
အဓ್ಯಾಯ ၄၉ တွင် ရှင်တော်များက စူတာအား ဥမာ/ဘုဝနေရှာနီနှင့် ဆက်စပ်သော အဝတာရ၊ အထူးသဖြင့် စရස්ဝတီ ပေါ်ထွန်းလာသည့် အကြောင်းအရာကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ စူတာက အမြင့်မြတ်သော ပရကృతိ (Śakti) သည် ရုပ်မဲ့ (nirākāra) လည်းဖြစ်၊ ရုပ်ရှိ (sākāra) လည်းဖြစ်ကာ အနန္တကာလ မင်္ဂလာတရားဖြစ်ကြောင်း အခြေခံသဘောတရားကို ထင်ရှားစေသည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းကို သိမြင်နားလည်ခြင်းသာလျှင် အမြင့်ဆုံးရည်မှန်းချက်သို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝများသည် မဟာမာယာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဒာနဝများကို အနိုင်ရပြီး မိမိတို့ကိုယ်ကို ချီးမွမ်းကာ မာနတက်ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် မကြုံဖူးသည့် တေဇ (အလင်းရောင်အာနုဘော်) တစ်ခုက အနက်ရှိုင်းသော ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်လာ၍ ဒေဝများကို အံ့အားသင့်စေသည်။ မည်သူမည်ဝါ မသိနိုင်သဖြင့် စကားတောင် မပြောနိုင်လောက်အောင် ဖြစ်လာပြီး ခေါင်းဆောင်က စုံစမ်း၍ အမှန်အတိုင်း ပြန်လည်တင်ပြရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဤအကြောင်းအရာသည် ဒေဝမာနကို ဝေဖန်ကာ အာဏာ၏ မူလကို မဟာမာယာ/Śakti ထံ ပြန်လည်တည်စေပြီး Śiva–Śakti ၏ အထက်မြတ်မှုကို ထပ်မံအတည်ပြုရန် အခြေခံပြင်ဆင်ပေးသည်။
Verse 1
मुनय ऊचुः । उमाया भुवनेशान्यास्सूत सर्वार्थवित्तम । अवतारं समाचक्ष्व यतो जाता सरस्वती
မုနိတို့က မိန့်ကြားသည်။ အို စူတ၊ အရာအားလုံး၏ အဓိပ္ပါယ်ကို သိမြင်သူ၊ လောကတို့၏ အရှင်မ အုမာ၏ အဝတာရကို ရှင်းလင်းစွာ ပြောပြပါ။ ထိုအုမာမှ စာရသွတီ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။
Verse 2
या गीयते परब्रह्ममूलप्रकृतिरीश्वरी । निराकारापि साकारा नित्या नन्दमथी सती
အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၌ အခြေခံသော မူလပရကృతိ အရှင်မဟု ချီးမွမ်းခံရသူမ။ ရုပ်မဲ့ဖြစ်သော်လည်း ရုပ်သဏ္ဌာန်ကိုလည်း ခံယူတတ်၏။ အနန္တကာလ တည်မြဲသော သူမသည် စတီ၊ အာနန္ဒကို မွှေထုတ်ပေးသူ ဖြစ်၏။
Verse 3
सूत उवाच । तापसाः शृणुत प्रेम्णा चरित्रं परमं महत् । यस्य विज्ञानमात्रेण नरो याति परां गतिम्
စူတက ပြောသည်—“အို တပသီတို့၊ အလွန်မြင့်မြတ်ကြီးမားသော သာသနာတော်ဇာတ်ကြောင်းကို ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် နားထောင်ကြလော့။ ထိုအကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ သိမြင်ရုံဖြင့်ပင် လူသည် အမြင့်ဆုံး အခြေအနေ (မုတ်ခ) သို့ ရောက်နိုင်သည်။”
Verse 4
देवदानवयोर्युद्धमेकदासीत्परस्परम् । महामायाप्रभावेणामराणां विजयोऽभवत्
တစ်ခါက ဒေဝတားတို့နှင့် ဒာနဝတို့အကြား ပြင်းထန်သော စစ်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သို့သော် မဟာမာယာ၏ အလွန်အမင်း သက်ရောက်မှုကြောင့် အမရဒေဝတားတို့က အောင်ပွဲရခဲ့သည်။
Verse 5
ततोऽवलिप्ता अमरास्स्वप्रशंसां वितेनिरे । वयं धन्या वयं धन्या किं करिष्यंति नोऽसुराः
ထို့နောက် မာနထောင်လွှားသွားသော ဒေဝတားတို့သည် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ချီးမွမ်းလျက်—“ကျွန်ုပ်တို့ ကံကောင်းသူများ၊ အမှန်တကယ် ကံကောင်းသူများပင်! အဆုရာတို့က ကျွန်ုပ်တို့ကို ဘာလုပ်နိုင်မလဲ” ဟု ဆိုကြသည်။
Verse 6
ये प्रभावं समालोक्यास्माकं परमदुःसहम् । भीता नागालयं याता यातयातेति वादिनः
ကျွန်ုပ်တို့၏ မခံနိုင်လောက်အောင် အလွန်အမင်းသော အာနုဘော်ကို မြင်သဖြင့် သူတို့သည် ကြောက်လန့်ကာ နာဂတို့၏ နေရာသို့ ထွက်ပြေးသွားပြီး “မောင်းထုတ်ပါ၊ ချေမှုန်းပါ” ဟု ထပ်တလဲလဲ အော်ဟစ်ကြသည်။
Verse 7
अहो बलमहो तेजो दैत्यवंशक्षयंकरम् । अहो भाग्यं सुमनसामेवं सर्वेऽभ्यवर्णयन्
“အို၊ အင်အားကြီးလှ! အို၊ တေဇောတောက်ပလှ—ဒိုင်တျဝంశကို ဖျက်ဆီးနိုင်လောက်သည်! အို၊ စိတ်ကောင်းသူတို့၏ ကံကောင်းခြင်း!” ဟု အားလုံးက ချီးမွမ်းကြေညာကြသည်။
Verse 8
तत आविरभूत्तेजः कूटरूपन्तदैव हि । अदृष्टपूर्वं तद्दृष्ट्वा विस्मिता अभवन्सुराः
ထိုအခါ တစ်ခဏတည်းတွင်ပင် အလင်းတေဇ (tejas) တောက်ပမှုတစ်ရပ်သည် အံ့ဩဖွယ် မမြင်ဖူးသည့် ပုံသဏ္ဍာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ထိုမမြင်ဖူးသည့် မြင်ကွင်းကို မြင်ကြသော ဒေဝတားတို့သည် အံ့အားသင့်သွားကြ၏။
Verse 9
किमिदं किमिदं चेति रुद्धकण्ठास्समब्रुवन । अजानन्तः परं श्यामानु भावं मानभञ्जनम्
လည်ချောင်းတင်းကျပ်၍ သူတို့သည် «ဒါဘာလဲ၊ ဒါဘာလဲ» ဟု ထပ်ခါထပ်ခါ အော်ဟစ်ကြ၏။ မာနကို ချိုးဖျက်သူ ရှျာမာ (Śyāmā) ၏ အမြင့်ဆုံး၊ မှောင်မိုက်လျှို့ဝှက်သော မဟာဘုန်းတန်ခိုးကို သူတို့ မသိမမြင်နိုင်ကြသေးသောကြောင့်ပင်။
Verse 10
तत आज्ञापयद्देवान्देवानामधिनायकः । यात यूयं परीक्षध्वं याथातथ्येन किन्विति
ထိုအခါ ဒေဝတားတို့၏ အကြီးအကဲသည် ဒေဝတားတို့ကို အမိန့်ပေး၏—«သင်တို့အားလုံး သွားကြ၊ အမှန်တရားကို တိတိကျကျ စိစစ်ရှာဖွေကြလော့—ဤအရာသည် အမှန်တကယ် ဘာနည်း?»
Verse 11
सुरेन्द्रप्रेरितो वायुर्महसः सन्निधिं गतः । कस्त्वं भोरिति सम्बोध्यावोचदेनं च तन्महः
အိန္ဒြာ၏ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဝါယုသည် ထိုတောက်ပသော တေဇော၏ အနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာ၏။ «အို မဟာတေဇော၊ သင်သည် မည်သူနည်း» ဟု မေးမြန်းရာ ထိုတေဇောပင် ဝါယုအား ပြန်လည် မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 12
इति पृष्टस्तदा वायुर्महसातिगरीयसा । वायुरस्मि जगत्प्राणस्साभिमानोऽब्रवीदिदम्
ထိုအခါ အလွန်တောက်ပ၍ ဂုဏ်သိက္ခာကြီးသော တေဇောက မေးမြန်းသဖြင့် ဝါယုသည် မာနထောင်လျက် ပြော၏— «ငါသည် ဝါယု၊ လောက၏ အသက်ရှူသက်တမ်းပင် ဖြစ်၏» ဟု။
Verse 13
जंगमाजंगमं सर्वमोतप्रोतमिदं जगत् । मय्येव निखिलाधारे चालयाम्यखिलं जगत्
လှုပ်ရှားသောအရာနှင့် မလှုပ်ရှားသောအရာ အားလုံးပါဝင်သည့် ဤစကြဝဠာတစ်ခုလုံးသည် ချည်ထည်ကဲ့သို့ အပြန်အလှန် ယှက်နွယ်ထား၏။ အားလုံးကို ထောက်ခံသည့် အခြေခံဖြစ်သော ငါ၌သာ အားလုံးတည်မှီ၍ ငါသည် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကို လှုပ်ရှားစေကာ အုပ်စိုး၏။
Verse 14
तदोवाच महातेजः शक्तोऽसि यदि चालने । धृतमेतत्तृणं वायो चालयस्व निजेच्छया
ထို့နောက် တေဇောဓာတ်ကြီးမြတ်၍ တောက်ပသောသူက ပြော၏— «အို ဝါယု၊ သင်သည် လှုပ်ရှားနိုင်စွမ်း အမှန်ရှိလျှင် ငါသည် မြက်တစ်စကို ကိုင်ထား၏။ သင်၏ ဆန္ဒတော်ဖြင့် ၎င်းကို လှုပ်ရှားစေပါ»။
Verse 15
ततः सर्वप्रयत्नेनाकरोद्यत्नं सदागतिः । न चचाल यदा स्थानात्तदासौ लज्जितोऽभवत
ထို့နောက် အမြဲမငြိမ်မသက်သော ဝါယုသည် အားလုံးသော ကြိုးစားမှုဖြင့် ကြိုးပမ်းလေ၏။ သို့ရာတွင် ၎င်းသည် နေရာမှ မလှုပ်မယှက်သဖြင့် သူသည် အရှက်ရလေ၏။
Verse 16
तूष्णीं भूत्वा ततो वायुर्जगामेन्द्रं सभां प्रति । कथयामास तद् वृत्तं स्वकीयाभिभवान्वितम्
ထို့နောက် ဝါယုသည် တိတ်ဆိတ်သွားပြီး အိန္ဒြ၏ ရာဇသဘားသို့ သွားလေ၏။ ထိုနေရာတွင် မိမိ အနိုင်ယူခံရခြင်းပါဝင်သည့် အဖြစ်အပျက်အားလုံးကို ပြောကြားလေ၏။
Verse 17
सर्वेशत्वं वयं सर्वे मृषैवात्मनि मन्महे । न पारयामहे किंचिद्वि धातुं क्षुद्रवस्त्वपि
ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် မိမိစိတ်ထဲတွင်သာ «အရာအားလုံး၏ အရှင်» ဟု ထင်မြင်နေကြသည်—အမှန်မှာ ထိုသည် မမှန်ကန်။ မိမိအင်အားဖြင့် သေးငယ်ဆုံးအရာတောင် မပြုလုပ်နိုင်ကြ။
Verse 18
ततश्च प्रेषयामास मरुत्वान्सकलान्सुरान् । न शेकुस्ते यदा ज्ञातुं तदेन्द्रः स्वयमभ्यगात्
ထို့နောက် မရုတ်ဝန် (အိန္ဒြ) သည် ဒေဝတားအားလုံးကို စေလွှတ်လေ၏။ သို့သော် သူတို့ မသိနိုင်ကြသဖြင့် အိန္ဒြသည် ကိုယ်တိုင်ပင် ထိုနေရာသို့ သွားရောက်လေ၏။
Verse 19
मघवन्तमथायान्तं दृष्ट्वा तेजोतिदुःसहम् । बभूवान्तर्हितं सद्यो विस्मितोऽभूच्च वासवः
မဃဝန်တ (အိန္ဒြ) လာရောက်နီးကပ်လာသည်ကို မြင်သော်၊ ကြည့်မခံနိုင်လောက်အောင် တောက်ပသော အလင်းရောင်သည် ချက်ချင်း မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ ဝါသဝ (အိန္ဒြ) သည် အံ့ဩတုန်လှုပ်သွား၏။
Verse 20
चरित्रमीदृशं यस्य तमेव शरणं श्रये । इति संचिन्तयामास सहस्राक्षः पुनःपुनः
“ဤသို့သော အကျင့်သဘောရှိသူကိုသာ ငါသည် အားကိုးရာအဖြစ် ခိုလှုံမည်” ဟု စဉ်းစားကာ၊ သဟသ္ရာက္ခ (အိန္ဒြ) သည် ထပ်ခါထပ်ခါ ပြန်လည်တွေးတော၏။
Verse 21
एतस्मिन्नंतरे तत्र निर्व्याजकरुणातनुः । तेषामनुग्रहं कर्तुं हर्तुं गर्वं शिवांगना
ထိုအခိုက်အတန့်တွင်၊ မလှည့်မကွေ့ ကရုဏာတန်ခိုးဖြင့် ကိုယ်တိုင်ဖြစ်သော ရှိဝ၏ မဟာသမီးတော် (ရှိဝအင်္ဂနာ) သည် ထိုနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာ၍ သူတို့အား ကရုဏာကောင်းချီးပေးရန်နှင့် မာနကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်၏။
Verse 22
चैत्रशुक्लनवम्यां तु मध्याह्नस्थे दिवाकरे । प्रादुरासीदुमा देवी सच्चिदानन्दरूपिणी
ချိုင်တြ လပြည့်ဖက်၏ နဝမီနေ့၌၊ နေမင်းသည် မွန်းတည့်အချိန်၌ ရပ်တည်နေစဉ်၊ သတ္တ–စိတ်–အာနန္ဒ (sat–cit–ānanda) အဖြစ်တော်မူသော ဥမာဒေဝီ သည် ပေါ်ထွန်းတော်မူ၏။
Verse 23
महोमध्ये विराजन्ती भासयन्ती दिशो रुचा । बोधयन्ती सुरान्सर्वान्ब्रह्मैवाहमिति स्फुटम्
အလွန်ကြီးမားသော တောက်ပမှု၏ အလယ်ဗဟို၌ သူမသည် ထင်ရှားစွာ တောက်လင်း၍ မိမိ၏ ရောင်ခြည်ဖြင့် အရပ်လေးမျက်နှာကို ထွန်းညှိကာ နတ်တို့အားလုံးကို နိုးကြားစေပြီး «ငါသည် အမှန်တကယ် ဗြဟ္မန်ပင်» ဟု ထင်ရှားစွာ ကြေညာ၏။
Verse 24
चतुर्भिर्दधती हस्तैर्वरपाशांकुशाभयान् । श्रुतिभिस्सेविता रम्या नवयौवनगर्विता
သူမသည် လက်လေးဖက်ဖြင့် ပေးကမ်းကောင်းချီးမုဒြာ၊ ပာရှ (ကြိုးကွင်း)၊ အင်ကူရှ (ချွန်တံ) နှင့် အဘယမုဒြာကို ကိုင်ဆောင်၏။ ဝေဒများကပင် ဝတ်ပြုစေဝာခံရသော အလှတရားရှင်မ၊ နုယောဝန၏ ဂုဏ်မာန်ပြည့်ဝစွာ တောက်ပလှ၏။
Verse 25
रक्ताम्बरपरीधाना रक्तमाल्यानुलेपना । कोटिकंदर्प्पसंकाशा चन्द्रकोटिसमप्रभा
သူမသည် အနီရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ အနီပန်းကုံးနှင့် အနီအလိမ်းအကျွတ်တို့ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ သူမ၏ အလှသည် ကာမဒေဝ မီလျံပေါင်းများစွာနှင့် ယှဉ်နိုင်ပြီး၊ သူမ၏ တောက်ပမှုသည် လမင်း သန်းပေါင်းများစွာနှင့် တူညီ၏။
Verse 26
व्याजहार महामाया सर्वान्तर्य्यामिरूपिणी । साक्षिणी सर्वभूतानां परब्रह्मस्वरूपिणी
ထို့နောက် မဟာမာယာက မိန့်တော်မူ၏—သတ္တဝါအပေါင်းတို့အတွင်း၌ အန္တర్యာမီအဖြစ် တည်ရှိသူ၊ သတ္တဝါအားလုံး၏ သက်သေတော်၊ အမြင့်ဆုံး ပရဗြဟ္မ၏ သဘာဝတော်ဖြစ်သူ။
Verse 27
उमोवाच । न ब्रह्मा न सुरारातिर्न पुरारातिरीश्वरः । मदग्रे गर्वितुं किंचित्का कथान्यसुपर्वणाम्
ဦမာက မိန့်တော်မူ၏—«ဗြဟ္မာလည်း မဟုတ်၊ ဒေဝတို့၏ ရန်သူလည်း မဟုတ်၊ သုံးမြို့ဖျက်သမား အီရှွရလည်း မဟုတ်—သူတို့ထဲက မည်သူမျှ ငါ့ရှေ့၌ အနည်းငယ်မျှ မာန်မတက်နိုင်။ ထို့ကြောင့် အခြားသူများ၊ အခွင့်အရေးနည်း၍ အဆင့်အတန်းနိမ့်သူတို့အကြောင်း ဘာပြောစရာရှိသနည်း»
Verse 28
परं ब्रह्म परं ज्योतिः प्रणवद्वन्द्वरूपिणी । अहमेवास्मि सकलं मदन्यो नास्ति कश्चन
ငါသည် အထွတ်အမြတ် ပရဗြဟ္မန်၊ အထွတ်အမြတ် အလင်းတော် ဖြစ်၏။ ငါ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်သည် သန့်ရှင်းသော ပ္ရဏဝ (အိုမ်) နှင့် ၎င်း၏ နှစ်ဖက်သဘောတရားတို့ပင် ဖြစ်၏။ ရှိသမျှအားလုံးသည် ငါတည်း; ငါမှတပါး မည်သူမျှ မရှိ။
Verse 29
निराकारापि साकारा सर्वतत्त्वस्वरूपिणी । अप्रतर्क्यगुणा नित्या कार्यकारणरूपिणी
ရုပ်မဲ့ဖြစ်သော်လည်း ရုပ်ရှိလည်း ဖြစ်နိုင်၏။ သူမသည် တတ္တဝ အားလုံး၏ အနှစ်သာရ ဖြစ်၏။ သူမ၏ ဂုဏ်သတ္တိများသည် အကြောင်းပြချက်ဖြင့် မမှီနိုင်အောင် အလွန်လွန်ကဲ၏။ သူမသည် နိစ္စတည်မြဲ၍ ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ လီလာ၌ အကြောင်းနှင့် အကျိုး အဖြစ် ပေါ်လွင်၏။
Verse 30
कदाचिद्दयिताकारा कदाचित्पुरुषाकृतिः । कदाचिदुभयाकारा सर्वाकाराहमीश्वरी
တစ်ခါတစ်ရံ ငါသည် ချစ်သူမ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန် (မိန်းမပုံ) ဖြစ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ ယောကျ်ားပုံ ဖြစ်၏။ တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်မျိုးလုံး ပေါင်းစည်းသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှား၏။ ငါ—အရှင်မ ဒေဝီ—သည် အရုပ်အဆင်း အားလုံးပင် ဖြစ်၏။
Verse 31
विरञ्चिः सृष्टिकर्ताहं जगत्पाताहमच्युतः । रुद्रः संहारकर्ताहं सर्वविश्वविमोहिनी
«ငါသည် ဗိရဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) — ဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်၏။ ငါသည် အချျုတ (ဗိဿဏု) — လောကကို ထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်၏။ ငါသည် ရုဒြ — ပျက်စီးခြင်းကို ဆောင်ရွက်သူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ငါသည် စကြဝဠာတစ်လျှောက် မောဟကို ဖြစ်စေသော အင်အားလည်း ဖြစ်၏»။
Verse 32
कालिका कमलावाणी मुखास्सर्वा हि शक्तयः । मदंशादेव संजातास्तथेमास्सकलाः कलाः
ကာလိကာ၊ ကမလာ၊ ဝါဏီ—အမှန်တကယ် အရှင်မ၏ သက္တိတော်များ အားလုံး—ငါ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှသာ ပေါ်ထွန်းလာကြ၏။ ထို့အတူ ပေါ်လွင်သည့် အနုပညာနှင့် စွမ်းအင်များ (ကလာ) အားလုံးလည်း ငါ၏ အစိတ်အပိုင်းမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။
Verse 33
मत्प्रभावाज्जितास्सर्वे युष्माभिर्द्दितिनन्दनाः । तामविज्ञाय मां यूयं वृथा सर्वेशमानिनः
အို ဒိတီ၏သားတို့၊ သင်တို့အားလုံးသည် ငါ၏အာနုဘော်ကြောင့် အနိုင်ယူခံရပြီ။ ငါကို အမြင့်ဆုံးသော တတ္တဝါအဖြစ် မသိမမြင်ဘဲ၊ သင်တို့သည် ကိုယ်ကို စကြဝဠာ၏ အရှင်ဟု မာနထင်ကာ အလဟသ ပြုမူခဲ့ကြ၏။
Verse 34
यथा दारुमयीं योषां नर्तयत्यैन्द्रजालिकः । तथैव सर्वभूतानि नर्तयाम्यहमीश्वरी
မန်တော်ဆရာတစ်ဦးက သစ်သားရုပ်မိန်းမကို ကပြစေသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ငါ—အရှင်မ အီရှွရီ—သည် သတ္တဝါအားလုံးကို လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်စေ၏။
Verse 35
मद्भयाद्वाति पवनः सर्वं दहति हव्यभुक् । लोकपालाः प्रकुर्वंति स्वस्वकर्माण्यनारतम्
ငါကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် လေသည် တိုက်ခတ်၏၊ ဟဝျဘုက်—ပူဇော်အဟုတကို စားသည့် မီး—သည် အရာအားလုံးကို လောင်ကျွမ်းစေ၏။ ငါကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် လောကပာလတို့သည် မိမိတို့၏ တာဝန်ကို မရပ်မနား ဆောင်ရွက်ကြ၏။
Verse 36
कदाचिद्देववर्गाणां कदाचिद्दितिजन्म नाम् । करोमि विजयं सम्यक्स्वतन्त्रा निजलीलया
တစ်ခါတစ်ရံ ငါသည် ဒေဝတပ်စုတို့အား အပြည့်အဝ အောင်ပွဲပေး၏၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဒိတီမှ မွေးဖွားသူ ဒိုင်တျယတို့အား ပေး၏။ ငါသည် လုံးဝလွတ်လပ်သောသူဖြစ်၍ ငါ၏ လီလာတော်ဖြင့် ထိုအကျိုးရလဒ်ကို ဖြစ်စေ၏။
Verse 37
अविनाशि परं धाम मायातीतं परात्परम् । श्रुतयो वर्णयन्ते यत्त द्रूपन्तु ममैव हि
မပျက်စီးသော အမြင့်ဆုံးသော ဓာမ—မာယာကို ကျော်လွန်၍ အမြင့်ဆုံးထက်ပင် မြင့်သော—ကို ဝေဒ (ရှုတိ) တို့က ဖော်ပြကြသည်။ ထိုအမှန်တရားသည် အမှန်ပင် ငါ၏ ကိုယ်ရূপတော်ပင် ဖြစ်၏။
Verse 38
सगुणं निर्गुणं चेति मद्रूपं द्विविधं मतम् । मायाशबलितं चैकं द्वितीयन्तदनाश्रितम्
ငါ၏ အတ္တသဘောသည် နှစ်မျိုးရှိသည်ဟု သိမြင်ကြ၏—သဂုဏ (ဂုဏ်သတ္တိရှိ) နှင့် နိရ္ဂုဏ (ဂုဏ်သတ္တိမရှိ) ဟူ၍။ တစ်မျိုးသည် မာယာနှင့် ဆက်နွယ်၍ မာယာကြောင့် အမျိုးမျိုးကွဲပြားသကဲ့သို့ ထင်ရှားလာပြီး၊ ဒုတိယမျိုးသည် မာယာကို မမှီခိုဘဲ အခြားအရာတစ်စုံတစ်ခုကိုလည်း မအခြေခံသော အဖြစ်တည်၏။
Verse 39
एवं विज्ञाय मां देवास्स्वं स्वं गर्वं विहाय च । भजत प्रणयोपेताः प्रकृतिं मां सनातनीम्
ဤသို့ ငါကို သိမြင်ကြပြီးနောက်၊ အို ဒေဝတို့၊ မိမိမိမိ၏ မာနကို စွန့်လွှတ်ကာ ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ငါကို ပူဇော်ကြလော့—အနန္တကာလရှိသော ပရကృతိ (မူလသဘာဝတော်) ဖြစ်သော ငါကို။
Verse 40
इति देव्या वचः श्रुत्वा करुणागर्भितं सुराः । तुष्टुवुः परमेशानीं भक्तिसंनतकन्धराः
ကရုဏာဖြင့် ပြည့်ဝသော ဒေဝီ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ဒေဝတို့သည် ပရမေရှာနီ (ဦမာ) ကို ချီးမွမ်းကြ၏။ ဘက္တိဖြင့် လည်ပင်းငုံ့ကာ ရိုသေသီချင်းများကို ဆက်ကပ်ကြ၏။
Verse 41
क्षमस्व जगदीशानि प्रसीद परमेश्वरि । मैवं भूयात्कदाचिन्नो गर्वो मातर्द्दयां कुरु
အို ကမ္ဘာ၏ အရှင်မ၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ အို အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒေဝီမ၊ ကရုဏာပြုပါ။ မာနသည် ကျွန်ုပ်တို့၌ နောက်တစ်ဖန် မည်သည့်အခါမျှ မပေါ်လာပါစေနှင့်—အမေ၊ သနားကြင်နာပါ။
Verse 42
ततःप्रभृति ते दैवा हित्वा गर्वं समाहिताः । उमामाराधयामासुर्यथापूर्वं यथाविधि
ထိုအချိန်မှစ၍ ဒေဝတို့သည် မာနကို စွန့်လွှတ်ကာ စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး၊ ယခင်ကကဲ့သို့ သတ်မှတ်ထားသော နည်းလမ်းအတိုင်း ဦမာကို ပြန်လည် ပူဇော်ကြ၏။
Verse 43
इति वः कथितो विप्रा उमाप्रादुर्भवो मया । यस्य श्रवणमात्रेण परमं पदमश्नुते
အို ဗြာဟ္မဏ ပညာရှိတို့၊ ဥမာ၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းအကြောင်းကို ငါသည် သင်တို့အား ဤသို့ ပြောပြပြီးပြီ။ ဤကို ကြားရုံသာဖြင့်ပင် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေ၊ မောက္ခ၏ အထွတ်အထိပ် နေရာကို ရောက်နိုင်၏။
Verse 49
इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायामुमाप्रादुर्भाववर्णनं नामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ပဉ္စမစာအုပ် «ဥမာသံဟိတာ» တွင် «ဥမာ ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ ဖော်ပြချက်» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ အခန်း ၄၉ ကို အဆုံးသတ်လေ၏။
It presents a devas–dānavas war followed by a theological critique: the devas’ victory occurs due to Mahāmāyā’s power, yet they fall into pride until a mysterious tejas appears, triggering an investigation—an argument that divine success is derivative of Śakti, not self-generated celestial prowess.
Mahāmāyā signifies the cosmic power that both enables worldly outcomes and veils true causality; the appearing tejas functions as a revelatory interruption that collapses deva-ego and redirects cognition toward the transcendent source, aligning narrative wonder with metaphysical reorientation.
Umā/Bhuvaneśānī is foregrounded as the supreme Prakṛti praised as both formless and formed, while Sarasvatī is invoked as an avatāra to be explained; together they signal Śakti’s modalities—revelation (Sarasvatī/knowledge) and sovereignty (Umā/Mahāmāyā).