
အဓ್ಯಾಯ ၂ သည် စနတ်ကုမာရ–ဗျာသ စကားဝိုင်းဘောင်အတွင်း ထပ်ဆင့်တည်ဆောက်ထားသော သင်ကြားရေးဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ စနတ်ကုမာရက မဟာမုနိ ဥပမန်ယူ၏ မိန့်ကြားချက်ကို ကြားပြီးနောက် ကృష్ణသည် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) အပေါ် ဘက္တိဖြစ်ပေါ်ကာ လမ်းညွှန်မှုကို တောင်းခံသည့်အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ကృష్ణက ရှီဝကို ပူဇော်အာရాధနာပြု၍ လိုရာရည်မှန်းချက်များကို ရရှိခဲ့သူများ၏ စာရင်းကို မေးမြန်းသဖြင့် ဥပမန်ယူက အာဏာရှိသော ရှိုင်ဝဆရာတော်အဖြစ် ဖြေကြားသည်။ ထို့နောက် ဥပမာဇာတ်လမ်းများတွင် ဟိရဏျကရှီပုနှင့် သူ၏သား နန္ဒနတို့သည် ရှီဝ၏ ကရုဏာကြောင့် အံ့ဖွယ်အင်အားရရှိကြောင်း၊ စစ်ရေးဖြစ်ရပ်များတွင် ဗိဿနု၏ စက်ကရနှင့် အိန္ဒြ၏ ဝဇ္ဇရတို့ကဲ့သို့ မြင့်မြတ်သော လက်နက်များပင် မထိရောက်သွားနိုင်ကြောင်းကို ဖော်ပြကာ ရှီဝပေးသည့် ဓမ္မအင်အားသည် နတ်ဘုရားလက်နက်များထက်တောင် လွန်ကဲနိုင်ကြောင်း အလေးပေးသည်။ သင်ခန်းစာ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရှီဝအာရాధနာသည် အလွန်လောကီအကြောင်းရင်းတရားအဖြစ် အောင်ပွဲ၊ ကာကွယ်မှုနှင့် အာဏာပိုင်မှုကို ဆုံးဖြတ်ပေးကြောင်း တည်ထောင်ကာ ရှီဝကို အဆုံးစွန်သော အင်အားနှင့် ခိုလှုံရာအဖြစ် စည်းကမ်းရှိသော ဘက္တိနှင့် ဂုဏ်ပြုမှုကို လှုံ့ဆော်ခြင်းဖြစ်သည်။
Verse 1
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य मुनेर्वाक्यमुपमन्योर्महात्मनः । जातभक्तिर्महादेवे कृष्णः प्रोवाच तं मुनिम्
သနတ်ကုမာရက ပြောသည်။ မဟာအတ္တမုနိ ဥပမန်ယူ၏ စကားကို ထိုသို့ ကြားပြီးနောက် မဟာဒေဝရှင်အား ဘက္တိ ပေါ်ထွန်းလာသော ကృష్ణသည် ထိုမုနိအား မိန့်ကြား하였다။
Verse 2
इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां सनत्कुमारव्याससंवादे उपमन्यूपदेशो नाम द्वितीयोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သရီ ရှိဝ မဟာပုရာဏ» ၏ ပဉ္စမစာအုပ် «ဥမာသံဟိတာ» အတွင်း၊ စနတ်ကူမာရနှင့် ဗျာသ တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ၌ «ဥပမန်ယူ-ဥပဒေသ» (ဥပမန်ယူအား သင်ကြားချက်) ဟု အမည်ရသော ဒုတိယအခန်း ပြီးဆုံး၏။
Verse 3
सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्योपमन्युस्स मुनिश्शैववरो महान् । कृष्णवाक्यं सुप्रशस्य प्रत्युवाच कृपानिधिः
စနတ်ကူမာရ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ ကြားနာပြီးနောက်၊ ရှိဝဘက္တတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော မဟာမုနိ ဥပမန်ယူသည် ကృష్ణ၏စကားကို အလွန်ချီးမွမ်းကာ၊ ကရုဏာ၏သမုဒ္ဒရာဖြစ်သကဲ့သို့ ပြန်လည်ဖြေကြားလေ၏။
Verse 4
उपमन्युरुवाच । यैर्यैर्भवाराधनतः प्राप्तो हृत्काम एव हि । तांस्तान्भक्तान्प्रवक्ष्यामि शृणु त्वं वै यदूद्वह
ဥပမန်ယူက မိန့်တော်မူသည်– «ဘဝ (သီဝ) ကို မည်သို့သော ပူဇော်နည်းမျိုးဖြင့်ပင် စိတ်အလိုဆန္ဒ အမှန်တကယ် ပြည့်စုံလာသည်ကို ရရှိစေသနည်း၊ ထိုပူဇော်သူ ဘက္တားတို့နှင့် သူတို့၏ လမ်းစဉ်ကို ငါဖော်ပြမည်—ယဒုဝင်တို့အထဲမှ အကောင်းဆုံး၊ နားထောင်လော့»။
Verse 5
शर्वात्सर्वामरैश्वर्य्यं हिरण्यकशिपुः पुरा । वर्षाणां दशलक्षाणि सोऽलभच्चन्द्रशेखरात्
ရှေးကာလ၌ ဟိရဏ္ယကသိပုသည် သရဝ (စန္ဒြရှေခရ) သီဝဘုရားထံမှ နတ်တို့အားလုံးပေါ် အာဏာအုပ်စိုးမှုနှင့်အတူ အသက်တမ်း တစ်ဆယ်သန်းနှစ်ကို ရရှိခဲ့သည်။
Verse 6
तस्याऽथ पुत्रप्रवरो नन्दनो नाम विश्रुतः । स च शर्ववरादिन्द्रं वर्षायुतमधोनयत्
ထို့နောက် သူ၌ နန္ဒန ဟူသော နာမည်ဖြင့် ကျော်ကြားသော ထူးမြတ်သည့် သားတော်တစ်ပါး ရှိလာ၏။ ထိုသားတော်သည် ရှရဝ (သီဝဘုရား) ၏ အပေးအကူ (ဗရ) ကြောင့် အိန္ဒြာကို နှိမ့်ချကာ တစ်သောင်းနှစ်ပတ်လုံး အောက်သို့ ချလိုက်၏။
Verse 7
विष्णुचक्रं च तद्धोरं वज्रमाखण्डलस्य च । शीर्णं पुराऽभवत्कृष्ण तदंगेषु महाहवे
အို ကృష్ణာ၊ မဟာစစ်ပွဲ၌ ဗိဿဏု၏ ကြောက်မက်ဖွယ် စက္ကရနှင့် အိန္ဒြာ၏ ဝဇ္ဇရသည် အရှင်၏ ကိုယ်အင်္ဂါများပေါ်တွင်ပင် ယခင်က ကွဲပျက်ခဲ့၏—အရှင်ရှီဝသည် မည်သူမျှ မထိခိုက်နိုင်သော အကာအကွယ်တော်ဖြစ်၏။
Verse 8
न शस्त्राणि वहंत्यंगे धर्मतस्तस्य धीमतः । ग्रहस्यातिबलस्याजौ चक्रवज्रमुखान्यपि
ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သော ပညာရှိအတွက် လက်နက်တို့သည် ကိုယ်ခန္ဓာ၌ မကပ်မတည်နိုင်။ အလွန်အင်အားကြီးသော ဂြဟာနှင့် စစ်ပွဲ၌ စက္ကရနှင့် ဝဇ္ဇရတူ လက်နက်များပင် အကျိုးမရှိ။
Verse 9
अर्द्यमानाश्च विबुधा ग्रहेण सुबलीयसा । देवदत्तवरा जघ्नुरसुरेन्द्रास्सुरान्भृशम्
အင်အားပိုမိုကြီးမားသော ဂြဟာက ဖိနှိပ်ဖမ်းဆီးသဖြင့် ဒေဝတို့သည် နှိပ်စက်ခံနေရ၏။ ထို့နောက် ကောင်းချီးတော်များကြောင့် အင်အားတိုးပွားသော အဆုရအရှင်များက ဒေဝတို့ကို ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်သတ်ဖြတ်ကြ၏။
Verse 10
तुष्टो विद्युत्प्रभस्यापि त्रैलोक्येश्वरता मदात् । शतवर्षसहस्राणि सर्वलोकेश्वरो भवः
သူ့အပေါ် ကျေနပ်၍ ငါသည် Vidyutprabha အား တြိလောက၏ အုပ်စိုးမှုကိုပင် ပေးအပ်ခဲ့၏။ နှစ်တစ်သိန်းကြာလုံး လောကအားလုံး၏ အရှင် Bhava (ရှီဝ) ဖြစ်လေ။
Verse 11
तथा पुत्रसहस्राणामयुतं च ददौ शिवः । मम चानुचरो नित्यं भविष्यस्यब्रवीदिति
«ထိုနည်းတူပင် ရှီဝသည် သားတစ်သောင်းကို ပေးသနားတော်မူပြီး၊ ထို့ပြင် ‘အနာဂတ်၌လည်း ငါ၏ အမှုထမ်းအဖြစ် အမြဲတမ်း ရှိနေလိမ့်မည်’ ဟု ကြေညာတော်မူ၏»။
Verse 12
कुशद्वीपे शुभं राज्यमददाद्भगवान्भवः । स तस्मै शङ्करः प्रीत्या वासुदेव प्रहृष्टधीः
ကူရှဒွီပ၌ မင်္ဂလာရှိသော နိုင်ငံတော်ကို ကောင်းမြတ်သော ဘဝ (ရှီဝ) ဘုရားက သူ့အား ပေးတော်မူ၏။ ထိုရှင်ကရာသည် စိတ်ပျော်ရွှင်၍ မေတ္တာဖြင့် ပေးတော်မူ၏၊ အို ဝါစုဒေဝ။
Verse 13
धात्रा सृष्टश्शतमखो दैत्यो वर्षशतं पुरा । तपः कृत्वा सहस्रं तु पुत्राणामलभद्भवात्
ရှေးကာလ၌ ဓာတೃ (ဗြဟ္မာ) ဖန်ဆင်းသော ဒိုင်တျာ “သတမခ” သည် နှစ်တစ်ရာ တပဿာကျင့်၏။ ထိုတပဿာ၏ အကျိုးဖြင့် ဘဝ (ရှီဝ) ထံမှ သားတစ်ထောင်ကို ရရှိ၏။
Verse 14
याज्ञवल्क्य इति ख्यातो गीतो वेदेषु वै मुनिः । आराध्य स महादेवं प्राप्तवाञ्ज्ञानमुत्तमम्
ဝေဒများတွင် ချီးကျူးသီဆိုခံရသော “ယာဇ္ဉဝလ్కျ” ဟူ၍ ထင်ရှားသည့် မုနိသည် မဟာဒေဝကို အာရాధနာပြု၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဉာဏ်ပညာကို ရရှိ하였다။
Verse 15
वेदव्यासस्तु यो नाम्ना प्राप्तवानतुलं यशः । सोऽपि शंकरमाराध्य त्रिकालज्ञानमाप्तवान्
“ဝေဒဗျာသ” ဟူသော နာမဖြင့် ထင်ရှားသူသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိ၏။ ထိုသူပင်လျှင် ရှင်ကရာကို သေချာစွာ အာရాధနာပြု၍ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် ဟူသော သုံးကာလ၏ ဉာဏ်ကို ရရှိ하였다။
Verse 16
इन्द्रेण वालखिल्यास्ते परिभूतास्तु शङ्करात् । लेभिरे सोमहर्तारं गरुडं सर्वदुर्जयम्
အိန္ဒြာကြောင့် အရှက်ခွဲခံရသော ဝါလခိလျ ရှင်တော်များသည် သင်္ကရာ (ရှင်ဝ) ထံ၌ ခိုလှုံကြ၏။ သင်္ကရာ၏ အားပေးကူညီမှုဖြင့် အားလုံးမနိုင်သော ဂရုဍကို ဆိုမကို လုယူမည့်သူအဖြစ် ရရှိကြ၏။
Verse 17
आपः प्रनष्टाः सर्वाश्च पूर्वरोषात्कपर्द्दिनः । शर्वं समकपालेन देवैरिष्ट्वा प्रवर्तितम्
ကပရ္ဒိန် (ရှင်ဝ) ၏ ယခင်ဒေါသကြောင့် ရေများအားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ထို့နောက် နတ်တို့သည် ရှရဝ (မင်္ဂလာရှင်) ကို ခေါင်းခွက်ပြည့်အလှူဖြင့် ပူဇော်ကာ ထိုကရိယာကြောင့် သန့်ရှင်းသော စီးဆင်းမှုကို ပြန်လည်စတင်စေ하였다။
Verse 18
अत्रेर्भार्य्या चानसूया त्रीणि वर्षशतानि च । मुशलेषु निराहारा सुप्त्वा शर्वात्ततस्सुतान्
အတြိ၏ ဇနီး သီလရှင် အနသူယာသည် သုံးရာနှစ်တိုင်တိုင် မုဆလ်များပေါ်၌ အစာမစားဘဲ လဲလျောင်းနေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရှရဝ (ရှင်ဝ) ၏ ကရုဏာကြောင့် သားများကို ရရှိ하였다။
Verse 19
दत्तात्रेयं मुनिं लेभे चन्द्रं दुर्वाससं तथा । गंगां प्रवर्तयामास चित्रकूटे पतिव्रता
ထိုပတိဝရတား သစ္စာရှိသော မိန်းမသည် ဒတ္တာတြေယ မုနိကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ချန္ဒြာနှင့် ဒုရ္ဝာသသကိုလည်း ရရှိ하였다။ ထို့ပြင် စိတ္တရကူဋ၌ ဂင်္ဂါမြစ်ကို စီးဆင်းပေါ်ထွန်းစေ하였다။
Verse 20
विकर्णश्च महादेवं तथा भक्तसुखावहम् । प्रसाद्य महतीं सिद्धिमाप्तवान्मधुसूदन
ဝိကဏ္ဏလည်း မဟာဒေဝကို—ဘက္တတို့အား ချမ်းသာပေးတော်မူသော အရှင်—ပျော်ရွှင်စေပြီးနောက် မဟာသိဒ္ဓိတစ်ရပ်ကို ရရှိ하였다ဟု မဓုသူဒန (ဗိဿဏု) ကြေညာ하였다။
Verse 21
चित्रसेनो नृपश्शंभुं प्रसाद्य दृढभक्तिमान् । समस्तनृपभीतिभ्योऽभयं प्रापातुलं च कम्
ဘုရင် စိတ္တရစေနာသည် မလွဲမသွေ တည်မြဲသော သဒ္ဓါဖြင့် သမ္ဘူ (ရှင်သီဝ) ကို ပျော်ရွှင်စေကာ၊ အခြားဘုရင်များကြောင့် ဖြစ်သော ကြောက်ရွံ့မှုအားလုံးမှ လွတ်ကင်းသည့် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အကြောက်ကင်းမှုကို ရရှိ하였다။
Verse 22
श्रीकरो गोपिकासूनुर्नृपपूजाविलोकनात् । जातभक्तिर्महादेवे परमां सिद्धिमाप्तवान्
နွားထိန်းမိန်းမ၏ သား စရီကရသည် ဘုရင်၏ ပူဇော်ပွဲကို မြင်တွေ့သဖြင့် မဟာဒေဝ (ရှင်သီဝ) အပေါ် သဒ္ဓါ ပေါက်ဖွားလာကာ အမြင့်ဆုံးသော စိဒ္ဓိကို ရရှိ하였다။
Verse 23
चित्राङ्गदो नृपसुतस्सीमन्तिन्याः पतिर्हरे । शिवानुग्रहतो मग्नो यमुनायां मृतो न हि
ဟေ ဟရီ၊ ဘုရင်သား စိတ္ရာင်္ဂဒာသည် စီမန္တိနီ၏ ခင်ပွန်းဖြစ်၏။ သီဝ၏ ကရုဏာကြောင့် ယမုနာမြစ်၌ နစ်မြုပ်သော်လည်း အမှန်တကယ် မသေခဲ့ပါ။
Verse 24
स च तक्षालयं गत्वा तन्मैत्रीं प्राप्य सुव्रतः । आयातः स्वगृहं प्रीतो नानाधनसमन्वितः
ထို့နောက် သီလဝတိ အကျင့်ဝတ်တည်မြဲသော သူသည် လက်သမားအလုပ်ရုံသို့ သွား၍ သူတို့နှင့် မိတ်သဟာယ ရကာ၊ အမျိုးမျိုးသော ဥစ္စာဓနနှင့် ပြည့်စုံလျက် ဝမ်းမြောက်စွာ မိမိအိမ်သို့ ပြန်လာ하였다။
Verse 25
सीमंतिनी प्रिया तस्य सोमव्रतपरायणा । शिवानुग्रहतः कृष्ण लेभे सौभाग्यमुत्तमम्
အို ကృష్ణာ၊ သူ၏ချစ်သူ စီမန္တိနီသည် ဆိုမဝရတကို တည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူဖြစ်၍၊ သီဝ (ရှီဝ) ဘုရား၏ အနုဂြဟာကြောင့် အမြင့်ဆုံး ကံကောင်းခြင်းကို ရရှိ하였다။
Verse 26
तत्प्रभावाद्व्रते तस्मिन्नेको द्विजसुतः पुरा । कश्चित्स्त्रीत्वं गतो लोभात्कृतदाराकृतिश्छलात्
အဲဒီ ဝရတ (vrata) ရဲ့ အာနုဘော်ကြောင့် ရှေးကာလတုန်းက ဗြာဟ္မဏသားတစ်ဦးရှိခဲ့သည်။ လောဘကြောင့် မိန်းမအဖြစ်သို့ ဝင်ရောက်ကာ မယားရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ဆောင်ယူ၍ လှည့်ဖြားခဲ့သည်။
Verse 27
चंचुका पुंश्चली दुष्टा गोकर्णे द्विजतः पुरा । श्रुत्वा धर्मकथां शंभोर्भक्त्या प्राप परां गतिम्
ရှေးကာလ၌ ဂိုကဏ္ဏမှာ မကောင်းသဘော၊ လမ်းလွဲနေသော မိန်းမ “ချန်ချူကာ” ဟူ၍ ရှိခဲ့သည်။ ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးထံမှ သမ္ဘူ (သီဝ) အကြောင်း ဒဿမကထာကို ဘက္တိဖြင့် နားထောင်ပြီး အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်ခဲ့သည်။
Verse 28
स्वस्त्र्यनुग्रहतः पापी बिंदुगो चंचुकापतिः । श्रुत्वा शिवपुराणं स सद्गतिं प्राप शांकरीम्
မိမိဇနီး၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ပ罪ရှိသူ ဘိန္ဒုဂ (ချန်ချူကာ၏ ခင်ပွန်း) သည် သီဝပုရာဏကို နားထောင်ပြီး သင်္ကရ (သီဝ) ၏ မင်္ဂလာလွတ်မြောက်မှုဖြစ်သော စစ်မှန်သော သုဂတိကို ရရှိ하였다။
Verse 29
पिंगला गणिका ख्याता मदराह्वो द्विजाधमः । शैवमृषभमभ्यर्च्य लेभाते सद्गतिं च तौ
ပင်္ဂလာ ဟူသော နာမည်ကြီး ပြည့်တန်ဆာမနှင့် မဒရာဟ္ဝ ဟူသော ဒွိဇတို့အနက် အနိမ့်ဆုံးသူသည်—ရှైవ ဥဿဘ (နန္ဒိန်) ကို ပူဇော်ကာ နှစ်ဦးစလုံး သုဂတိကို ရရှိ하였다။
Verse 30
महानन्दाभिधा कश्चिद्वेश्या शिवपदादृता । दृढात्पणात्सुप्रसाद्य शिवं लेभे च सद्गतिम्
မဟာနန္ဒာ ဟုခေါ်သော ဝေရှာမိန်းမတစ်ဦးသည် သီဝဘုရား၏ ခြေတော်ကို အားကိုးခိုလှုံ하였다။ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာစွာဖြင့် သီဝဘုရားကို အလွန်ပျော်ရွှင်စေပြီး ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သော ကောင်းမြတ်ရာဂတိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ရရှိ하였다။
Verse 31
कैकेयी द्विजबालाः च सादराह्वा शिवव्रता । परमं हि सुखं प्राप शिवेशव्रतधारणात्
ကိကေယီ၊ ဗြဟ္မဏကလေးမများနှင့် စာဒရာဟ္ဝါတို့သည် သီဝ၏ ဝရတကို တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်သူများဖြစ်၍၊ သီဝေရှ (Śiva) အတွက် အပ်နှံထားသော ဝရတကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းသိမ်းခြင်းကြောင့် အမြင့်ဆုံး အာနန္ဒကို ရရှိ하였다။
Verse 32
विमर्षणश्च नृपतिश्शिवभक्तिं विधाय वै । गतिं लेभे परां कृष्ण शिवानुग्रहतः पुरा
အို ကൃഷ്ണာ၊ ရှေးကာလ၌ ဘုရင် ဝိမရှဏသည် သီဝအပေါ် ဘက္တိကို သင့်တော်စွာ တည်ထောင်ပြီး၊ သီဝဘုရား၏ အနုဂြဟာကြောင့် အမြင့်ဆုံး အခြေအနေကို ရရှိ하였다။
Verse 33
दुर्जनश्च नृपः पापी बहुस्त्रीलंपटः खलः । शिवभक्त्या शिवं प्राप निर्लिप्तः सर्वकर्मसु
အပြစ်ကြီးသော မကောင်းသူတစ်ဦး—အပြစ်ရှိသော ဘုရင်၊ မိန်းမများစွာကို လိုလားတပ်မက်သော လူယုတ်မာတစ်ဦးပင်—သီဝအပေါ် ဘက္တိကြောင့် သီဝကို ရောက်ရှိကာ ကမ္မအားလုံးတွင် မကပ်လှုပ် မညစ်ညမ်းသူ ဖြစ်လာ하였다။
Verse 34
सस्त्रीकश्शबरो नाम्ना शंकरश्च शिवव्रती । चिताभस्मरतो भक्त्या लेभे तद्गतिमुत्तमाम्
ရှဗရ (တောနေသူ) တစ်ဦးဖြစ်သော ရှင်ကရ (Śaṅkara) သည် မယားနှင့်အတူ သီဝဝရတကို တည်ကြည်စွာ ဆောင်ရွက်ကာ၊ သင်္ချိုင်းမီးပုံ၏ ပြာ (चिताभस्म) ကို ဘက္တိဖြင့် လိမ်းသုတ်၍၊ ထိုဘက္တိကြောင့် အမြင့်ဆုံး ဂတိ—သီဝနှင့် ပေါင်းစည်းရာ အခြေအနေကို ရရှိ하였다။
Verse 35
सौमिनी नाम चाण्डाली संपूज्याज्ञानतो हि सा । लेभे शैवीं गतिं कृष्ण शंकरानुग्रहात्परात्
စောမိနီဟု အမည်ရသော ချဏ္ဍာလ မိန်းမတစ်ဦးသည် မသိမမြင်ဘဲ ပူဇော်ခဲ့သော်လည်း၊ အို ကృష్ణ၊ သင်္ကရ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး ကရုဏာတော်ကြောင့် ရှైవအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
Verse 36
कौशिकश्च समाराध्य शंकरं लोक शंकरम् । ब्राह्मणोऽभूत्क्षत्रियश्च द्वितीय इव पद्मभूः
ကောသိကသည် လောက၏ကောင်းကျိုးပြုရှင် ရှင်ကရကို သေချာစွာ ပူဇော်အာရాధနာပြု၍၊ ဘြာဟ္မဏလည်း ဖြစ်၊ က္ෂတ္တရိယလည်း ဖြစ်ကာ၊ တောက်ပမှု၌ ဒုတိယ ပဒ္မဘူ (ဗြဟ္မာ) ကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။
Verse 37
दुर्वासा मुनिशार्दूलश्शिवानुग्रहतः पुरा । तस्तार स्वमतं लोके शिवभक्तिं विमुक्तिदाम्
ရှေးကာလ၌ မုနိတို့အတွင်း ကျားသဖွယ် ထင်ရှားသော ဒုర్వာသာသည်၊ ရှိဝ၏ အနုဂ्रहကြောင့် လောက၌ မိမိ၏ သင်ကြားချက်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်—မုက္ခတရား ပေးသော ရှိဝဘက္တိ ဖြစ်၏။
Verse 39
शिवमभ्यर्च्य सद्भक्त्या विरंचिश्शैवसत्तमः । अभूत्सर्गकरः कृष्ण सर्वलोकपितामहः
စစ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ဝိရဉ္စိ (ဗြဟ္မာ) သည် ရှైవတို့အတွင်း အမြတ်ဆုံးဖြစ်ကာ၊ စೃષ્ટိကို ဖန်ဆင်းစေသူ၊ လောကအားလုံး၏ ပိတామဟနှင့် ဖခင်အဖြစ် ဖြစ်လာ၏။
Verse 40
मार्कण्डेयो मुनिवरश्चिरंजीवी महाप्रभुः । शिवभक्तवरः श्रीमाञ्शिवानुग्रहतो हरे
မာရ္ကဏ္ဍေယ မုနိဝရသည် ချီရံဇီဝီဖြစ်၍ မဟာတေဇောထွန်းလင်းလာ၏။ ထိုသို့ ရှိဝဘက္တိ၏ အမြတ်ဆုံးဖြစ်သော ထင်ရှားသူသည် ရှိဝ၏ အနုဂ्रहကြောင့် ဖြစ်သည်၊ ဟရိရေ။
Verse 41
देवेन्द्रो हि महाशैवस्त्रैलोक्यं बुभुजे पुरा । शिवानुग्रहतः कृष्ण सर्वदेवाधिपः प्रभुः
အမှန်တကယ်ပင် ဒေဝိန္ဒြ (အိန္ဒြ) သည် မဟာရှိုင်ဝ၊ ရှီဝဘုရားကို အလွန်သဒ္ဓါရှိသူဖြစ်၍ ယခင်က သုံးလောကကို အုပ်စိုးပျော်ရွှင်ခဲ့၏။ အို ကృష్ణ၊ ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်ပင် သူသည် နတ်အားလုံး၏ အထက်တန်းအုပ်စိုးရှင် အင်အားကြီးသော प्रभု ဖြစ်လာခဲ့၏။
Verse 42
बलिपुत्रो महाशैवश्शिवानुग्रहतो वशी । बाणो बभूव ब्रह्माण्डनायकस्सकलेश्वरः
ဗလိ၏သား ဘာဏသည် မဟာရှိုင်ဝ၊ ရှီဝဘုရားကို အလွန်သဒ္ဓါရှိသူဖြစ်၍ ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် အင်အားကြီးလာ၏။ ထို့နောက် သူသည် စကြဝဠာ၏ အုပ်စိုးရှင်၊ အားလုံးအပေါ် အရှင်တော် ဖြစ်လာခဲ့၏။
Verse 43
हरिश्शक्तिश्च सद्भक्त्या दधीचश्च महेश्वरः । शिवानुग्रहतोऽभूवंस्तथा रामो हि शांकरः
စစ်မှန်သော သဒ္ဓါ-ဘက္တိကြောင့် ဟရီ (ဝိෂ္ဏု) သည် ဒိဗ္ဗအင်အားကို ရရှိခဲ့၏။ ဒဓီချိသည် မဟာဣශ්ဝရသဘောရှိသော မဟာရိရှီ ဖြစ်လာ၏။ ထိုနည်းတူ ရာမသည်လည်း သင်္ကရ၏ ဘက္တ ဖြစ်လာ၏—ဤအရာအားလုံးသည် ရှီဝ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်။
Verse 44
कणादो भार्गवश्चैव गुरुर्गौतम एव च । शिवभक्त्या बभूवुस्ते महाप्रभव ईश्वरा
ကဏာဒ၊ ဘာရ္ဂဝ၊ ဂုရု (ဗృဟஸ္ပတိ) နှင့် ဂေါတမတို့လည်း ရှီဝဘုရားအပေါ် ဘက္တိကြောင့် အလွန်ကြီးမားသော အင်အားနှင့် တန်ခိုးကို ရရှိကာ ထင်ရှားသော အရှင်တော်များ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 45
शाकल्यश्शंसितात्मा च नववर्षशातान्यपि । भवमाराधयामास मनोयज्ञेन माधव
ချီးမွမ်းခံရသော မြင့်မြတ်သည့်စိတ်ဓာတ်ရှိသော သာကလျသည် ဘဝ (သီဝ) ကို နှစ်ကိုးရာတိုင်အောင်ပင် ပူဇော်ခဲ့၏—မာဓဝသည် စိတ်ကို အာဟုတိအဖြစ်ထား၍ အတွင်းယဇ်ဖြင့် ကိုးကွယ်လေ၏။
Verse 46
तुतोष भगवानाह ग्रंथकर्ता भविष्यसि । वत्साक्षय्या च ते कीर्तिस्त्रैलोक्ये प्रभविष्यति
ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူသော ဘဂဝန်က မိန့်တော်မူ၏—“ချစ်သားရေ၊ သင်သည် သာသနာကျမ်းစာကို ရေးသားသူ ဖြစ်လိမ့်မည်။ သင်၏ဂုဏ်သတင်းသည် မပျက်မယွင်းဘဲ သုံးလောကလုံး၌ ပျံ့နှံ့လိမ့်မည်။”
Verse 47
अक्षयं च कुलं तेऽस्तु महर्षिभिरलंकृतम् । भविष्यसि ऋषिश्रेष्ठ सूत्रकर्ता ततस्ततः
သင်၏ မျိုးရိုးသည် မပျက်မယွင်း ဖြစ်ပါစေ၊ မဟာရိရှီတို့၏ ဂုဏ်တင့်တယ်မှုဖြင့် အလှဆင်ခံရပါစေ။ အို ရိရှီတို့အနက် အမြတ်ဆုံးရေ၊ အချိန်ကာလအလိုက် သင်သည် စူထရ (sūtra) ရေးသားသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်၊ ထပ်ခါထပ်ခါ ဖြစ်လိမ့်မည်။
Verse 48
इत्येवं शंकरात्प्राप वरं मुनिवरस्स वै । त्रैलोक्ये विततश्चासीत्पूज्यश्च यदुनन्दन
ဤသို့ဖြင့် ထိုမုနိအမြတ်သည် ရှင်ကရာ (Śaṅkara) ထံမှ ကောင်းချီးဗရကို ရရှိခဲ့၏။ အို ယဒုမျိုးဆက် ချစ်သားရေ၊ သူ၏ဂုဏ်သတင်းသည် သုံးလောကလုံး၌ ပျံ့နှံ့သွားပြီး၊ သူသည် ပူဇော်ဂုဏ်ပြုထိုက်သူ ဖြစ်လာ၏။
Verse 49
सावर्णिरिति विख्यात ऋषिरासीत्कृते युगे । इह तेन तपस्तप्तं षष्टिवर्षशतानि च
ကృతယုဂ၌ စာဝဏ္ဏိ (Sāvarṇi) ဟု အမည်ကျော်ကြားသော ရိရှီတစ်ပါး ရှိခဲ့၏။ ဤနေရာတော်၌ပင် သူသည် တပသ (tapas) ကို တင်းကျပ်စွာ ကျင့်သုံး၍ နှစ်ခြောက်ထောင် တိုင်အောင် အာသီသဖြင့် တည်ခဲ့၏။
Verse 50
तमाह भगवान्रुद्रस्साक्षात्तुष्टोस्मि तेऽनघ । ग्रंथकृल्लोकविख्यातो भवितास्यजरामरः
ထိုအခါ ဘဂဝန် ရုဒ္ဒရ မိမိတော်တိုင်က မိန့်တော်မူသည်— «အပြစ်ကင်းသူရေ၊ သင်အပေါ် ငါအမှန်တကယ် ကျေနပ်နှစ်သက်၏။ သင်သည် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ ကျမ်းတစ်စောင်ကို ရေးသားသူ ဖြစ်လာမည်၊ လောကအနှံ့ ကျော်ကြားမည်၊ အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှလည်း လွတ်မြောက်မည်»။
Verse 51
एवंविधो महादेवः पुण्यपूर्वतरैस्ततः । समर्च्चितश्शुभान्कामान्प्रददाति यथेप्सितान्
ဤသို့သော မဟာဒေဝသည် အလွန်မြင့်မားသော ကုသိုလ်ပုဏ္ဏာရှိသူတို့က ပူဇော်အာရాధနာပြုလျှင် မင်္ဂလာရှိသော ဆန္ဒများကို မိမိတို့လိုသလို တိတိကျကျ ပေးတော်မူ၏။
Verse 52
एकेनैव मुखेनाहं वक्तुं भगवतो गुणाः । ये संति तान्न शक्नोमि ह्यपि वर्षशतैरपि
ပါးစပ်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်များကို အမှန်အတိုင်း မဖော်ပြနိုင်ပါ၊ ရာနှစ်ပေါင်းများစွာ ပြောနေသော်လည်း မလုံလောက်ပါ။
The chapter advances an argument-by-exempla: Upamanyu begins enumerating devotees/figures who gained extraordinary outcomes through Śiva’s worship, including cases where even Viṣṇu’s cakra and Indra’s vajra prove ineffective—demonstrating that Śiva’s boon-power is causally prior to conventional divine or martial supremacy.
The failure of iconic weapons (cakra, vajra) functions as a symbolic claim about ontology and authority: ritual merit and divine favor derived from Śiva-ārādhana represent a higher-order protection (adhidaivika sanction) that can neutralize lower-order instruments of force, reframing victory as a theological outcome rather than merely a tactical one.
Śiva is explicitly invoked as Mahādeva and Candraśekhara, emphasizing his role as the personal bestower of boons and supreme protector; Gaurī/Umā is not foregrounded in the sampled opening verses, but the Samhitā context positions her theology as the broader interpretive horizon for Śaiva instruction.