Dehāśucitā-vicāraḥ (Inquiry into the Impurity of the Body)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास महाबुद्धे देहस्याशुचितां मुने । महत्त्वं च स्वभावस्य समासात्कथयाम्यहम्

သနတ်ကုမာရက ပြောသည်—အို ဗျာသ မဟာဗုဒ္ဓ၊ အို မုနိ၊ နားထောင်လော့။ ကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်ရှိသော မသန့်ရှင်းမှုနှင့် သဘာဝ (svabhāva) ၏ အရေးကြီးမှုကို ငါ အကျဉ်းချုပ် ပြောမည်။

Verse 2

शुक्रशोणितसंयोगाद्देहस्संजायते यतः । नित्यं विण्मूत्रसंपूर्णस्तेनायमशुचिस्स्मृतः

ကိုယ်ခန္ဓာသည် သုတ်ရည်နှင့် သွေး၏ ပေါင်းစည်းမှုမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အမြဲတမ်း အညစ်အကြေး (ဝမ်းနှင့် ဆီး) ဖြင့် ပြည့်နေသဖြင့် ဤကိုယ်ခန္ဓာကို မသန့်ရှင်းဟု မှတ်ယူကြသည်။ ရှైవဉာဏ်အမြင်အရ ဤသိမြင်မှုသည် ဝိရာဂကို ပေါက်ဖွားစေ၍ ပျက်စီးလွယ်သော ကိုယ်ခန္ဓာပေါ်က ကပ်ငြိမ်းမှုကို လှည့်ဖယ်ကာ မောက္ခပေးတော်မူသော သန့်ရှင်းသည့် ပတိ—သခင်ရှီဝထံသို့ ရှာဖွေသူကို ဦးတည်စေသည်။

Verse 3

यथांतर्विष्ठया पूर्णश्शुचिमान्न बहिर्घटः । शोध्यमानो हि देहोऽयं तेनायमशुचिस्ततः

အပြင်ဘက်က သန့်သလို မြင်ရသော်လည်း အတွင်းမှာ အညစ်အကြေးဖြင့် ပြည့်နေပါက အိုးသည် တကယ်မသန့်ရှင်းသကဲ့သို့၊ ဤကိုယ်ခန္ဓာလည်း အမြဲသန့်စင်ရသောကြောင့် သဘာဝအားဖြင့် မသန့်ရှင်းသည်။

Verse 4

संप्राप्यातिपवित्राणि पंचगव्यहवींषि चा । अशुचित्वं क्षणाद्यांति किमन्यदशुचिस्ततः

အလွန်သန့်စင်စေသော ပစ္စည်းများ—ပဉ္စဂဗျ (pañcagavya) နှင့် အဘိသေကပြုထားသော ဟဝီ (ပူဇာအဟုတိ) တို့ကို ထိတွေ့လျှင် မသန့်ရှင်းမှုသည် ခဏချင်း ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့နောက် မသန့်ရှင်းမှုအခြားမည်သည့်အရာက ကျန်နိုင်မည်နည်း။

Verse 5

हृद्यान्यप्यन्नपानानि यं प्राप्य सुरभीणि च । अशुचित्वं प्रयांत्याशु किमन्यदशुचिस्ततः

နှလုံးပျော်စေသော အစားအစာနှင့် သောက်စရာများ၊ မွှေးကြိုင်သော အရာများပင် သူနှင့် ထိတွေ့သွားလျှင် ချက်ချင်း မသန့်ရှင်း ဖြစ်သွားသည်။ ထို့ကြောင့် သူမသန့်ရှင်းကြောင်း အခြားသက်သေ ဘာလိုသေးသနည်း။

Verse 6

हे जनाः किन्न पश्यंति यन्निर्याति दिनेदिने । स्वदेहात्कश्मलं पूतिस्तदाधारः कथं शुचिः

အို လူတို့၊ နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်သွားသောအရာကို မမြင်ကြသလော။ ကိုယ်ခန္ဓာမှ မသန့်ရှင်းမှုနှင့် အနံ့ဆိုးသည် အစဉ်ထွက်ပေါ်နေရာ၊ ထိုအထောက်အထားဖြစ်သော ကိုယ်ခန္ဓာကို ဘယ်လို သန့်ရှင်းတယ်လို့ ခေါ်နိုင်မလဲ။

Verse 7

देहस्संशोध्यमानोऽपि पंचगव्यकुशांबुभिः । घृष्यमाण इवांगारो निर्मलत्वं न गच्छति

ကိုယ်ခန္ဓာကို ပဉ္စဂဝျ (pañcagavya) နှင့် ကုရှမြက်ဖြင့် သန့်စင်ထားသော ရေတို့ဖြင့် သန့်စင်နေသော်လည်း အမှန်တကယ် သန့်ရှင်းမှုကို မရောက်နိုင်ပါ—မီးခဲကို ပွတ်တိုက်သော်လည်း အပြစ်ကင်းစင်သကဲ့သို့ မဖြူစင်နိုင်သကဲ့သို့။

Verse 8

स्रोतांसि यस्य सततं प्रभवंति गिरेरिव । कफमूत्रपुरीषाद्यैस्स देहश्शुध्यते कथम्

တောင်မှရေစီးကဲ့သို့ အမြဲမပြတ် ထွက်ပေါ်နေသော ကိုယ်ခန္ဓာ၏ စီးကြောင်းများသည် ချွဲ၊ ဆီး၊ မစင် စသဖြင့် ထွက်လာသော်၊ ထိုကိုယ်ခန္ဓာသည် မည်သို့ပင် သန့်ရှင်းနိုင်မည်နည်း။

Verse 9

सर्वाशुचिनिधानस्य शरीरस्य न विद्यते । शुचिरेकः प्रदेशोऽपि विण्मूत्रस्य दृतेरिव

အညစ်အကြေးအမျိုးမျိုး၏ အိမ်ရာဖြစ်သော ဤကိုယ်ခန္ဓာ၌ တကယ်သန့်ရှင်းသော နေရာတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတောင် မရှိ၊ မစင်နှင့် ဆီးဖြင့် ပြည့်နေသော အရေထုပ်ကဲ့သို့ပင်။

Verse 10

सृष्ट्वात्मदेहस्रोतांसि मृत्तोयैः शोध्यते करः । तथाप्यशुचिभांडस्य न विभ्रश्यति किं करः

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ လမ်းကြောင်းနှင့် အပေါက်များကို ဖြစ်စေပြီးနောက်၊ လက်ကို မြေနှင့် ရေဖြင့် သန့်စင်နိုင်သော်လည်း၊ အညစ်အကြေးပါသော အိုးခွက်ကို ကိုင်တွယ်ခဲ့လျှင် ထိုအညစ်အကြေး၏ အလိမ်းအကျန်သည် လက်ပေါ် မကပ်ကျန်သေးဘူးလား။

Verse 11

कायस्सुगंधधूपाद्यैर्य न्नेनापि सुसंस्कृतः । न जहाति स्वभावं स श्वपुच्छमिव नामितम्

ကိုယ်ခန္ဓာကို အနံ့သာ၊ မီးခိုးသာ စသဖြင့် သေချာစွာ ပြုပြင်သန့်စင်ထားသော်လည်း၊ မူလသဘာဝကို မစွန့်လွှတ်နိုင်၊ ဖိ၍ ဖြောင့်ထားသော်လည်း မဖြောင့်တည်နိုင်သော ခွေးအမြီးကဲ့သို့ပင်။

Verse 12

यथा जात्यैव कृष्णोर्थः शुक्लस्स्यान्न ह्युपायतः । संशोद्ध्यमानापि तथा भवेन्मूर्तिर्न निर्मला

သဘာဝအရ မည်းနက်သောအရာသည် မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ ဖြူစင်မလာနိုင်သကဲ့သို့၊ ပင်ကိုယ်အားဖြင့် မစင်ကြယ်သော ရုပ်ခန္ဓာသည်လည်း အကြိမ်ကြိမ် ဆေးကြောသော်လည်း အမှန်တကယ် စင်ကြယ်ခြင်းမရှိပေ။

Verse 13

जिघ्रन्नपि स्वदुर्गंधं पश्यन्नपि स्वकं मलम् । न विरज्येत लोकोऽयं पीडयन्नपि नासिकाम्

မိမိ၏ ပုပ်စပ်သောအနံ့ကို နံသော်လည်းကောင်း၊ မိမိ၏ ညစ်ညမ်းမှုကို မြင်သော်လည်းကောင်း၊ နှာခေါင်းကို ပင်ပန်းစေကာမူ ဤလောကသည် ငြီးငွေ့ခြင်းမရှိပေ။ ဤသည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် မောဟဖုံးလွှမ်းမှုပင် ဖြစ်၏။

Verse 14

अहो मोहस्य माहात्म्यं येनेदं छादितं जगत् । शीघ्रं पश्यन्स्वकं दोषं कायस्य न विरज्यते

အို... မောဟ၏ စွမ်းအားသည် ကြီးမားလှပေစွ၊ ၎င်းသည် ဤလောကတစ်ခုလုံးကို ဖုံးလွှမ်းထား၏။ မိမိခန္ဓာကိုယ်၏ အပြစ်ကို လျင်မြန်စွာ မြင်သော်လည်း၊ ထိုခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ချက်ချင်း ငြီးငွေ့ခြင်း မရှိနိုင်ပေ။

Verse 15

स्वदेहस्य विगंधेन न विरज्येत यो नरः । विरागकारणं तस्य किमेतदुपदिश्यते

မိမိကိုယ်ခန္ဓာ၏ အနံ့ဆိုးနှင့် မသန့်ရှင်းမှုကြောင့်တောင် မဝိရာဂ (ကာမကပ်ငြိမ်း) မဖြစ်နိုင်သူကို ဤသင်ခန်းစာဖြင့် ခွဲခွာခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဘာဖြစ်လို့ ထပ်မံညွှန်ပြနိုင်မည်နည်း။

Verse 16

सर्वस्यैव जगन्मध्ये देह एवाशुचिर्भवेत् । तन्मलावयवस्पर्शाच्छुचिरप्यशुचिर्भवेत्

ဤလောကအတွင်း လူတိုင်းအတွက် မသန့်ရှင်းသောအရာမှာ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုတည်းပင် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အညစ်အကြေးအစိတ်အပိုင်းများနှင့် အညစ်ရည်များကို ထိတွေ့လျှင် သန့်ရှင်းသူတောင် မသန့်ရှင်းဖြစ်လာသည်။

Verse 17

गंधलेपापनोदार्थ शौचं देहस्य कीर्तितम् । द्वयस्यापगमाच्छुद्धिश्शुद्धस्पर्शाद्विशुध्यति

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ သန့်ရှင်းမှု (śauca) ဟူသည်မှာ အနံ့ဆိုးနှင့် လိမ်းကပ်ညစ်ညမ်းမှုတို့ကို ဖယ်ရှားပေးသော အရာဟု သင်ကြားထားသည်။ ထိုနှစ်ပါး ပျောက်ကွယ်သော် သန့်ရှင်းမှု ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ သန့်ရှင်းသော အရာနှင့် ထိတွေ့ခြင်းအားဖြင့် ပိုမိုပြည့်စုံစွာ သန့်စင်လာသည်။

Verse 18

गंगातोयेन सर्वेण मृद्भारैः पर्वतोपमैः । आमृत्योराचरेच्छौचं भावदुष्टो न शुध्यति

ဂင်္ဂါမြစ်၏ ရေအားလုံးဖြင့် ရေချိုးကာ၊ တောင်တန်းတမျှ မြေမှုန့်အစုကြီးများဖြင့် ကိုယ်ကိုလိမ်းပတ်သော်လည်း၊ သေဆုံးချိန်တိုင်အောင် အပြင်ပိုင်း သန့်စင်မှုများကို ဆက်လက်ကျင့်သော်လည်း—အတွင်းစိတ်သဘောထား ပျက်စီးနေသူသည် မသန့်စင်နိုင်။

Verse 19

तीर्थस्नानैस्तपोभिर्वा दुष्टात्मा नैव शुध्यति । श्वदृतिः क्षालिता तीर्थे किं शुद्धिमधिगच्छति

တီရ္ထ (tīrtha) များတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ တပ (tapas) အကျင့်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ စိတ်ညစ်သောသူသည် လုံးဝ မသန့်စင်နိုင်။ ခွေးအရေကို သန့်မြတ်ရာနေရာတွင် ဆေးကြောလျှင် အမှန်တကယ် ဘာသန့်ရှင်းမှုကို ရနိုင်မည်နည်း။

Verse 20

अंतर्भावप्रदुष्टस्य विशतोऽपि हुताशनम् । न स्वर्गो नापवर्गश्च देहनिर्दहनं परम्

အတွင်းစိတ်သဘောထား ပျက်စီးနေသူအတွက် သန့်မြတ်သော မီးယဇ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်သော်လည်း ကောင်းကင်ဘုံလည်း မရ၊ မောက္ခလည်း မရ; အမြင့်ဆုံးသော လောင်ကျွမ်းခြင်း—ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီးခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

Verse 21

सर्वेण गांगेन जलेन सम्यङ् मृत्पर्वतेनाप्यथ भावदुष्टः । आजन्मनः स्नानपरो मनुष्यो न शुध्यतीत्येव वयं वदामः

ကျွန်ုပ်တို့က ဆိုကြသည်မှာ—အတွင်းစိတ်သဘောထား ပျက်စီးနေသူသည် မသန့်စင်နိုင်။ ဂင်္ဂါ၏ ရေအားလုံးဖြင့် စနစ်တကျ ရေချိုးသော်လည်းကောင်း၊ သန့်မြတ်သော တောင်တန်းများ၏ သန့်စင်မြေဖြင့်လည်းကောင်း၊ မွေးကတည်းက ရေချိုးခြင်းကို အလွန်အမင်း အလေးထားနေသော်လည်း မသန့်စင်နိုင်ဟုသာ ဖြစ်သည်။

Verse 22

प्रज्वाल्य वह्निं घृततैलसिक्तं प्रदक्षिणावर्तशिखं महांतम् । प्रविश्य दग्धस्त्वपि भावदुष्टो न धर्ममाप्नोति फलं न चान्यत

ဃိ (Ghee) နှင့် ဆီတို့ဖြင့် လောင်စာကျွေးထားသော၊ လက်ယာရစ် လှည့်ပတ်နေသော မီးတောက်ကြီးကို မွှေး၍ ထိုမီးထဲသို့ ဝင်ရောက် လောင်ကျွမ်းစေကာမူ၊ စိတ်စေတနာ မစင်ကြယ်ပါက မည်သည့်တရားနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ အကျိုးကျေးဇူးကိုမျှ မရရှိနိုင်ပေ။

Verse 23

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां संसारचिकित्सायां देहा शुचित्वबाल्याद्यवस्थादुःखवर्णनं नाम त्रयोविंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိသျှီဝမဟာပုရာဏ၊ ပဉ္စမတွဲ၊ ဥမာသံဟိတာ၊ "သံသာရစိကိစ္ဆာ (သံသရာရောဂါကုထုံး)" ဟုခေါ်သော ကဏ္ဍတွင် "ခန္ဓာကိုယ်၏ စင်ကြယ်ခြင်း၊ မစင်ကြယ်ခြင်းနှင့် ကလေးဘဝမှစ၍ အခြားသော ဘဝအဆင့်ဆင့်တို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆင်းရဲဒုက္ခများအကြောင်း ဖော်ပြချက်" ဟု အမည်ရသော အခန်း (၂၃) ပြီးဆုံးပါပြီ။

Verse 24

भावशुद्धिः परं शौचं प्रमाणे सर्वकर्मसु । अन्यथाऽऽलिंग्यते कांता भावेन दुहितान्यथा

စိတ်စေတနာ စင်ကြယ်ခြင်းသည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော စင်ကြယ်ခြင်းဖြစ်၏။ အမှုကိစ္စ အလုံးစုံတို့တွင် ၎င်းသည်သာလျှင် စစ်မှန်သော စံနှုန်းဖြစ်၏။ သို့မဟုတ်ပါက မှားယွင်းသော စိတ်ထားကြောင့် မိမိ၏ ချစ်သူကို သမီးကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ သမီးကို ချစ်သူကဲ့သို့လည်းကောင်း ပွေ့ဖက်မိပေလိမ့်မည်။

Verse 25

मनसो भिद्यते वृत्तिरभिन्नेष्वपि वस्तुषु । अन्यथैव सुतं नारी चिन्तयत्यन्यथा पतिम्

အရာဝတ္ထုတို့သည် အနှစ်သာရအားဖြင့် တူညီနေစေကာမူ စိတ်၏ သိမြင်ပုံမှာ ကွဲပြားသွား၏။ ထို့ကြောင့် အမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် သူမ၏သားကို တစ်မျိုး၊ သူမ၏ခင်ပွန်းကို တစ်မျိုး စဉ်းစားတွေးတောတတ်၏။ အကြောင်းမှာ စိတ်သည် ဆက်ဆံရေးတစ်ခုစီကို ကွဲပြားစွာ အရောင်ဆိုးထားသောကြောင့် ဖြစ်၏။

Verse 26

पश्यध्वमस्य भावस्य महाभाग्यमशेषतः । परिष्वक्तोपि यन्नार्य्या भावहीनं न कामयेत्

ဤ «ဘဝ» (bhāva) ၏ မဟာကံကောင်းကြီးမြတ်မှုကို အပြည့်အဝ ကြည့်ရှုလော့။ ပွေ့ဖက်ထားသော်လည်း စိတ်နှလုံးခံစားမှုမရှိသော ယောက်ျားကို မိန်းမသည် မလိုလားတတ်—ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သော ဘဝ သည် အရေးကြီးလှ၏။

Verse 27

नाद्याद्विविधमन्नाद्यं भक्ष्याणि सुरभीणि च । यदि चिंतां समाधत्ते चित्ते कामादिषु त्रिषु

စိတ်သည် ကာမတို့ကဲ့သို့ အတွင်းအညစ်အကြေး သုံးပါးအပေါ် အတွေးအခေါ်တင်ထားလျှင်၊ အမျိုးနှစ်ပါးသော အစာတို့ကိုလည်း မစားသင့်၊ မွှေးကြိုင်သော အရသာရှိသည့် အစားအစာများကိုလည်း မသုံးဆောင်သင့်။

Verse 28

गृह्यते तेन भावेन नरो भावाद्विमुच्यते । भावतश्शुचि शुद्धात्मा स्वर्गं मोक्षं च विंदति

လူသည် မိမိလက်ခံထားသော «ဘဝ» (bhāva) ကြောင့် ချည်နှောင်ခံရသကဲ့သို့၊ ထိုဘဝကြောင့်ပင် လွတ်မြောက်လည်း ရနိုင်သည်။ ဘဝကို သန့်ရှင်းစွာ ပြုစုပျိုးထောင်လျှင် အတွင်းစိတ် သန့်စင်၍ ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခ (mokṣa) ကိုလည်း ရရှိသည်။

Verse 29

भावेनैकात्मशुद्धात्मा दहञ्जुह्वन्स्तुवन्मृतः । ज्ञानावाप्तेरवाप्याशु लोकान्सुबहुयाजिनाम्

ဘဝတရားနှင့် ဘက္တိဖြင့် တစ်ချက်တည်းအာရုံစိုက်ကာ အတွင်းစိတ်သန့်စင်ပြီး၊ မီးပူဇော်ခြင်း၊ ဟောမအပူဇော်ခြင်းနှင့် သီဝကို ချီးမွမ်းခြင်းတို့ဖြင့် သန့်ရှင်းသော ကర్మများကို ဆောင်ရွက်သည်။ သေဆုံးသော်လည်း အမှန်တရား၏ ဉာဏ်ကို လျင်မြန်စွာ ရရှိကာ ယဇ်များစွာ ပြုလုပ်သူတို့၏ မြင့်မြတ်သော လောကများသို့ ရောက်သည်။

Verse 30

ज्ञानामलांभसा पुंसां सद्वैराग्यमृदा पुनः । अविद्यारागविण्मूत्रलेपगंधविशोधनम्

ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါတို့အတွက် စစ်မှန်သောဉာဏ်၏ သန့်ရှင်းသောရေတော်နှင့် တည်ကြည်သောဝိရာဂျ္ယ၏ သန့်စင်မြေတော်သည် အဝိဇ္ဇာနှင့် ရာဂတို့၏ အညစ်အကြေးနှင့် အနံ့ဆိုးကို ကိုယ်ပေါ်က မစင်နှင့် ဆီးကပ်သကဲ့သို့ လုံးဝဆေးကြောပယ်ရှားသည်။

Verse 31

एवमेतच्छरीरं हि निसर्गादशुचि स्मृतम् । त्वङ्मात्रसारं निःसारं कदलीसारसन्निभम्

ဤသို့ဖြစ်၍ ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် သဘာဝအရ မသန့်ရှင်းဟု မှတ်ယူကြ၏။ အရေပြားသာ အနှစ်သာရကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အမှန်တကယ် အနှစ်မရှိဘဲ ငှက်ပျောပင်၏ အတွင်းသားကဲ့သို့ ဖြစ်၏။

Verse 32

ज्ञात्वैवं दोषवद्देहं यः प्राज्ञश्शिथिलो भवेत् । देह भोगोद्भवाद्भावाच्छमचित्तः प्रसन्नधीः

ဤသို့ ခန္ဓာကိုယ်သည် ချို့ယွင်းမှုရှိကြောင်း သိမြင်သော ပညာရှိသည် ကပ်ငြိမှုမှ လျော့ပါးသွားသည်။ ခံစားချက်အမျိုးမျိုးသည် ခန္ဓာကိုယ်၏ အာရုံခံစားမှုမှ ပေါ်လာကြောင်း မြင်သဖြင့် စိတ်ငြိမ်းချမ်း၍ ဉာဏ်သဘော ကြည်လင်လာသည်။

Verse 33

सोऽतिक्रामति संसारं जीवन्मुक्तः प्रजायते । संसारं कदलीसारदृढग्राह्यवतिष्ठते

သူသည် သံသရာကို ကျော်လွန်၍ ကိုယ်ရှိနေစဉ်ပင် လွတ်မြောက်သူ (jīvanmukta) ဖြစ်လာသည်။ သူ့အတွက် လောကဓာတ်၏ လည်ပတ်မှုသည် ကိုင်တွယ်နိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အနှစ်သာရမရှိ—ငှက်ပျောပင်၏ အတွင်းသားကဲ့သို့ အပြင်ပန်းသာ တင်းမာသည်။

Verse 34

एवमेतन्महाकष्टं जन्म दुःखं प्रकीर्तितम् । पुंसामज्ञानदोषेण नानाकार्मवशेन च

ဤသို့ပင် “မွေးဖွားခြင်း” ဟုခေါ်သော အလွန်ပြင်းထန်သော ဒုက္ခကို ကြေညာထားသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့အတွက် အဝိဇ္ဇာ၏ အပြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကမ္မအမျိုးမျိုး၏ အာဏာအောက်တွင်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 35

श्लोकार्धेन तु वक्ष्यामि यदुक्तं ग्रन्थकोटिभिः । ममेति परमं दुःखं न ममेति परं सुखम्

ကျမ်းပေါင်း ကုဋေများစွာတွင် ဆိုထားသမျှကို ငါသည် စာပိုဒ်တစ်ဝက်ဖြင့် ပြောမည်။ “ငါ့ဟာ” ဟူသော အယူသည် အကြီးဆုံး ဒုက္ခ၊ “ငါ့ဟာ မဟုတ်” ဟူသော အယူသည် အမြင့်ဆုံး သုခ ဖြစ်သည်။

Verse 36

बहवोपीह राजानः परं लोक मितो गताः । निर्ममत्वसमेतास्तु बद्धाश्शतसहस्रशः

ဤလောက၌ ရာဇာများစွာလည်း အထက်လောကသို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။ သို့ရာတွင် ပိုင်ဆိုင်မှုမကပ်သော မမတတ်မှုရှိသော်လည်း ရာထောင်သိန်းချီဖြင့် ချည်နှောင်နေဆဲဖြစ်၏။

Verse 37

गर्भस्थस्य स्मृतिर्यासीत्सा च तस्य प्रणश्यति । संमूर्छितेन दुःखेन योनियन्त्रनिपीडनात्

ဝမ်းအတွင်းနေစဉ် သတ္တဝါ၌ ရှိခဲ့သော မှတ်ဉာဏ်သည်လည်း ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ဒုက္ခကြီးစွာဖြင့် မူးမောလှုပ်ရှားလာသောအခါ မွေးဖွားလမ်းကြောင်း၏ ဖိနှိပ်ကန့်သတ်မှုကြောင့် ကြိတ်နှိပ်ခံရပြီး ယခင်မှတ်မိမှု ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 38

बाह्येन वायुना वास्य मोहसङ्गेन देहिनः । स्पृष्टमात्रेण घोरेण ज्वरस्समुपजायते

ကိုယ်ရှိသတ္တဝါအတွက် ပြင်ပလေကြောင့် အသက်လေ (ပရာဏ) လှုပ်ရှားပျက်ကွက်၍ မောဟနှင့် ရောယှက်သွားလျှင်၊ ထိုကြောက်မက်ဖွယ် ထိတွေ့မှုသာဖြင့်ပင် ဖျားနာမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 39

तेन ज्वारेण महता सम्मोहश्च प्रजायते । सम्मूढस्य स्मृतिभ्रंशश्शीघ्रं संजायते पुनः

ထိုဖျားနာမှုကြီးမှ မောဟလည်း ပေါ်ပေါက်လာ၏။ ထိုသို့ မူးမောရှုပ်ထွေးသူ၌ မှတ်ဉာဏ်ပျက်စီးခြင်းသည် လျင်မြန်စွာ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 40

स्मृतिभ्रंशात्ततस्तस्य स्मृतिर्न्नोऽपूर्वकर्मणः । रतिः संजायते तूर्णं जन्तोस्तत्रैव जन्मनि

ထို့နောက် မှတ်ဉာဏ်ပျက်စီးခြင်းကြောင့် ထိုသတ္တဝါ၌ ယခင်ဘဝက ပြုခဲ့သော ကံအလုပ်များကို သတိမရတော့ပေ။ သို့ရာတွင် ထိုဘဝတစ်ဘဝတည်း၌ပင် လိုလားတပ်မက်မှုနှင့် ကပ်ငြိမှုတို့သည် လျင်မြန်စွာ ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 41

रक्तो मूढश्च लोकोऽयं न कार्य्ये सम्प्रवर्तते । न चात्मानं विजानाति न परं न च दैवतम्

ဤလောကသည် ရာဂနှင့် မောဟကြောင့် ကပ်လျက် မိုက်မဲသဖြင့် လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်သော ကိစ္စ၌ မှန်ကန်စွာ မတက်ကြွ; ကိုယ့်အတ္တကိုလည်း မသိ၊ အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကိုလည်း မသိ၊ ဘုရားသခင်တော်ကိုလည်း မသိ။

Verse 42

न शृणोति परं श्रेयस्सति कर्णेऽपि सन्मुने । न पश्यति परं श्रेयस्सति चक्षुषि तत्क्षमे

အို သာသနာတော်မြတ် မုနိရေ၊ နားရှိသော်လည်း အမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို အမှန်တကယ် မကြားနိုင်; မြင်နိုင်သော မျက်စိရှိသော်လည်း ထိုအမြင့်ဆုံး ကောင်းကျိုးကို အမှန်တကယ် မမြင်နိုင်။

Verse 43

समे पथि शनैर्गच्छन् स्खलतीव पदेपदे । सत्यां बुद्धौ न जानाति बोध्यमानो बुधैरपि

လမ်းပြေပြစ်ပေါ်တွင် ဖြည်းဖြည်းလျှောက်သော်လည်း ခြေလှမ်းတိုင်းတွင် လဲကျသကဲ့သို့ ဖြစ်၏; ပညာရှိတို့က သင်ကြားပေးသော်လည်း အမှန်တရားကို မသိမြင်နိုင်၊ အကြောင်းမှာ ဉာဏ်သည် မှန်ကန်သော ခွဲခြားသိမြင်မှု၌ မတည်မြဲသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 44

संसारे क्लिश्यते तेन गर्भलोभवशानुगः । गर्भस्मृतेन पापेन समुज्झितमतिः पुमान्

ထို့ကြောင့် သံသရာ၌ ယောက်ျားသည် ဒုက္ခခံရ၏—ကိုယ်ခန္ဓာယူလိုမှုနှင့် မွေးဖွားလိုမှု၏ လောဘတဏှာအောက်တွင် လိုက်ပါနေသောကြောင့်။ ဝမ်းအပေါ် စွဲလမ်းသတိရခြင်းဟူသော အပြစ်ကြောင့် ဉာဏ်ပညာ ပျက်ကွက်၍ မိုက်မဲသွား၏။

Verse 45

इत्थं महत्परं दिव्यं शास्त्रमुक्तं शिवेन तु । तपसः कथनार्थाय स्वर्गमोक्षप्रसाधनम्

ဤသို့ အလွန်မြတ်၍ ဒိဗ္ဗသဘောရှိသော ဤသတ်တရားကို သခင်ရှီဝက တပဿ (tapas) ၏ စည်းကမ်းကို ရှင်းလင်းရန် မိန့်ကြားတော်မူ၏။ ၎င်းသည် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခ (mokṣa) သို့ ရောက်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်သည်။

Verse 46

ये सत्यस्मिच्छिवे ज्ञाने सर्वकामार्थ साधने । न कुर्वन्त्यात्मनः श्रेयस्तदत्र महदद्भुतम्

သီဝ၏ အမှန်တရားသိမြင်မှု—တရားသော ဆန္ဒနှင့် လူ့ရည်မှန်းချက်အားလုံးကို ပြည့်စုံစေနိုင်သော ဉာဏ်—ရှိနေသော်လည်း မိမိ၏ အမြင့်ဆုံးကောင်းကျိုးကို မလိုက်လျှောက်သူတို့ကို ဤနေရာ၌ အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကြီးဟု ဆိုရမည်။

Verse 47

अव्यक्तेन्द्रियवृत्तित्वाद्बाल्ये दुःखं महत्पुनः । इच्छन्नपि न शक्नोति वक्तुं कर्त्तुं प्रतिक्रियाम्

ကလေးဘဝတွင် အင်္ဒြိယတို့၏ လှုပ်ရှားမှု မထင်ရှားသေးသဖြင့် ထိုအချိန်၌လည်း ဒုက္ခကြီးစွာ ရှိသည်။ လိုချင်သော်လည်း ပြောဆိုရန်၊ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်ရန် မစွမ်းနိုင်။

Verse 48

दंतोत्थाने महद्दुःखमल्पेन व्याधिना तथा । बालरोगैश्च विविधै पीडा बालग्रहैरपि

သွားထွက်ချိန်တွင် ဒုက္ခကြီးစွာ ရှိသည်။ နည်းနည်းသော နာမကျန်းမှုတောင် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်။ ကလေးသည် ကလေးရောဂါ အမျိုးမျိုးကြောင့်လည်းကောင်း၊ «ဘားလဂြဟ» ဟုခေါ်သော ဖမ်းဆီးနှောင့်ယှက်သည့် သက်ရောက်မှုများကြောင့်လည်းကောင်း ပင်ပန်းနာကျင်ရသည်။

Verse 49

क्वचित्क्षुत्तृट्परीतांगः क्वचित्तिष्ठति संरटन् । विण्मूत्रभक्षणाद्यं च मोहाद्बालस्समाचरेत्

တခါတရံ ဆာလောင်ခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာပင်ပန်းကာ လှည့်လည်သွားလာတတ်သည်။ တခါတရံ နေရာတစ်ခု၌ ရပ်ကာ ဒုက္ခဖြင့် အော်ဟစ်ငိုကြွေးတတ်သည်။ မောဟကြောင့် ကလေးစိတ်ရှိသူသည် အညစ်အကြေးဖြစ်သော ဝမ်းနှင့် ဆီးကို စားသောက်ခြင်းကဲ့သို့ မကောင်းသော အပြုအမူများကိုပင် လုပ်မိနိုင်သည်။

Verse 50

कौमारे कर्णपीडायां मातापित्रोश्च साधनः । अक्षराध्ययनाद्यैश्च नानादुःखं प्रवर्तते

ကလေးဘဝ၌ နားကိုဖောက်၍ နာကျင်ရသကဲ့သို့၊ မိဘတို့၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းခြင်းကိုခံရသကဲ့သို့၊ အက္ခရာသင်ယူခြင်းနှင့် အခြားသင်တန်းများကြောင့်လည်း ကိုယ်ရှိသတ္တဝါ၌ ဒုက္ခမျိုးစုံ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 51

बाल्ये दुःखमतीत्यैव पश्यन्नपि विमूढधीः । न कुर्वीतात्मनः श्रेयस्तदत्र महदद्भुतम्

ကလေးဘဝ၏ ဒုက္ခများကို ကျော်လွန်ပြီးသားဖြစ်သော်လည်း၊ အမှန်တရားကို မြင်နေရသော်လည်း၊ စိတ်ဉာဏ်မိုက်မဲသူသည် မိမိအတ္တမန်အတွက် အကျိုးရှိရာကို မလုပ်ဆောင်သေး—ဤနေရာ၌ အံ့ဩဖွယ်ကြီးတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 52

प्रवृत्तेन्द्रियवृत्तित्वात्कामरोगप्रपीडनात् । तदप्राप्ते तु सततं कुतस्सौख्यं तु यौवने

အာရုံများသည် အပြင်ဘက်သို့ အမြဲတမ်း လှုပ်ရှားသွားခြင်းကြောင့်၊ ကာမ(တဏ္ဟာ) ရောဂါ၏ ဖိစီးနှိပ်စက်မှုကြောင့်၊ လိုချင်သည့်အရာ မရသော် အမြဲတမ်း စိတ်လှုပ်ရှားပူပန်နေသည်—ထို့ကြောင့် ယောဝနဘဝ၌ ဘယ်မှာပင် သုခရှိမည်နည်း။

Verse 53

ईर्ष्यया च महद्दुःखं मोहाद्रक्तस्य तस्य च । नेत्रस्य कुपितस्येव त्यागी दुःखाय केवलम्

မနာလိုမှု(ဣရ္ရှျာ) ကြောင့် ဒုက္ခကြီး ပေါ်ပေါက်သည်။ မောဟနှင့် ကပ်လျက်မှုကြောင့် စိတ်ညစ်ပတ်နေသူအတွက်တော့ စွန့်လွှတ်ခြင်းသည် ဒုက္ခသာ ဖြစ်လာသည်—ရောင်ရမ်း၍ ဒေါသထွက်နေသော မျက်စိကဲ့သို့ပင်။

Verse 54

न रात्रौ विंदते निद्रां कामाग्निपरिवेदितः । दिवापि च कुतस्सौख्यमर्थोपार्जनचिंतया

ကာမ(တဏ္ဟာ) မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းနေရသူသည် ညအခါ အိပ်မပျော်နိုင်။ နေ့ခင်းတွင်လည်း ငွေကြေးရှာဖွေရေး စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် နှိပ်စက်ခံရသဖြင့် သုခသည် ဘယ်ကလာမည်နည်း။

Verse 55

स्त्रीष्वध्यासितचित्तस्य ये पुंसः शुक्रबिन्दवः । ते सुखाय न मन्यन्ते स्वेदजा इव ते तथा

မိန်းမတို့အပေါ် စိတ်ကပ်လျက်ရှိသော ယောက်ျား၏ အလိုတဏှာကြောင့် ထွက်ပေါ်လာသော သုက်ရည်အမှုန်များကို စစ်မှန်သော သုခဟု မယူဆကြ; ထိုအရာတို့သည် ချွေးမှ မွေးဖွားသကဲ့သို့ အနိမ့်အကျ၊ ခဏတာသာ ဖြစ်၏။

Verse 56

कृमिभिस्तुद्यमानस्य कुष्ठिनो वानरस्य च । कंडूयनाभितापेन यद्भवेत्स्त्रिषु तद्विदः

ပညာရှိတို့သည် သိကြသည်—ကူဋ္ဌရောဂါရှိသော မျောက်တစ်ကောင်ကို ပိုးကောင်များ ကိုက်စား၍ မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်နာကျင်ခြင်းနှင့် ယားယံခြင်း ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့သော ဒုက္ခမျိုးသည် မိန်းမတို့အတွင်း၌လည်း ပေါ်ပေါက်တတ်သည်ဟု။

Verse 57

यादृशं मन्यते सौख्यं गंडे पूतिविनिर्गमात् । तादृशं स्त्रीषु मन्तव्यं नाधिकं तासु विद्यते

အနာဖုမှ အညစ်အကြေးနံ့ဆိုး ထွက်ယိုသွားရာ၌ လူက စိတ်ကူးယဉ်သည့် သက်သာမှုမျိုးရှိသကဲ့သို့၊ မိန်းမတို့၌ ဆိုသည့် သာယာမှုကိုလည်း ထိုမျိုးတူဟု မှတ်ယူရမည်။ ကာမအာရုံအရာဝတ္ထုအဖြစ် ထိုထက်မြင့်သည့် အရာ မရှိ။

Verse 58

विण्मूत्रस्य समुत्सर्गात्सुखं भवति यादृशम् । तादृशं स्त्रीषु विज्ञेयं मूढैः कल्पितमन्यथा

အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို ထုတ်လွှတ်ရာမှ ဖြစ်ပေါ်သည့် သက်သာမှုမျိုးရှိသကဲ့သို့၊ မိန်းမတို့နှင့် ကာမလွန်ကျူးရာ၌လည်း ထိုမျိုးတူသော သက်သာမှုသာ ဖြစ်သည်ဟု သိမှတ်လော့။ မိုက်မဲသူတို့သာ အခြားတစ်မျိုးဟု စိတ်ကူးယဉ်ကြသည်။

Verse 59

नारीष्ववस्तुभूतासु सर्वदोषाश्रयासु वा । नाणुमात्रं सुखं तासु कथितं पंचचूडया

ပဉ္စချူဍာက ကြေညာသည်—“အရာမရှိသကဲ့သို့ဖြစ်၍ အပြစ်အနာအဆာ အားလုံး၏ အခြေရာဖြစ်သော မိန်းမတို့၌ စစ်မှန်သော သုခသည် အဏုတစ်စိတ်မျှပင် မရှိ” ဟု။

Verse 60

सम्माननावमानाभ्यां वियोगेनेष्टसंगमात् । यौवनं जरया ग्रस्तं क्व सौख्यमनुपद्रवम्

ဂုဏ်တင်ခြင်းနှင့် အရှက်ခွဲခြင်းတို့ကြောင့်လည်း၊ ချစ်သူ၏အပေါင်းအသင်းမှ ခွဲခွာရခြင်းကြောင့်လည်း၊ ယောဝနတောင် အိုမင်းခြင်းက ဖမ်းဆီးသွားသဖြင့်—ဤလောက၌ အနှောင့်အယှက်ကင်းသော ပျော်ရွှင်မှုသည် ဘယ်မှာရှိနည်း? ထို့ကြောင့် ပြောင်းလဲမှုကင်းသော သခင် ရှီဝ၏ မလှုပ်မရှား အားကိုးရာကို ရှာဖွေရမည်။

Verse 61

वलीपलितखालित्यैश्शिथिलिकृतविग्रहम् । सर्वक्रियास्वशक्तिं च जरया जर्जरीकृतम्

အရေးအကြောင်း၊ ဆံပင်ဖြူခြင်း၊ ခေါင်းပြောင်ခြင်းတို့ကြောင့် ကိုယ်ခန္ဓာသည် လျော့နည်းပျော့ပြောင်းလာသည်။ အိုမင်းခြင်းကြောင့် လုပ်ဆောင်မှုတိုင်းတွင် အင်အားမရှိဘဲ ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 62

स्त्रीपुंसयौवनं हृद्यमन्योऽन्यस्य प्रियं पुरा । तदेव जरयाग्रस्तमनयोरपि न प्रियम्

အတိတ်ကာလတွင် မိန်းမနှင့် ယောက်ျား၏ ယောဝနသည် နှလုံးသားကို ပျော်ရွှင်စေ၍ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ချစ်ခင်ကြသည်။ သို့သော် ထိုယောဝနပင် အိုမင်းခြင်းက ဖမ်းဆီးသွားသောအခါ နှစ်ဦးစလုံးအတွက် မနှစ်သက်ဖွယ် ဖြစ်လာသည်။

Verse 63

अपूर्ववत्स्वमात्मानं जरया परिवर्तितम् । यः पश्यन्नपि रज्येत कोऽन्यस्तस्मादचेतनः

ကိုယ့်ကိုယ်ကို အိုမင်းခြင်းကြောင့် ပြောင်းလဲသွား၍ ယခင်ကဲ့သို့ မဟုတ်တော့သည်ကို မြင်လျက်ပင်၊ တစ်ယောက်က ဆက်လက် တွယ်တာနေသေးလျှင် ထိုသူထက် မသိမသာသူ ဘယ်သူရှိမည်နည်း။

Verse 64

जराभिभूतः पुरुषः पुत्रीपुत्रादिबांधवैः । आसक्तत्वाद्दुराधर्षैर्भृत्यैश्च परिभूयते

အိုမင်းခြင်းက လွှမ်းမိုးသွားသော ယောက်ျားတစ်ဦးကို သမီး၊ သား၊ မြေးစသည့် ဆွေမျိုးများက မထင်မရှား ပြုကြသည်။ ထို့ပြင် သူ၏ တွယ်တာမှုကြောင့် ယခင်က တားဆီးရန် ခက်ခဲခဲ့သော အစေခံများကပင် အရှက်ခွဲနှိမ့်ချကြသည်။

Verse 65

धर्ममर्थं च कामं वा मोक्षं वातिजरातुरः । अशक्तस्साधितुं तस्माद्युवा धर्मं समाचरेत्

အလွန်အိုမင်း၍ နာကျင်ပင်ပန်းသူသည် ဓမ္မ၊ အတ္ထ၊ ကာမ သို့မဟုတ် မောက္ခကိုပင် ပြီးမြောက်အောင် မဆောင်ရွက်နိုင်တော့သည်။ ထို့ကြောင့် လူငယ်အရွယ်ရှိစဉ် ဓမ္မကို စေတနာထက်သန်စွာ ကျင့်သုံးရမည်။