အပေါ် မာန်မာနထောင်ခြင်း မဖြစ်နိုင်။

Verse 15

तस्मान्मज्ज्ञानसिद्ध्यर्थं मंत्रमओंकारनामकम् । इतः परं प्रजपतं मामकं मानभंजनम्

ထို့ကြောင့် ငါ့အကြောင်း သိမြင်မှုကို ပြည့်စုံစေရန် ယခုမှစ၍ “အိုံကာရ” ဟုခေါ်သော မန္တရား—ငါ၏ ကိုယ်ပိုင်မန္တရား—ကို ဂျပပြုကြလော့။ ထိုမန္တရားသည် မာန်မာန (အဟင်္ကာရ) ကို ချိုးဖျက်၍ ဝိမုတ္တိသို့ စိတ်ဝိညာဉ်ကို ဦးတည်စေသည်။

Verse 16

उपादिशं निजं मंत्रमओंकारमुरुमंगलम् । ओंकारो मन्मुखाज्जज्ञे प्रथमं मत्प्रबोधकः

ငါသည် မိမိ၏ မန္တရကို သင်ကြားပေး၏—အိုံကာရ၊ အလွန်မင်္ဂလာရှိသော သံတော်။ ထိုအိုံကာရသည် ငါ၏ ပါးစပ်မှ ပထမဦးစွာ မွေးဖွားလာ၍ ငါ့အကြောင်း ဉာဏ်ကို ပထမဆုံး နိုးကြားစေသူ ဖြစ်၏။

Verse 17

वाचकोऽयमहं वाच्यो मंत्रोऽयं हि मदात्मकः । तदनुस्मरणं नित्यं ममानुस्मरणं भवेत्

«ငါသည် ရွတ်ဆိုသူလည်း ဖြစ်၏၊ ဖော်ပြခံရသူလည်း ငါပင် ဖြစ်၏။ ဤမန္တရသည် ငါ၏ အတ္တသဘောတရားပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤကို အမြဲအမှတ်ရခြင်းသည် အမှန်တကယ် ငါကို အမှတ်ရခြင်း ဖြစ်လာ၏»။

Verse 18

अकार उत्तरात्पूर्वमुकारः पश्चिमाननात् । मकारो दक्षिणमुखाद्बिंदुः प्राण्मुखतस्तथा

အက္ခရာ «အ» ကို မြောက်ဘက်မှ အရှေ့သို့ မျက်နှာမူ၍ သမาธိပြုရမည်။ «ဥ» ကို အနောက်မျက်နှာမှ၊ «မ» ကို တောင်မျက်နှာမှ၊ ထို့အတူ «ဘိန္ဒု» (အိုံ၏ နှာသံအမှတ်) ကိုလည်း အရှေ့မျက်နှာမှ သမาธိပြုရမည်။ ထို့ကြောင့် လင်္ဂ၏ ဦးတည်ရာမျက်နှာများတွင် ပ္ရဏဝကို စိတ်တည်စေ၍ တရားထိုင်ရမည်။

Verse 19

नादो मध्यमुखादेवं पंचधाऽसौ विजृंभितः । एकीभूतः पुनस्तद्वदोमित्येकाक्षरो भवेत्

ထို့ကြောင့် အလယ်မုခမှ ထွက်ပေါ်လာသော မူလနာဒ (nāda) သည် ငါးမျိုးအဖြစ် ချဲ့ထွင်ပွားမြောက်သည်။ ထိုနာဒသည် ပြန်လည် တစ်စုတစ်စည်း ဖြစ်လာသောအခါ မပျက်မယွင်းသော တစ်လုံးတည်းသော အက္ခရာ «အိုမ် (Oṃ)» ဖြစ်လာသည်။

Verse 20

नामरूपात्मकं सर्वं वेदभूतकुलद्वयम् । व्याप्तमेतेन मंत्रेण शिवशक्त्योश्च बोधकः

နာမနှင့် ရူပဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသမျှ အရာအားလုံး—ဝေဒ၏ နှစ်မျိုးသော အမျိုးအစား (အသံနှင့် အဓိပ္ပါယ်) ပင်ဖြစ်စေ—ဤမန္တရဖြင့် လွှမ်းခြုံနေသည်။ ထိုမန္တရသည် သီဝနှင့် သက္တိတို့ကို သိမြင်စေသော အလင်းပြသူ ဖြစ်သည်။

Verse 21

अस्मात्पंचाक्षरं जज्ञे बोधकं सकलस्यतत् । आकारादिक्रमेणैव नकारादियथाक्रमम्

ဤအရာမှ ပဉ္စအက္ခရာ မန္တရား ပေါ်ထွန်းလာ၍ တတ္တဝများ အားလုံး၏ သစ္စာကို ဖော်ပြပေးသည်။ အက္ခရာအစဉ်အတိုင်း «အာ» မှ စ၍၊ ထို့နောက် မန္တရား၏ အက္ခရာလမ်းကြောင်းအတိုင်း «န» မှ စ၍ အစဉ်လိုက် နားလည်ရမည်။

Verse 22

अस्मात्पंचाक्षराज्जाता मातृकाः पंचभेदतः । तस्माच्छिरश्चतुर्वक्त्रात्त्रिपाद्गाय त्रिरेव हि

ဤပဉ္စအက္ခရာ မန္တရားမှ မာတရိကာ အက္ခရာများသည် ခွဲခြားမှု ငါးမျိုးဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော အရင်းအမြစ်တည်းမှပင်၊ လေးမျက်နှာရှိသော ဘြဟ္မာမှ ထွက်ပေါ်လာသည့် သုံးပဒ်ပါ ဂါယတ္ရီလည်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 23

वेदः सर्वस्ततो जज्ञे ततो वै मंत्रकोटयः । तत्तन्मंत्रेण तत्सिद्धिः सर्वसिद्धिरितो भवेत्

ထိုအရှင်ထံမှပင် ဝေဒအလုံးစုံ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုမှတစ်ဖန် မန္တရား ကုဋိကုဋာ များစွာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ မန္တရားတစ်ပါးစီဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုကို ရရှိစေပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤမန္တရားစည်းကမ်းမှ စိဒ္ဓိ အမျိုးမျိုး အားလုံး ပေါ်ပေါက်နိုင်သည်။

Verse 24

अनेन मंत्रकंदेन भोगो मोक्षश्च सिद्ध्यति । सकला मंत्रराजानः साक्षाद्भोगप्रदाः शुभाः

ဤမန္တရ၏ အနှစ်သာရတည်းဟူသော အရာဖြင့် လောကီအပျော်အပါး (bhoga) နှင့် မောက္ခ (mokṣa) တို့လည်း ပြည့်စုံအောင်မြင်သည်။ အမှန်အားဖြင့် မန္တရဘုရင်တို့အားလုံးသည် မင်္ဂလာရှိ၍ သီဝ၏ ကရုဏာနှင့် မှန်ကန်သော ပူဇော်မှုအပေါ် အခြေခံလျက် အပျော်အပါးအကျိုးကို တိုက်ရိုက်ပေးတတ်ကြ၏။

Verse 25

नंदिकेश्वर उवाच । पुनस्तयोस्तत्र तिरः पटं गुरुः प्रकल्प्य मंत्रं च समादिशत्परम् । निधाय तच्छीर्ष्णि करांबुजं शनैरुदण्मुखं संस्थितयोः सहांबिकः

နန္ဒိကေရှဝရက ပြောသည်။ ထို့နောက် ဂုရုသည် နှစ်ဦးအကြားတွင် پردာတစ်စင်းကို စီမံတပ်ဆင်၍ အမြင့်မြတ်ဆုံး မန္တရကို သင်ကြားပေး၏။ ထို့ပြင် ကြာပန်းကဲ့သို့သော လက်ကို သူတို့၏ ခေါင်းပေါ်၌ နူးညံ့စွာ တင်ကာ အမ္ဗိကာနှင့်အတူ မြောက်ဘက်မျက်နှာမူ၍ ရပ်စေ၏။

Verse 26

त्रिरुच्चार्याग्रहीन्मंत्रं यंत्रतंत्रोक्तिपूर्वकम् । शिष्यौ च तौ दक्षिणायामात्मानं च समर्पयत्

မန္တရကို သုံးကြိမ် ထပ်မံရွတ်ဆိုပြီးနောက် ယန္တရနှင့် တန္တရ၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း ထိုမန္တရကို သေချာစွာ လက်ခံယူ၏။ ထို့နောက် တပည့်နှစ်ဦးကို မိမိ၏ ညာဘက်၌ ထားကာ မိမိကိုယ်ကိုလည်း နှိမ့်ချစွာ အပ်နှံဆက်ကပ်လေ၏။

Verse 27

प्रबद्धहस्तौ किल तौ तदंतिके तमेव देवं जगतुर्जगद्गुरुम्

လက်အုပ်ချီ၍ ရိုသေစွာ ထိုနှစ်ဦးသည် ထိုအနီးသို့ ချဉ်းကပ်ကာ၊ ကမ္ဘာလောက၏ ဘုရားသခင်၊ စကြဝဠာ၏ ဂုရုဖြစ်သော ထိုတစ်ပါးတည်းသော သခင်ရှီဝကိုသာ ရောက်ရှိကြသည်။

Verse 28

ब्रह्माच्युतावूचतुः । नमो निष्कलरूपाय नमो निष्कलतेजसे । नमः सकलनाथाय नमस्ते सकलात्मने

ဗြဟ္မာနှင့် အချျုတ (ဗိဿနု) တို့က ဆိုကြသည်— «အပိုင်းကင်းသော ရုပ်သဘော (နိဿကလ) ရှင်သို့ နမော၊ အပိုင်းကင်းသော တေဇောဓာတ်သို့ နမော။ အပိုင်းရှိသမျှ၏ အရှင် (သကလနာထ) သို့ နမော၊ ပေါ်လွင်သမျှအရာအားလုံးအတွင်းရှိ အတ္တမ (သကလာတ္မန်) ဖြစ်သော သင့်အား နမော။»

Verse 29

नमः प्रणववाच्याय नमः प्रणवलिंगिने । नमः सृष्ट्यादिकर्त्रे च नमः पंचमुखायते

ပရဏဝ (အိုမ်) ဖြင့် ခေါ်ဆိုညွှန်ပြခံရသော အရှင်ထံ နမಸ್ಕာရ။ ပရဏဝလင်္ဂ (အိုမ်၏ လင်္ဂ) ကို သင်္ကေတအဖြစ် ဆောင်ထားသော အရှင်ထံ နမস্কာရ။ စೃಷ್ಟိနှင့် အစပြုခြင်းတို့၏ ကర్తာ အရှင်ထံ နမস্কာရ။ ပဉ္စမုခ အရှင်ထံ နမস্কာရ။

Verse 30

पंचब्रह्मस्वरूपाय पंच कृत्यायते नमः । आत्मने ब्रह्मणे तुभ्यमनंतगुणशक्तये

ပဉ္စဗြဟ္မ သဘောသဏ္ဍာန်ဖြစ်သော အရှင်ထံ နမস্কာရ၊ ငါးပါးသော ദിവ्यကૃત្យ ကို အုပ်စိုးသော အရှင်ထံ နမস্কာရ။ အနန္တဂုဏ်နှင့် သက္တိတို့ဖြင့် ပြည့်စုံသော သင်—အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်နှင့် အဘ္သိုလုတ် ဗြဟ္မန်—ထံ နမস্কာရ။

Verse 31

सकलाकलरूपाय शंभवे गुरवे नमः । इति स्तुत्वा गुरुं पद्यैर्ब्रह्मा विष्णुश्च नेमतुः

အစိတ်အပိုင်းရှိသော (ပေါ်လွင်) နှင့် အစိတ်အပိုင်းမရှိသော (အလွန်အကျွံ) သဘောတရားနှစ်မျိုးလုံးဖြစ်တော်မူသော ဂုရု သမ္ဘုရှင်အား နမောတော်တင်ပါ၏။ ထိုသို့ ကဗျာပုဒ်များဖြင့် ဂုရုကို ချီးမွမ်းပြီးနောက် ဘြဟ္မာနှင့် ဗိෂ္ဏုတို့ ဦးညွတ်ကန်တော့ကြ၏။

Verse 32

ईश्वर उवाच । वत्सकौ सर्वतत्त्वं च कथितं दर्शितं च वाम् । जपतं प्रणवं मंत्रं देवीदिष्टं मदात्मकम्

ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူသည်— «ချစ်သားတို့၊ သင်တို့နှစ်ဦးအား တတ္တဝ (အမှန်တရား) အလုံးစုံကို ငါရှင်းပြ၍လည်း ပြသ၍လည်း ပြီးပြီ။ ယခု ဒေဝီက ညွှန်ကြားထားသော၊ ငါ့အတ္တသဘောတရားဖြစ်သည့် ‘ပရဏဝ’—‘အိုမ်’ မန္တရကို ဂျပ်ကြလော့»။

Verse 33

ज्ञानं च सुस्थिरं भाग्यं सर्वं भवति शाश्वतम् । आद्रा र्यां च चतुर्दश्यां तज्जाप्यं त्वक्षयं भवेत्

အသိပညာနှင့် တည်ငြိမ်ခိုင်မာသော ကံကောင်းခြင်းတို့သည် တည်တံ့မြဲမြံလာ၏။ ထို့ပြင် အာဒြာ နက္ခတ်အောက်ရှိ လဆန်း/လဆုတ် တစ်ဆယ့်လေးရက် (စတုရ္ဒသီ) တွင် ထိုမန္တရကို ဂျပ်ခြင်း၏ ကုသိုလ်သည် မပျက်မယွင်း အကျိုးတည်တံ့မည်။

Verse 34

सूर्यगत्या महाद्रा र्यामेकं कोटिगुणं भवेत् । मृगशीर्षांतिमो भागः पुनर्वस्वादिमस्तथा

နေ၏ လမ်းကြောင်းအတိုင်း (တိုင်းတာထားသော လှုပ်ရှားမှုအရ) အချိန်ခွဲခြားမှုကြီးမားသော အစဉ်အလာအတွင်း၌ တစ်ယူနစ်သည် ကောဋိတစ်ဆ (ကရိုးဖိုး) အထိ တိုးမြှင့်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ မೃဂရှီရ္ษ၏ နောက်ဆုံးပိုင်းကို ဆိုထားပြီး၊ ထို့အတူ ပုနရ္ဝသု၏ အစပိုင်းကိုလည်း ဆိုထားသည်။

Verse 35

आद्रा र्समः सदा ज्ञेयः पूजाहोमादितर्पणे । दर्शनं तु प्रभाते च प्रातःसंगवकालयोः

ပူဇာ၊ ဟိုးမ (မီးပူဇာ) နှင့် တර්ပဏ (ရေဖြင့် အပ်နှံပူဇာ) အတွက် သင့်လျော်သောအချိန်ကို အမြဲတမ်း စိုစွတ်အေးမြသောကာလဟု သိရမည်။ သို့ရာတွင် သီဝ၏ မင်္ဂလာဒർശန အတွက် သင့်တော်သောအချိန်မှာ မနက်ပိုင်း—အရုဏ်တက်ချိန်နှင့် မနက်အလယ်ပိုင်း ဖြစ်သည်။

Verse 36

चतुर्दशी तथा ग्राह्या निशीथव्यापिनी भवेत् । प्रदोषव्यापिनी चैव परयुक्ता प्रशस्यते

လဆန်း/လဆုတ် တစ်ဆယ့်လေးရက် (စတုရ္ဒသီ) ကို အလယ်ည (နိသီထ) အထိ ဆက်လက်ကျရောက်နေသည့်အခါ စောင့်ထိန်းရမည်။ ထို့အတူ ပ္ရဒိုးရှအချိန်ကိုလည်း လွှမ်းမိုးပြီး ပိုမြင့်မြတ်သော အခြေအနေ (အာధ్యात्मिक အကျိုးသက်ရောက်မှု) နှင့် တွဲဖက်သော စတုရ္ဒသီကို အထူးချီးမွမ်းထားသည်။

Verse 37

लिंगं बेरं च मेतुल्यं यजतां लिंगमुत्तमम् । तस्माल्लिंगं परं पूज्यं बेरादपि मुमुक्षुभिः

ငါ့အတွက် လိင်္ဂနှင့် ပူဇော်သန့်စင်ထားသော ဘေရ (ရုပ်တော်) တို့သည် ပူဇော်ရာအရာအဖြစ် တူညီကြ၏။ သို့ရာတွင် ပူဇော်သူတို့အတွက် လိင်္ဂပူဇော်ခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မောက္ခကို ရှာဖွေသူတို့အတွက် လိင်္ဂသည် ဘေရထက်ပင် အထူးအမြတ်တန်စွာ ပူဇော်သင့်၏။

Verse 38

लिंगमओंकारमंत्रेण बेरं पंचाक्षरेण तु । स्वयमेव हि सद्द्रव्यैः प्रतिष्ठाप्यं परैरपि

လိင်္ဂကို အိုံကာရ မန္တရဖြင့် တင်မြှောက်တည်ထောင်ရမည်၊ ဘေရ (ရုပ်တော်) ကိုမူ ပဉ္စာက္ခရီ မန္တရဖြင့် တင်မြှောက်တည်ထောင်ရမည်။ အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းမှန်ကန်သော ပစ္စည်းများဖြင့် ပရတိဋ္ဌာပနာ ပြုရမည်၊ ကိုယ်တိုင်ပြုစေကာမူ သို့မဟုတ် အခြားသူတို့အား ပြုစေကာမူ။

Verse 39

पूजयेदुपचारैश्च मत्पदं सुलभं भवेत् । इति शास्य तथा शिष्यौ तत्रैवांऽतर्हितः शिवः

«သတ်မှတ်ထားသော ပူဇာအပူဇာများဖြင့် ကိုးကွယ်ပါက၊ ငါ၏အဆင့်—မောက္ခ၏ နေရာ—ကို လွယ်ကူစွာ ရနိုင်မည်» ဟုဆို၍၊ သင်တန်းသားနှစ်ဦးကို ထိုသို့ညွှန်ကြားပြီးနောက် သီဝသည် ထိုနေရာတည်းကပင် ပျောက်ကွယ်တော်မူ၏။

Frequently Asked Questions

It argues that the universe is governed by a unified fivefold divine operation (pañcakṛtya) belonging to Śiva, culminating not in cosmology alone but in soteriology: anugraha is explicitly identified with mokṣa.

The chapter encodes doctrine through correspondences: the pañcabhūtas are read as visible indices of Śiva’s five operations, and the mukha-pañcaka functions as an iconographic schema that ‘carries’ these acts—turning cosmology and image-theology into a single interpretive grid.

Śiva is highlighted as the five-faced (mukha-pañcaka) Lord whose faces correspond to the pañcakṛtya; the emphasis is less on a narrative avatāra and more on a doctrinal form that explains how Śiva’s agency is articulated in the cosmos.