Adhyaya 47
Uma SamhitaAdhyaya 4766 Verses

Śumbha–Niśumbha-pīḍā and Devastuti to Durgā/Śivā (Names and Forms of the Devī)

အဓ್ಯಾಯ ၄၇ တွင် ရှိသူက ဒိုင်တျာညီအစ်ကို Śumbha နှင့် Niśumbha တို့၏ ထွန်းကားလာမှုကို ပြောပြသည်။ သူတို့၏ အင်အားသည် တြိလောကကို လွှမ်းမိုးကာ လှုပ်ရှားသတ္တဝါနှင့် မလှုပ်ရှားသတ္တဝါ အားလုံးကို ဖိနှိပ်စေသည်။ ဖိနှိပ်ခံ ဒေဝတများသည် ဟိမဝတ်တောင်သို့ ဆုတ်ခွာပြီး စကြဝဠာမိခင်ကို ဂုဏ်ပြုစွာ စတုတိဖြင့် ချီးမွမ်းကာ သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးပြုသူ၊ စကြဝဠာ၏ ပေါ်ပေါက်ခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်း၊ ပျက်လဲခြင်းတို့၏ အာဏာရှင်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ အဓိကကဏ္ဍမှာ စနစ်တကျ စတုတိဖြစ်ပြီး ဒေဝတများက မယ်တော်ကို Durgā နှင့် Maheśānī ဟု ခေါ်ကာ နာမနှင့် ရုပ်ပုံအမျိုးမျိုး—Kālikā, Chinnamastā, Śrīvidyā, Bhuvaneśī, Bhairavākṛti, Bagalāmukhī, Dhūmāvatī, Tripurasundarī, Mātaṅgī, Ajitā, Vijayā, Maṅgalā, Vilāsinī, Ghorā, Rudrāṇī—ကို ဆက်လက်ရေတွက်ချီးမွမ်းသည်။ နောက်ဆုံးတွင် Vedānta အမြင်ဖြင့် မယ်တော်သည် Vedānta ဖြင့် သိနိုင်သော အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်ပြီး မရေတွက်နိုင်သော ဘြဟ္မာဏ္ဍများကို အုပ်စိုးသူဟု မြှောက်တင်သည်။ အတွင်းသဘောမှာ ပုံစံအမျိုးမျိုးသည် တစ်ခုတည်းသော Śiva–Śakti သတ္တိကို ညွှန်ပြသည့် အညွှန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး စတုတိသည် အားကိုးရာနှင့် ဓမ္မစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာ ပူဇော်နည်းပညာဖြစ်ကြောင်းကို သင်ကြားသည်။

Shlokas

Verse 1

ऋषिरुवाच । आसीच्छुम्भासुरो दैत्यो निशुंभश्च प्रतापवान् । त्रैलोक्यमोजसा क्रान्तं भ्रातृभ्यां सचराचरम्

ရရှိ (ရသေ့) က မိန့်ကြားသည်မှာ- "သုမ္ဘ အမည်ရှိသော ဒေတျာ (ဘီလူး) တစ်ဦးနှင့် သူ၏ တန်ခိုးကြီးသော ညီဖြစ်သူ နိသုမ္ဘ တို့ ရှိခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ တန်ခိုးအာဏာဖြင့် သုံးလောကလုံး—လှုပ်ရှားသက်ရှိများနှင့် မလှုပ်ရှားသော သက်မဲ့များအားလုံး—ကို ထိုညီအစ်ကိုနှစ်ဦးက လွှမ်းမိုးသိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်" ဟု ဖြစ်သည်။

Verse 2

ताभ्याम्प्रपीडिता देवा हिमवन्तं समाययुः । जननीं सर्वभूतानां कामदात्रीं ववन्दिरे

ထိုသူနှစ်ဦး၏ နှိပ်စက်မှုကို ခံရသဖြင့် နတ်မင်းတို့သည် ဟိမဝန္တာတောင်သို့ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် သတ္တဝါအားလုံးတို့၏ မိခင်ဖြစ်သော—အလိုရှိရာ ဆုလာဘ်တို့ကို ပေးသနားတော်မူသော—မယ်တော်ကို ဦးညွှတ်ရှိခိုးကြပြီး ရိုသေစွာ ဂါရဝပြုခဲ့ကြသည်။

Verse 3

देवा ऊचुः । जय दुर्गे महेशानि जयात्मीयजनप्रिये । त्रैलोक्यत्राणकारिण्यै शिवायै ते नमोनमः

နတ်မင်းတို့က လျှောက်ထားကြသည်မှာ- "အို ဒုဂ္ဂါမယ်တော်၊ အောင်မြင်ပါစေ။ အို မဟေရှာနီ၊ အောင်မြင်ပါစေ။ မိမိ၏ ဘုရားရှိခိုးဆည်းကပ်သူတို့၏ ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သော အရှင်မ၊ အောင်မြင်ပါစေ။ သုံးလောကလုံးကို စောင့်ရှောက်ကယ်တင်တော်မူသော သိဝါမယ်တော်၊ အရှင်မအား ကျွန်ုပ်တို့သည် အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏" ဟု ဖြစ်သည်။

Verse 4

नमो मुक्तिप्रदायिन्यै पराम्बायै नमोनमः । नमः समस्तसंसारोत्पत्तिस्थित्यन्तकारिके

လွတ်မြောက်ခြင်း (မုတ္တိ) ကို ပေးသနားတော်မူသော အမြင့်မြတ်ဆုံးသော မယ်တော်အား အဖန်ဖန်အထပ်ထပ် ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏။ လောကဖြစ်စဉ်တစ်ခုလုံး၏ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၊ တည်တံ့ခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်တော်မူသော အရှင်မအား ဦးညွှတ်ရှိခိုးပါ၏။

Verse 5

कालिकारूपसंपन्नो नमस्काराकृते नमः । छिन्नमस्तास्वरूपायै श्रीविद्यायै नमोस्तु ते

ကာလိကာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပြည့်စုံတော်မူသော အရှင်မ၊ နမಸ್ಕာရ။ ဦးချ၍ ပူဇော်ခြင်း၏ အတုမရှိသော ရုပ်တော်ဖြစ်တော်မူသော အရှင်မ၊ နမಸ್ಕာရ။ ချင်နမஸ္တာ၏ သဘောရုပ်တော်ဖြစ်တော်မူသော အရှင်မ၊ နမസ്കာရ။ အို သရီဝိဒ္ယာ—သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်-သက္တိတော်မ၊ သင့်အား ဦးချပူဇော်ပါ၏။

Verse 6

भुवनेशि नमस्तुभ्यं नमस्ते भैरवाकृते । नमोस्तु बगलामुख्यै धूमावत्यै नमोनमः

အို လောကသုံးပါး၏ အရှင်မ (ဘုဝနေရှီ)၊ သင့်အား ငါ ဦးညွှတ်ပူဇော်ပါ၏။ ဘဲရဝရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်သော သင့်အား နမಸ್ಕာရပါ၏။ ဘဂလာမုခီအားလည်း ဂုဏ်ပြုနမော; ဓူမာဝတီအားလည်း ထပ်ခါထပ်ခါ နမောနမಃ။

Verse 7

नमस्त्रिपुरसुन्दर्य्यै मातङ्गयै ते नमोनमः । अजितायै नमस्तुभ्यं विजयायै नमोनमः

တိပုရသုန္ဒရီ အဖြစ် သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏၊ မာတင်ဂီ အဖြစ်လည်း ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏။ မအနိုင်ယူနိုင်သော အဇိတာ သင့်အား ဦးညွတ်ပါ၏၊ ဗိဇယာ (အောင်မြင်ခြင်း) အဖြစ် သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွတ်ပါ၏။

Verse 8

जयायै मंगलायै ते विलासिन्यै नमोनमः । दोग्ध्रीरूपे नमस्तुभ्यं नमो घोराकृतेऽस्तु ते

ဂျယာ (အောင်မြင်ခြင်း) အဖြစ်၊ မင်္ဂလာ (ကောင်းမြတ်ခြင်း) အဖြစ်၊ နှင့် ပျော်ရွှင်ကစားသော မယ်တော်အဖြစ် သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏။ ကျေးဇူးတရားကို နို့ကဲ့သို့ ထုတ်ပေးသော နို့တိုက်မိခင် (ဒေါဂ္ဓရီ) ရုပ်ဖြင့် သင့်အား ဦးညွတ်ပါ၏၊ ထို့ပြင် ကြောက်ရွံ့ဖွယ် ဂိုရာကൃတိ (ပြင်းထန်သော ရုပ်) သင့်အားလည်း ဦးညွတ်ပါ၏။

Verse 9

मनोऽपराजिताकारे नित्याकारे नमोनमः । शरणागतपालिन्यै रुद्राण्यै ते नमोनमः

စိတ်ဖြင့်ပင် မအနိုင်ယူနိုင်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသူ၊ အမြဲတည်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသူ သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏။ ကိုယ်တော်ထံ ခိုလှုံလာသူတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သော ရုဒြာဏီ သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏။

Verse 10

नमो वेदान्तवेद्यायै नमस्ते परमात्मने । अनन्तकोटिब्रह्माण्डनायिकायै नमोनमः

ဝေဒန္တဖြင့် သိမြင်နိုင်သော မယ်တော်အား ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏။ အမြင့်ဆုံး အတ္တမ (ပရမာတ္မန်) သင့်အား ဦးညွတ်ပါ၏။ အနန္တ ကောဋိ ဗြဟ္မာဏ္ဍတို့၏ အရှင်မ (နာယိကာ) သင့်အား ထပ်မံထပ်မံ ဦးညွတ်ပူဇော်ပါ၏။

Verse 11

इति देवैः स्तुता गौरी प्रसन्ना वरदा शिवा । प्रोवाच त्रिदशान्सर्वान्युष्माभिः स्तूयतेऽत्र का

ထို့ကြောင့် နတ်တို့က ချီးမွမ်းသဖြင့် ဂေါရီမယ်တော်—ကြည်နူးသဘောထား၍ ကောင်းချီးပေးတော်မူသော ရှီဝသက္ကတိ—ပျော်ရွှင်တော်မူ၏။ ထို့နောက် မင်္ဂလာရှိသော နတ်မယ်သည် သုံးဆယ့်သုံးပါးသော နတ်တို့အားလုံးကို မိန့်တော်မူသည်— «ဤနေရာ၌ သင်တို့ ချီးမွမ်းသီဆိုနေသူကား မည်သူနည်း»။

Verse 12

ततो गौरीतनोरेका प्रादुरासीत्कुमारिका । सोवाच मिषतां तेषां शिवशक्तिं परादरात्

ထို့နောက် ဂေါရီ၏ ကိုယ်တော်မှ ကညာတစ်ပါး ရုတ်တရက် ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူတို့အားလုံး အံ့ဩကြည့်နေစဉ်၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး အမိန့်တော်အရ သူမသည် ရှီဝ၏ သက္ကတိ (Shakti) အာနုဘော်ကို ကြေညာလေ၏။

Verse 13

स्तोत्रं मे क्रियते मातः समस्तैः स्वर्गवासिभिः । निशुंभशुंभदैत्याभ्यां प्रबलाभ्यां प्रपीडितैः

«အမေတော်၊ ကောင်းကင်နေထိုင်သူ အားလုံးက ငါ့အား စတုတ္ထသီချင်းဖြင့် ချီးမွမ်းနေကြသည်။ အကြောင်းမှာ အင်အားကြီးသော နိရှုမ္ဘနှင့် ရှုမ္ဘ ဒိုင်တျတို့၏ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် အလွန်ပင် ဒုက္ခရောက်နေကြသောကြောင့်ပင်»။

Verse 14

शरीरकोशाद्यत्तस्या निर्गता तेन कौशिकी । नाम्ना सा गीयते साक्षाच्छुंभासुरनिबर्हिणी

သူမသည် မိမိ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအလွှာ (kośa) မှ ထွက်ပေါ်လာသောကြောင့် «ကောရှိကီ» ဟူသော နာမဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသည်—အမှန်တကယ် «ရှုမ္ဘ» အသူရကို သတ်ဖြတ်သူဟု ထင်ရှားသည်။

Verse 15

चैवोग्रतारिका प्रोक्ता महोग्रतारिकापि च । प्रादुर्भूता यतः सा वै मातंगीत्युच्यते भुवि

သူမကို «ဥဂ္ရတာရိကာ» ဟုလည်း ကြေညာကြပြီး «မဟောဂ္ရတာရိကာ» ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ထိုအရင်းအမြစ်မှ ပေါ်ထွန်းလာသောကြောင့် လောက၌ «မာတင်ဂီ» ဟု ခေါ်ကြသည်။

Verse 16

बभाषे निखिलान्देवान्यूयं तिष्ठत निर्भयाः । कार्यं वः साधयिष्यामि स्वतन्त्राहं विनाश्रयम्

သူသည် နတ်ဘုရားအားလုံးကို မိန့်တော်မူ၏—“သင်တို့အားလုံး မကြောက်မရွံ့ တည်နေကြလော့။ သင်တို့၏ အမှုကို ငါ ပြီးမြောက်စေမည်။ ငါသည် လွတ်လပ်သူ၊ မည်သူ့အကူအညီမှ မလိုသူ ဖြစ်သည်။”

Verse 17

इत्युक्त्वा सा तदा देवी तरसान्तर्हिताऽभवत् । चाण्डमुण्डौ तु तान्देवीमद्राष्टां सेवकौ तयोः

ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် ဒေဝီမယ်တော်သည် လျင်မြန်စွာ မျက်စိရှေ့မှ ပျောက်ကွယ်သွား၏။ သို့သော် ချာဏ္ဍနှင့် မုဏ္ဍ—သူတို့၏ အမှုထမ်းနှစ်ဦး—သည် ဒေဝီကို မြင်တွေ့ကြ၏။

Verse 18

दृष्ट्वा मनोहरं तस्या रूपं नेत्रसुखावहम् । पेततुस्तौ धरामध्ये नष्टसंज्ञौ विमोहितौ

ဒေဝီ၏ စွဲမက်ဖွယ် ရုပ်သွင်ပြင်ကို မြင်လျှင် မျက်စိကို ပျော်ရွှင်စေ၏။ ထိုနှစ်ဦးသည် မောဟကြောင့် မူးဝေ၍ သတိလစ်ကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျကြ၏။

Verse 19

गत्वा व्याजह्रतुः सर्वं राज्ञे वृत्तान्तमादितः । दृष्टा काचिन्मया पूर्वा नारी राजन्मनोरमा

သူတို့သည် ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ပြီး အစမှစ၍ ဖြစ်ရပ်အကြောင်းအရာအားလုံးကို မင်းထံ တင်ပြကြသည်။ «အို မင်းကြီး၊ ယခင်က ကျွန်ုပ်သည် စိတ်ကိုဖမ်းစားလှပသော မိန်းမတစ်ဦးကို မြင်ဖူးပါသည်» ဟုဆို၏။

Verse 20

हिमवच्छिखरे रम्ये संस्थिता सिंहवाहिनी । समन्ताद्देवकन्याभिः सेविता बद्धपाणिभिः

ဟိမဝန္တတောင်၏ လှပသော ထိပ်တန်းပေါ်တွင် စင်္ဟာစီးသော မဟာဒေဝီ တည်ရှိနေပြီး၊ အနားပတ်လည်တွင် လက်အုပ်ချီ၍ ဝတ်ပြုသည့် နတ်သမီးများက ဝန်းရံကာ စေဝာပြုကြသည်။

Verse 21

कुरुते पादसंवाहं काचित्संस्कुरुते कचान् । पाणिसंवाहनं काचित्काचिन्नेत्राञ्जनं न्यधात्

အမှုထမ်းမိန်းမတစ်ယောက်က (သူမ၏) ခြေဖဝါးကို နှိပ်နယ်ပေး၏။ တစ်ယောက်က ဆံပင်ကို စီစဉ်၍ အလှဆင်ပေး၏။ တစ်ယောက်က လက်ကို နူးညံ့စွာ နှိပ်နယ်ပေးပြီး၊ တစ်ယောက်က မျက်စိတွင် အဉ္ဇန (ကော်လီရီယမ်) လိမ်းပေး၏။

Verse 22

काचिद् गृहीत्वा हस्तेनादर्शं दर्शयते मुखम् । नागवल्लीं ददात्येका लवंगैलादिसंयुताम्

မိန်းမတစ်ယောက်က လက်ဖြင့် မှန်ကို ကိုင်ကာ မျက်နှာကို ပြသပေး၏။ တစ်ယောက်က လေးညှင်း၊ ကတ်ဒမံနှင့် အခြား အနံ့သာတို့နှင့် ရောစပ်ထားသော နာဂဝလ္လီ (ကွမ်းရွက်) ကို ပေးအပ်၏။

Verse 23

पतद्ग्रहं करे कृत्वा स्थिता काचित्सखी पुरः । भूषयत्यखिलांगानि काचिद्भूषाम्बरादिभिः

မိတ်သဟာယမိန်းမတစ်ယောက်က အဝတ်ကို လက်တွင်ကိုင်၍ ရှေ့တွင် ရပ်နေ၏။ တစ်ယောက်ကတော့ အလှဆင်ပစ္စည်း၊ အဝတ်အစားကောင်းများ စသည်တို့ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါအားလုံးကို တန်ဆာဆင်ပေး၏။

Verse 24

कदलीस्तंभजंघोरुः कीरनासाऽहिदौर्लता । रणन्मञ्जीरचरणा रम्यमेखलया युता

သူမ၏ ခြေထောက်အောက်ပိုင်းနှင့် ပေါင်များသည် ငှက်ပျောတိုင်ကဲ့သို့ ချောမွေ့၍၊ နှာခေါင်းသည် ကြက်တူရွေး၏ နှုတ်တံကဲ့သို့၊ လက်မောင်းများသည် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော လျှောပင်ကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ခြေချင်းဝတ်ကွင်းများ တီးတိမ်သံမြည်ကာ ခြေဖဝါးများ နူးညံ့စွာ တုန်လှုပ်၍၊ လှပသော ခါးပတ်ဖြင့် တင့်တယ်လှသည်။

Verse 25

लसत्कस्तूरिकामोदमुक्ताहारचलस्तनी । ग्रैवेयकलसद्ग्रीवा ललन्तीदाममण्डिता

တောက်ပသော ကတ္တူရီရနံ့ပါသော ပုလဲလည်ဆွဲသည် ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် တင်လျက်ရှိရာ၊ သူမ၏ ရင်သားသည် နူးညံ့စွာ လှုပ်ရှားနေသည်။ လည်ပင်းမှာ လှပသော လည်ဆွဲကြီးဖြင့် တောက်ပ၍၊ နဖူးပေါ်တွင် ချထားသော လှပသည့် ပန်းမော်လည်းဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။

Verse 26

अर्द्धचन्द्रधरा देवी मणिकुण्डलधारिणी । रम्यवेणिर्विंशालाक्षी लोचनत्रयभूषिता

ဒေဝီသည် လဝက်တံဆိပ်ကို ဆောင်ထား၍ မဏိနားကပ်များကို ဝတ်ဆင်၏။ လှပစွာ စည်းထားသော ဆံနွယ်နှင့် ကျယ်ဝန်းတောက်ပသော မျက်လုံးများရှိကာ၊ မျက်လုံးသုံးလုံးဖြင့် အလှဆင်ထားသဖြင့် ရှိဝ၏ သဂုဏအင်အားတော် အမင်္ဂလာမရှိသော မင်္ဂလာတန်ခိုးအဖြစ် တောက်ပလေ၏။

Verse 27

साक्षरा मालिकोपेता पणिराजितकंकणा । स्वर्णोर्मिकांगुलिर्भ्राजत्पारिहार्य्यलसत्करा

သူမ၏လက်များသည် အက္ခရာပါ မင်္ဂလာမလာများဖြင့် တောက်ပလေ၏။ လက်ကောက်များကလည်း ရောင်ပြန်တောက်ပ၍ လက်ချောင်းများသည် ရွှေကွင်းများဖြင့် လင်းလက်ကာ သင့်တော်သော အဆင်တန်ဆာများဖြင့် ပိုမိုလှပလေ၏။

Verse 28

शुभवस्त्रावृता गौरी पद्मासनविराजिता । काश्मीरबिन्दुतिलका चन्द्रालंकृतमस्तका

ဂေါရီဒေဝီသည် မင်္ဂလာအဝတ်အစားများကို ဝတ်ဆင်ကာ ကြာပန်းအာသနပေါ်၌ တောက်ပစွာ ထိုင်နေ၏။ ကေသရအမှုန်အမှတ်များဖြင့် တီလကာကို တင်ထားပြီး၊ ခေါင်းပေါ်တွင် လကို အလှဆင်ထားသဖြင့် မိခင်ဒေဝီကို သဂုဏအလင်းတော်ဖြင့် စဉ်းစားပူဇော်ရာ၌ ပိုမိုတင့်တယ်လေ၏။

Verse 29

तडिद्द्युतिर्महामूल्याम्बर चोलोन्नमत्कुचा । भुजैरष्टाभिरुत्तुंगैर्धारयन्ती वरायुधान्

သူမသည် မိုးကြိုးအလင်းကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်၏။ တန်ဖိုးကြီးဝတ်စုံနှင့် ရင်ဖုံးအင်္ကျီက သူမ၏ မြင့်မားသော ရင်ဘတ်ကို ပိုမိုတင့်တယ်စေ၏။ လက်ရှစ်ဖက်ကို မြှောက်ကာ အကောင်းမြတ်သော လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်၍ ကာကွယ်တော်မူသော ကြောက်မက်ဖွယ် သာသနာတော်ရုပ်ကို ထင်ရှားစေ၏။

Verse 30

तादृशी नासुरी नागी न गन्धर्वी न दानवी । विद्यते त्रिषु लोकेषु यादृशी सा मनोरमा

လောကသုံးပါးအတွင်း၌ အာဆူရီမရှိ၊ နာဂီမရှိ၊ ဂန္ဓဗ္ဗီမရှိ၊ ဒါနဝီလည်းမရှိ—မနောရမာဟူသော အလွန်လှပစွာ စိတ်ကိုဖမ်းစားသည့် မိန်းမကဲ့သို့ တစ်ဦးမျှ မရှိ။

Verse 31

तस्मात्संभोगयोग्यत्वं तस्यास्त्वय्येव शोभते । नारीरत्नं यतः सा वै पुंरत्नं च भवान्प्रभो

ထို့ကြောင့် သူမ၏ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ပေါင်းစည်းခြင်းအတွက် သင့်လျော်မှုသည် သင်နှင့်သာ အမှန်တကယ် တင့်တယ်လှ၏။ အကြောင်းမူကား သူမသည် မိန်းမတို့အတွင်း ရတနာဖြစ်ပြီး၊ အရှင်ဘုရား သင်သည် ယောက်ျားတို့အတွင်း ရတနာဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 32

इत्युक्तं चण्डमुण्डाभ्यां निशम्य स महासुरः । दूतं सुग्रीवनामानं प्रेषयामास तां प्रति

ချဏ္ဍနှင့် မုဏ္ဍတို့က ထိုသို့ ပြောဆိုသည်ကို ကြားသိပြီးနောက်၊ အာဆုရကြီးသည် စုဂ္ရీవဟူသော အမည်ရှိ သံတမန်ကို သူမထံသို့ စေလွှတ်လိုက်၏။

Verse 33

गच्छ दूत तुषाराद्रौ तत्रास्ते कापि सुन्दरी । सा नेतव्या प्रयत्नेन कथयित्वा वचो मम

«သံတမန်ရေ၊ တုရှာရတောင်သို့ သွားလော့။ ထိုနေရာ၌ အလှတရားရှိသော မိန်းမတစ်ဦး နေထိုင်၏။ ငါ၏စကားကို သူမအား ပြောကြားပြီးနောက် အားထုတ်၍ သူမကို ဤနေရာသို့ ခေါ်လာလော့» ဟု ဆို၏။

Verse 34

इति विज्ञापितस्तेन सुग्रीवो दानवोत्तमः । गत्वा हिमाचलं प्राह जगदम्बां महेश्वरीम्

ဤသို့ သူ့ထံမှ အသိပေးခြင်းခံရသဖြင့် ဒာနဝတို့အထွတ်အမြတ် စုဂရీవသည် ဟိမာချလသို့ သွားကာ ဇဂဒမ္ဘာ မဟေရှဝရီ မဟာဒေဝီအား လျှောက်တင်ပြောကြား하였다။

Verse 35

दूत उवाच । देवि शुंभासुरो दैत्यो निशुंभस्तस्य चानुजः । विख्यातस्त्रिषु लोकेषु महा बलपराक्रमः

တမန်က ပြောသည်—“အို ဒေဝီ၊ ဒೈత్య စုಂಭာဆုရနှင့် သူ၏ညီ နိစုಂಭာတို့သည် သုံးလောကလုံးတွင် မဟာအားကောင်းမှုနှင့် ရဲရင့်သတ္တိကြောင့် ထင်ရှားကျော်ကြားပါသည်။”

Verse 36

चारोहं प्रेषितस्तेन सन्निधिन्ते समागमम् । स यज्जगौ सुरेशानि तत्समाकर्णयाधुना

“ကျွန်ုပ်သည် သူပို့လိုက်သော စုံထောက်ဖြစ်ပြီး သင်တို့၏ ရှေ့မှောက်သို့ ရောက်လာပါပြီ။ အို ဒေဝတို့၏ အရှင်များ၊ ယခု သူပြောခဲ့သမျှကို ကျွန်ုပ်ထံမှ နားထောင်ကြပါ” ဟု။

Verse 37

इन्द्रादीन्समरे जित्वा तेषां रत्नान्यपाहरम् । देवभागं स्वयं भुञ्जे यागे दत्तं सुरादिभिः

စစ်ပွဲတွင် သိကြားမင်းနှင့် အခြားနတ်မင်းများကို အောင်နိုင်ပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်သည် သူတို့၏ ရတနာများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နတ်မင်းတို့၏ ဝေစုဖြစ်သော ယဇ်ပူဇော်မှုတွင် လှူဒါန်းထားသော အစိတ်အပိုင်းကို ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ခံစားရရှိပါသည်။

Verse 38

स्त्रीरत्नं त्वामहं मन्ये सर्वरत्नोपरि स्थितम् । सा त्वं ममानुजं मां वा भजतात्कामजै रसैः

ကျွန်ုပ်သည် သင့်အား ရတနာအားလုံးထက် သာလွန်သော အမျိုးသမီးတို့တွင် ရတနာတစ်ပါးဟု မှတ်ယူပါသည်။ ထို့ကြောင့် သင်၏ဆန္ဒအရ ကျွန်ုပ်၏ညီကိုဖြစ်စေ၊ ကျွန်ုပ်ကိုဖြစ်စေ လက်ခံပြီး ချစ်ခြင်းမေတ္တာမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပျော်ရွှင်မှုများကို ခံစားပါ။

Verse 39

इति दूतोक्तमाकर्ण्य वचनं शुंभभाषितम् । जगाद सा महामाया भूतेशप्राणवल्लभा

သုမ္ဘ၏ ကိုယ်စား ပြောကြားသော စကားဖြစ်သည့် တမန်၏ စကားကို ကြားရသောအခါ၊ ဘူတေရှ (အရှင်သျှီဝ) ၏ ချစ်မြတ်နိုးလှစွာသော မဟာမာယာသည် ပြန်လည် မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 40

देव्युवाच । सत्यं वदसि भो दूत नानृतं किंचिदुच्यते । परन्त्वेका कृता पूर्वं प्रतिज्ञा तान्निबोध मे

နတ်သမီးက မိန့်တော်မူသည်မှာ- "အို တမန်၊ သင်သည် အမှန်အတိုင်း ပြောဆိုပေသည်၊ မုသားအနည်းငယ်မျှပင် မပါရှိပေ။ သို့သော် အစောပိုင်းက ကျွန်ုပ်သည် သစ္စာတစ်ခု ပြုခဲ့ဖူးသည်—ယခု ထိုအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်ထံမှ နားထောင်လော့။"

Verse 41

यो मे दर्पं विधुनुते यो मां जयति संगरे । उत्सहे तमहं कर्तुं पतिं नान्यमिति ध्रुवम्

“ငါ၏ မာနကို ချိုးဖျက်နိုင်သူ၊ စစ်မြေပြင်၌ ငါကို အနိုင်ယူနိုင်သူ—ထိုသူကိုသာ ငါသည် ခင်ပွန်းအဖြစ် လက်ခံမည်။ အခြားမည်သူမျှ မဟုတ်ကြောင်း အတည်ပင်”။

Verse 42

स त्वं कथय शुंभाय निशुंभाय वचो मम । यथा युक्तं भवेदेवं विदधातु तथाऽत्र सः

ထို့ကြောင့် သင်သည် ငါ၏ စကားကို ရှုಂಭနှင့် နိရှုಂಭထံ သွားပြောပါ။ ဤနေရာ၌ သင့်လျော်သကဲ့သို့ မှန်ကန်စွာ စီမံစေပါစေ။

Verse 43

इत्थं देवीवचः श्रुत्वा सुग्रीवो नाम दानवः । राज्ञे विज्ञापयामास गत्वा तत्र सविस्तरम्

ဤသို့ နတ်မ၏ စကားကို ကြားပြီးနောက် စုဂရီဝ ဟု အမည်ရသော ဒာနဝတစ်ဦးသည် ဘုရင်ထံ သွားရောက်ကာ အကြောင်းအရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြန်လည်လျှောက်တင်하였다။

Verse 44

अथ दूतोक्तमाकर्ण्य शुंभो भैरवशासनः । धूम्राक्षं प्राह सक्रोधः सेनान्यं बलिनां वरम्

ထို့နောက် ဘိုင်ရဝ၏ အမိန့်အာဏာဖြင့် အုပ်ချုပ်သော သုಂಭ သည် သံတမန်၏ အကြောင်းကြားချက်ကို ကြားသိပြီး ဒေါသထွက်ကာ အင်အားကြီးသူတို့အနက် အထူးထင်ရှားသော စစ်တပ်ခေါင်းဆောင် ဓူမ္ရာက္ษ ကို ခေါ်၍ ပြော하였다။

Verse 45

हे धूम्राक्ष तुषाराद्रौ वर्तते कापि सुन्दरी । तामानय द्रुतं गत्वा यथा यास्यति सात्र वै

«ဟေ ဓူမ္ရာက္ษ၊ တုသာရတောင်ပေါ်တွင် အလွန်လှပသော မိန်းကလေးတစ်ဦး နေထိုင်နေသည်။ ချက်ချင်းသွား၍ အမြန်ဆုံး ဒီနေရာသို့ ခေါ်လာပါ၊ သူမသည် ဤအရပ်သို့ တကယ်ရောက်လာစေရန်» ဟု ဆို하였다။

Verse 46

तस्या आनयने भीतिर्न कार्य्याऽसुरसत्तम । युद्धं कार्यं प्रयत्नेन यदि सा योद्धुमिच्छति

အဆုရတို့အနက် အကောင်းဆုံးသူရေ၊ သူမကို ဒီကို ခေါ်လာရာတွင် မကြောက်ပါနှင့်။ သူမ တိုက်ခိုက်လိုပါက အားထုတ်၍ အပြည့်အဝ စစ်ပွဲဆင်နွှဲပါ။

Verse 47

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां धूम्रलोचन चण्डमुण्डरक्तबीजवधो नाम सप्तचत्वारिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိ-ရှီဝ မဟာပုရာဏ၊ ပဉ္စမစာအုပ် ဥမာသံဟိတာ၌ “ဓూమ္ရလိုစန၊ စဏ္ဍ-မုဏ္ဍ နှင့် ရက္တဘီဇ သတ်ဖြတ်ခြင်း” ဟူသော အခန်း ၄၇ ပြီးဆုံး၏။

Verse 48

भर्तुर्ममान्तिकं गच्छ नोचेत्त्वां घातयाम्यहम् । पुष्ट्याऽसुराणां सहितः सहस्राणां नितंबिनि

“ငါ့ခင်ပွန်း၏ ရှေ့တော်သို့ ချက်ချင်းသွားလော့; မသွားလျှင် သင့်ကို ငါ သတ်ခိုင်းမည်။ အို တင်ပါးလှသော မိန်းမ၊ ငါသည် ပုဿ္ဋိနှင့် အဆုရ အထောင်ပေါင်းများစွာနှင့်အတူ ရှိ၏။”

Verse 49

देव्युवाच । दैत्यराट्प्रेषितो वीर हंसि चेत्किं करोमि ते । परन्त्वसाध्यं गमनं मन्ये संग्राममन्तरा

ဒေဝီက မိန့်တော်မူသည်—“အို သူရဲကောင်း၊ ဒိုင်တျယတို့၏ ဘုရင်က စေလွှတ်၍ ငါ့ကို သတ်မည်ဟု ရည်ရွယ်လျှင်၊ ငါသည် သင့်အတွက် ဘာလုပ်ပေးနိုင်မည်နည်း။ သို့သော် စစ်ပွဲမရှိဘဲ ဤနေရာမှ ထွက်ခွာခြင်းသည် မဖြစ်နိုင်ဟု ငါထင်၏။”

Verse 50

इत्युक्तस्तामन्वधावद्दानवो धूम्रलोचनः । हुंकारोच्चारणेनैव तन्ददाह महेश्वरी

ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသဖြင့် ဒါနဝ «ဓူမ္ရလိုစန» သည် သူမနောက်သို့ ပြေးလိုက်လာ၏။ သို့ရာတွင် မဟေရှွရီသည် «ဟုṃ» ဟူသော သဒ္ဒကို တစ်ချက်သာ ထုတ်ဆိုခြင်းဖြင့် သူ့ကို မီးလောင်ပြာကျစေ하였다။

Verse 51

ततः प्रभृति सा देवी धूमावत्युच्यते भुवि । आराधिता स्वभक्तानां शत्रुवर्गनिकर्तिनी

ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုဒေဝီကို လောက၌ «ဓူမာဝတီ» ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူမကို ပူဇော်အာရాధနာပြုလျှင် မိမိ၏ ဘက္တများ၏ ရန်သူအစုအဝေးကို ဖြိုခွဲဖျက်ဆီးသူ ဖြစ်လာသည်။

Verse 52

धूम्राक्षे निहते देव्या वाहनेनातिकोपिना । चर्वितास्तद्गणास्सर्वेऽपलायन्तावशेषिताः

«ဓူမ္ရာက္ษ» ကို ဒေဝီက သတ်ဖြတ်ပြီးနောက်၊ သူမ၏ ယာဉ်တော်သည် အလွန်ဒေါသထွက်ကာ သူ၏ အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကို ကြိတ်ချေ၍ စားသောက်သွားသည်။ ကျန်ရစ်သူ အနည်းငယ်သာ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်하였다။

Verse 53

इत्थं देव्या हतं दैत्यं श्रुत्वा शुंभः प्रतापवान् । चकार बहुलं कोपं सन्दष्टोष्ठपुटद्वयः

နတ်မိခင်ဒေဝီက အဆုရကို ထိုသို့ သတ်ဖြတ်ပြီးကြောင်း ကြားသိသော် အင်အားကြီး သုမ္ဘဟာ ပြင်းထန်သော ဒေါသဖြင့် လက်လွှတ်မထားဘဲ နှုတ်ခမ်းနှစ်ဖက်ကို တင်းကျပ်စွာ ချုပ်ကပ်ခဲ့သည်။

Verse 54

चण्डं मुंडं रक्तबीजं प्रैषयत्क्रमतोऽ सुरान् । तेपि चाज्ञापिता दैत्या ययुर्यत्राम्बिका स्थिता

သူသည် အဆုရများကို အစဉ်လိုက် စေလွှတ်ခဲ့သည်—ချဏ္ဍ၊ မုဏ္ဍ၊ နှင့် ရက္တဘီဇ။ အမိန့်ခံရသော ဒೈတျများလည်း အမ္ဗိကာ တည်ရှိရာ အရပ်သို့ သွားကြသည်။

Verse 55

सिंहारूढा भगवतीमणिमादिभिराश्रिताम् । भासयंती दिशो भासा दृष्ट्वोचुर्द्दानवर्षभाः

ရတနာအလှဆင်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ စင်္ဟာပေါ်စီးနေသော ကောင်းကင်မယ်တော်ကို မြင်၍၊ သူမ၏ တောက်ပမှုက အရပ်အနှံ့ကို လင်းလက်စေသဖြင့် ဒါနဝတို့အထဲမှ အထူးထက်မြက်သူတို့က ပြောကြ၏။

Verse 56

हे देवि तरसा मूलं याहि शुंभनिशुंभयोः । अन्यथा घातयिष्यामः सगणां त्वां सवाहनाम्

“အို ဒေဝီ၊ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ရှုမ္ဘနှင့် နိရှုမ္ဘတို့ရှိရာ အမြစ်တိုင်အောင် ချက်ချင်း သွားလော့။ မဟုတ်လျှင် သင်ကို သင်၏အဖွဲ့အစည်းနှင့် သင်စီးသောယာဉ်တိရစ္ဆာန်ပါ အတူ သတ်မည်” ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 57

वृणीष्व तं पतिं वामे लोकपालादिभिः स्तुतम् । प्रपत्स्यसे महानंदं देवानामपि दुर्लभम्

အို နူးညံ့သိမ်မွေ့သူ၊ လောကပာလတို့နှင့် အခြားဒေဝတို့က ချီးမွမ်းသော ထိုအရှင်ကို သင်၏ခင်ပွန်းအဖြစ် ရွေးချယ်လော့။ ထိုအရှင်ထံ ခိုလှုံပါက ဒေဝတို့တောင် ရခဲသော မဟာအာနန္ဒကို သင်ရရှိမည်။

Verse 58

इत्युक्तमाकलय्याम्बा स्मयित्वा परमेश्वरी । उदाजहार सा देवी सूनृतं रसवद्वचः

ထိုသို့ ပြောဆိုသည်ကို နားလည်သဘောပေါက်သော မိခင် ဥမာ—အမြင့်မြတ်ဆုံး ဒေဝီ—သည် ပြုံး၍၊ ထိုဒေဝီက အမှန်တရားဖြစ်၍ ချိုမြိန်သန့်ရှင်းကာ ရသာပြည့်ဝသော စကားကို ဆိုလေ၏။

Verse 59

देव्युवाच । अद्वितीयो महेशानः परब्रह्म सदाशिवः । यत्तत्त्वन्न विदुर्वेदा विष्ण्वादीनां च का कथा

ဒေဝီက မိန့်တော်မူ၏ — «မဟေရှာန၊ စဒါရှီဝသည် ဒုတိယမရှိသော အထွတ်အမြတ် ပရဗြဟ္မန် ဖြစ်၏။ ဝေဒများပင် သူ၏ အမှန်တရားတတ္တဝကို မသိနိုင်သေးလျှင်၊ ဗိဿဏုနှင့် အခြားဒေဝတားတို့အကြောင်း မည်သို့ဆိုနိုင်မည်နည်း»

Verse 60

तस्याहं प्रकृतिः सक्ष्मा कथमन्यं पतिम्वृणे । सिंही कामातुरा नैव जम्बुकं वृणुते क्वचित्

“ကျွန်မသည် သူ၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့သော ပရကృతိ (အတွင်းစွမ်းအားနှင့် အဖော်) ဖြစ်သည်။ အခြားခင်ပွန်းကို မည်သို့ ရွေးနိုင်မည်နည်း။ ဆင်္ဟမ (ခြင်္သေ့မ) သည် ကာမတဏှာပြင်းထန်သော်လည်း မည်သည့်အခါမျှ ဂျမ္ဘုက (မြေခွေး) ကို မရွေးချယ်ပါ။”

Verse 61

करेणुर्गर्दभं नैव द्वीपिनी शशकं न वा । मृषा वदत भो दैत्यो मृत्युव्यालनियंत्रिताः

ဆင်မ (ကရေဏု) သည် မြင်းလား (ဂရ္ဒဘ) နှင့် မပေါင်းဖက်သကဲ့သို့၊ ကျားမ (ဒွီပိနီ) သည်လည်း ယုန် (ရှသက) နှင့် မပေါင်းဖက်ပါ။ ဟေ ဒိုင်တျာ၊ သင်သည် မုသာပြော၏—သင်၏စကားသည် သေမင်းမြွေ၏ ချုပ်ကိုင်ခြင်းအောက်တွင်ရှိ၍ အမှန်တရားအဖြစ် မတည်နိုင်။

Verse 62

यूयं प्रयात पातालं युध्यध्वं शक्तिरस्ति चेत् । इति क्रोधकरं वाक्यं श्रुत्वोचुस्ते परस्परम्

“သင်တို့ ပာတာလသို့ သွားကြ၍ တိုက်ခိုက်ကြ—တကယ် အင်အားရှိလျှင်!” ဟူသော ဒေါသထွက်စေသော စကားကို ကြားသော် သူတို့သည် အချင်းချင်း ဆွေးနွေးပြောဆိုကြ하였다။

Verse 63

अबलां मनसि ज्ञात्वा न हन्मो भवतीं वयम् । अथो स्थिरैहि पञ्चास्ये युद्धेच्छा मानसेऽस्ति चेत्

သင်သည် မိန်းမဖြစ်ကြောင်းကို စိတ်ထဲတွင် သိထားသဖြင့် (မထိုးမခတ်သင့်သူ) ငါတို့သည် သင့်ကို မသတ်မည်။ သို့ရာတွင် မျက်နှာငါးပါးရှင်၊ စစ်ပွဲလိုစိတ်သည် နှလုံးသား၌ တကယ်ကျန်နေသေးလျှင် တည်ငြိမ်ခိုင်မာစွာ ရပ်တည်လော့။

Verse 64

तेषामेवं विवदतां कलहः समवर्द्धत । ववृषु समरे बाणा उभयोर्द्दलयोश्शिताः

သူတို့သည် ထိုသို့ အငြင်းပွားနေစဉ် အငြင်းအခုံနှင့် ရန်ပွဲသည် တဖြည်းဖြည်း ကြီးထွားလာ၏။ ထို့နောက် စစ်မြေပြင်အလယ်၌ နှစ်ဖက်တပ်များမှ ထက်မြက်သော မြားများ မိုးကဲ့သို့ ရွာချလာ၏။

Verse 65

एवं तैः समरं कृत्वा लीलया परमेश्वरी । जघान चण्डमुण्डाभ्यां रक्तबीजं महासुरम्

ဤသို့ သူတို့နှင့် စစ်ပွဲဝင်ကာ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာဒေဝီသည် ကစားသကဲ့သို့ လီလာဖြင့်၊ ချဏ္ဍနှင့် မုဏ္ဍတို့အားဖြင့် မဟာအဆုရ ရက္တဘီဇကို သတ်ဖြတ်စေ하였다။

Verse 66

द्वेषबुद्धिं विधायापि त्रिदशस्थितयोऽप्यमी । अन्तेऽप्रापन्परं लोकं यंल्लोकं यान्ति तज्जनाः

ဤသူတို့သည် ဒေဝတားတို့အကြား တည်ရှိနေသော်လည်း မုန်းတီးစိတ်ကို မွေးမြူခဲ့ကြ၏။ သို့ရာတွင် အဆုံးတွင် သူတော်ကောင်းတို့ ရောက်သည့် အမြင့်မြတ်သော လောက—ထိုအထွဋ်အမြတ် နေရာသို့ပင် ရောက်ရှိကြသည်။

Frequently Asked Questions

Śumbha and Niśumbha subjugate the three worlds; the devas, afflicted, go to Himavat and invoke the Goddess through an extended hymn, initiating the narrative logic of divine intervention and restoration.

The multiplicity of names functions as a theological map: diverse iconographies are treated as convergent pointers to one supreme Śakti who is simultaneously cosmic function (creation–maintenance–dissolution) and ultimate reality (Vedānta-knowable Paramātman).

Durgā/Maheśānī/Śivā are foregrounded, with explicit invocation of Kālikā, Chinnamastā, Śrīvidyā, Bhuvaneśī, Bagalāmukhī, Dhūmāvatī, Tripurasundarī, Mātaṅgī, Ajitā, Vijayā, Maṅgalā, Ghorā, and Rudrāṇī.