Adhyaya 29
Satarudra SamhitaAdhyaya 2959 Verses

नभगोपाख्यानम् (Nabhaga-Upākhyāna: The Account of Nabhaga and Shiva-Jñāna)

ဤအধ্যာယတွင် နန္ဒီဣශ්ဝရက စနတ်ကုမာရအား နဘာဂနှင့် ဆက်နွယ်သော “အမြင့်ဆုံး အဝတာရ” ပုံပြင်ကို သင်ကြားပြီး၊ ရှီဝက ပေးအပ်သော ဉာဏ် (jñāna) ကို အဓိကထားသည်။ အစပိုင်းတွင် နဘာဂကို အိက္ရှဝာကူ မျိုးရိုးအတွင်း တည်နေရာချပြီး အမ္ဗရီရှနှင့် ဒုర్వာသာ ရှင်တို့ကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့နောက် သာသနာ-ဥပဒေ ဆိုင်ရာ ပြဿနာပေါ်လာသည်—နဘာဂသည် ဆရာအိမ်တွင် စည်းကမ်းတကျ ကျောင်းသားဘဝဖြင့် ကြာရှည်နေပြီး ပြန်လာသောအခါ အစ်ကိုများက အမွေကို ခွဲဝေပြီး သူ့အတွက် အစိတ်အပိုင်းမထားခဲ့ကြ။ နဘာဂက အမွေခံခွင့် (dāya) ကို တောင်းဆိုရာမှ အဖြေသည် ဥပဒေတင်မက ဘုရားရေးရာသဘောတရားသို့ ရောက်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရှီဝက လွတ်မြောက်စေသော ဉာဏ်ကို နဘာဂအား ပေးအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစုအမွေခွဲခြားမှုက ရှီဝ၏ ကရုဏာနှင့် လွတ်မြောက်ရေးသင်ကြားမှုကို ဖော်ထုတ်သည့် အခွင့်အရေးဖြစ်လာသည်။

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार शम्भोस्त्ववतारं परमं शृणु । नभगज्ञानदं कृष्णदर्शनाह्वयमुत्तमम्

နန္ဒီဣရှွရ မိန့်တော်မူသည်— «အို စနတ်ကူမာရ၊ သမ္ဘု၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အဝတာရကို နားထောင်လော့။ ၎င်းသည် နဘဂာအား ဓမ္မဉာဏ် ပေးသနားသော အထူးကောင်းမြတ်သည့် အဝတာရဖြစ်ပြီး ‘ကృష్ణ-ဒർശန’ ဟု အမည်ကျော်ကြားသည်၊ အမဲရောင်သခင်၏ မြင်တွေ့ခြင်းတည်း»။

Verse 2

इक्ष्वाकुप्रमुखा आसन्श्राद्धदेवसुताश्च ये । नभगस्तत्र नवमो नाभगस्तत्सुतः स्मृतः

ရှ్రာဒ္ဓဒေဝ (ဝိုင်ဝသွတ မနု) ၏ သားတော်များအနက် အိက္ခ္ဝာကုနှင့် အခြားသူတို့ မွေးဖွားခဲ့ကြသည်။ ထိုအထဲတွင် နဘဂာသည် ကိုးမြောက်ဖြစ်ပြီး၊ နာဘဂာကို သူ၏သားဟု မှတ်ယူကြသည်။

Verse 3

अम्बरीषस्सुतस्तस्य विष्णुभक्तो बभूव सः । यस्योपरि प्रसन्नोभूद्दुर्वासा ब्रह्मभक्तितः

သူ၏သားမှာ အမ္ဗရီရှ ဖြစ်၍ ဗိဿနုဘုရားကို သစ္စာရှိစွာ ဝတ်ပြုသူ ဖြစ်လာ၏။ ဘြဟ္မန်နှင့် ဝေဒဓမ္မလမ်းစဉ်ကို လေးစားသဖြင့် ရှင်ဒုရဝါသာသည် သူ့အပေါ် စိတ်ကြည်နူးပျော်ရွှင်လာ၏။

Verse 4

पितामहोऽम्बरीषस्य नभगो यः प्रकीर्तितः । तच्चरितं शृणु मुने यस्मै ज्ञानमदाच्छिवः

အမ္ဗရီရှ၏ အဘိုးအိုဟု ထင်ရှားသော နဘဂ—အို မုနိ၊ သူ၏ သန့်ရှင်းသော အတ္ထုပ္ပတ္တိကို နားထောင်လော့။ ထိုသူအား သခင် ရှိဝက ဉာဏ်ဝိညာဉ်ကို ပေးသနားခဲ့သည်။

Verse 5

नभगो मनुपुत्रस्तु पठनार्थं सुबुद्धि मान् । चक्रे गुरुकुले वासं बहुकालं जितेन्द्रियः

နဘဂသည် မနု၏သားဖြစ်၍ ဉာဏ်ကောင်းကာ သင်ယူရန်အလွန်စိတ်အားထက်သန်သည်။ အာရုံကို ထိန်းချုပ်လျက် ဆရာ၏အိမ် (ဂုရုကူလ) တွင် အချိန်ကြာမြင့်စွာ နေထိုင်하였다။

Verse 6

एतस्मिन्समये ते वा इक्ष्वाकुप्रमुखास्सुताः । तस्मै भागमकल्प्यैव भेजुर्भागान्निजान्क्रमात्

ထိုအချိန်၌ အိက္ရှဝါကူကို ဦးဆောင်သော သားတို့သည် သူ့အတွက် သင့်လျော်သော အပိုင်းကို မခွဲမပေးဘဲ၊ အစဉ်လိုက် မိမိတို့၏ အပိုင်းအသီးသီးကို ယူဆောင်သွားကြသည်။

Verse 7

स्वंस्वं भागं गृहीत्वा ते बुभुजू राज्यमुत्तमम् । अविषादं महाभागा पित्रादेशात्सुबुद्धयः

မိမိတို့၏ သင့်တော်သော အပိုင်းကို ယူပြီးနောက်၊ ထိုမဟာကံကောင်း၍ ဉာဏ်ကောင်းသောသူတို့သည် အဖ၏ အမိန့်ကို လိုက်နာသဖြင့် စိတ်မညှိုးနွမ်းဘဲ အထူးကောင်းမြတ်သော နိုင်ငံတော်ကို ခံစားကြသည်။

Verse 8

स पश्चादागतस्तत्र ब्रह्मचारी गुरुस्थलात् । नभगोऽधीत्य सर्वाश्च सांगोपांगाः श्रुतीः क्रमात्

ထို့နောက် ထိုဗြဟ္မစာရီသည် ဆရာ၏နေရာမှ ထိုအရပ်သို့ ပြန်လာ하였다။ နဘာဂသည် အစဉ်လိုက်မှန်ကန်စွာ ဝေဒသုတ္တန်များအားလုံးကို အင်္ဂဗေဒနှင့် အထောက်အကူပညာများပါဝင်အောင် လေ့လာပြီး ပြည့်စုံစွာ သင်ယူပြီး ပြန်ရောက်လာ하였다။

Verse 9

भ्रातृन्विलोक्य नभगो विभक्तान्सकलान्निजान् । दायार्थी प्राह तान्स्नेहादिक्ष्वाकुप्रमुखान्मुने

မိမိအစ်ကိုညီအစ်ကိုများအားလုံးက အစိတ်အပိုင်းများ ခွဲဝေပြီးသားဖြစ်သည်ကို မြင်သော် နဘာဂသည် မိမိ၏တရားဝင်အမွေကို လိုလား၍ ချစ်ခင်စွာဖြင့် သူတို့အား အိက္ရှဝာကူကို အစပြုကာ မုနိရေ၊ ပြောဆို하였다။

Verse 10

नभग उवाच । भ्रातरोभक्तकं मह्यं दायं कृत्वा यथातथम् । सर्वे विभक्तास्सुप्रीत्या स्वदायार्थागताय च

နဘာဂက ပြောသည်—“အစ်ကိုတို့ရေ၊ သင်တို့မြင်သလို သင့်တော်သည့်အတိုင်း ကျွန်ုပ်အတွက်လည်း အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ခွဲဝေပေးကြပါ။ သင်တို့အားလုံးလည်း မိမိတို့၏အပိုင်းအခွဲအတွက် လာရောက်ကြသကဲ့သို့ အပြန်အလှန် စေတနာကောင်းဖြင့် ပျော်ရွှင်စွာ ခွဲဝေနေကြပါစေ။”

Verse 11

तदा विस्मृतमस्माभिरिदानीं पितरं तव । विभजामो वयं भागं तं गृहाण न संशयः

ထိုအခါ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင်၏ဖခင်ကို မေ့လျော့ခဲ့ကြောင်း ယခုမှ သတိရလာသည်။ ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်အတွက် သင့်တရားဝင်အပိုင်းကို ခွဲဝေပေးမည်—သံသယမရှိဘဲ လက်ခံပါ။

Verse 12

तच्छुत्वा भ्रातृवचनं नभगः परविस्मृतः । तदोपकण्ठमागत्य पितरं समभाषत

အစ်ကိုတို့၏စကားကို ကြားသော် နဘာဂသည် အလွန်အံ့ဩသွား하였다။ ထို့နောက် ချက်ချင်း ဖခင်ထံ ချဉ်းကပ်ကာ တိုက်ရိုက် ပြောဆို하였다။

Verse 13

नभग उवाच । हे तात भ्रातरः सर्वे त्यक्त्वा मां न्यभजंश्च ते । पठनार्थं गतश्चाहं ब्रह्मचारी गुरोः कुले

နဘဂ က ပြောသည်—“အဖေချစ်ရပါသော၊ ညီအစ်ကိုအားလုံးက ကျွန်ုပ်ကို စွန့်ပစ်၍ အမွေကို ကိုယ်တိုင်ခွဲယူကြသည်။ ကျွန်ုပ်သည် ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းသော ကျောင်းသားအဖြစ် သင်ယူရန်အတွက် ဆရာ၏အိမ်တော်သို့ သွားနေခဲ့ပါသည်။”

Verse 14

तत आगत्य मे पृष्टा दायदानार्थमादरात् । ते त्वामूचुर्विभागं मे तदर्थमहमागतः

ထို့နောက် သူတို့သည် စိတ်အားထက်သန်စွာ ကျွန်ုပ်ထံ လာ၍ မိမိတို့၏ အခွင့်အရေးရှိသော အမွေဝေစုကို ပေးအပ်ရန် အကြောင်းကို မေးမြန်းကြသည်။ သူတို့က သင့်အား “ကျွန်ုပ်တို့၏ ဝေစုကို ပေးပါ” ဟု ဆိုကြသဖြင့် ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် ကျွန်ုပ် ဤနေရာသို့ လာရခြင်း ဖြစ်သည်။

Verse 15

नन्दीश्वर उवाच । तदाकर्ण्य वचस्तस्य पिता तं प्राह विस्मितः । आश्वास्य श्राद्धदेवस्स सत्यधर्मरतं मुने

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်။ သူ၏စကားကိုကြားသော်၊ အဖေဖြစ်သော သြာဒ္ဓဒေဝသည် အံ့အားသင့်ကာ သစ္စာနှင့် ဓမ္မ၌ တည်ကြည်သော မုနိအား အရင်ဆုံး နှစ်သိမ့်အားပေးပြီးနောက် စကားဆို၏။

Verse 16

मनुरुवाच । तदुक्तं मादृथास्तात प्रतारणकरं हि तत् । न ह्यहं परमं दायं सर्वथा भोगसाधनम्

မနု မိန့်တော်မူသည်။ «ပြောထားသကဲ့သို့ပင်၊ သားရေ မငိုမကြွေးနှင့်။ ထိုသို့ဝမ်းနည်းခြင်းသည် လှည့်ဖြားမှုနှင့် မောဟကိုသာ ဖြစ်စေမည်။ အမြင့်မြတ်ဆုံး အမွေကို အပျော်အပါးအတွက် ကိရိယာတစ်ခုလို မမြင်ပါ; အမြင့်ဆုံး အပေးအပ်ချက်မှာ လောကီသုခမဟုတ်ဘဲ၊ အတ္တကို သီဝသို့ ဦးတည်စေသော မှန်ကန်သည့် လမ်းတရားပင် ဖြစ်သည်။»

Verse 17

तथापि दायभावेन दत्तोऽहं तैः प्रतारिभिः । तव वै जीवनोपाय वदामि शृणु तत्त्वतः

သို့သော်လည်း လှည့်ဖြားသူတို့က အမွေခွဲဝေမှုဟု အကြောင်းပြကာ ငါ့ကို လွှဲပေးခဲ့သည်။ ယခု သင်၏ အသက်ရှင်ရေးအတွက် အမှန်တရားအတိုင်း နည်းလမ်းကို ငါပြောမည်—တကယ်တမ်းကို သေချာနားထောင်လော့။

Verse 18

सत्रमांगिरसा विप्राः कुर्वंत्यद्य सुमेधसः । तत्र कर्मणि मुह्यन्ति षष्ठं षष्ठमहः प्रति

ယနေ့ ဉာဏ်ပညာပြည့်ဝသော ဗြာဟ္မဏ ရှင်တော်များသည် အင်္ဂိရသ စတြ ယဇ်ကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။ သို့သော် ထိုပူဇော်ပွဲအတွင်း၌ပင် ဆဋ္ဌမနေ့ ပြန်လည်ရောက်တိုင်း ထပ်ခါထပ်ခါ စိတ်ရှုပ်ထွေးကြသည်။

Verse 19

तत्र त्वं गच्छ नभग तान् सुशंस महाकवे । सूक्ते द्वे वैश्वदेवे हि सत्रं शुद्धं हि तद्भवेत्

ထို့ကြောင့် အို နဘာဂါ၊ ထိုနေရာသို့ သွား၍ သူတို့ကို ကောင်းစွာ သင်ကြားပါ၊ အို မဟာမုနိကဗျာရှင်။ ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ ဟိမ္မန်နှစ်ပုဒ်ကြောင့် စတြာယဇ်ပွဲသည် အမှန်တကယ် သန့်စင်လာမည်။

Verse 20

तत्कर्मणि समाप्ते हि स्वयान्तो ब्राह्मणाश्च ते । धनं दास्यन्ति ते तुष्टास्स्वसत्रपरिशेषितम्

ထိုသန့်ရှင်းသော ကర్మကိစ္စ ပြီးစီးသည့်အခါ၊ အဆုံးသတ်သို့ ကိုယ်တိုင်ရောက်ပြီးသော ဗြာဟ္မဏများသည် ပျော်ရွှင်ကျေနပ်၍ သင့်အား ဥစ္စာပစ္စည်း ပေးလှူမည်—သူတို့၏ စတြာယဇ်ပွဲအတွက် စီမံထားသည့် ပစ္စည်းများမှ ကျန်ရစ်သမျှကိုပင်။

Verse 21

नन्दीश्वर उवाच । तदाकर्ण्य पितुर्वाक्यं नभगः सत्यसारवान् । जगाम तत्र सुप्रीत्या यत्र तत्सत्रमुत्तमम्

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်—ဖခင်၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ သစ္စာကို အနှစ်သာရအဖြစ်ထားသော နဘာဂါသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် ထိုအထူးမြတ်သော စတြာယဇ်ပွဲ ကျင်းပရာသို့ သွားလေ၏။

Verse 22

तदाहः कर्मणि मुने सत्रे तस्मिन्स मानवः । सूक्ते द्वे वैश्वदेवे हि प्रोवाच स्पष्टतस्सुधीः

ထို့နောက် အို မုနိ၊ ထိုနေ့၌ ထိုစတြာယဇ်ပွဲအတွင်း ပညာရှိသူတစ်ဦးသည် ဝိုင်ရှ္ဝဒေဝ သီချင်းနှစ်ပုဒ်ကို ထင်ရှားစွာ ရွတ်ဆိုလေ၏။

Verse 23

समाप्ते कर्मणि ततो विप्रा आंगिरसाश्च ते । तस्मै दत्त्वा ययुः स्वर्गं स्वंस्वं सत्रावशेषितम्

ကర్మပူဇာအခမ်းအနား ပြီးဆုံးသွားသောအခါ အင်္ဂိရသဝంశမှ ဗြာဟ္မဏ ရသီတို့သည် မိမိတို့၏ စတြာ (ယဇ္ဈ) အကျန်အပိုင်းများကို သူ့အား ပေးအပ်ပြီးနောက် ကောင်းကင်သို့ ထွက်ခွာသွားကြကာ၊ တစ်ဦးချင်းစီ မိမိရရှိထားသော လောကသို့ ရောက်ကြ၏။ ရှိုင်ဝအမြင်အရ စနစ်တကျပြီးမြောက်သော ကర్మကို လေးစားစွာ အပ်နှံလျှင် မြင့်မြတ်သော လောကများကို ရစေသော်လည်း မောက္ခသည် ပတိ (ရှင်ရှိဝ) အပေါ် ဘက္တိဖြင့်သာ အဆုံးစွန် ရရှိသည်ဟု ညွှန်ပြသည်။

Verse 24

तत्तदा स्वीकरिष्यंतं सुसत्रपरिशेषितम् । विज्ञाय गिरिशः सद्य आविर्भूत सदूतिकृत्

ကောင်းစွာပြုလုပ်ပြီးသော ယဇ္ဉပူဇာ၏ ကျန်ရစ်သည့်အရာကို ဘက္တားက လက်ခံမည်ဟု သိမြင်သဖြင့် တောင်ရှင် ဂိရိဿ (ရှီဝ) သည် ချက်ချင်း ပေါ်ထွန်းလာကာ သတင်းပို့သူအဖြစ် ကိုယ်တိုင်ခံယူ하였다။

Verse 25

सर्वांगसुन्दरः श्रीमान्पुरुषः कृष्णदर्शनः । भावं समीक्षितुं भागं दातुं ज्ञानं परं च तत्

သူသည် အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတိုင်း လှပသည့် သာယာမင်္ဂလာပြည့်ဝသော ပုရုෂတစ်ဦးဖြစ်၍ အရောင်မဲညိုသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ သူသည် အတွင်းစိတ်အနေအထား (ဘားဝ) ကို ခွဲခြားမြင်နိုင်ပြီး သင့်လျော်သော အစိတ်အပိုင်းကို ပေးကာ အမြင့်ဆုံးသော ဉာဏ်ကိုလည်း ပို့ချပေးနိုင်သူဖြစ်သည်။

Verse 26

अथो स शंकरः शम्भुः परीक्षाकर ईश्वरः । उवाचोत्तरतोऽभ्येत्य नभगं तं हि मानवम्

ထို့နောက် စမ်းသပ်သူ အထွဋ်အမြတ် အီရှ္ဝရဖြစ်သော သင်္ကရ၊ သမ္ဘု သည် မြောက်ဘက်မှ နဘဂကို ချဉ်းကပ်လာပြီး ထိုလူအား မိန့်ကြား하였다။

Verse 27

ईश्वर उवाच । कस्त्वं गृह्णासि पुरुष ममेदं वास्तुकं वसु । प्रेषितः केन तत्सर्वं सत्यं वद ममाग्रतः

အီရှ္ဝရ မိန့်တော်မူသည်—“အို လူသား၊ မင်းက ဘယ်သူလဲ၊ ငါ့အိမ်တော်၏ ဥစ္စာကို ယူဆောင်နေသနည်း။ မင်းကို ဘယ်သူက စေလွှတ်သလဲ။ ငါ့ရှေ့တွင် အားလုံးကို အမှန်အတိုင်း ပြောလော့။”

Verse 28

नन्दीश्वर उवाच । तच्छुत्वा तद्वचस्तात मानवो नभगः कवि । प्रत्युवाच विनीतात्मा पुरुषं कृष्णदर्शनम्

နန္ဒီဣශ්ဝရ ကဆိုသည်— «ချစ်သားရေ၊ ထိုစကားကို ကြားပြီးနောက် လူသား နဘဂ (ပညာရှိ၊ ကဗိ) သည် စိတ်နှိမ့်ချ၍ အမဲရောင်သဏ္ဌာန်ရှိသော ထိုပုရုෂထံ ပြန်လည်ဖြေကြား하였다»။

Verse 29

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां नन्दीश्वरसनत्कुमारसंवादे कृष्णदर्शनशिवावतारवर्णनंनामैकोनत्रिंशोऽध्यायः

ဤသို့ဖြင့် သီရိရှီဝ မဟာပုရာဏ၏ တတိယစာအုပ် (Śatarudra-saṃhitā) အတွင်း နန္ဒီဣශ්ဝရနှင့် စနတ်ကုမာရ တို့၏ ဆွေးနွေးပွဲ၌ «ကృష్ణဒർശနနှင့် ရှီဝအဝတာရ ဖော်ပြချက်» ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ၂၉ မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။

Verse 30

नन्दीश्वर उवाच । आकर्ण्य नाभगं वाक्यमिदं सत्यमुदीरितम् । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पुरुषः कृष्णदर्शनः

နန္ဒီဣශ්ဝရ ကဆိုသည်— နာဘဂက အမှန်တရားဖြင့် ပြောကြားသော ဤစကားကို ကြားပြီးနောက် စိတ်ကြည်နူးတည်ငြိမ်သော အမဲရောင်တောက်ပသဏ္ဌာန်ရှိသူ ပုရုෂသည် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။

Verse 31

कृष्णदर्शन उवाच । विवादेऽस्मिन्हि नौ तात प्रमाणं जनकस्तव । याहि तम्पृच्छ स ब्रूयात्तत्प्रमाणन्तु सत्यतः

ကృష్ణဒർശနက ပြောသည်— «ချစ်သူရေ၊ ငါတို့နှစ်ဦးအကြား ဤအငြင်းပွားမှုတွင် သင်၏အဖေသည် အာဏာပိုင်သက်သေဖြစ်၏။ သွား၍ မေးလော့; သူက သစ္စာဖြင့် ကြေညာသမျှကိုသာ မှန်ကန်သော သက်သေအဖြစ် လက်ခံရမည်»။

Verse 32

नन्दीश्वर उवाच । तदाकर्ण्य वचस्तस्य नभगो मानवः कविः । आगच्छत्पितरं प्रीत्या तदुक्तं पृष्टवान्मुने

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ သူ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် မနု၏ မျိုးဆက်ဖြစ်သော ကဗိမုနိ နဘဂသည် ချစ်ခင်ပျော်ရွှင်စိတ်ဖြင့် မိမိအဖထံသို့ လာရောက်ကာ မုနိအား ထိုပြောဆိုခဲ့သမျှကို မေးမြန်းလေ၏။

Verse 33

पुत्रोदितं समाकर्ण्य श्राद्धदेवस्स वै मनुः । स्मृत्वा शिवपदाम्भोजं प्राप्तस्मृतिरुवाच तम्

သား၏စကားကို ကြားသိသောအခါ ရှရာဒ္ဓဒေဝဟု ခေါ်သော မနုသည် သီဝရှင်ဘုရား၏ ကြာပန်းတော်ခြေကို သတိရလေ၏။ ထိုသတိရခြင်းကြောင့် မှန်ကန်သော သတိဉာဏ် ပြန်လည်ရရှိကာ သူ့အား ပြောဆိုလေ၏။

Verse 34

मनुरुवाच । हे तात शृणु मद्वाक्यं स देवः पुरुषः शिवः । तस्यैव सकलं वस्तु यज्ञप्राप्तं विशेषतः

မနုက ပြောသည်။ «ချစ်သားရေ၊ ငါ့စကားကို နားထောင်လော့။ အမြတ်ဆုံး ပုရုෂတော်၊ ထိုဘုရားသည် ရှိဝ (Śiva) ဖြစ်၏။ အရာအားလုံးသည် ထိုအရှင်တော်၏ပိုင်ဆိုင်ရာသာ ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ယဇ్ఞဖြင့် ရရှိသမျှသည် ထိုအရှင်တော်အတွက်သာ ဖြစ်၏»။

Verse 35

अध्वरोर्वरितं वस्तु रुद्रभागः प्रकीर्तितः । इत्यपि प्राज्ञवादो हि क्वचिज्जातस्तदिच्छया

ယဇ్ఞ (အဓ္ဝရ) အတွင်း သန့်စင်ကာ အပ်နှံထားသော အရာဝတ္ထုသည် ရုဒြ (Rudra) ၏ အခွင့်အရေးရှိသော အစိတ်အပိုင်းဟု ကြေညာထားသည်။ ဤသည်မှာ ပညာရှိတို့၏ ဆိုစကားဖြစ်၍ တခါတရံ ထိုအရှင်တော်၏ ဆန္ဒတော်ကြောင့်ပင် ပေါ်ပေါက်လာ၏။

Verse 36

स देव ईश्वरः सर्वं वस्त्वर्हति न संशयः । यज्ञावशिष्टं किमुत परे तस्येच्छया विभोः

ထိုဘုရား—အမြတ်ဆုံး အရှင် ရှိဝ—သည် အလှူအတန်း အားလုံးကို ခံယူထိုက်သူ ဖြစ်သည်၊ သံသယမရှိ။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ယဇ्ञအကျန်အကြွင်းအကြောင်းကို မည်သို့ဆိုရမည်နည်း။ အရာအားလုံးသည် အလုံးစုံပင် ထိုအလုံးစုံလွှမ်းမိုးသော အရှင်၏ ဆန္ဒတော်ကြောင့် သန့်ရှင်း၍ ထိုက်တန်လာသည်။

Verse 37

अनुग्रहार्थमायातस्तव तद्रूपतः प्रभुः । तत्र त्वं गच्छ नभग प्रसन्नं कुरु सत्यतः

သင့်အပေါ် အနုဂြဟာ (ကရုဏာ) အတွက် အရှင်သည် ထိုပုံသဏ္ဌာန်တော်အတိုင်း ထိုနေရာသို့ ကြွလာတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် အို နဘဂ (Nabhaga)၊ ထိုနေရာသို့ သွား၍ အမှန်တကယ်ဖြင့် အရှင်ကို ပျော်ရွှင်နှစ်သက်စေပါ။

Verse 38

क्षमापय स्वापराधं सुप्रणम्य स्तुतिं कुरु । सर्वप्रभुस्स एवेशो यज्ञाधीशोऽखिलेश्वरः

မိမိ၏အပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးပါဟု တောင်းပန်၍ သေချာစွာ ဦးညွှတ်ကာ စတုတိကို ပူဇော်လော့။ သူတစ်ပါးတည်းသာ အရှင်တို့၏အရှင်—အမြင့်ဆုံးအုပ်စိုးရှင်၊ ယဇ္ဉာ၏အဓိပတိ၊ စကြဝဠာတစ်လုံးလုံး၏ အခိလေရှဝရ ဖြစ်တော်မူ၏။

Verse 39

विष्णुब्रह्मादयो देवाः सिद्धास्सर्वर्षयोऽपि हि । तदनुग्रहतस्तात समर्थः सर्वकर्मणि

ဗိဿနုနှင့် ဘြဟ္မာတို့ကဲ့သို့သော ဒေဝတားများ၊ စိဒ္ဓများနှင့် ရှိသမျှ ရှိရှီတို့ပင်လျှင်၊ အချစ်ရသူရေ—သူ၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့်သာ လုပ်ငန်းအပေါင်းတို့၌ စွမ်းဆောင်နိုင်ကြသည်။

Verse 40

किम्बहूक्त्यात्मजश्रेष्ठ गच्छ तत्राशु माचिरम् । प्रसादय महादेवं सर्वथा सकलेश्वरम्

သားတို့အနက် အကောင်းဆုံးရေ—အများကြီးပြောစရာ ဘာလိုသေးလဲ။ အချိန်မနှောင့်နှေးဘဲ အမြန်သွားလော့။ အရာရာအားဖြင့် မဟာဒေဝကို ပျော်ရွှင်စေ၍ ပူဇော်လော့—အရှင်တို့၏အရှင်၊ စကြဝဠာ၏ အခိလေရှဝရကို။

Verse 41

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा स मनुः श्राद्धदेवश्च तनयं द्रुतम् । प्रेषयामास निकटं शम्भोस्सोऽपि समेत्य तम्

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်—ဤသို့ဆိုပြီးနောက် မနု (ရှ్రာဒ္ဓဒေဝ) သည် မိမိ၏သားကို ရှမ္ဘု (သီဝ) ထံအနီးသို့ အမြန်စေလွှတ်하였다။ ထိုသားလည်း သွားရောက်၍ အရှင်ကို ချဉ်းကပ်ကာ တွေ့ဆုံလေ၏။

Verse 42

नभगश्च प्रणम्याशु साञ्जलिर्नतमस्तकः । प्रोवाच सुप्रसन्नात्मा विनयेन महामतिः

ထို့နောက် နဘဂသည် ချက်ချင်း ဦးညွှတ်ကန်တော့၍ လက်အုပ်ချီကာ ခေါင်းငုံ့ထားလျက်၊ စိတ်နှလုံးအလွန်ကြည်နူးငြိမ်းချမ်းသော မဟာစိတ်ဓာတ်နှင့် ဉာဏ်ပညာကြီးသူသည် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာ ပြောဆို하였다။

Verse 43

नभग उवाच । इदं तवेश सर्वं हि वस्तु त्रिभुवने हि यत् । इत्याह मे पिता नूनं किमुताध्वरशेषितम्

နဘဂက ပြောသည်— “အို အရှင်၊ သုံးလောကအတွင်း ရှိသမျှ အရာအားလုံးသည် အမှန်တကယ် သင်၏ပိုင်ဆိုင်ရာပင် ဖြစ်သည်။ ဤအရာကို ငါ့အဖေက မသွေမယွင်း ငါ့အား ပြောခဲ့သည်—ထို့ကြောင့် ယဇ်ပူဇော်ပြီးနောက် ကျန်ရစ်သမျှကို အဘယ်ကြောင့် ထပ်မံဆိုရမည်နည်း။”

Verse 44

अजानता मया नाथ यदुक्तन्तद्वचो भ्रमात् । अपराधन्त्वं क्षमस्व शिरसा त्वां प्रसादये

အို အရှင်၊ မသိနားမလည်မှုကြောင့် ငါသည် မ भ्रमထဲတွင် ထိုစကားများကို ပြောမိခဲ့သည်။ ဤအပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပါ; ငါသည် ခေါင်းငုံ့ကန်တော့၍ သင်၏ကျေးဇူးတော်ကို ရယူရန် သင်ကို ပူဇော်ပန်ကြားပါ၏။

Verse 45

इत्युक्त्वा नभगस्सोतिदीनधीस्तु कृताञ्जलिः । तुष्टाव तं महेशानं कृष्णदर्शनमानतः

ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ ထိုမြင်ကွင်းကြောင့် စိတ်မြင့်တင်လာသော နဘဂါသည် လက်အုပ်ချီ၍ ဦးခေါင်းငုံ့ကာ၊ အမဲရောင်သဏ္ဌာန်တော်ကို မြင်ပြီးနောက် မဟေရှာန မဟာသခင်ကို ချီးမွမ်းတော်မူ၏။

Verse 46

श्राद्धदेवोऽपि शुद्धात्मा नतकस्साञ्जलिस्सुधीः । तुष्टाव तं प्रभुं नत्वा स्वापराधं क्षमापयत्

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးသန့်ရှင်း၍ ပညာရှိသော ရှရဒ္ဓဒေဝလည်း လက်အုပ်ချီကာ ဦးညွှတ်လေ၏။ ထိုသခင်တော်အား ပျပ်ဝပ်နမಸ್ಕာရပြုပြီးနောက် ချီးမွမ်းကာ မိမိအပြစ်ကို ခွင့်လွှတ်ပေးရန် တောင်းပန်၏။

Verse 47

एतस्मिन्नन्तरे तत्र विष्णुर्ब्रह्माखिलः सुधीः । वासवाद्याः समाजग्मुः सिद्धाश्च मुनयोऽपि हि

ထိုအချိန်အတွင်း ထိုနေရာသို့ ဗိဿနုနှင့် အရာအားလုံးကို သိမြင်သော ပညာရှိ ဘြဟ္မာတို့ ရောက်လာကြ၏။ အင်ဒြာနှင့် အခြားနတ်များလည်း စုဝေးလာပြီး စိဒ္ဓများနှင့် မုနိရဟန်းများလည်း ပါဝင်လာကြ၏။

Verse 48

महोत्सवं प्रकुर्वन्तः सुकृतालयोऽखिलाः । तुष्टुवुर्नतका भक्त्या सुप्रणम्य पृथक्पृथक्

ကောင်းမှု၏ အိမ်ရာဖြစ်သော သဒ္ဓါရှင်တို့ အားလုံးသည် မဟာပွဲတော်ကို ကျင်းပကြ၏။ ထို့နောက် ဘက်တိဖြင့် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ မိမိမိမိ အလျောက် ချီးမွမ်းသီချင်းများကို သီဆိုကြ၏။

Verse 49

अथ रुद्रः प्रसन्नात्मा कृपादृष्ट्या विलोक्य तान् । उवाच नभगं प्रीत्या सस्मितं कृष्णदर्शनः

ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်သက်သာသော ရုဒြာသည် ကရုဏာမျက်စိဖြင့် သူတို့ကို ကြည့်ရှု၏။ အမည်းရောင်သဏ္ဌာန်ရှိ၍ မြင်ရုံဖြင့် ကောင်းချီးပေးသော အရှင်သည် နဘဂကို ချစ်ခင်စွာ အပြုံးနူးနူးဖြင့် မိန့်တော်မူ၏။

Verse 50

कृष्णदर्शन उवाच । यत्ते पितावदद्धर्म्यं वाक्यन्तत्तु तथैव हि । त्वयापि सत्यमुक्तं तत्साधुस्त्वन्नात्र संशयः

ကృష్ణဒർശနာက မိန့်တော်မူသည်။ «သင်၏ဖခင် ပြောခဲ့သော အဓမ္မစကားတို့သည် သင်ပြောသကဲ့သို့ အမှန်တကယ်ပင် ဖြစ်၏။ သင်ပြောသောအရာသည် မှန်ကန်၍ သင့်လျော်သည်—ဤအပေါ် သံသယမရှိ»။

Verse 51

अतोऽहं सुप्रसन्नोऽस्मि सर्वथा सुव्रतेन ते । ददामि कृपया ते हि ज्ञानम्ब्रह्म सनातनम्

ထို့ကြောင့် သင်၏ အထူးကောင်းမြတ်သော ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကြောင့် ငါသည် အလုံးစုံပင် စိတ်ကျေနပ်လျက်ရှိ၏။ ကရုဏာဖြင့် သင်အား နိစ္စတည်သော ဘြဟ္မ-ဉာဏ်—လွတ်မြောက်စေသော အမှန်တရားဉာဏ်ကို ပေးအပ်၏။

Verse 52

महाज्ञानी भव त्वं हि सविप्रो नभगं द्रुतम् । गृहाण वस्त्विदं सर्वं मद्दत्तं कृपयाधुना

အမှန်တကယ် သင်သည် အမြင့်ဆုံးအမှန်တရားကို သိမြင်သော မဟာပညာရှင်ဖြစ်၍၊ အို နဘဂ၊ စစ်မှန်သော ဗြာဟ္မဏ ဖြစ်လာပါ—မြန်မြန်။ ယခု မေတ္တာကရုဏာဖြင့် ငါပေးအပ်သော ဤဥစ္စာပစ္စည်းအားလုံးကို လက်ခံပါ။

Verse 53

इह सर्वसुखं भुङ्क्ष्व निर्विकारं महामते । सुगतिं प्राप्स्यसि त्वं हि सविप्रः कृपया मम

အို စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်သူ၊ ဤလောက၌ အတွင်းစိတ်မလှုပ်ရှားဘဲ ပျော်ရွှင်ခြင်းအားလုံးကို ခံစားပါ။ ငါ၏ ကရုဏာကြောင့် သင်သည် ဗြာဟ္မဏတို့နှင့်အတူ မင်္ဂလာမြင့်မားသော အခြေအနေသို့ အမှန်တကယ် ရောက်လိမ့်မည်။

Verse 54

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा तात भगवान्स रुद्रः सत्यवत्सलः । सर्वेषाम्पश्यतान्तेषान्तत्रैवान्तर्दधे हरः

နန္ဒီဣရှ္ဝရက ပြောသည်— «အို ချစ်သား၊ အမှန်တရားကို ချစ်မြတ်နိုးသော ဘုရားရုဒ္ဒရ သခင်သည် ဤသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက်၊ အားလုံးကြည့်နေစဉ် ထိုနေရာတင် ဟရ (ရှီဝ) သည် မျက်စိမှ ပျောက်ကွယ်သွား၏»။

Verse 55

विष्णुर्ब्रह्मापि देवाद्यास्सर्वे ते मुनिसत्तम । स्वंस्वं धाम ययुः प्रीत्या तस्यै नत्वा दिशे मुदा

အို မုနိမြတ်ရှင်၊ ဗိဿဏု၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတော်များအားလုံးသည် ရှိဝ၏ ပရိသုဒ္ဓတည်ရှိရာကို ထင်ရှားပြသသော သန့်ရှင်းသည့် “ဒိသ” သို့ ဝမ်းမြောက်စွာ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ မိမိတို့၏ နေရာနေအိမ်သို့ ပျော်ရွှင်စိတ်ဖြင့် ပြန်လည်ထွက်ခွာကြ၏။

Verse 56

सपुत्रः श्राद्धदेवोऽपि स्वस्थानमगमन्मुदा । भुक्त्वा भोगान्सुविपुलान्सोऽन्ते शिवपुर ययौ

ရှ్రာဒ္ဓဒေဝလည်း သားနှင့်အတူ ဝမ်းမြောက်စွာ မိမိနေရာသို့ ပြန်သွား၏။ အလွန်ပေါများသော သာယာမှုများကို ခံစားပြီးနောက် အဆုံးတွင် ရှိဝပုရ—ရှင်ရှိဝ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး လောကသို့ ရောက်သွား၏။

Verse 57

इत्थन्ते कीर्तितो ब्रह्मन्नवतारः शिवस्य हि । कृष्णदर्शननामा वै नभगानन्ददायकः

ဤသို့ဖြင့် အို ဗြာဟ္မဏ၊ ရှင်ရှီဝ၏ အဝတားကို သင်အား ဖော်ပြပြီးလေပြီ။ အမည်မှာ “ကృష్ణဒർശန” ဟူ၍ နဘဂအား အာနန္ဒကို ပေးသနားသော အဝတားပင် ဖြစ်သည်။

Verse 58

इदमाख्यानमनघं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम् । पठतां शृण्वतां वापि सर्व कामफलप्रदम्

ဤအပြစ်ကင်းသော သာသနာတော်ဇာတ်ကြောင်းသည် သုခနှင့် မောက္ခကို သဒ္ဓါရှိသူတို့အား ပေးတတ်၏။ ဖတ်သူဖြစ်စေ နားထောင်သူဖြစ်စေ တရားသော ဆန္ဒအားလုံး၏ အကျိုးဖလကို ပေးတတ်၏။

Verse 59

य एतच्चरितम्प्रातस्सायं च स्मरते सुधीः । कविर्भवति मन्त्रज्ञो गतिमन्ते लभेत्पराम्

ဤသန့်ရှင်းသော ဇာတ်ကြောင်းကို မနက်နှင့် ညနေ သတိရနေသော ပညာရှိသည် စစ်မှန်သော ကဗျာဆရာဖြစ်လာ၍ မန္တရသိသူလည်း ဖြစ်၏။ နောက်ဆုံးတွင် သီဝ၏ ကရုဏာဖြင့် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေ (မောက္ခ) ကို ရရှိမည်။

Frequently Asked Questions

The chapter presents the Nabhaga narrative: after extended gurukula study and self-restraint, Nabhaga returns to a family estate already divided by his brothers, asserts his rightful share (dāya), and the account culminates in the higher theological resolution—Śiva grants Nabhaga liberating knowledge, reframing “portion” from property to jñāna.

The ‘share’ (bhāga/dāya) functions as a layered symbol: on the surface, an inheritance claim; at depth, the teaching that the supreme allotment is Śiva-jñāna. Gurukula residence and ‘jitendriya’ discipline symbolize the purification required to receive transcendent instruction, turning social dharma into a vehicle for soteriology.

Rather than emphasizing a distinct iconographic form of Śiva or Gaurī in the sampled portion, the Adhyāya highlights Śiva as the giver of jñāna (knowledge-bestowing Lord) whose grace resolves human limitation by granting the highest ‘portion’—liberation-oriented insight.