Garbha-sthiti, Deha-pariṇāma, and Vairāgya-upadeśa (Embryonic Condition, Bodily Transformation, and Instruction in Detachment)

Verse 1

व्यास उवाच । विधिं तात वदेदानीं जीव जन्मविधानतः । गर्भे स्थितिं च तस्यापि वैराग्यार्थं मुनीश्वर

ဗျာသက ပြောသည်—“ချစ်လှစွာသောသူ၊ မုနိတို့၏ အရှင်၊ ယခု သတ္တဝါ၏ အတ္တ (jīva) သည် မွေးဖွားလာရာ နည်းလမ်းနှင့် စည်းကမ်းကိုလည်းကောင်း၊ မိခင်ဝမ်းအတွင်း နေထိုင်စဉ် အခြေအနေကိုလည်းကောင်း၊ ဝိရာဂျ (vairāgya) ပေါ်ပေါက်စေရန် ရှင်းပြပါ”။

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास समासेन शास्त्रसारमशेषतः । वदिष्यामि सुवैराग्यं मुमुक्षोर्भवबंधकृत्

သနတ်ကူမာရက ပြောသည်—“ဗျာသ၊ နားထောင်လော့။ အကျဉ်းချုပ်သော်လည်း အပြည့်အစုံဖြင့် သာသနာကျမ်းတို့၏ အနှစ်သာရကို ငါပြောမည်။ မုမုက္ရှု (မောက္ခကို ရှာဖွေသူ) အတွက် သံသရာ (saṃsāra) ၏ ချည်နှောင်မှုကို ဖြတ်တောက်ပေးသော စုဝိရာဂျ (suvairāgya) ကို ငါကြေညာမည်။

Verse 3

पाकपात्रस्य मध्ये तु पृथगन्नं पृथग्जलम् । अग्नेरूर्ध्वं जलं स्थाप्यं तदन्नं च जलोपरि

ချက်အိုး၏ အလယ်တွင် အစာနှင့် ရေကို သီးခြားထားရမည်။ မီး၏ အပေါ်တွင် ရေကို တင်ထားပြီး၊ ထိုချက်ပြုတ်မည့် အဟုတိအစာကို ရေအပေါ်၌ တင်ထားရမည်။

Verse 4

जलस्याधस्स चाग्निर्हि स्थितोऽग्निं धमते शनैः । वायुनाधम्यमानोऽग्निरत्युष्णं कुरुते जलम्

အမှန်တကယ် ရေ၏အောက်တွင် မီးတည်ရှိ၍ မီးကို တဖြည်းဖြည်း ထွန်းညှိကာ လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ထိုမီးကို လေက ထပ်မံလှုံ့ဆော်လျှင် ရေကို အလွန်ပူပြင်းစေသည်။

Verse 5

तदन्नमुष्णतोयेन समन्तात्पच्यते पुनः । द्विधा भवति तत्पक्वं पृथक्किट्टं पृथग्रसः

ထိုအစာကိုလည်း အတွင်းရှိ နွေးထွေးသောရည်များက ပတ်လည်မှ ချက်ပြုတ်သည်။ ထိုသို့ အစာချေပြီး ရင့်ကျက်လာသောအခါ နှစ်မျိုးဖြစ်သွားသည်—အညစ်အကြေး(ကစ်တ) သီးခြား၊ အာဟာရရည်(ရသ) သီးခြား။

Verse 6

मलैर्द्वादशभिः किट्टं भिन्नं देहाद्बहिर्भवेत् । रसस्तु देहे सरति स पुष्टस्तेन जायते

ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အညစ်အကြေး ဆယ့်နှစ်မျိုးကြောင့် ကစ်တ(အညစ်အကြေးအပိုင်း) သီးခြားခွဲထုတ်ကာ ကိုယ်ပြင်ပသို့ ထုတ်ပယ်ခံရသည်။ သို့သော် ရသ(အာဟာရရည်) သည် ကိုယ်အတွင်း လှည့်လည်စီးဆင်း၍ ထိုရသကြောင့် ကိုယ်၏ အားအင်နှင့် ကြီးထွားမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 7

कर्णाक्षिनासिका जिह्वा दन्ताः शिश्नो गुदं नखाः । मलाश्रयः कफः स्वेदो विण्मूत्रं द्वादश स्मृताः

နား၊ မျက်စိ၊ နှာခေါင်း၊ လျှာ၊ သွား၊ လိင်အင်္ဂါ၊ အနောက်ပေါက်၊ လက်သည်း/ခြေသည်းတို့နှင့်အတူ အညစ်အကြေး၏ အခြေတည်ရာ၊ ချွဲ(ကဖ)၊ ချွေး၊ ဝမ်းချေးနှင့် ဆီး—ဤတို့ကို အညစ်အကြေး ဆယ့်နှစ်ပါးဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 8

हृत्पद्मे प्रतिबद्धाश्च सर्वनाड्यस्समंततः । ज्ञेया रसप्रवाहिन्यस्तत्प्रकारं ब्रुवे मुने

နှလုံး၏ ကြာပန်းအတွင်း၌ နာဍီတို့သည် အရပ်ရပ်မှ ချိတ်ဆက်ကပ်လျက်ရှိ၏။ ထိုနာဍီတို့ကို ကိုယ်ခန္ဓာ၏ အသက်ဓာတ်ရည်များ စီးဆင်းသည့် လမ်းကြောင်းများဟု သိမှတ်လော့။ အို မုနိ၊ ၎င်းတို့၏ အစီအစဉ်နှင့် သဘောသဘာဝကို ငါရှင်းပြမည်။

Verse 9

तासां मुखेषु तं सूक्ष्मं प्राणस्स्थापयेत् रसम् । रसेन तेन नाडीस्ताः प्राणं पूरयते पुनः

ထိုသိမ်မွေ့သော နာဒီများ၏ ပါးစပ် (အပေါက်) များတွင် သန့်ရှင်းသိမ်မွေ့သော အသက်ဓာတ်အနှစ်သာရ၊ ပရာဏကို တည်စေသင့်သည်။ ထိုအနှစ်သာရကြောင့် နာဒီတို့သည် အသက်ရှုဓာတ်ဖြင့် ပြန်လည် ပြည့်ဝ၍ ပျံ့နှံ့သွားသည်။

Verse 10

पुनः प्रयांति संपूर्णास्ताश्च देहं समंततः । ततस्स नाडीमध्यस्थश्शरीरेणात्मना रसः

တဖန် ပြည့်စုံလာသောအခါ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လျှောက် အရပ်ရပ်သို့ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ ထို့နောက် နာဍီများ၏ အလယ်၌ တည်နေသော အသက်ဓာတ်အနှစ်သာရသည် အတ္တအဖြစ် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်လျှောက် စိမ့်ဝင်၍ ကိုယ်ရှိသက်၏ အတွင်းရည်ဖြစ်လာသည်။

Verse 11

पच्यते पच्यमानाच्च भवेत्पाकद्वयं पुनः । त्वक् तया वेष्ट्यते पूर्वं रुधिरं च प्रजायते

၎င်းသည် “ချက်ပြုတ်သကဲ့သို့” အရွယ်ရောက်အောင် ပြောင်းလဲသွားရာမှ ထိုအရွယ်ရောက်ခြင်းကြောင့်ပင် ထပ်မံ နှစ်မျိုးသော ပြောင်းလဲမှု ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အရင်ဆုံး အရေပြား ဖြစ်ပေါ်၍ ၎င်းကို ဖုံးအုပ်ပြီး၊ ထို့နောက် သွေး ဖြစ်လာသည်။

Verse 12

रक्ताल्लोमानि मांसं च केशाः स्नायुश्च मांसतः । स्नायुतश्च तथास्थीनि नखा मज्जास्थिसंभवाः

သွေးမှ ကိုယ်အမွှေးနှင့် အသား ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ အသားမှ ခေါင်းဆံပင်နှင့် ကြော (snāyu) ဖြစ်လာသည်။ ကြောမှ အရိုး ဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ လက်သည်းခြေသည်းတို့သည် အရိုးမြစ် (majjā) နှင့် အရိုးမှ ထွက်ပေါ်လာသည်။ (ဤသို့ ကိုယ်၏ ပေါင်းစည်းသဘောကို သိလျှင် ရှာဖွေသူသည် ချည်နှောင်မှုအလွန်ကွာသော သီဝဘုရားထံ စိတ်ကို လှည့်တော်မူ၏။)

Verse 13

मज्जाकारणवैकल्यं शुक्रं हि प्रसवात्मकम् । इति द्वादशधान्नस्य परिणामः प्रकीर्तिताः

သုက္က (śukra) သည် မွေးဖွားစေသော သဘောတရားရှိသည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အရိုးမြစ် (majjā) နှင့် ဆက်နွယ်သော ပြောင်းလဲမှုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် အစာ၏ ဆယ့်နှစ်မျိုးသော ပြောင်းလဲမှုကို ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်။

Verse 14

शुक्रोऽन्नाज्जायते शुक्राद्दिव्यदेहस्य संभवः । ऋतुकाले यदा शुक्रं निर्दोषं योनिसंस्थितम्

သုက္ကရ (ဗီရျ) သည် အစာမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး သုက္ကရမှပင် ဒိဗ္ယဒေဟ (သန့်မြတ်သော ကိုယ်ခန္ဓာ) ဖြစ်နိုင်ခြေ ပေါ်ထွန်းသည်။ သင့်လျော်သော ရာသီကာလ၌ ချို့ယွင်းချက်မရှိသော သုက္ကရသည် ယောနီ (သားအိမ်) အတွင်း တည်နေရာယူသောအခါ သန္ဓေတည်ခြင်း၏ အခြေခံ ဖြစ်လာသည်။

Verse 15

तद्वा तद्वायुसंस्पृष्टं स्त्रीरक्तेनैकतां व्रजेत् । विसर्गकाले शुक्रस्य जीवः कारणसंयुतः

သို့မဟုတ် ထိုသုက္ကရကို အသက်ရှင်စေသော လေဓာတ် (ဝါယု) ထိတွေ့သောအခါ မိန်းမ၏ သွေးနှင့် တစ်စည်းတစ်လုံး ဖြစ်လာသည်။ သုက္ကရ ထုတ်လွှတ်ချိန်၌ ကာရဏ (အကြောင်းတရား) များနှင့် ပေါင်းစည်းနေသော ဇီဝ (ဝိညာဉ်) သည် သုက္ကရထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဆက်နွယ်တည်မြဲလာသည်။

Verse 17

पंचरात्रेण कलिलं बुद्बुदाकारतां व्रजेत् । बुद्बुदस्सप्तरात्रेण मांसपेशी भवेत्पुनः

ငါးညအတွင်း ကလိလ (သန္ဓေတည်အစ) သည် ဖောင်းပွားသော ပူဖောင်းပုံသဏ္ဌာန်သို့ ရောက်သည်။ ထို့နောက် ခုနစ်ညအတွင်း ထိုပူဖောင်းသည် ထပ်မံ၍ အသားတုံး (ကြွက်သားအစု) ဖြစ်လာသည်။

Verse 18

ग्रीवा शिरश्च स्कंधौ च पृष्ठवंशस्तथोदरम् । पाणिपादन्तथा पार्श्वे कटिर्गात्रं तथैव च

လည်ပင်း၊ ခေါင်းနှင့် ပခုံးတို့၊ ကျောရိုးတန်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်တို့၊ လက်နှင့် ခြေတို့၊ ဘေးဖက်၊ ခါးနှင့် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ကိုလည်း ထိုနည်းတူ သဘောပေါက်ရမည်။

Verse 19

द्विमासाभ्यन्तरेणैव क्रमशस्संभवेदिह । त्रिभिर्मासैः प्रजायंते सर्वे ह्यंकुरसंधयः

ဤနေရာ၌ နှစ်လအတွင်းပင် အဆင့်ဆင့်ဖြစ်ပေါ်လာကာ၊ သုံးလအတွင်းတွင် သန္ဓေ၏ အဆစ်အမြစ်အားလုံးနှင့် ပေါက်ထွားလာသော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 20

मासैश्चतुर्भिरंगुल्यः प्रजायंते यथाक्रमम् । मुखं नासा च कर्णौ मासैः पंचभिरेव च

လေးလတွင် လက်ချောင်းများသည် အစဉ်လိုက် ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ငါးလတွင် မျက်နှာ၊ နှာခေါင်းနှင့် နားတို့လည်း ပေါ်ပေါက်လာသည်။

Verse 21

दन्तपंक्तिस्तथा गुह्यं जायंते च नखाः पुनः । कर्णयोस्तु भवेच्छिद्रं षण्मासाभ्यंतरेण तु

ထို့နောက် သွားတန်းများ၊ လျှို့ဝှက်အင်္ဂါ (လိင်အင်္ဂါ) နှင့် လက်သည်းတို့လည်း ပေါ်ပေါက်လာပြန်သည်။ ခြောက်လအတွင်း နားနှစ်ဖက်တွင် အပေါက်များ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 22

पायुर्मेहमुपस्थं च नाभिश्चाभ्युपजायते । संधयो ये च गात्रेषु मासैर्जायंति सप्तभिः

အန်နပ် (ပယ်ယူ)၊ ဆီးအင်္ဂါ၊ မျိုးပွားအင်္ဂါနှင့် ချက်တို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ကိုယ်အင်္ဂါများရှိ အဆစ်အမြစ်တို့သည် ခုနှစ်လအတွင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

Verse 23

अंगप्रत्यंगसंपूर्णः परिपक्वस्स तिष्ठति । उदरे मातुराच्छन्नो जरायौ मुनि सत्तम

အို မုနိမြတ်ရှင်၊ ကလေးသည် ကိုယ်အင်္ဂါနှင့် အင်္ဂါခွဲများ ပြည့်စုံ၍ အပြည့်အဝ ရင့်ကျက်ကာ ထိုနေရာ၌ တည်နေသည်။ မိခင်၏ ဝမ်းအတွင်း၌ ဖုံးကွယ်လျက် ဇရာယုအမြှေးဖြင့် ပတ်လည်ကာရံထားသည်။

Verse 24

मातुराहारचौर्य्येण षड्विधेन रसेन तु । नाभिनालनिबद्धेन वर्द्धते स दिनेदिने

မိခင်၏ အာဟာရကို (တစ်နည်းအားဖြင့်) ခိုးယူသကဲ့သို့—အရသာခြောက်မျိုးဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အာဟာရကို—နာဘီကြိုးဖြင့် ချည်နှောင်ထားလျက် သန္ဓေကလေးသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ကြီးထွားလာသည်။

Verse 25

ततस्मृतिं लभेज्जीवस्संपूर्णेऽस्मिञ्शरीरके । सुखं दुःखं विजानाति निद्रास्वप्नं पुराकृतम्

ထို့နောက် ဤကိုယ်ခန္ဓာ၌ ပြည့်စုံစွာ တည်ရှိလာသော ဇီဝ (jīva) သည် မှတ်ဉာဏ်ကို ပြန်လည်ရရှိပြီး၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ဒုက္ခကိုလည်းကောင်း၊ အိပ်စက်ခြင်းနှင့် အိပ်မက်ကိုလည်းကောင်း—အတိတ်က ကမ္မကြောင့် ဖန်တီးထားသော အတွေ့အကြုံများကို သိမြင်လာသည်။

Verse 26

मृतश्चाहं पुनर्जातो जातश्चाहं पुनर्मृतः । नानायोनिसहस्राणि मया दृष्टानि जायता

ငါသည် သေပြီး ပြန်လည်မွေးဖွားခဲ့၏၊ မွေးဖွားပြီးနောက်လည်း ထပ်မံသေခဲ့၏။ မွေးဖွားခြင်းတစ်ခါပြီးတစ်ခါ ဖြတ်သန်းရာတွင် မျိုးစုံသော သားအိမ်များနှင့် အတ္တဘဝပုံစံများကို ထောင်ပေါင်းများစွာ မြင်တွေ့ခဲ့၏။

Verse 27

अधुना जातमात्रोऽहं प्राप्तसंस्कार एव च । श्रेयोऽमुना करिष्यामि येन गर्भे न संभवः

ယခု ငါသည် မွေးဖွားသစ်သစ်လေးသာ ဖြစ်သော်လည်း သန့်စင်ပွဲအခမ်းအနားများကို ရရှိပြီးသား ဖြစ်၏။ ဤနည်းဖြင့် အကျိုးအမြတ်အမှန်ကို ငါဆောင်ရွက်မည်—ထပ်မံ သားအိမ်သို့ မဝင်ရအောင် (ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း မရှိအောင်)။

Verse 28

गर्भस्थश्चिंतयत्येवमहं गर्भाद्विनिस्सृतः । अन्वेष्यामि शिवज्ञानं संसारविनिवर्तकम्

သားအိမ်အတွင်း၌ပင် ရှာဖွေသူသည် ဤသို့ စဉ်းစား၏—“ငါသည် သားအိမ်မှ လွတ်မြောက်သွားသောအခါ၊ သံသရာကို ပြန်လှန်ကာ လွတ်မြောက်စေသော ရှိဝ၏ ဉာဏ်ပညာကို ငါရှာဖွေမည်။”

Verse 29

एवं स गर्भदुःखेन महता परिपीडितः । जीवः कर्मवशादास्ते मोक्षोपायं विचिंतयन्

ထို့ကြောင့် သားအိမ်အတွင်း နေထိုင်ရသည့် ဒုက္ခကြီးဖြင့် ပြင်းထန်စွာ ဖိစီးခံရသော ချည်နှောင်ခံဝိညာဉ်သည် မိမိ၏ ကမ္မအားဖြင့် မောင်းနှင်ခံရကာ ထိုနေရာ၌ပင် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) သို့ သွားရာနည်းလမ်းကို စဉ်းစားလျက် နေ၏။

Verse 30

यथा गिरिवराक्रांतः कश्चिद्दुःखेन तिष्ठति । तथा जरायुणा देही दुःखं तिष्ठति वेष्टितः

တောင်ကြီးတစ်လုံး၏ ဖိနှိပ်ခြင်းအောက်တွင် တစ်ယောက်ယောက်က ဒုက္ခဖြင့်သာ ရပ်တည်နေရသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူပင် ကိုယ်ခန္ဓာရှိသော ဝိညာဉ်သည် ဇရာယု (သားအိမ်အမြှေး) ဖြင့် ပတ်လည်ဝန်းရံခံရ၍ ဒုက္ခထဲ၌ နေ၏။

Verse 31

संवृतः प्रविशेद्योनिं कर्मभिस्स्वैर्नियोजितः । तच्छुक्ररक्तमेकस्थमेकाहात्कलिलं भवेत्

မိမိ၏ ကမ္မတို့က ချမှတ်စေသဖြင့်၊ အဖုံးအကာသိမ်မွေ့များဖြင့် ပိတ်လှောင်ထားသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသတ္တဝါသည် သားအိမ်သို့ ဝင်ရောက်သည်။ ထိုနေရာ၌ သုက်နှင့် သွေးသည် တစ်နေရာတည်းတွင် ပေါင်းစည်းကာ တစ်ရက်အတွင်း ကလိလ (ပျော့ပြောင်းသော သန္ဓေတုံး) ဖြစ်လာသည်။

Verse 32

लोहकुंभे यथा न्यस्तः पच्यते कश्चिदग्निना । गर्भकुंभे तथा क्षिप्तः पच्यते जठराग्निना

သံအိုးထဲ ထည့်ထားသောအရာကို အပြင်မီးဖြင့် ချက်သကဲ့သို့၊ သားအိမ်အိုးထဲသို့ ပစ်ချခံရသော သတ္တဝါသည် ဝမ်းဗိုက်အတွင်းမီးဖြင့် ချက်ကာ—ရင့်ကျက်၍ ရုပ်သဏ္ဌာန် ပေါ်ထွန်းလာသည်။

Verse 33

सूचीभिरग्निवर्णाभिनिर्भिन्नस्य निरंतरम् । यद्दुःखं जायते तस्य तत्र संस्थस्य चाधिकम्

မီးရောင်ကဲ့သို့သော အပ်များဖြင့် မရပ်မနား ထိုးဖောက်ခံရသူ၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော နာကျင်မှုသည် မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ၊ ထိုအခြေအနေထဲတွင် တည်နေခိုင်းခံရသူ၏ ဒုက္ခက ပို၍ကြီးမားသည်။

Verse 34

गर्भावासात्परं दुःखं कष्टं नैवास्ति कुत्रचित् । देहिनां दुःखबहुलं सुघोरमतिसंकटम्

ဝမ်းအတွင်း နေထိုင်ရခြင်း၏ ဒုက္ခကို ကျော်လွန်သော ဒုက္ခသည် မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိ။ ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့အတွက် ထိုအခြေအနေသည် ဒုက္ခများပြား၍ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းကာ အလွန်ကျဉ်းကျပ်လှသည်။

Verse 35

इत्येतत्सुमहद्दुःखं पापिनां परिकीर्तितम् । केवलं धर्मबुदीनां सप्तमासैर्भवस्सदा

ဤသို့ပင် အပြစ်ရှိသူတို့၏ အလွန်ကြီးမားသော ဒုက္ခကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့သော် ဓမ္မ၌သာ အမြင်ဉာဏ်တည်မြဲသူတို့အတွက် စံသံသရာ၌ ဖြစ်လာခြင်း (သံသရာချည်နှောင်မှု) သည် ခုနစ်လသာ တည်တံ့ပြီး ထို့ထက်မပို။

Verse 36

गर्भात्सुदुर्लभं दुःखं योनियंत्रनिपीडनात् । भवेत्पापात्मनां व्यास न हि धर्मयुतात्मनाम्

အို ဗျာသ၊ ဝမ်းအတွင်း၌ ယောနိ၏ ကျဉ်းကျပ်ဖိနှိပ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အလွန်ခံမရသော ဒုက္ခသည် အပြစ်စိတ်ရှိသူတို့၌သာ ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မနှင့် ပေါင်းစည်းသော အတွင်းစိတ်ရှိသူတို့၌ မဖြစ်။

Verse 37

इक्षुवत्पीड्यमानस्य यंत्रेणैव समंततः । शिरसा ताड्यमानस्य पाप मुद्गरकेण च

သူသည် ကြံကြိတ်စက်ထဲတွင် ကြံကဲ့သို့ အရပ်ရပ်မှ ကြိတ်ချေခြင်းကို ခံရပြီး သူ၏ဦးခေါင်းသည် တူဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် အရိုက်ခံရလေသည်။

Verse 38

यंत्रेण पीडिता यद्वन्निस्सारा स्स्युस्तिलाः क्षणात् । तथा शरीरं निस्सारं योनियंत्रनिपीडनात्

နှမ်းစေ့များကို စက်ဖြင့်ဖိနှိပ်လျှင် ခဏချင်း အနှစ်သာရကင်းသွားသကဲ့သို့၊ သားအိမ်၏ ယန္တရားက ဖိနှိပ်သဖြင့် ကိုယ်ခန္ဓာလည်း အနှစ်သာရကင်းသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ပညာရှိတို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာကို အတ္တဟု မကပ်လှုပ်ဘဲ၊ မွေးဖွားခြင်းကို ကျော်လွန်သော သခင် ရှိဝထံ၌သာ ခိုလှုံရမည်။

Verse 39

अस्थिपादतुलास्तंभं स्नायुबन्धेन यंत्रितम् । रक्तमांसमृदालिप्तं विण्मूत्रद्रव्यभाजनम्

ဤကိုယ်ခန္ဓာသည် အရိုးတို့ဖြင့် တည်ဆောက်ထားသော ဘောင်တစ်ခု—ခြေတိုင်၊ တန်းတိုင်၊ တိုင်တံများကဲ့သို့—ကြောကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ထားပြီး၊ သွေးနှင့် အသား၏ မြေညစ်ကပ်ကပ်ဖြင့် လိမ်းဖုံးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အညစ်အကြေးနှင့် ဆီးကို ထည့်ထားသော အိုးတစ်လုံးသာ ဖြစ်၏။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ ဤပျက်စီးလွယ်သော အဖုံးကို အတ္တဟု မမှားယူဘဲ၊ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်စေသော ပတိ (ရှီဝ) ထံ ခိုလှုံရမည်။

Verse 40

केशरोमनखच्छन्नं रोगायतनमातुरम् । वदनैकमहाद्वारं गवाक्षाष्टकभूषितम्

ဆံပင်၊ ကိုယ်မွှေးနှင့် လက်သည်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသော ဤနာကျင်သော ကိုယ်ခန္ဓာသည် ရောဂါတို့၏ နေရာတစ်ခုဖြစ်၏။ ၎င်းတွင် တံခါးကြီးတစ်ပေါက်သာ—ပါးစပ်—ရှိပြီး၊ အာရုံပေါက်များဟူသော “ပြတင်းပေါက်” ရှစ်ပေါက်ဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 41

ओष्ठद्वयकपाटं च तथा जिह्वार्गलान्वितम् । भोगतृष्णातुरं मूढं रागद्वेषवशानुगम्

နှုတ်ခမ်းနှစ်ဖက်ကို တံခါးပြားများကဲ့သို့၊ လျှာကို သော့တံကဲ့သို့ထား၍ မောဟဖြစ်သော ကိုယ်ရှိသတ္တဝါသည် အာရုံခံစားမှုတဏှာကြောင့် ပူပန်ကာ ရာဂနှင့် ဒွေသ၏ အာဏာအောက်တွင် ဆွဲငင်ခံရသည်။

Verse 42

संवर्तितांगप्रत्यंगं जरायुपरिवेष्टितम् । संकटेनाविविक्तेन योनिमार्गेण निर्गतम्

ကိုယ်အင်္ဂါအပိုင်းအစများအားလုံး ချုံ့ကပ်နေပြီး သန္ဓေဖုံးအမြှေးဖြင့် ပတ်လည်ဖုံးအုပ်ထားသကဲ့သို့၊ ၎င်းသည် ကျဉ်းမြောင်း၍ မသန့်ရှင်းသော သားအိမ်လမ်းကြောင်းမှ ခက်ခဲစွာ ထွက်ပေါ်လာသည်။

Verse 43

विण्मूत्ररक्तसिक्तांगं विकोशिकसमुद्भवम् । अस्थिपञ्जरविख्यातमस्मिञ्ज्ञेयं कलेवरम्

ဤကိုယ်ခန္ဓာကို မစင်၊ ဆီးနှင့် သွေးတို့စိမ့်ဝင်နေသော အရိုးအုံတစ်ခုဟု သိမှတ်ရမည်။ မသန့်ရှင်းသော အရည်များမှ ပေါက်ဖွားလာပြီး အရိုးအကာအရံသာ ဖြစ်သည်ဟု သိကြရ၏။

Verse 44

शतत्रयं षष्ट्यधिकं पंचपेशीशतानि च । सार्द्धाभिस्तिसृभिश्छन्नं समंताद्रोमकोटिभिः

၎င်းတွင် အရိုး သုံးရာခြောက်ဆယ်နှင့် ကြွက်သား ငါးရာ ရှိသည်။ ထို့ပြင် အရေပြားတစ်ဝိုက်လုံးကို ဆံပင်/မွှေး သုံးကရိုးခွဲဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။

Verse 45

शरीरं स्थूलसूक्ष्माभिर्दृश्याऽदृश्या हि तास्स्मृताः । एतावतीभिर्नाडीभिः कोटिभिस्तत्समंततः

ကိုယ်ခန္ဓာသည် အကြမ်းနှင့် သေးငယ်သော နာဍီ (nāḍī) များဖြင့် ပြန့်နှံ့နေသည်။ အချို့ကို မြင်နိုင်ပြီး အချို့ကို မမြင်နိုင်ဟု သမ္မာကျမ်းများတွင် မှတ်သားထားသည်။ ကရိုးအရေအတွက်ရှိသော နာဍီများကြောင့် ၎င်းကို အရပ်ရပ်မှ ဝန်းရံထားသည်။

Verse 46

अस्वेदमधुभिर्याभिरंतस्थः स्रवते बहिः । द्वात्रिंशद्दशनाः प्रोक्ता विंशतिश्च नखाः स्मृताः

အတွင်းရှိ အနှစ်သာရသည် ချွေးနှင့် ပျားရည်ကဲ့သို့သော အရည်များနှင့်အတူ အပြင်သို့ စီးထွက်စေသော အင်္ဂါ/လမ်းကြောင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ သွား ၃၂ လုံးရှိကြောင်း သင်ကြားထားပြီး လက်သည်း/ခြေသည်း ၂၀ ခုရှိကြောင်း မှတ်သားထားသည်။

Verse 47

पित्तस्य कुडवं ज्ञेयं कफस्याथाढकं स्मृतम् । वसायाश्च पलं विंशत्तदर्धं कपिलस्य च

ပိတ္တ (pitta) ၏အတိုင်းအတာကို kuḍava တစ်ခုဟု သိရမည်။ ကဖ (kapha) ၏အတိုင်းအတာကို āḍhaka တစ်ခုဟု မှတ်သားထားသည်။ ဝဆာ (vasā) အဆီသည် pala ၂၀ ဖြစ်ပြီး၊ ထို၏တစ်ဝက်သည် ကပီလာ (kapila) အညိုရောင်အတွက် ဖြစ်သည်။

Verse 48

पंचार्द्धं तु तुला ज्ञेया पलानि दश मेदसः । पलत्रयं महारक्तं मज्जायाश्च चतुर्गुणम्

«တုလာ» ဟူသော အတိုင်းအတာသည် အရ္ဓ ၅ ခု ဖြစ်ကြောင်း သိလော့။ အဆီသည် ပလ ၁၀; သွေးကြီးသည် ပလ ၃; အရိုးမြစ်သည် ထို၏ ၄ ဆ ဖြစ်၏။

Verse 49

शुक्रोर्द्धं कुडवं ज्ञेयं तद्बीजं देहिनां बलम् । मांसस्य चैकपिंडेन पलसाहस्रमुच्यते

သုက္ကရည်၏ အတိုင်းအတာသည် ကုဍဝ တစ်ဝက် ဖြစ်ကြောင်း သိလော့။ ထိုသည် ကိုယ်ရှိသတ္တဝါတို့၏ မျိုးစေ့နှင့် အင်အား ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် အသားတစ်တုံးမှ အလေးချိန် ပလ ၁၀၀၀ ထိ ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကြ၏။

Verse 50

रक्तं पलशतं ज्ञेयं विण्मूत्रं यत्प्रमाणत । अंजलयश्च चत्वारश्चत्वारो मुनिसत्तम

အို မုနိသတ္တမ၊ သွေး၏ ပမာဏကို ပလ ၁၀၀ ဟု ဆိုကြသည်ကို သိလော့။ ထို့ပြင် ဝမ်းနှင့် ဆီး၏ ပမာဏသည် စံအတိုင်းအတာဖြင့် အဉ္ဇလိ ၄ ချောင်း ဖြစ်၏။

Verse 51

इति देहगृहं ह्येतन्नित्यस्यानित्यमात्मनः । अविशुद्धं विशुद्धस्य कर्मबंधाद्विनिर्मितम्

ထို့ကြောင့် «ကိုယ်ခန္ဓာဟူသော အိမ်» သည် နိစ္စသော အတ္တမန်၏ အိမ်ဖြစ်သော်လည်း၊ ကိုယ်ခန္ဓာကိုယ်တိုင်မှာ အနိစ္စ ဖြစ်၏။ အတ္တမန်သည် သဘာဝအားဖြင့် သန့်ရှင်းသော်လည်း၊ ဤကိုယ်သည် ကမ္မချည်နှောင်မှုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော မသန့်ရှင်းမှု ဖြစ်၏။