Adhyaya 46
Uma SamhitaAdhyaya 4663 Verses

Mahiṣāsura’s Conquest of Svarga and the Devas’ Appeal to Śiva and Viṣṇu

ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ရှိသူတော်က ဒိုင်တျာမျိုးရိုးကို ပြောကြား၍ ရံဘ္ဟာသူရက အင်အားကြီး ဒာနဝ မဟိෂကို မွေးဖွားသည်ဟု ဆိုသည်။ မဟိෂသည် စစ်ပွဲတွင် ဒေဝတားတို့ကို အနိုင်ယူကာ စွဝဂ္ဂ၌ အာဏာကို လုယူပြီး အိန္ဒြာ၏ ထိုင်ခုံကို သိမ်းပိုက်သဖြင့် ကမ္ဘာလောက၏ စည်းကမ်းတရား ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားသည်။ အိန္ဒြာနှင့် ကောင်းကင်ဘုံအမှုထမ်းများစွာသည် အခွင့်အာဏာဆုံးရှုံးကာ လူ့လောကတွင် လှည့်လည်နေကြပြီး အဆုရက မိမိတို့၏ သတ်မှတ်ထားသော တာဝန်များကို အမိန့်ပေး၍ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ဖော်ပြကြသည်။ ဓမ္မတရားကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် သူတို့သည် ဘြဟ္မာထံ အားကိုးခိုလှုံပြီး ဘြဟ္မာက သူတို့ကို သင်္ကရ (ရှီဝ) နှင့် ကေရှဝ (ဗိဿနု) ထံသို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် ရှုံးနိမ့်မှုကို တင်ပြကာ ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် မဟိෂကို သတ်နိုင်မည့် နည်းလမ်း (ဝဓ-ဥပါယ) ကို ချက်ချင်း တောင်းခံကြသည်။ တောင်းပန်ချက်ကို ကြားသော် ဒာမောဒရ (ဗိဿနု) နှင့် စတီဣශ්ဝရ (ရှီဝ) တို့သည် ဓမ္မတရားအတွက် ပြင်းထန်သော ဒေါသတရား ပေါ်ထွန်းလာကာ ဝမ်းနည်းခြင်းမှ ဘုရားသခင်တို့၏ တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်မှုသို့ အခန်းကူးပြောင်းသွားသည်။ အနက်အားဖြင့် အဓ್ಯಾಯသည် အဓမ္မကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် ခိုလှုံခြင်း (śaraṇāgati) သည် မှန်ကန်သော လမ်းဖြစ်ကြောင်း၊ အင်အားသာမက ရှီဝ၏ အမြင့်ဆုံး အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီစွာ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းခြင်းဖြင့် လောကစည်းကမ်း ပြန်တည်နိုင်ကြောင်းကို ပြသသည်။

Shlokas

Verse 1

ऋषिरुवाच । आसीद्रंभासुरो नाम दैत्यवंशशिरोमणिः । तस्माज्जातो महातेजा महिषो नाम दानवः

ရိရှီက ပြောသည်— ရမ္ဘာဆုရ အမည်ရှိသော အဆုရတစ်ဦး ရှိခဲ့၏၊ ဒိုင်တျယဝంశ၏ ထိပ်တန်းရတနာ ဖြစ်၏။ ထိုသူမှ တေဇာကြီးမားသော ဒာနဝ မဟိရှ အမည်ရှိသူ မွေးဖွားလာ၏။

Verse 2

स संग्रामे सुरान्सर्वान्निर्जित्य दनुजाधिपः । चकार राज्यं स्वर्लोके महेन्द्रासनसंस्थितः

စစ်ပွဲ၌ နတ်တို့အားလုံးကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဒာနဝတို့၏ အရှင်သည် ကောင်းကင်လောက၌ပင် အင်ဒြာ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ် ထိုင်လျက် အာဏာတည်ထောင်하였다။

Verse 3

पराजितास्ततो देवा ब्रह्माणं शरणं ययुः । ब्रह्मापि तान्समादाय ययौ यत्र वृषाकपी

ထို့နောက် အရှုံးခံရသော နတ်တို့သည် ဘြဟ္မာထံ အားကိုးခိုလှုံရန် သွားကြ၏။ ဘြဟ္မာသည်လည်း သူတို့ကို စုစည်းကာ ဝೃષနှင့် ကပိ ရှိရာအရပ်သို့ သွား하였다။

Verse 4

तत्र गत्वा सुरास्सर्वे नत्वा शंकरकेशवौ । स्ववृत्तं कथायामासुर्यथावदनुपूर्वशः

ထိုနေရာသို့ ရောက်ကြသော နတ်တို့အားလုံးသည် သင်္ကရ (ရှီဝ) နှင့် ကေသဝ (ဗိဿနု) တို့ကို ဦးညွတ်ပူဇော်ကြ၏။ ထို့နောက် ဖြစ်ပွားသမျှကို အစဉ်လိုက် တိတိကျကျ ပြောကြား하였다။

Verse 5

भगवन्तौ वयं सर्वे महिषेण दुरात्मना । उज्जासिताश्च स्वर्लोकान्निर्जित्य समरांगणे

အို မြတ်နိုးအပ်သော အရှင်တော်တို့၊ မကောင်းသော မဟိရှသည် စစ်မြေပြင်၌ အနိုင်ယူပြီး ကောင်းကင်လောကမှ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို မောင်းထုတ်ကာ အာဏာကို အင်အားဖြင့် သိမ်းယူခဲ့ပါသည်။

Verse 6

भ्रमामो मर्त्यलोकेऽस्मिन्न लभेमहि शं क्वचित् । कां कां न दुर्दशां नीता देवा इन्द्रपुरोगमाः

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤမရဏလောက၌ လှည့်လည်နေကြသော်လည်း မည်သည့်နေရာတွင်မျှ ငြိမ်းချမ်းမှု မတွေ့ရ။ အင်ဒြာဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များသည် မည်သို့သော ဒုက္ခအခြေအနေများသို့ ကျရောက်ခဲ့ကြသနည်း။

Verse 7

सूर्याचन्द्रमसौ पाशी कुबेरो यम एव च । इन्द्राग्निवातगन्धर्वा विद्याधरसुचारणाः

နေမင်းနှင့် လမင်း၊ ပာရှီဝရုဏ (ကြိုးကွင်း၏ အရှင်)၊ ကုဗေရနှင့် ယမ၊ ထို့ပြင် အင်ဒြာ၊ အဂ္နိ၊ ဝါယု၊ ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ဝိဒ္ယာဓရများနှင့် မြတ်သော စာရဏများ—အားလုံးလည်း ထိုနေရာ၌ ပါဝင်ကြ၏။

Verse 8

एतेषामपरेषां च विधेयं कर्म सोसुरः । स्वयं करोति पापात्मा दैत्यपक्ष भयंकर

ဒိုင်တျယအဖွဲ့အတွက် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်သော ထိုပာပအတ္တမန် အသူရသည်၊ ဤသူတို့နှင့် အခြားသူတို့အတွက် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စများကို ကိုယ်တိုင် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိ၏။

Verse 9

तस्माच्छरणमापन्नान्देवान्नस्त्रातुमर्हथः । वधोपायं च तस्याशु चिन्तयेथां युवां प्रभू

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ ဒေဝတော်များသည် ခိုလှုံလာကြသဖြင့်၊ အင်အားကြီးသော အရှင်နှစ်ပါးသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကာကွယ်ပေးတော်မူကြပါ။ ထို့ပြင် ထိုသူကို သတ်ရန် နည်းလမ်းကိုလည်း အမြန် စဉ်းစားတော်မူကြပါ။

Verse 10

इति देववचः श्रुत्वा दामोदरसतीश्वरौ । चक्रतुः परमं कोपं रोषाघूर्णितलोचनौ

နတ်တို့၏စကားကို ထိုသို့ကြားပြီးနောက် ဒာမောဒရနှင့် စတီ၏အရှင်တို့သည် အလွန်ပြင်းထန်သော ဒေါသဖြင့် ဖမ်းဆီးခံရကာ မျက်လုံးများသည် ဒေါသကြောင့် လှည့်ဝဲလှုပ်ရှားနေ하였다။

Verse 11

ततोतिकोपपूर्णस्य विष्णोश्शंभोश्च वक्त्रतः । तथान्येषां च देवानां शरीरान्निर्गतं महः

ထို့နောက် ဗိဿနုနှင့် ရှမ္ဘုတို့သည် ပြင်းထန်သော ဒေါသဖြင့် ပြည့်နှက်လာသောအခါ၊ သူတို့၏ ပါးစပ်မှ မဟာတောက်ပမှုတစ်ရပ် ပေါက်ကွဲထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုနည်းတူ အခြားဒေဝတားတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှလည်း ထိုလောင်ကျွမ်းသော တေဇောရောင်ခြည် ထွက်ပေါ်လာ하였다။

Verse 12

अतीव महसः पुंजं ज्वलन्तं दशदिक्षु च । अपश्यंस्त्रिदशास्सर्वे दुर्गा ध्यानपरायणाः

နတ်အားလုံးသည် ဒిశတစ်ဆယ်လုံးသို့ ပျံ့နှံ့လောင်ကျွမ်းတောက်ပသော အလွန်တောက်ပသည့် အလင်းတန်းအစုကြီးကို မြင်ကြပြီး၊ ဒုರ್ಗာဒေဝီကို သမาธိဖြင့် အပြည့်အဝ အာရုံစိုက်နေကြ하였다။

Verse 13

सर्वदेवशरीरोत्थं तेजस्तदतिभीषणम् । संघीभूयाभवन्नारी साक्षान्महिषमर्दिनी

နတ်အားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာများမှ ထွက်ပေါ်လာသော အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် အလင်းတန်ခိုးသည် တစ်စုတစ်စည်းတည်း စုပေါင်းကာ မိန်းမတစ်ပါးအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားပြီး—ထင်ရှားစွာ မဟိဿမရ္ဒိနီ ဖြစ်လာ하였다။

Verse 14

शंभुतेजस उत्पन्नं मुखमस्याः सुभास्वरम् । याम्येन बाला अभवन्वैष्णवेन च बाहवः

သူမ၏ မျက်နှာတော်သည် ရွှင်လန်းတောက်ပ၍ မင်္ဂလာရှိကာ၊ သမ္ဘူ၏ သာသနာတန်ခိုးမှ ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ယာမ (တောင်ဘက်) ၏ အင်အားကြောင့် သူမ၏ နုပျိုသော ရုပ်သဏ္ဌာန် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ ဝိုင်ရှ္ဏဝ အင်အားကြောင့် လက်တော်များ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 15

चन्द्रमस्तेजसा तस्याः स्तनयुग्मं व्यजायत । मध्यमे न्द्रेण जंघोरू वारुणेन बभूवतुः

လ၏ တောက်ပမှုကြောင့် သူမ၏ နို့အုံနှစ်ဖက် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အိန္ဒြာ၏ အင်အားဖြင့် ကိုယ်အလယ်ပိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ ဝရုဏ၏ အင်အားဖြင့် ခြေတံနှင့် ပေါင်တို့ ပေါ်ထွန်းလာ하였다။

Verse 16

भूतेजसा नितंबोभूद्ब्राह्मेण चरणद्वयम् । आर्केण चरणांगुल्यः करांगुल्यश्च वासवात्

ဘူတ(ရှီဝ၏ ဓာတ်တန်ခိုး)၏ တေဇောအားဖြင့် တင်ပါး ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဗြဟ္မာ၏ တန်ခိုးဖြင့် ခြေထောက်နှစ်ဖက် ပေါ်ထွန်း၏။ နေ၏ တန်ခိုးဖြင့် ခြေချောင်းများ ဖန်ဆင်း၏။ ဝါသဝ(အိန္ဒြာ)၏ တန်ခိုးဖြင့် လက်ချောင်းများ ဖြစ်လာ၏။

Verse 17

कुबेरतेजसा नासा रदनाश्च प्रजापतेः । पावकीयेन नयनत्रयं सान्ध्येन भ्रूद्वयम्

ကူဗေရ၏ တေဇောအလင်းရောင်ဖြင့် နှာခေါင်းကို ဖန်ဆင်း၍၊ ပရာဇာပတိ၏ အာနုဘော်ဖြင့် သွားများကို ဖြစ်စေ하였다။ အဂ္နိ၏ မီးတေဇဖြင့် မျက်စိသုံးလုံးကို ရရှိ၍၊ သန္ဓျာ၏ အလင်းရောင်ဖြင့် မျက်ခုံးနှစ်ဖက်ကို ရရှိ하였다။

Verse 18

आनिलेन श्रवोद्वन्द्वं तथान्येषां स्वरोकसाम् । तेजसां संभवः पद्मालया सा परमेश्वरी

အာနိလ (လေ) ၏ အာနုဘော်ဖြင့် နားနှစ်ဖက်ကို ဖွဲ့စည်း၍၊ ထိုနည်းတူ အခြားအာရုံများနှင့် ၎င်းတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်များလည်း ဖြစ်ပေါ်လာ하였다။ မီးတत्त्वမှ ပဒ္မ၌ တည်နေသော ဒေဝီသက္တိ ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ထိုမဟာဒေဝီသည် ပရမေရှွရီ ဖြစ်သည်။

Verse 19

ततो निखिलदेवानां तेजोराशिसमुद्भवाम् । तामालोक्य सुरास्सर्वे परं हर्षं प्रपेदिरे

ထို့နောက် ဒေဝတားအားလုံး၏ တေဇောအလင်းရောင် စုပေါင်းမှုမှ ပေါ်ထွန်းလာသော မဟာဒေဝီကို မြင်ကြသော်၊ ဒေဝအားလုံးသည် အမြင့်ဆုံးသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းသို့ ရောက်ကြ하였다။

Verse 20

निरायुधां च तां दृष्ट्वा ब्रह्माद्यास्त्रिदिवेश्वराः । सायुधान्तां शिवां कर्तुं मनः सन्दधिरे सुराः

ရှီဝါဒေဝီသည် လက်နက်မရှိကြောင်း မြင်သော်၊ ဘြဟ္မာနှင့် သုံးလောက၏ အရှင်များဖြစ်သော ဒေဝတားတို့သည် စိတ်၌ တိုင်ပင်ဆုံးဖြတ်ကာ နាងကို လက်နက်တပ်ဆင်၍ စစ်အတွက် အဆင်သင့် ဖြစ်စေရန် ကြံစည်하였다။

Verse 21

ततः शूलं महेशानो महेशान्यै समर्पयत । चक्रं च कृष्णो भगवाञ्च्छंखं पाशं च पाशभृत

ထို့နောက် မဟေရှာန (သီဝဘုရား) သည် မဟေရှာနီ (ပါရဝတီ) ထံသို့ သုံးခွံလှံ (ตรีśūla) ကို ပူဇော်အပ်နှံတော်မူ၏။ ထို့ပြင် ဘဂဝန် ကృష్ణ သည် စက်ရ (চক্র) ကို ပေးတော်မူ၍၊ ပာရှကိုင်ရှင် (ဝရုဏ) သည် သင်္ခနှင့် ပာရှကိုလည်း ပေးတော်မူ၏။

Verse 22

शक्तिं हुताशनोऽयच्छन्मारुतश्चापमेव च । बाणपूर्णेषुधी चैव वज्रघण्टे शचीपतिः

အဂ္ဂိ (ဟုတားသန) သည် ရှက္တိ—လှံတံကို ပေးတော်မူ၍၊ ဝါယု (မာရုတ်) သည် မြားလက်နက်ဖြစ်သော လေးကို ပေးတော်မူ၏။ သချီ၏ အရှင် အိန္ဒြာသည် မြားပြည့်သော မြားအုံနှင့်အတူ ဝဇ္ရ (မိုးကြိုးလက်နက်) နှင့် ခေါင်းလောင်းကိုလည်း ပေးတော်မူ၏။

Verse 23

यमो ददौ कालदण्डमक्षमालां प्रजापतिः । ब्रह्मा कमण्डलुं प्रादाद्रोमरश्मीन्दिवाकरः

ယမမင်းသည် ကာလဒဏ္ဍ—အချိန်၏ တုတ်ကို ပေးတော်မူ၏။ ပရဇာပတိသည် အက္ခမာလာ—ဂျပမဏိကို ပေးတော်မူ၏။ ဘြဟ္မာသည် ကမဏ္ဍလု—ရေခွက်ကို ပေးတော်မူ၍၊ ဒိဝါကရ (နေမင်း) သည် ဆံပင်ကဲ့သို့သော ရောင်ခြည်တန်းများကို ချီးမြှင့်တော်မူ၏။

Verse 24

कालः खड्गन्ददौ तस्यै फलकं च समुज्वलम् । क्षीराब्धी रुचिरं हारमजरे च तथाम्बरे

ကာလသည် သူမအား ဓားနှင့် အလွန်တောက်ပသော ကာကွယ်ကွင်း (ဒိုင်း) ကို ပေးတော်မူ၏။ ထို့ပြင် နို့ပင်လယ် (ခ္ရှီရာဗ္ဓိ) သည် လှပသော လည်ဆွဲနှင့် မပျက်မယွင်းသော အဝတ်အစားများကိုလည်း ပူဇော်ပေးတော်မူ၏။

Verse 25

चूडामणिं कुण्डले च कटकानि तथैव च । अर्द्धचन्द्रं च केयूरान्नूपुरौ च मनोहरो

အလွန်စွဲမက်ဖွယ် မြင်ရသူဖြစ်၍—ခေါင်းပေါ်ရတနာ (ချူဍာမဏိ)၊ နားကပ်၊ လက်ကောက်များဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။ ထို့ပြင် ဦးခေါင်း၌ လဝက် (အර්ဓଚန္ဒ्र) ကို ဆောင်ထားပြီး၊ လက်မောင်းတန်ဆာ (ကေယူးရ) နှင့် ခြေကောက် (နူပုရ) လှပစွာကိုလည်း ဝတ်ဆင်ထား၏။

Verse 26

ग्रैवेयकमंगुलीषु समस्तास्वंगुलीयकम् । विश्वकर्मा च परशुं ददौ तस्यै मनोहरम्

သူမ၏ လက်ချောင်းများအားလုံးအတွက် လက်စွပ်များကို ပြုလုပ်ပေးခဲ့ပြီး လှပသော လည်ဆွဲတစ်ခုကိုလည်း ပြုလုပ်ပေးခဲ့သည်။ ဝိသကမ္မနတ်သားသည်လည်း သူမအား လှပသော ပုဆိန် (paraśu) တစ်လက်ကို ပေးသနားတော်မူခဲ့သည်။

Verse 27

अस्त्राण्यनेकानि तथाभेद्यं चैव तनुच्छदम् । सुरम्यसरसां मालां पङ्कजं चाम्बुधिर्ददौ

သမုဒ္ဒရာ (ရေတို့၏အရှင်) သည် အမျိုးမျိုးသော နတ်လက်နက်များ၊ ဖောက်ထွင်း၍မရသော ကိုယ်ထည်သံချပ်ကာ၊ လှပသော ကြာပန်းကုံးနှင့် ကြာပန်းတစ်ပွင့်တို့ကို ပေးသနားတော်မူခဲ့သည်။

Verse 28

ददौ सिंहं च हिमवान्रत्नानि विविधानि च । सुरया पूरितं पात्रं कुबेरोऽस्यै समर्पयत्

ဟိမဝန္တာသည် ခြင်္သေ့တစ်ကောင်နှင့် အမျိုးမျိုးသော အဖိုးတန်ကျောက်မျက်ရတနာများကို ဆက်သခဲ့သည်။ ကုဝေရနတ်မင်းသည်လည်း သူမအား သုရာ (အရက်) ဖြင့် ပြည့်နေသော အိုးတစ်လုံးကို ဆက်သခဲ့သည်။

Verse 29

शेषश्च भोगिनां नेता विचित्रर चनाञ्चितम् । ददौ तस्यै नागहारं नानास्त्रमणिगुंफितम्

နဂါးမျိုး၏ အထွဋ်အမြတ်ခေါင်းဆောင် သေရှသည်၊ အံ့ဩဖွယ်လက်ရာဖြင့် အလှဆင်ကာ မဏိရတနာများကို အမျိုးမျိုးသော အာယုဓများကဲ့သို့ စီကုံးချည်နှောင်ထားသော နဂါးလည်ဆွဲကို၊ သီဝ၏ သန့်ရှင်းသော အာဝါသ၌ အမြဲဂုဏ်ပြုခံရသော မဟာမိခင်တော်ထံ အရိုအသေဖြင့် ဆက်ကပ်လေ၏။

Verse 30

एतैश्चान्यैस्सुरैर्देवी भूषणैरायुधैस्तथा । सत्कृतोच्चैर्ननादासौ साट्टहासं पुनःपुनः

ဤအလှဆင်တန်ဆာများနှင့် အာယုဓများဖြင့်သာမက အခြားသော နတ်များကပါ အထူးဂုဏ်ပြုဆက်ကပ်ကြသဖြင့်၊ အရိုအသေခံရသော ဒေဝီသည် မိုးကြိုးသံကဲ့သို့ အောင်မြင်သံလွင်သော အတ္တဟာသကို ထပ်ခါထပ်ခါ အမြင့်သံဖြင့် ဟိန်းဟောက်လေ၏။

Verse 31

तस्या भीषणनादेन पूरिता च नभःस्थली । प्रतिशब्दो महानासीच्चुक्षुभे भुवनत्रयम्

သူမ၏ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟိန်းသံကြောင့် ကောင်းကင်အနှံ့ ပြည့်နှက်သွား၏။ ပြန်လှန်သံကြီး ထွက်ပေါ်လာပြီး လောကသုံးပါး တုန်လှုပ်သွား၏။

Verse 32

चेलुः समुद्राश्चत्वारो वसुधा च चचाल ह । जयशब्दस्ततो देवैरकारि महिषार्दितैः

ထို့နောက် သမုဒ္ဒရာလေးစင်းလုံး လှိုင်းထန်ကာ မြေကြီးတစ်လုံးလုံးလည်း တုန်လှုပ်သွား၏။ ထိုအခါ မဟိෂာသုရ၏ နှိပ်စက်မှုခံရသော ဒေဝတားတို့က «အောင်မြင်ပါစေ» ဟု အောင်ပွဲသံကြီးကို ကြွေးကြော်ကြ၏။

Verse 33

ततोऽम्बिकां परां शक्तिं महालक्ष्मीस्वरूपिणीम् । तुष्टुवुस्ते सुरास्सर्वे भक्तिगद्गदया गिरा

ထို့နောက် မဟာလက္ခမီ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ထင်ရှားသော အမြင့်မြတ်ဆုံး သက္တိ အမ္ဗိကာကို ဒေဝတားအားလုံးက ဘက္တိကြောင့် အသံတုန်ယိမ်းကာ ချီးမွမ်းသီဆိုကြ၏။

Verse 34

लोकं संक्षुब्धमालोक्य देवतापरिपन्थिनः । सन्नद्धसैनिकास्ते च समुत्तस्थुरुदायुधाः

လောကများ တုန်လှုပ်ရှုပ်ထွေးနေသည်ကို မြင်သဖြင့် ဒေဝတားတို့၏ ရန်သူများသည် စစ်တပ်အပြည့်အစုံ လက်နက်တပ်ဆင်ကာ ချက်ချင်း ထ၍ လက်နက်များကို မြှောက်ကာ တိုက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ကြ၏။

Verse 35

महिषोऽपि च तं शब्दमभ्यधावद्रुषान्वितः । स ददर्श ततो देवीं व्याप्तलोकत्रयां रुचा

ဒေါသထွက်သော မဟိෂာသုရလည်း ထိုအသံဆီသို့ အလျင်အမြန် ပြေးသွား၏။ ထို့နောက် လောကသုံးပါးလုံးကို တောက်ပသော ရောင်ခြည်ဖြင့် ပြန့်နှံ့နေသည့် ဒေဝီကို သူမြင်တွေ့၏။

Verse 36

एतस्मिन्नन्तरे तत्र महिषासुरपालिताः । समाजग्मुर्महावीराः कोटिशो धृतहेतयः

ထိုအချိန်အတွင်း၌ ထိုနေရာတည်းမှာပင် မဟိသာသုရ၏ အုပ်ထိန်းအမိန့်အောက်ရှိ သတ္တိကြီးသူရဲကောင်းများသည် ကောဋိပေါင်းများစွာဖြင့် ရောက်လာကြ၍ လက်နက်များကို အဆင်သင့် ကိုင်ဆောင်ထားကြသည်။

Verse 37

चिक्षुरश्चामरोदग्रौ करालोद्धतबाष्कलाः । ताम्रोग्रास्योग्रवीर्याश्च बिडालोऽन्धक एव च

«သူတို့အနက် စိက္ရှုရ၊ ထို့ပြင် အာမရနှင့် ဥဒဂ္ရ၊ ကရာလ၊ ဥဒ္ဓတနှင့် ဘာෂ္ကလ၊ တာမ္ရ၊ ဥဂ္ရာသျနှင့် ဥဂ္ရဝီရျ၊ ထို့အပြင် ဘိဍာလနှင့် အန္ဓကတို့လည်း ပါဝင်ကြသည်»။

Verse 38

दुर्धरो दुर्मुखश्चैव त्रिनेत्रश्च महाहनुः । एते चान्ये च बहवः शूरा युद्धविशा रदाः

«ဒုရ္ဓရ၊ ဒုရ္မုခ၊ တြိနေတ্ৰ၊ မဟာဟနု—ဤသူတို့နှင့် အခြားများစွာသောသူရဲကောင်းများသည် စစ်ပညာ၌ ကျွမ်းကျင်၍ အတွေ့အကြုံပြည့်ဝသော သတ္တိရှင်များ ဖြစ်ကြသည်»။

Verse 39

युयुधुः समरे देव्या सह शस्त्रास्त्रपारगाः । इत्थं कालो व्यतीयाय युध्यतोर्भीषणस्तयोः

သူတို့သည် လက်နက်နှင့် ပစ်လက်နက်တို့၌ ကျွမ်းကျင်၍ ဒေဝီမယ်တော်နှင့်အတူ စစ်မြေပြင်၌ တိုက်ခိုက်ကြ၏။ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် တိုက်ပွဲကြီးတွင် ထိုနှစ်ဦး တိုက်နေစဉ် ကာလသည်လည်း ကုန်လွန်သွား၏။

Verse 40

अरिवर्गकरक्षिप्ता नानाशस्त्रास्त्रराशयः । महामायाप्रभावेण विफला अभवन् क्षणात्

ရန်သူအုပ်စု၏ လက်မှ ပစ်ချလိုက်သော အမျိုးမျိုးသော လက်နက်နှင့် ပစ်လက်နက်တို့၏ အစုအဝေးများသည် မဟာမာယာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ခဏချင်းပင် အကျိုးမဲ့သွားကြ၏။

Verse 41

ततो जघान सा देवी चिक्षुरप्रमुखानरीन् । सगणान्गदया बाणैः शूलशक्तिपरश्वधैः

ထို့နောက် ထိုဒေဝီသည် ရန်သူစစ်သည်များ—စိက္ခူရနှင့် အခြားသူများ—ကို သူတို့၏ တပ်ဖွဲ့များနှင့်တကွ ဂဒါ၊ မြား၊ တြိရှူလ၊ လှံနှင့် ပုဆိန်တို့ဖြင့် ထိုးနှက်သတ်ဖြတ်လေ၏။

Verse 42

एवं स्वीयेषु सैन्येषु हतेषु महिषासुरः । देवीनिःश्वाससंभूतान्भावयामास तान्गणान्

ဤသို့ သူ၏ တပ်ဖွဲ့များ သတ်ဖြတ်ခံရသောအခါ မဟိသာသုရသည် ဒေဝီ၏ အသက်ရှူမှ ထွက်ပေါ်လာသော အဖွဲ့အစုများကို စုစည်းကာ စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်လေ၏။

Verse 43

अताडयत्सरैः काश्चित्काश्चिच्छृङ्गद्वयेन च । लांगूलेन च तुण्डेन भिनत्ति स्म मुहुर्मुहुः

သူသည် အချို့ကို မြားဖြင့် ထိုးနှက်၍၊ အချို့ကို ချိုနှစ်ချောင်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ကာ၊ ထပ်ခါထပ်ခါ အမြီးနှင့် ပါးစပ်(နှာခေါင်း)ဖြင့် တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးလေ၏။

Verse 44

इत्थं देवीगणा न्हत्वाभ्यधावत्सोऽसुराधिपः । सिंहं मारयितुन्देव्यास्ततोऽसौ कुपिताऽभवत्

ဤသို့ နတ်မ၏အဖွဲ့များကို သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် အဆုရတို့၏အရှင်သည် ရှေ့သို့ အလျင်အမြန် ပြေးဝင်လာ၏။ နတ်မ၏ ခြင်္သေ့ကို သတ်ရန် ရည်ရွယ်ကာ ထို့နောက် အလွန်ဒေါသထွက်လာ၏။

Verse 45

कोपात्सोपि महावीर्यः खुरकुट्टितभूतलः । शृङ्गाभ्यां शैलमुत्पाट्य चिक्षेप प्रणनाद च

ထို့နောက် ဒေါသကြောင့် အင်အားကြီးမားသော သူရဲကောင်းသည် ခြေခွာများဖြင့် မြေပြင်ကို ခြစ်ကာ ဖောက်ခွဲလှန်လှော၏။ ထို့ပြင် ချိုနှစ်ချောင်းဖြင့် တောင်တစ်လုံးကို ဆွဲထုတ်ကာ ပစ်ချပြီး အော်ဟစ်မြည်ဟည်းလေ၏။

Verse 46

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां महिषासुरवधोपाख्याने महालक्ष्म्यवतारवर्णनं नाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» အတွင်း၊ ပဉ္စမစာအုပ် «ဥမာသံဟိတာ» တွင်၊ မဟိသာသူရ သတ်ဖြတ်ခြင်းဆိုင်ရာ အုပ်ပုဒ်ရင်းအတွင်းရှိ «မဟာလက္ခမီ အဝတာရ ဖော်ပြချက်» ဟူသော အမည်ရှိ အခန်း ၄၆ သည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 47

शृंगभिन्नाः पयोवाहाः खण्डं खण्डमयासिषुः । लांगूलेनाहतश्चाब्धिर्विष्वगुद्वेलमस्पदत्

ချိုရည်စီးကြောင်းများသည် ချိုင့်များကြောင့် ခွဲကွဲသွား၍ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ကြေကွဲသွားသည်။ ပင်လယ်လည်း အမြီးဖြင့် ထိုးနှက်ခံရသဖြင့် အရပ်ရပ်သို့ လှိုင်းထ၍ မိမိကန့်သတ်ကို ကျော်လွန်ကာ တက်ကြွလာသည်။

Verse 48

एवं क्रुद्धं समालोक्य महिषासुरमम्बिका । विदधे तद्वधोपायं देवानामभयंकरी

ဤသို့ ဒေါသပြင်းထန်နေသော မဟိရှာသူရကို မြင်သော် အမ္ဗိကာ—ဒေဝတို့အား အဘယပေးသော မဟာဒေဝီ—သည် သူ့ကို သတ်ဖျက်ရန် နည်းလမ်းကို စီမံတော်မူ၏။

Verse 49

ततः पाशं समुत्थाय क्षिप्त्वा तस्योपरी श्वरी । बबन्ध महिषं सोऽपि रूपन्तत्याज माहिषम्

ထို့နောက် အရှွရီ မဟာဒေဝီသည် ထတက်၍ မိမိ၏ ပာရှ (ကြိုးကွင်း) ကို မြှောက်ကာ သူ့အပေါ်သို့ ပစ်ချတော်မူ၏။ ထိုကြိုးဖြင့် မဟိရှဒေမုန်ကို ချည်နှောင်ပြီး၊ သူလည်း မဟိရှ(ကျွဲ)ရုပ်ကို စွန့်လွှတ်၏။

Verse 50

ततः सिंहो बभूवाशु मायावी तच्छिरोम्बिका । यावद्भिनत्ति तावत्स खङ्गपाणिर्बभूव ह

ထို့နောက် မာယာဖြင့် သူသည် ချက်ချင်း ခြင်္သေ့ဖြစ်လာပြီး အမ္ဗိကာသည် ၎င်း၏ ခေါင်းကို ထိုးခတ်၏။ သို့သော် သူမက ခွဲဖျက်နေသမျှကာလပတ်လုံး သူသည် လက်၌ ဓားကိုင်လျက် ထပ်မံ ပေါ်ထွန်းလာနေ၏။

Verse 51

सचर्म्मासिकरं तं च देवी बाणैरताडयत् । ततो गजवपुर्भूत्वा सिंहं चिच्छेद शुण्डया

နတ်မသည် အရေပြားဝတ်ဆင်၍ ကြမ်းတမ်းသော ထိုခြင်္သေ့ကို မြားများဖြင့် ထိုးခတ်၏။ ထို့နောက် သူမသည် ဆင်ရုပ်သဏ္ဍာန်ယူကာ နှာမောင်းဖြင့် ခြင်္သေ့ကို ခွဲဖြတ်ဖျက်ဆီးလိုက်၏။

Verse 52

ततोऽस्य च करं देवी चकर्त स्वमहासिना । अधारि च पुना रूपं स्वकीयं तेन रक्षसा

ထို့နောက် ဒေဝီမယ်တော်သည် မဟာဓားဖြင့် သူ၏လက်ကို ဖြတ်တောက်လေ၏။ ထိုရက္ခသသည် ထိုခဏတွင်ပင် မိမိ၏ မူလရုပ်သို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 53

तदैव क्षोभयामास त्रैलोक्यं सचराचरम् । ततः क्रुद्धा महामाया चण्डिका मानविक्रमा

ထိုခဏတည်းကပင် သူမသည် လှုပ်ရှားသမျှ မလှုပ်ရှားသမျှ အပါအဝင် တြိလောကလုံးကို တုန်လှုပ်စေ၏။ ထို့နောက် လူတို့ထက် အင်အားကြီးမားသော မဟာမာယာ ချဏ္ဍိကာသည် ဒေါသထွက်လာလေ၏။

Verse 54

पपौ पुनःपुनः पानं जहासोद्भ्रान्तलोचना । जगर्ज चासुरः सोऽपि बलवीर्यमदो द्धतः

သူသည် မူးယစ်စေသော သောက်ရည်ကို ထပ်ခါထပ်ခါ သောက်လေ၏။ မျက်လုံးများ မောဟဖြင့် လှည့်လည်ကာ အော်ဟစ်ရယ်မောလေ၏။ ထိုအဆုရလည်း အင်အားနှင့် သူရဲကောင်းမှု၏ မာနကြီးမား၍ ကြမ်းတမ်းစွာ ဟိန်းဟောက်လေ၏။

Verse 55

तस्या उपरि चिक्षेप शैलानुत्पाट्य सोऽसुरः । सा च बाणावलीघातैश्चूर्णयामास सत्वरम्

ထိုအဆုရသည် တောင်တန်းများကို အမြစ်မှ ဆွဲထုတ်ကာ သူမအပေါ်သို့ ပစ်ချလေ၏။ သို့သော် သူမသည် မြန်ဆန်သော မြားမိုးဖြင့် ထိုးနှက်ကာ အလျင်အမြန် အမှုန့်အဖြစ် ချေမွလေ၏။

Verse 56

वारुणीमद्रसं जातमुखरागाऽऽकुलेन्द्रिया । प्रोवाच परमेशानी मेघगंभीरया गिरा

ဝါရုဏီဟုခေါ်သော မူးယစ်ရည်ကို သောက်ပြီးနောက် သူမ၏ မျက်နှာသည် နီမြန်းလာကာ အာရုံများ လှုပ်ရှားတက်ကြွလေ၏။ ထိုအခါ ပရမေရှာနီ (ပါရဝတီ) သည် မိုးတိမ်မိုးကြိုးကဲ့သို့ နက်ရှိုင်းသော အသံဖြင့် မိန့်တော်မူလေ၏။

Verse 57

देव्युवाच । रे मूढ रे हतप्रज्ञ व्यर्थ किं कुरुषे हठम् । न मदग्रेऽसुराः केपि स्थास्नवो जगतीत्रये

နတ်မယ်က မိန့်တော်မူသည်— «ဟေ့ မိုက်မဲသူ၊ ဉာဏ်ပျက်သူ၊ အကျိုးမဲ့သော ခေါင်းမာမှုကို အဘယ်ကြောင့် ဆက်လက်ပြုနေသနည်း။ ငါ့ရှေ့တွင် သုံးလောကလုံး၌ အသူရတို့ တစ်ယောက်မျှ မရပ်တည်နိုင်»။

Verse 58

ऋषि रुवाच । एकमाभाष्य कूर्दित्वा देवी सर्वकलामयी । पदाक्रम्यासुरं कण्ठे शूलेनोग्रेण साऽभिनत्

ရသီက မိန့်သည်— «တစ်ခွန်းတည်းဖြင့် ပြောဆိုပြီးနောက်၊ အနုပညာနှင့် အာနုဘော်အားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသော နတ်မယ်သည် ခုန်ထွက်လာ၍ အသူရကို ခြေဖြင့်နှိပ်ချကာ ကြမ်းတမ်းသော သုံးခွားလှံဖြင့် လည်ချောင်းကို ထိုးဖောက်၍ ထွင်းထုတ်လေ၏»။

Verse 59

ततस्तच्चरणाक्रान्तस्स स्वकीयमुखात्ततः । अर्द्धनिष्क्रान्त एवासीद्देव्या वीर्येण संवृतः

ထို့နောက် သူမ၏ခြေတော်ဖြင့် ဖိနှိပ်ခံရသဖြင့် သူသည် မိမိ၏ခံတွင်းထဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ သူသည် နတ်ဘုရားမ၏ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ခံထားရပြီး တစ်ဝက်သာ ထွက်ပေါ်လာတော့သည်။

Verse 60

अर्द्धनिष्क्रान्त एवासौ युध्यमानो महाधमः । महासिना शिरो भित्त्वा न्यपाति धरणीतले

ထိုယုတ်မာသောသူသည် တစ်ဝက်သာ ထွက်ပေါ်လာသော်လည်း တိုက်ပွဲတွင် ရုန်းကန်နေဆဲဖြစ်ရာ၊ သူ၏ဦးခေါင်းသည် ဓားကြီးဖြင့် အပိုင်းပိုင်းကွဲသွားကာ မြေပြင်ပေါ်သို့ လဲကျသွားလေသည်။

Verse 61

हाहाशब्दं समुच्चार्य्यावाङ्मुखास्तद्गणास्ततः । पलायन्त रणाद्भीतास्त्राहित्राहीति वादिनः

“ဟာ! ဟာ!” ဟု အော်ဟစ်ကာ ထိုနောက်လိုက်များသည် မျက်နှာကို အောက်သို့ငုံ့ကာ တိုက်ပွဲကို ကြောက်လန့်၍ “ကယ်တော်မူပါ! ကယ်တော်မူပါ!” ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ အော်ဟစ်ရင်း စစ်မြေပြင်မှ ထွက်ပြေးသွားကြသည်။

Verse 62

तुष्टुवुश्च तदा देवीमिन्द्राद्याः सकलाः सुराः । गन्धर्वा गीतमुच्चेरुर्ननृतुर्नर्तकीजनाः

ထိုအခါ အိန္ဒြာတို့အပါအဝင် နတ်ဘုရားအားလုံးသည် ဒေဝီမယ်တော်ကို ချီးမွမ်းတော်မူကြ၏။ ဂန္ဓဗ္ဗတို့သည် အောင်ပွဲသီချင်းများကို သီဆိုကြ၍ ကောင်းကင်နတ်မိန်းမရံတို့သည် ကပြဖျော်ဖြေကြ၏။

Verse 63

एवन्ते कथितो राजन्महालक्ष्म्याः समुद्भवः । सरस्वत्यास्तथोत्पत्तिं शृणु सुस्थेन चेतसा

ဤသို့ဖြင့် မင်းကြီးရေ၊ မဟာလက္ခမီ၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို သင်အား ပြောကြားပြီးပြီ။ ယခုတော့ စိတ်တည်ငြိမ်၍ တည်ကြည်သော စိတ်ဖြင့် စရஸဝတီ၏ မွေးဖွားပေါ်ပေါက်ခြင်းကိုလည်း နားထောင်လော့။

Frequently Asked Questions

It presents Mahiṣāsura’s rise and conquest: after defeating the devas and occupying Indra’s seat in Svarga, the devas seek Brahmā’s help and collectively petition Śiva and Viṣṇu for protection and a means to slay (vadha-upāya) the asura.

Śaraṇāgati is portrayed as a metaphysical re-alignment: when delegated cosmic powers fail, the devas return to the supreme source. The narrative teaches that order is restored by re-anchoring authority in Śiva (with Viṣṇu as cooperative power), not merely by political or martial force.

The chapter foregrounds Śiva as Śaṃkara and Satīśvara (the Lord associated with Satī/Śakti) and Viṣṇu as Keśava/Dāmodara; Gaurī/Umā is not yet the narrative focus in the sampled verses, but the Śiva–Śakti frame is signaled through the epithet Satīśvara.