Adhyaya 8
Satarudra SamhitaAdhyaya 866 Verses

भैरवावतारवर्णनम् (Bhairavāvatāra-varṇanam) — “Description of the Descent/Manifestation of Bhairava”

အဓ್ಯಾಯ ၈ တွင် နန္ဒီဣශ්ဝရက စနတ်ကုမာရအား «ဘိုင်ရဝီ ကထာ» ဟု သင်ကြားကာ၊ ကြားရုံဖြင့်ပင် ရှိုင်ဝ ဘက္တိ တည်ငြိမ်ခိုင်မာလာသည်ဟု ဆိုသည်။ ဘိုင်ရဝသည် သီးခြားနတ်မဟုတ်ဘဲ ပရမాత್ಮန် အဖြစ်ရှိသော သင်္ကရ၏ ပူර්ဏရူပ (ပြည့်စုံသောရုပ်) ဖြစ်ကြောင်း၊ မသိခြင်းသည် ရှിവမாயာကြောင့် ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ ထို့နောက် ရှိဝ၏ မဟိမာကို သိရန်ခက်ကာ၊ ဗိෂ္ဏုနှင့် ဗြဟ္မာတောင် မဟေရှ్వరကို အပြည့်အဝ မသိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုအတွက် «ပုရာတန အိတိဟာသ» ကို အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ရရှိစေသော အကြောင်းရင်းအဖြစ် တင်ပြသည်။ မေရုတောင်ထိပ်တွင် ဒေဝရိသိများ စုဝေး၍ ဗြဟ္မာကို လေးစားကာ လက်အုပ်ချီမေးမြန်းသဖြင့်၊ ဘိုင်ရဝ၏ အဝတားနှင့် နတ်တို့၏ သိမြင်နိုင်မှုကန့်သတ်ချက်ကို သင်ကြားရန် မေး-ဖြေ ပုံစံကို တည်ဆောက်ထားသည်။

Shlokas

Verse 1

अथ भैरवावतारमाह । नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्व्वज्ञ शृणु त्वं भैरवीं कथाम् । यस्याः श्रवणमात्रेण शैवी भक्तिर्दृढा भवेत्

ယခု ဘဲရဝ၏ အဝတာရ (ဆင်းသက်ခြင်း) ကို ပြောမည်။ နန္ဒီဣશ્વရက မိန့်တော်မူသည်—“အို စနတ်ကူမာရ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူ၊ ဘဲရဝ၏ သန့်ရှင်းသော ကഥာကို နားထောင်လော့။ ထိုကഥာကို နားထောင်ရုံဖြင့်ပင် သီဝဘက္တိသည် ခိုင်မာ၍ မလှုပ်ရှားတော့မည်။”

Verse 2

भैरवः पूर्णरूपो हि शंकरस्य परात्मनः । मूढास्तं वै न जानन्ति मोहिताश्शिवमायया

ဘဲရဝသည် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်ဖြစ်သော သင်္ကရ၏ ပြည့်စုံသော ရုပ်သဏ္ဌာန်တော်ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သီဝ၏ မာယာကြောင့် မိုဟ်ဝင်လှည့်စားခံရသော မိုက်မဲသူတို့သည် ထိုတော်ကို အမှန်တကယ် မသိကြ။

Verse 3

सनत्कुमार नो वेत्ति महिमानं महेशितुः । चतुर्भुजोऽपि विष्णुर्वै चतुर्व्वक्त्रोऽपि वै विधिः

စနတ်ကူမာရပင် မဟေရှဝရ၏ မဟိမာကို အပြည့်အဝ မသိနိုင်။ အမှန်တကယ်ပင် လက်လေးဖက်ရှိသော ဗိဿဏုတော်နှင့် မျက်နှာလေးဖက်ရှိသော ဗြဟ္မာ (အမိန့်ချမှတ်သူ) တို့ပင်လည်း ထိုတော်၏ ဂုဏ်မဟာကို မတိုင်းတာနိုင်ကြ။

Verse 4

चित्रमत्र न किञ्चिद्वै दुर्ज्ञेया खलु शाम्भवी । तया संमोहितास्सर्वे नार्चयन्त्यपि तम्परम्

ဤအရာ၌ အံ့ဩစရာ မရှိပါ။ အမှန်တကယ် Śāmbhavī-śakti သည် နားလည်ရန် ခက်ခဲ၏။ ထိုအင်အားကြောင့် မောဟဖြစ်သဖြင့် သတ္တဝါအားလုံးသည် အမြင့်ဆုံး သခင်တော်ကိုပင် ပူဇော်မနိုင်ကြ။

Verse 5

वेद चेद्यदि वात्मानं स एव परमेश्वरः । तदा विहन्ति ते सर्व्वे स्वेच्छया न हि केऽपि तम्

အကယ်၍ တစ်ဦးသည် အတ္တကို အမှန်တကယ် သိမြင်လျှင်၊ ထိုသူသည်ပင် Paramēśvara (အမြင့်ဆုံး အရှင်) ဖြစ်၏။ ထိုအခါ ချည်နှောင်မှုနှင့် ဒုက္ခအားလုံးသည် ကိုယ်တိုင်ပျက်စီးသွားပြီး၊ မည်သူမျှ ထိုအမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို မဖျက်ဆီးနိုင်။

Verse 6

सर्व्वगोऽपि महेशानो नेक्ष्यते मूढबुद्धिभिः । देववद् बुध्यते लोके योऽतीतो मनसां गिराम्

Mahēśvara သည် အရာအားလုံး၌ ပျံ့နှံ့နေသော်လည်း မောဟဉာဏ်ရှိသူတို့က မမြင်နိုင်ကြ။ လောက၌ သူ့ကို နတ်တစ်ပါးကဲ့သို့သာ ထင်မြင်ကြသော်လည်း၊ သူသည် စိတ်နှင့် စကားကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။

Verse 7

अत्रेतिहासं वक्ष्येऽहं परमर्षे पुरातनम् । शृणु तं श्रद्धया तात परमं ज्ञानकारणम्

ဤနေရာ၌ ငါသည် အမြင့်ဆုံး ရှင်ရသေ့အို၊ ရှေးဟောင်း သာသနာတော်သမိုင်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောကြားမည်။ ချစ်သား၊ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် နားထောင်လော့—ဤသည်မှာ သဗ္ဗညာ၏ အမြင့်ဆုံး အကြောင်းရင်းဖြစ်၍ ဝိညာဉ်ကို သီဝသို့ ဦးတည်စေသည်။

Verse 8

मेरुशृङ्गेऽद्भुते रम्ये स्थितम्ब्रह्माणमीश्वरम् । जग्मुर्देवर्षयः सर्व्वे सुतत्त्वं ज्ञातुमिच्छया

ဒေဝရသေ့အားလုံးသည် အံ့ဖွယ်လှပသော မေရုတောင်ထိပ်သို့ သွားကြ၏။ ထိုနေရာ၌ အရှင်ဘြဟ္မာသည် အုပ်စိုးရှင်အဖြစ် တည်ရှိနေ၏။ သူတို့သည် တတ္တဝ (tattva) အမှန်တရားကို မှန်ကန်စွာ သိလိုသော ဆန္ဒဖြင့် သွားကြသည်။

Verse 9

तत्रागत्य विधिन्नत्वा पप्रच्छुस्ते महादरात् । कृताञ्जलिपुटास्सर्वे नतस्कन्धा मुनीश्वराः

ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး သာသနာတော်၏ စည်းကမ်းအတိုင်း သင့်တော်စွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက်၊ မဟာရိုသေကြည်ညိုမှုဖြင့် မုနိအရှင်တို့သည် မေးမြန်းကြ၏—အားလုံး လက်အုပ်ချီ (အဉ္ဇလိ) ထားကာ ပခုံးချ၍ နှိမ့်ချစွာ ရပ်နေကြသည်။

Verse 10

देवर्षय ऊचुः । देवदेव प्रजानाथ सृष्टिकृल्लोकनायक । तत्त्वतो वद चास्मभ्यं किमेकं तत्त्वमव्ययम्

ဒေဝရ္ဠိတို့က ပြောကြသည်– “ဒေဝတို့၏ ဒေဝ၊ ပရဇာတို့၏ အရှင်၊ စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းသူ၊ လောကတို့၏ ခေါင်းဆောင်တော်—အမှန်တကယ်အားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပါ။ မပျက်မယွင်းသော တစ်ပါးတည်းသော တတ္တဝ (အမြဲတည်သော သဘောတရား) သည် အဘယ်နည်း?”

Verse 11

नन्दीश्वर उवाच । स मायया महेशस्य मोहितः पद्मसम्भवः । अविज्ञाय परम्भावं संभावं प्रत्युवाच ह

နန္ဒီဣશ્વရက ပြောသည်– မဟာဒေဝ မဟေရှဝရ၏ မာယာကြောင့် ပဒ္မသမ္ဘဝ (ဗြဟ္မာ) သည် မောဟဖြစ်ကာ၊ အရှင်ကြီး၏ အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေနှင့် အမှန်သဘောကို မသိမမြင်ဘဲ ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။

Verse 12

ब्रह्मोवाच । हे सुरा ऋषयः सर्व्वे सुमत्या शृणुतादरात् । वच्म्यहं परमं तत्त्वमव्ययं वै यथार्थतः

ဗြဟ္မာက မိန့်တော်မူသည်။ «အို ဒေဝတားတို့နှင့် ရှင်ရသီတို့အားလုံး၊ စိတ်ကောင်းနှင့် သတိပြုကာ လေးလေးနက်နက် နားထောင်ကြလော့။ ငါသည် အမြင့်ဆုံး မပျက်မယွင်းသော တတ္တဝါ (အမှန်တရား) ကို အမှန်အတိုင်း ကြေညာမည်»။

Verse 13

जगद्योनिरहं धाता स्वयम्भूरज ईश्वरः । अनादिभागहं ब्रह्म ह्येक आत्मा निरञ्जनः

ငါသည် စကြဝဠာ၏ မိခင်အုံနှင့် အရင်းအမြစ် ဖြစ်၏။ ငါသည် ထိန်းသိမ်းသူ (ဓာတာ)၊ ကိုယ်တိုင်မွေးဖွားသူ၊ အရှင်အမြတ် အုပ်စိုးသူ ဖြစ်၏။ ငါသည် အစမရှိ အစိတ်အပိုင်းမရှိသော ဗြဟ္မန် ဖြစ်ပြီး၊ အမှန်တကယ် ငါသည် မစွန်းမကပ် သန့်ရှင်းသော တစ်ပါးတည်းသော အတ္တမ ဖြစ်၏။

Verse 14

प्रवर्तको हि जगतामहमेव निवर्त्तकः । संवर्तको मदधिको नान्यः कश्चित्सुरोत्तमाः

လောကများကို စတင်ဖြစ်ပေါ်စေသူမှာ ငါတစ်ဦးတည်း ဖြစ်၏၊ ထို့အတူ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသူလည်း ငါတစ်ဦးတည်း ဖြစ်၏။ ပျက်ကွယ်သိမ်းဆည်းခြင်း (သံဝတ္တ) အခါ၌လည်း ငါထက် မြင့်မြတ်သူ မရှိ။ အို နတ်တို့အထွဋ်အမြတ်တို့၊ ငါကို ကျော်လွန်သူ အခြားမည်သူမျှ မရှိ။

Verse 15

नन्दीश्वर उवाच । तस्यैवं वदतो धातुर्विष्णुस्तत्र स्थितो मुने । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं संक्रुद्धो मोहितोऽजया

နန္ဒီဣရှ္ဝရက ပြောသည်— “အို မုနိ၊ ဓာတာ (ဗြဟ္မာ) သည် ထိုသို့ ပြောနေစဉ်၊ ထိုနေရာ၌ ရှိနေသော ဗိဿနုသည် ရယ်မောလျက် စကားတစ်ခွန်း ပြော၏။ သို့သော် အတွင်း၌ မာန်ထန်၍ ဒေါသထွက်နေပြီး၊ အဇာ (မမွေးဖွားသော မာယာ) ကြောင့် မောဟဖြစ်နေ၏။”

Verse 16

न चैतदुचिता ब्रह्मन्योगयुक्तस्य मूर्खता । अविज्ञाय परं तत्त्वं वृथैतत्ते निगद्यते

အို ဗြဟ္မန်၊ ယောဂ၌ တည်မြဲသူအတွက် ဤသို့သော မိုက်မဲမှုသည် မသင့်တော်။ အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရား (ပရမတတ္တဝ) ကို မသိမမြင်ဘဲ ပြောဆိုအတည်ပြုသမျှသည် အလဟသ ဖြစ်၏။

Verse 17

कर्ता वै सर्वलोकानां परमात्मा परः पुमान् । यज्ञो नारायणो देवो मायाधीशः परा गतिः

သူတစ်ဦးတည်းသာ လောကအားလုံး၏ ကర్తာ၊ ဖန်ဆင်းရှင် ဖြစ်၏—ပရမအတ္တမ၊ အလွန်မြင့်သော ပုရုಷ ဖြစ်၏။ သူသည် ယဇ్ఞ ကိုယ်တိုင်၊ နာရာယဏ နတ်ဘုရား၊ မာယာကို အုပ်စိုးသော အရှင်၊ ရောက်ရမည့် အမြင့်ဆုံး အားကိုးရာ ဖြစ်၏။

Verse 18

ममाज्ञया त्वया ब्रह्मन्सृष्टिरेषा विधी यते । जगतां जीवनं नैव मामनादृत्य चेश्वरम्

အို ဘြဟ္မာရေ၊ ငါ၏ အမိန့်ဖြင့်ပင် သင်သည် ဤဖန်ဆင်းခြင်းကို စီမံခန့်ခွဲနေသည်။ ငါ—အရှင်—ကို မလေးစားဘဲ နေလျှင် လောကများအတွက် အသက်နှင့် ထောက်ပံ့တည်တံ့စေသော အင်အား မရှိနိုင်။

Verse 19

एवं त्रिप्रकृतौ मोहात्परस्परजयैषिणौ । प्रोचतुर्निगमांश्चात्र प्रमाणे सर्वथा तनौ

ဤသို့ပင် ပရကృతိ၏ သုံးမျိုးသဘာဝကြောင့် မောဟဖြစ်ကာ ထိုနှစ်ဦးသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အနိုင်ယူလိုကြ၏။ ဤကိစ္စ၌ သူတို့နှစ်ဦးလုံးသည် ဝေဒများကို အာဏာပိုင်အထောက်အထားအဖြစ် ကိုးကားကာ မိမိ၏ သက်သေကို အစုံအလင် တင်းတင်းကျပ်ကျပ် အတည်ပြုကြ၏။

Verse 20

प्रष्टव्यास्ते विशेषेण स्थिता मूर्तिधराश्च ते । पप्रच्छतुः प्रमाणज्ञानित्युक्त्वा चतुरोऽपि तान्

ထို့နောက် (ဆရာ) က «အထူးသဖြင့် မေးမြန်းကြလော့—ဤနေရာ၌ ကိုယ်ထည်ယူ၍ ရပ်နေသောသူတို့၊ အာဏာပိုင်သက်သေဗဟုသုတရှိသူတို့ကို» ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် သူသည် လေးဦးလုံးကို မေးမြန်းစေ하였다။

Verse 21

विधिविष्णू ऊचतुः । वेदाः प्रमाणं सर्व्वत्र प्रतिष्ठा परमामिताः । यूयं वदत विश्रब्धं किमेकं तत्त्वमव्ययम्

ဗြဟ္မာ (ဝိဓိတော်) နှင့် ဗိဿနု တို့က မိန့်ကြားသည်။ «ဝေဒများသည် နေရာတိုင်း၌ အမြင့်ဆုံး အာဏာပိုင် အထောက်အထားဖြစ်၍ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အခြေခံတည်ရာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မရှက်မကြောက် ပြောကြလော့—မပျက်မယွင်းသော တတ္တဝ တစ်ပါးတည်းသည် အဘယ်နည်း?»

Verse 22

नन्दीश्वर उवाच । इत्याकर्ण्य तयोर्वाचं पुनस्ते हि ऋगादयः । अवदंस्तत्त्वतः सर्व्वे संस्मरतो परं प्रभुम्

နန္ဒီဣရှွရ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုနှစ်ပါး၏ စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ ရိဂ္ဝေဒ စသည့် ဝေဒတို့သည် ထပ်မံ၍ ပြောကြားလေသည်—အမြင့်ဆုံး သခင်တော်ကို သတိရလျက်၊ အမှန်တရားကို အမှန်အတိုင်း တစ်ပါးစီ ဖော်ပြကြ၏။

Verse 23

यदि मान्या वयन्देवौ सृष्टिस्थितिकरौ विभू । तदा प्रमाणं वक्ष्यामो भवत्सन्देहभेदकम्

«သင်တို့က ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ပါးကို ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ထိန်းသိမ်းခြင်းကို ဆောင်ရွက်သော အင်အားကြီးသော နတ်တော်များဟု လက်ခံပါက၊ သင်တို့၏ သံသယကို ဖြတ်တောက်ပေးမည့် အာဏာရှိသော အထောက်အထားကို ကျွန်ုပ်တို့ ပြောကြားမည်»

Verse 24

नन्दीश्वर उवाच । श्रुत्युक्तविधिमाकर्ण्य प्रोचतुस्तौ सुरौ श्रुतीः । युष्मदुक्तं प्रमाणं नौ किन्तत्त्वं सम्यगुच्यताम्

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်—«ရှုတိတွင် ဆိုထားသော နည်းလမ်းကို ကြားပြီးနောက်၊ ထိုနတ်နှစ်ပါးသည် ရှုတိတို့အား ပြောကြသည်—‘သင်တို့ပြောသမျှသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အာဏာပိုင်အထောက်အထားဖြစ်၏။ သို့သော် တတ္တဝ (အမှန်တရား) ကို မှန်ကန်ပြည့်စုံစွာ ရှင်းလင်းပြောကြပါ’»။

Verse 25

ऋग्वेद उवाच । यदन्तस्स्थानि भूतानि यतस्सर्व्वम्प्रवर्त्तते । यदाहुः परमन्तत्त्वं स रुद्रस्त्वेक एव हि

ရိဂ္ဝေဒက ဆိုသည်—သတ္တဝါအပေါင်းတို့ တည်နေရာဖြစ်သော အတွင်း၌ရှိရာ၊ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး ထွက်ပေါ်လာရာ အရင်းအမြစ်ဖြစ်ရာ၊ ပညာရှိတို့က အမြင့်ဆုံး သတ္တဝတရားဟု ကြေညာရာ—ထိုအရှင်သည် ရုဒြသာ တစ်ပါးတည်း၊ အမှန်တကယ် တစ်ဦးတည်း ဖြစ်၏။

Verse 26

यजुर्वेद उवाच । यो यज्ञैरखिलैरीशो योगेन च समिज्यते । येन प्रमाणं खलु नस्स एकः सर्व्वदृक् छिवः

ယဇုရ္ဝေဒက ဆိုသည်—ယဇ္ဉာအပေါင်းတို့ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ယောဂဖြင့်လည်းကောင်း ပူဇော်ခံရသော အရှင်—ထိုအရှင်တစ်ပါးတည်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ မှန်ကန်သော စံနှုန်းနှင့် အသိပညာ၏ အာဏာဖြစ်၏; ထိုအရှင်သည် အရာအားလုံးကို မြင်သိသော ရှိဝ (Śiva) ဖြစ်၏။

Verse 27

सामवेद उवाच । येनेदम्भ्रम्यते विश्वं योगिभिर्यो विचिन्त्यते । यद्भासा भासते विश्वं स एकस्त्र्यम्बकः परः

သာမဝေဒက ဆိုသည်—ဤစကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို လှုပ်ရှားစေ၍ လည်ပတ်စေသောသူ၊ ယောဂီတို့က သမాధိဖြင့် စဉ်းစားတော်မူသောသူ၊ သူ၏ တောက်ပမှုကြောင့် ကမ္ဘာလောက တောက်လင်းသောသူ—ထိုအရှင်တစ်ပါးတည်းသည် အမြင့်ဆုံး တြျမ်ဗက (မျက်စိသုံးပါးရှင်) ဖြစ်၏။

Verse 28

अथर्ववेद उवाच । यं प्रपश्यन्ति देवेशम्भक्त्यनुग्रहिणो जनाः । तमाहुरेकं कैवल्यं शंकरं दुःखतः परम्

အထရ္ဝဝေဒက ဆိုသည်—ဘက္တိကြောင့် ကရုဏာအကျိုးခံစား၍ ဒေဝတို့၏ အရှင်ကို မြင်ခွင့်ရသော လူတို့သည်—ထိုအရှင်ကို ကိုင်ဝလျ (အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်ခြင်း) တစ်ပါးတည်းဟု ကြေညာကြ၏; သူသည် ဒုက္ခနှင့် ဆင်းရဲခြင်းအလုံးစုံကို ကျော်လွန်သော ရှင်ကရ (Śaṅkara) ဖြစ်၏။

Verse 29

नन्दीश्वर उवाच । श्रुत्युक्तमिदमाकर्ण्यातीवमायाविमोहितौ । स्मित्वाहतुर्विधिहरी निगमांस्तान्विचेतनौ

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်။ သြတိက ကြေညာသော ဤသင်ခန်းစာကို ကြားသိပြီးနောက် မာယာကြောင့် အလွန်မောဟလွှမ်းမိုးနေသော ဘြဟ္မာနှင့် ဗိෂ္ဏုတို့သည် ပြုံး၍ စိတ်မသိမသာကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ ထိုဝေဒဝചനများကိုပင် အငြင်းပွားကြလေ၏။

Verse 30

विधिहरी ऊचतुः । हे वेदाः किमिदं यूयम्भाषन्ते गतचेतनाः । किञ्जातं वोऽद्य सर्व्वं हि नष्टं सुवयुनं परम्

ဘြဟ္မာနှင့် ဗိෂ္ဏုတို့ မိန့်ကြသည်။ «အို ဝေဒတို့၊ သတိမဲ့သူများကဲ့သို့ အဘယ်ကြောင့် ပြောဆိုနေကြသနည်း။ ယနေ့ သင်တို့၌ ဘာဖြစ်သနည်း။ အမှန်တကယ် သင်တို့၏ အမြင့်မြတ်သော ကောင်းမွန်သည့် ခွဲခြားသိမြင်မှု အားလုံး ပျောက်ကွယ်သွားပြီလော»

Verse 31

कथम्प्रमथनाथोऽसौ रममाणो निरन्तरम् । दिगम्बरः पीतवर्णो शिवया धूलिधूसरः

«ပ్రమထများ၏ အရှင်တော် ထိုသခင်သည် မည်သို့ အစဉ်မပြတ် လီလာ၌ ပျော်မြူးနေနိုင်သနည်း။ အကာသဝတ် (ဒိဂမ္ဗရ) ဖြစ်၍ ရွှေရောင်တောက်ပကာ၊ ရှီဝာနှင့်အတူရှိခြင်းကြောင့် ကိုယ်တော်သည် ဖုန်မှုန့်ဖြင့် မဲညိုလျက်ရှိ၏။»

Verse 32

विरूपवेषो जटिलो वृषगो व्यालभूषणः । परं ब्रह्मत्वमापन्नः क्व च तत्संगवर्जितम्

«ရုပ်သဏ္ဌာန်မလှသော ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ ဇဋာဆံပင်ရှိကာ၊ နွား (ဝೃಷဘ) ကို စီးနင်းပြီး မြွေများကို အလှဆင်အဖြစ် ဆောင်ထားသည်။ ထိုသို့ဖြစ်သော်လည်း အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး—ထို (ဘြဟ္မ) နှင့် ကင်းကွာနေသည့် အချိန်သည် မည်မှာရှိနိုင်သနည်း။»

Verse 33

इत्युदीरितमाकर्ण्य प्रणवः सर्वगस्तयोः । अमूर्तो मूर्तिमान्प्रीत्या जृम्भमाण उवाच तौ

ထိုနှစ်ပါး အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့နေသူတို့၏ စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ ပရဏဝ (အိုမ်) သည် အရုပ်မရှိသော်လည်း ကရုဏာကြောင့် ရုပ်ကို ခံယူကာ၊ ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ချဲ့ထွင်လျက် သူတို့နှစ်ပါးအား မိန့်တော်မူလေ၏။

Verse 34

प्रणव उवाच । न हीशो भगवाञ्छक्त्या ह्यात्मनो व्यतिरिक्तया । कदाचिद्रमते रुद्रो लीलारूपधरो हरः

ပရဏဝက ပြောသည်—ဘဂဝန် ဣဿ သခင်သည် မိမိအတ္တမနှင့် ခွဲခြားသည့် အင်အားတစ်စုံတစ်ရာနှင့် မည်သည့်အခါမျှ မပေါင်းသင်းမကစားတတ်။ တစ်ခါတစ်ရံ ရုဒြ—ဟရ၊ လီလာအတွက် ရုပ်သဏ္ဌာန်များကို ဆောင်ယူသူသည် မိမိ၏ အတွင်းကျသော သက္တိဖြင့်ပင် ကစားလှုပ်ရှားတော်မူသည်။

Verse 35

असौ हि परमेशानस्स्वयंज्योतिस्सनातनः । आनन्दरूपा तस्यैषा शक्तिर्नागन्तुकी शिवा

ထိုအရှင်သည် ပရမေရှာန (Parameśāna) အမြင့်ဆုံးသခင်၊ ကိုယ်တိုင်တောက်ပသော အနန္တတရား ဖြစ်တော်မူသည်။ သူ၏ အင်အား—အာနန္ဒသဘာဝရှိသော Śivā သက္တိသည် အပြင်မှ ရလာသည့်အရာမဟုတ်ဘဲ မိမိအတွင်း၌ပင် တည်ရှိသော အင်အားဖြစ်သည်။

Verse 36

नन्दीश्वर उवाच । इत्येवमुक्तोऽपि तदा विधेर्विष्णोश्च वै तदा । नाज्ञानमगमन्नाशं श्रीकण्ठस्यैव मायया

နန္ဒီဣရှ္ဝရက ပြောသည်—ဤသို့ ပြောပြီးနောက်တောင် ထိုအချိန်တွင် ဗိဓာတာ (ဗြဟ္မာ) နှင့် ဗိရှ္ဏုတို့၏ အဝိဇ္ဇာသည် မပျောက်ကွယ်သေးပေ။ အကြောင်းမှာ သရီကဏ္ဌ (သီဝ) ၏ မာယာကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။

Verse 37

प्रादुरासीत्ततो ज्योतिरुभयोरन्तरे महत् । पूरयन्निजया भासा द्यावाभूम्योर्यदन्तरम्

ထို့နောက် ထိုနှစ်ဦးကြားတွင် အလွန်ကြီးမားသော အလင်းတော် ပေါ်ထွန်းလာ၍ မိမိ၏ရောင်ခြည်ဖြင့် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကြားရှိ အာကာသအားလုံးကို ပြည့်စုံစေ하였다။

Verse 38

ज्योतिर्मण्डलमध्यस्थो ददृशे पुरुषाकृतिः । विधिक्रतुभ्यां तत्रैव महाद्भुततनुर्मुने

အို မုနိ၊ ထိုနေရာ၌ပင်—အလင်းဝိုင်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင်—လူသဏ္ဍာန်တော်တစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ၍ အလွန်အံ့ဩဖွယ် ကိုယ်တော်ကို ဗြဟ္မာ (စီမံသူ) နှင့် ကရတုတို့ မြင်တွေ့ကြ၏။

Verse 39

प्रजज्वालाथ कोपेन ब्रह्मणः पञ्चमं शिरः । आवयोरन्तरे कोऽसौ बिभृयात्पुरुषाकृतिम्

ထို့နောက် အမျက်ဒေါသဖြင့် လောင်ကျွမ်းကာ သူသည် ဗြဟ္မာ၏ ပဉ္စမခေါင်းကို မီးလောင်စေ하였다။ “ငါတို့နှစ်ဦးကြားတွင် လူရုပ်ကို ဆောင်ယူကာ အလယ်ခံအဖြစ် ရပ်တည်မည်ဟု မည်သူက အမှန်တကယ် ရှိသနည်း?”

Verse 40

विधिः संभावयेद्यावत्तावत्स त्रिविलोचनः । दृष्टः क्षणेन च महापुरुषो नीललोहितः

ဗြဟ္မာ (ဝိဓိ) သည် ထိုသူကို စဉ်းစား၍ ခွဲခြားသိမြင်ရန် ကြိုးစားနေစဉ်တွင်ပင် သုံးမျက်စိရှင် သခင်သည် ခဏချင်း မြင်ထင်လာ၏—မဟာပုရုෂ နီလလောဟိတ၊ အပြာနှင့် အနီရောင်ရုဒြ။

Verse 42

ब्रह्मोवाच । नीललोहित जाने त्वां मा भैषीश्चन्द्रशेखर । भालस्थलान्मम पुरा रुद्रः प्रादुरभूद्भवान्

ဗြဟ္မာက ပြောသည်—“အို နီလလောဟိတ၊ သင့်ကို ငါသိ၏။ မကြောက်ပါနှင့်၊ အို စန္ဒြရှေခရ။ ရှေးကာလ၌ ငါ၏ နဖူးအရပ်မှ သင်—ရုဒြ—ပေါ်ထွန်းခဲ့၏။”

Verse 43

रोदनाद्रुद्रनामापि योजितोऽसि मया पुरा । मामेव शरणं याहि पुत्र रक्षाङ्करोमि ते

«သင်၏ငိုကြွေးသံကြောင့် အရင်က သင့်အား ‘ရုဒြ’ ဟူသောနာမကို ငါပေးခဲ့သည်။ ယခု သားရေ၊ ငါ့ထံတစ်ပါးတည်းကိုသာ ခိုလှုံလာပါ; သင့်ကို အမှန်တကယ် ကာကွယ်ပေးမည်»။

Verse 44

नन्दीश्वर उवाच । अथेश्वरः पद्मयोनेः श्रुत्वा गर्ववतीं गिरम् । चुकोपातीव च तदा कुर्वन्निव लयम्मुने

နန္ဒီဣရှွရက ပြောသည်။ ထို့နောက် ပဒ္မယောနိ (ဗြဟ္မာ) ၏ မာနပြည့်စကားကို ကြားသော် အရှင်သည် ထိုခဏ၌ အလွန်ဒေါသထွက်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၍၊ အို မုနိ၊ လောကများကို လယ (ပျက်သုဉ်းခြင်း) သို့ ဆောင်မည်ဟန် ပေါ်လွင်၏။

Verse 45

स कोपतस्समुत्पाद्य पुरुषं भैरवं क्वचित् । प्रज्वलन्तं सुमहसा प्रीत्या च परमेश्वरः

ထို့နောက် ပရမေရှဝရသည် မိမိ၏ ပြင်းထန်သော ဒေါသမှ ပုရုෂတစ်ပါး—ဘိုင်ရဝ—ကို ထုတ်ပေါ်စေ၍ အလွန်ကြီးမားသော တေဇောဖြင့် တောက်လောင်နေစေ၏။ ထို့ပြင် မိမိအတွင်း၌ ပီတိဖြစ်ကာ ထိုပေါ်ထွန်းမှုကို ကရုဏာဖြင့် ကြည့်ရှုတော်မူ၏။

Verse 46

ईश्वर उवाच । प्राक्च पंकजजन्मासौ शास्यस्ते कालभैरव । कालवद्राजसे साक्षात्कालराजस्ततो भवान्

ဣရှွရက မိန့်တော်မူသည်။ «အရင်က ကြာပန်းမှ မွေးဖွားသူ (ဗြဟ္မာ) ကို သင်က အပြစ်ပေးရမည်၊ အို ကာလဘိုင်ရဝ။ သင်သည် အချိန်ကဲ့သို့ တိုက်ရိုက် အုပ်စိုးမည်။ အမှန်တကယ် သင်သည် ကာလ၏ မင်း—ကာလရာဇ—ဖြစ်သဖြင့် သင်ကို ကာလရာဇ ဟု ခေါ်သည်»။

Verse 47

विश्वं भर्तुं समर्थोसि भीषणाद्भैरवः स्मृतः । त्वत्तो भेष्यति कालोऽपि ततस्त्वं कालभैरवः

သင်သည် စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သော အင်အားပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။ ကြောက်မက်ဖွယ် မဟာတန်ခိုးကြောင့် သင်ကို “ဘိုင်ရဝ” ဟု မှတ်မိကြသည်။ ကာလ (အချိန်) ပင် သင့်ကို ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်သဖြင့် သင်သည် “ကာလဘိုင်ရဝ” ဖြစ်သည်။

Verse 48

आमर्दयिष्यति भवान्रुष्टो दुष्टात्मनो यतः । आमर्दक इति ख्यातिं ततस्सर्वत्र यास्यसि

သင်သည် ဒေါသထွက်သောအခါ မကောင်းသောစိတ်ရှိသူတို့ကို ချေမှုန်းမည်ဖြစ်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် နေရာတိုင်းတွင် “အာမရ္ဒက” (ချေမှုန်းသူ) ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြားလာမည်။

Verse 49

यतः पापानि भक्तानां भक्षयिष्यसि तत्क्षणात् । पापभक्षण इत्येव तव नाम भविष्यति

သင်သည် ဘုရားရှင်ကိုးကွယ်သူတို့၏ အပြစ်များကို ချက်ချင်း စားသုံးဖျက်ဆီးမည်ဖြစ်သဖြင့်၊ သင်၏နာမသည် အမှန်တကယ် «ပာပဘက္ရှဏ»—အပြစ်ကို စားသုံးသူ ဟု ဖြစ်လာမည်။

Verse 50

या मे मुक्तिपुरी काशी सर्व्वाभ्योऽहि गरीयसी । आधिपत्यं च तस्यास्ते कालराज सदैव हि

အို ကာလရာဇာ (အချိန်နှင့် သေမင်း၏ အရှင်)၊ ကာရှီသည် ငါ၏ မုက္တိပူရီ—လွတ်မြောက်ခြင်း၏ မြို့တော်—ဖြစ်၍ သန့်ရှင်းရာနေရာအားလုံးထက် မြင့်မြတ်သည်။ ထိုမြို့အပေါ်၌ သင်သည် အမြဲတမ်း အာဏာပိုင်မှုကို ကိုင်စွဲထားသည်။

Verse 51

तत्र ये पातकिनरास्तेषां शास्ता त्वमेव हि । शुभाशुभं च तत्कर्म चित्रगुप्तो लिखिष्यति

ထိုနေရာတွင် အပြစ်ရှိသူတို့အတွက် ကိုယ်တော်သည်သာလျှင် အမှန်တကယ် တရားသူကြီးဖြစ်တော်မူ၏။ စိတြဂုပ္တသည် သူတို့၏ ကောင်းမှုဆိုးမှု ကံအားလုံးကို မှတ်တမ်းတင်လိမ့်မည်။

Verse 52

नन्दीश्वर उवाच । एतान्वरान्प्रगृह्याथ तत्क्षणात्कालभैरवः । वामांगुलिनखाग्रेण चकर्त च विधेश्शिरः

နန္ဒီသွာရက မိန့်ကြားသည်မှာ- "ဤဆုလာဘ်များကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ထိုခဏ၌ပင် ကာလဘဲရဝသည် မိမိ၏ လက်ဝဲဘက် လက်သည်းဖျားဖြင့် ဝိဓိ (ဗြဟ္မာ) ၏ ဦးခေါင်းကို ဖြတ်တောက်လိုက်လေသည်။"

Verse 53

यदंगमपराध्नोति कार्यं तस्यैव शासनम् । अतो येन कृता निन्दा तच्छिन्नम्पञ्चमं शिरः

အင်္ဂါတစ်ခုခုက ပြစ်မှုကျူးလွန်လျှင် ထိုအင်္ဂါကိုသာ အပြစ်ပေးရမည်။ ထို့ကြောင့် ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချမှုကို ပြုခဲ့သော သူ၏ ပဉ္စမမြောက် ဦးခေါင်းကို ဖြတ်တောက်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

Verse 54

अथ च्छिन्नं विधिशिरो दृष्ट्वा भीततरो हरिः । शातरुद्रियमन्त्रैश्च भक्त्या तुष्टाव शङ्करम्

ထို့နောက် ဟရိ (ဗိဿနိုး) သည် ဝိဓိ (ဗြဟ္မာ) ၏ ပြတ်တောက်နေသော ဦးခေါင်းကို မြင်သောအခါ ပို၍ပင် ကြောက်ရွံ့သွားပြီး၊ သတရုဒြီယ မန္တန်များဖြင့် သျှန်ကရကို ကြည်ညိုစွာ ချီးမွမ်းထောပနာပြုလေသည်။

Verse 56

परब्रह्म शिवः साक्षात्सच्चिदानन्दलक्षणः । परमात्मा गुणातीत इति ज्ञानमवापतुः

သူတို့သည် ရှိဝသည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန် ဖြစ်ကြောင်းကို တိုက်ရိုက် သိမြင်ကြ၏—သတ္တ၊ ချိတ်၊ အာနန္ဒ လက္ခဏာတော်ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူပြီး၊ ပရမာတ္မာ ဖြစ်ကာ ဂုဏသုံးပါးကို ကျော်လွန်တော်မူသည်ဟု။

Verse 57

सनत्कुमार सर्वज्ञ शृणु मे परमं शुभम् । यावद्गर्वो भवेत्तावज्ज्ञानगुप्तिर्विशेषतः

အို စနတ်ကူမာရ၊ အရာအားလုံးကို သိမြင်သူရေ—ကျွန်ုပ်၏ အလွန်မင်္ဂလာသော အကြံဉာဏ်ကို နားထောင်ပါ။ မာန်မာန ရှိနေသမျှကာလပတ်လုံး အမှန်တရားဉာဏ်သည် အထူးသဖြင့် ဖုံးကွယ်နေ၏။

Verse 58

त्यक्त्वाभि मानं पुरुषो जानाति परमेश्वरम् । गर्विणं हन्ति विश्वेशो जातो गर्वापहारकः

လူသည် အဟင်္ကာရ (ကိုယ်တိုင်မာန်) ကို စွန့်လွှတ်လျှင် ပရမေရှဝရ (အမြင့်ဆုံးသခင်) ကို အမှန်တကယ် သိမြင်လာသည်။ ဗိශ්ဝေရှ (ကမ္ဘာလောက၏ သခင်) သည် မာန်ကြီးသူကို ချေမှုန်းတော်မူ၏—အမှန်တကယ် မာန်ဖယ်ရှားသူအဖြစ် ပေါ်ထွန်းတော်မူသည်။

Verse 59

अथ विष्णुविधी ज्ञात्वा विगर्वौ परमेश्वरः । प्रसन्नोऽभून्महादेवोऽकरोत्तावभयौ प्रभुः

ထို့နောက် မဟာဒေဝ (အမြင့်ဆုံးသခင်) သည် ဗိષ્ણုနှင့် ဗြဟ္မာတို့၏ အပြုအမူနှင့် ရည်ရွယ်ချက်ကို သိမြင်၍ မာန်ကျသွားကြသည်ကို မြင်လျှင် သနားကြင်နာ၍ ပျော်ရွှင်တော်မူကာ၊ အရှင်သည် သူတို့နှစ်ဦးအား အဘယ (ကြောက်မက်ကင်းခြင်း) ကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 60

आश्वास्य तौ महादेवः प्रीतः प्रणतवत्सलः । प्राह स्वां मूर्तिमपरां भैरवन्तं कपर्दिनम्

ထိုနှစ်ဦးကို သက်သာစေပြီးနောက် မဟာဒေဝသည်—ဦးညွှတ်အပ်နှံသူတို့ကို ချစ်ခင်ကာကွယ်တတ်၍ ပျော်ရွှင်တော်မူလျက်—မိမိ၏ အခြားပေါ်ထွန်းရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြစ်သော ဘ္ဟైరဝ၊ ဆံပင်ချည်ထုံးတော်မူသော အရှင်ကို မိန့်ကြားတော်မူ၏။

Verse 61

महादेव उवाच । त्वया मान्यो विष्णुरसौ तथा शतधृतिः स्वयम् । कपालम्वैधसम्वापि नीललोहित धारय

မဟာဒေဝက မိန့်တော်မူသည်– «သင်သည် ဗိဿနုကိုလည်းကောင်း၊ သတဓෘတိ (ဗြဟ္မာ) ကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ဂုဏ်ပြုလေးစားရမည်။ ထို့ပြင် အို နီလလောဟိတ၊ ဗൈဓသ (ဗြဟ္မာ) ၏ ခေါင်းခွံကိုလည်း သင် ဆောင်ထားရမည်»။

Verse 62

ब्रह्महत्यापनोदाय व्रतं लोकाय दर्शय । चर त्वं सततं भिक्षां कपालव्रतमाश्रितः

ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ်ကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် လောကအတွက် နမူနာပြရန် ဤဝရတကို ခံယူလော့။ အမြဲတမ်း လှည့်လည်သွားလာ၍ အလှူခံစားသောက်ကာ ကပာလဝရတ (ခေါင်းခွံဆောင် သာသနာ့ဝရတ) ကို အားကိုး၍ နေထိုင်လော့။

Verse 63

इत्युक्त्वा पश्यतस्तस्य तेजोरूपः शिवोऽब्रवीत् । उत्पाद्य चैकां कन्यान्तु ब्रह्महत्याभिविश्रुताम्

ဤသို့ မိန့်တော်မူပြီးနောက် တောက်ပသော တေဇောရূপဖြင့် ထင်ရှားသည့် သီဝက သူကြည့်နေစဉ် မိန့်ကြားတော်မူ၏။ ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏသတ်မှု၏ အပြစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် «ဗြဟ္မဟတ္ယာ» ဟု ကျော်ကြားသော မိန်းကလေးတစ်ဦးကို ဖန်ဆင်းပေါ်ထွန်းစေတော်မူ၏။

Verse 64

यावद्वाराणसीन्दिव्याम्पुरीमेषां गमिष्यति । तावत्त्वं भीषणे कालमनुगच्छोग्ररूपिणम्

«ဤသူတို့သည် သန့်ရှင်းသော ဝါရာဏသီ မြို့တော်သို့ သွားနေသမျှကာလပတ်လုံး၊ ထိုကာလအတိုင်းပင် သင်သည် ကြောက်မက်ဖွယ် “ကာလ” (မရဏ) နောက်သို့ အကြမ်းရုပ်ဖြင့် လိုက်ပါလော့»။

Verse 65

सर्वत्र ते प्रवेशोऽस्ति त्यक्त्वा वाराणसीं पुरीम् । वाराणसीं यदा गच्छेत्तन्मुक्तां भव तत्क्षणात्

«ဝါရာဏသီ မြို့တော်ကို ချန်လှပ်ထားလျှင် သင်သည် နေရာတိုင်းသို့ ဝင်ရောက်နိုင်၏။ သို့သော် ဝါရာဏသီသို့ သွားရောက်သည့် ခဏချင်းပင် သင်သည် မုတ်ခ္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ချက်ချင်း ရရှိလော့»။

Verse 66

नन्दीश्वर उवाच । नियोज्य तामिति तदा ब्रह्महत्यां च ताम्प्रभुः । महाद्भुतश्च स शिवोऽप्यन्तर्धानमगात्ततः

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ ထိုသို့ပင် ဘြဟ္မဟတ်ယာကို သူမ၏ သတ်မှတ်ထားသော လမ်းကြောင်းသို့ ခန့်အပ်ပြီးနောက်၊ အံ့ဩဖွယ်သော သခင် သီဝသည် ထိုနေရာမှ အလျင်အမြန် ပျောက်ကွယ်သွား၏။

Verse 99

भीतो हिरण्यगर्भोऽपि जजाप शतरुद्रियम् । इत्थं तौ गतगर्वौ हि संजातौ तत्क्षणान्मुने

ကြောက်ရွံ့သွားသော ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (ဗြဟ္မာ) ပင်လျှင် သတရုဒြီယကို ဂါထာရွတ်ဆို၏။ ထို့ကြောင့် မုနိရေ၊ ထိုခဏတည်းက သူတို့နှစ်ဦးစလုံး အဟင်္ကာရကင်းစင်သွားကြ၏။

Verse 416

त्रिशूलपाणिर्भालाक्षो नागोडुपविभूषणः । हिरण्यगर्भस्तं दृष्ट्वा विहसन्प्राह मोहितः

လက်၌ သုံးခွတံ (တ্ৰိရှူလ) ကို ကိုင်ဆောင်၍ နဖူးပေါ်၌ မျက်စိတစ်လုံးရှိကာ မြွေများနှင့် လဆန်းတံဆိပ်ဖြင့် အလှဆင်ထားသော ထိုသခင်ကို မြင်သော်၊ ဟိရဏ္ယဂರ್ಭ (ဗြဟ္မာ) သည် မောဟဖြင့် ပြုံးရယ်ကာ ပြောလေ၏။

Frequently Asked Questions

The chapter’s primary argument is theological: Bhairava is the pūrṇa-rūpa of Śaṅkara (parātman), yet beings fail to recognize this due to Śiva-māyā; the narrative then initiates an ancient itihāsa on Meru where sages approach Brahmā to inquire into the highest tattva, preparing the ground for Bhairava’s manifestation doctrine.

The key rahasya is epistemic: ‘Śiva-māyā’ functions as a hermeneutic principle explaining why even exalted agents misapprehend the Supreme, while ‘śravaṇa’ (hearing the kathā) is presented as an operative sādhanā that converts narrative reception into stabilized bhakti and knowledge-oriented clarity.

Bhairava is highlighted as Śiva’s complete manifestation (pūrṇa-rūpa) rather than an independent divinity; the emphasis is on Bhairava’s identity with Maheśvara/Parameśvara and on how this identity is obscured by Śiva-māyā.