Adhyaya 26
Satarudra SamhitaAdhyaya 2665 Verses

Vaiśyanātha-avatāra-kathā (The Account of Śiva’s Manifestation as Vaiśyanātha)

ဤအဓ್ಯಾಯသည် “နန္ဒီဣශ්ဝရ ဥဝါစ” ဟူသော နန္ဒီဣශ්ဝရ၏ သင်ကြားမှုအဖြစ် စတင်ကာ၊ ရှိဝ၏ အဝတားတစ်ပါးဖြစ်သော ဝိုင်ရှျနာထ (Vaiśyanātha) အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ နန္ဒီဂြာမ (Nandigrāma) ကို နေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ပြီး၊ အလှအပ၊ ဥစ္စာဓနနှင့် အနုပညာကျွမ်းကျင်မှုကြောင့် နာမည်ကြီးသော မဟာနန္ဒာ အပျော်အပါးမိန်းမကို မိတ်ဆက်သည်။ လူမှုရေးအမည်တပ်ခြင်းထက် ဘက္တိက ပိုမိုအရေးကြီးကြောင်းကို ဇာတ်လမ်းဖြင့် သဘောတရားတည်ဆောက်သည်။ မဟာနန္ဒာသည် သင်္ကရ (Śaṃkara) ကို အမြဲတမ်း သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်၍ ရှိဝနာမ ဇပ (śiva-nāma-japa) တွင် စူးစိုက်ကာ ဘသ္မ (bhasma) နှင့် ရုဒ္ရాక్ష (rudrākṣa) ကို ဝတ်ဆင်ပြီး နေ့စဉ်ပူဇော်သည်။ ထို့ပြင် ရှိဝ၏ ဂုဏ်တော်ကို သီဆိုကာ ဘက္တိအလွန်အကျွံဖြင့် ကပြသည်။ မျောက်နှင့် ကြက်ကိုပါ ရုဒ္ရာက္ṣ ဝတ်ဆင်စေ၍ ကရန် လေ့ကျင့်ထားခြင်းက သန့်ရှင်းသော သင်္ကေတနှင့် စည်းကမ်းကျင့်သုံးမှုက အနိမ့်ဆုံး သတ္တဝါများကိုပါ သန့်စင်စေနိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ ဤမော်တီဖ်များသည် အဝတား၏ ကယ်တင်သနားခြင်းနှင့် ဘက္တိ၊ နာမတော်၊ ရှိုင်ဝအမှတ်အသားများမှတဆင့် ရရှိသော အနုဂ္ဂဟ (anugraha) သဘောတရားကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးသည်။

Shlokas

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु तात प्रवक्ष्यामि शिवस्य परमात्मनः । अवतारं परमानन्दं वैश्यनाथाह्वयं मुने

နန္ဒီဣශ්ဝရက မိန့်တော်မူသည်—«ချစ်သား၊ နားထောင်လော့။ ယခု ငါသည် အမြင့်ဆုံးအတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝ၏ အဝတား (ဆင်းသက်ခြင်း) ကို ပြောကြားမည်။ အမြင့်ဆုံးအာနန္ဒ၏ အဝတားဖြစ်၍ မုနိရေ၊ ‘ဝိုင်ရှျနာထ’ ဟူသော နာမဖြင့် သိကြသည်»။

Verse 2

नन्दिग्रामे पुरा काचिन्महानन्देति विश्रुता । बभूव वारवनिता शिवभक्ता सुसुन्दरी

ရှေးကာလ၌ နန္ဒီဂြာမ၌ ‘မဟာနန္ဒာ’ ဟူ၍ နာမကြီးသော ဝါရဝနိတာ (အလှပြုနတ်သမီးကဲ့သို့သော အနုပညာရှင်မ) တစ်ဦး ရှိခဲ့သည်။ သူမသည် အလွန်လှပ၍ သီဝဘုရားကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်၏။

Verse 3

महाविभवसम्पन्ना सुधनाढ्या महोज्ज्वला । नानारत्नपरिच्छिन्न शृङ्गाररसनिर्भरा

သူမသည် မဟာဗိဘဝနှင့် ပြည့်စုံ၍ ငွေကြေးအလွန်ချမ်းသာကာ တောက်ပလင်းလက်၏။ ရတနာမျိုးစုံဖြင့် အလှဆင်ထားပြီး မင်္ဂလာအလှအပ၏ ရသဖြင့် ပြည့်လျှံနေ၏။

Verse 4

सर्वसंगीत विद्यासु निपुणातिमनोहरा । तस्या गेयेन हृष्यन्ति राज्ञ्यो राजान एव च

သူမသည် သီချင်းဂီတအနုပညာဗေဒများအားလုံးတွင် ကျွမ်းကျင်လှ၍ စိတ်ကိုဖမ်းစားနိုင်လွန်၏။ သူမ၏ သီဆိုသံကြောင့် မိဖုရားများနှင့် ဘုရင်တို့တိုင်တိုင် ပျော်ရွှင်ကြ၏။

Verse 5

समानर्च सदा साम्बं सा वेश्या शंकरं मुदा । शिवनामजपासक्ता भस्मरुद्राक्षभूषणा

ထိုဝေရှျာမသည် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်စွာ သမ္ဗ (ဦမာနှင့်တကွရှိသော) သင်္ကရ—သီဝကို ပူဇော်ခဲ့သည်။ သီဝနာမ ဇပၸာ၌ စိတ်နှစ်မြှုပ်ကာ သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ထရီပုဏ္ဍရ) နှင့် ရုဒ္ရాక్ష မဏိများဖြင့် အလှဆင်ထား하였다။

Verse 6

शिवं सम्पूज्य सा नित्यं सेवन्ती जगदीश्वरम् । ननर्त परया भक्त्या गायन्ती शिवसद्यशः

သီဝကို ရိုသေစွာ ပူဇော်ပြီးနောက်၊ သူမသည် ကမ္ဘာ၏ အရှင်ကို အမြဲတမ်း ဝတ်ပြုစောင့်ရှောက်လျက်ရှိ၏။ သီဝ၏ ချက်ချင်းပေါ်လွင်သော ဂုဏ်တော်ကို သီချင်းဆိုကာ အမြင့်ဆုံး ဘက္တိဖြင့် ကပြ၏။

Verse 7

रुद्राक्षैर्भूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम् । करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्म सा

ရုဒ္ရాక్ష မဏိများဖြင့် မျောက်တစ်ကောင်နှင့် ကြက်တစ်ကောင်ကို အလှဆင်ကာ၊ လက်ခုပ်တီးသံနှင့် သီချင်းများနှင့်အတူ အမြဲတမ်း ကပြစေခဲ့၏။

Verse 8

नृत्यमानौ च तौ दृष्ट्वा शिवभक्तिरता च सा । वेश्या स्म विहसत्युच्चैः प्रेम्णा सर्वसखीयुता

အဲဒီနှစ်ကောင် ကပြနေသည်ကို မြင်လျှင်၊ သီဝဘက္တိ၌ စိတ်နှစ်မြုပ်နေသော အဲဒီ ဝေရှာမသည် မေတ္တာဖြင့် အသံကျယ်ကျယ် ရယ်မောကာ မိတ်ဆွေမများအားလုံးနှင့်အတူ ရှိနေ၏။

Verse 9

रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णा भरणमण्डनः । मर्कटः शिक्षया तस्याः पुरो नृत्यति बालवत्

ရုဒ္ရాక్ష မဏိများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော လက်ကောက်နှင့် နားအလှဆင်များကို ဝတ်ဆင်ထားသော မျောက်သည်၊ သူမ၏ သင်ကြားမှုကြောင့် သူမရှေ့တွင် ကလေးငယ်တစ်ယောက်ကဲ့သို့ ကပြ၏။

Verse 10

शिखासंबद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । नित्यं ननर्त नृत्यज्ञः पश्यतां हितमावहन्

ဦးစွန်းတွင် ရုဒြက်စေ့ကို ချည်နှောင်ထားသော ကြက်ဖသည် မျောက်နှင့်အတူ ကပွဲကျွမ်းကျင်စွာဖြင့် နေ့စဉ်ကပြကာ ကြည့်ရှုသူအပေါင်းအား အကျိုးကျေးဇူးနှင့် မင်္ဂလာအပေါင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးလေသည်။

Verse 11

एवं सा कुर्वती वेश्या कौतुकम्परमादरात् । शिवभक्तिरता नित्यं महानन्दभराऽभवत्

ထို့ကြောင့် ထိုဝေရှျာမိန်းမသည် စူးစမ်းလိုစိတ်ပြင်းပြ၍ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ရိုသေမှုဖြင့် ထိုသို့ပြုလုပ်ကာ အမြဲတမ်း သီဝဘုရားအား ဘက္တိဖြင့် စွဲမြဲလာပြီး မဟာအာနန္ဒဖြင့် အစဉ်ပြည့်ဝနေ하였다။

Verse 12

शिवभक्तिं प्रकुर्वन्त्या वेश्याया मुनिसत्तम । बहुकालो व्यतीयाय तस्याः परमसौख्यतः

အို မုနိမြတ်ကြီး၊ ထိုဝေရှျာမိန်းမသည် သီဝဘုရားအား ဘက္တိကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေစဉ်၊ အချိန်အတော်ကြာကာလသည် သူမအတွက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အတွင်းစိတ်ချမ်းသာမှုအတွင်း၌ ကုန်လွန်သွား하였다။

Verse 13

एकदा च गृहे तस्या वैश्यो भूत्वा शिवस्स्वयम् । परीक्षितुं च तद्भावमाजगाम शुभो व्रती

တစ်နေ့တွင် သီဝဘုရားတော်ကိုယ်တိုင်သည် ဝိုင်ရှျ (ကုန်သည်) အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ သူမ၏အိမ်သို့ ရောက်လာပြီး၊ သူမ၏ဘက္တိ၏ စိတ်အနေအထားနှင့် သစ္စာကို စမ်းသပ်လို၍ မင်္ဂလာရှိသော ဝရတီတော်သည် လာရောက်하였다။

Verse 14

त्रिपुण्ड्रविलसद्भालो रुद्राक्षाभरणः कृती । शिवनामजपासक्तो जटिलः शैववेषभृत्

သူ၏နဖူးပေါ်တွင် တြိပုဏ္ဍြ (သန့်ရှင်းသော ပြာသုံးကြောင်း) တောက်ပလျက်ရှိပြီး၊ ရုဒ္ရాక్ష မဏိပုတီးများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားကာ စည်းကမ်းတကျနှင့် အကျင့်အကြံ ပြည့်စုံသူဖြစ်သည်။ သီဝနာမ ဇပကို စွဲမြဲလျက်၊ ဆံပင်ကို ဂျဋာအဖြစ်ချည်ကာ ရှိုင်ဝဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်ထားသည်။

Verse 15

स बिभ्रद्भस्मनिचयं प्रकोष्ठे वरकंकणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं राजते परकौतुकी

အံ့ဖွယ်အလှဆင်မှုကို နှစ်သက်တော်မူသော ထိုသခင်သည် တောက်ပလင်းလက်၍—သန့်ရှင်းသော ဘသ္မ (ပြာသန့်) အစုကို ကိုင်ဆောင်ကာ လက်မောင်းပေါ်တွင် အကောင်းမြတ်သော လက်ကောက်ကို ဝတ်ဆင်၍ မဟာရတနာများဖြင့် ပြည့်နှံ့တန်ဆာဆင်ထားသည်။

Verse 16

तमागतं सुसंपूज्य सा वेश्या परया मुदा । स्वस्थाने सादरं वैश्यं सुन्दरी हि न्यवेशयत्

ကုန်သည်ရောက်လာသောအခါ ထိုဝေရှျာမိန်းမသည် အလွန်ဝမ်းမြောက်၍ သင့်တော်သကဲ့သို့ ဧည့်ခံပူဇော်ကာ လှပသော ဝိုင်ရှျာကုန်သည်ကို မိမိနေရာ၌ လေးစားစွာ ထိုင်စေ하였다။

Verse 17

तत्प्रकोष्ठे वरं वीक्ष्य कंकणं सुमनोहरम् । तस्मिञ्जातस्पृहा सा च तं प्रोवाच सुविस्मिता

သူ၏လက်ကောက်ပေါ်ရှိ အလွန်လှပ၍ စိတ်ကိုဖမ်းစားသော လက်ကောက်ကို မြင်သော် နားလည်မရအံ့သြဝမ်းမြောက်ကာ ထိုအရာကို လိုချင်စိတ် ဖြစ်ပေါ်ပြီး သူ့အား စကားဆို하였다။

Verse 18

महानन्दोवाच । महारत्नमयश्चायं कंकणस्त्वत्करे स्थितः । मनो हरति मे सद्यो दिव्यस्त्रीभूषणोचितः

မဟာနန္ဒက ပြောသည်—“မဟာရတနာများဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ဤလက်ကောက်သည် ယခု သင်၏လက်ပေါ်၌ တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ချက်ချင်းပင် ငါ့စိတ်ကို ဖမ်းစား၍ ကောင်းကင်နတ်သမီးအတွက် သင့်တော်သော နတ်ဘုရားမအလှဆင်ပစ္စည်းတည်းဟူ၏။”

Verse 19

नन्दीश्वर उवाच । इति तां नवरत्नाढ्ये सस्पृहां करभूषणे । वीक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်—ထိုသို့ နဝရတနာများဖြင့် ပြည့်နှံ့ကာ အလှဆင်တန်ဆာများစွာဖြင့် တန်ဆာဆင်ထားသော သူမကို မြင်လျှင် စိတ်ကြီးမြတ်သော ဝိုင်ရှျာကုန်သည်သည် လိုလားတမ်းတစိတ်ဖြင့် ပြုံးကာ စကားဆို하였다။

Verse 20

वैश्यनाथ उवाच । अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये सस्पृहं यदि ते मनः । त्वमेवाधत्स्व सुप्रीत्या मौल्यमस्य ददासि किम्

ဝိုင်ရှျနာထ မိန့်တော်မူသည်– «ဤသန့်ရှင်းမြတ်သော အဖိုးတန်ရတနာကို သင်၏စိတ်က လိုလားတပ်မက်လျှင်၊ သင်ကိုယ်တိုင်ပင် ဘက္တိဖြင့် ဝမ်းမြောက်စွာ ယူသွားလော့—ဤအတွက် သင်က ဘယ်လိုတန်ဖိုးကို ပေးနိုင်မည်နည်း» ဟု။

Verse 21

वेश्योवाच । वयं हि स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः । अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः

ပြည့်တန်ဆာမိန်းမက ပြောသည်— «အမှန်တကယ်ပင် ကျွန်မတို့သည် ကိုယ်စိတ်ကြိုက်သွားလာသော မိန်းမများ ဖြစ်ကြသည်။ ပြည့်တန်ဆာဖြစ်သဖြင့် တစ်ယောက်တည်းသော ခင်ပွန်းကိုသာ သစ္စာတည်သော ပတိဗြတ မဟုတ်ကြ။ ကျွန်မတို့ မျိုးရိုးနှင့် အလုပ်အကိုင်အလိုက် သင့်လျော်ဟု ခေါ်သော ဓမ္မသည် များစွာနှင့် ဆက်ဆံခြင်းပင် ဖြစ်သည်—သံသယမရှိ»။

Verse 22

यद्येतदखिलं चित्तं गृह्णाति करभूषणम् । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी तव भवाम्यहम्

«သင်သည် ကျွန်မ၏နှလုံးသားတစ်ခုလုံးကို ပူဇော်သကာအဖြစ်—သင့်လက်အတွက် အလှဆင်တန်ဆာဤတစ်ခုကို—လက်ခံပါက၊ သုံးရက်သုံးညလုံး ကျွန်မသည် သင့်ဇနီး ဖြစ်ပါမည်»။

Verse 23

वैश्य उवाच । तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वीरवल्लभे । ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मे वधूः

ဝိုင်ရှျက ပြောသည်— «ထိုသို့ပင် ဖြစ်စေ၊ ဗီရ၏ချစ်သူမ၊ သင်၏စကားသည် အမှန်ဖြစ်လျှင်။ ကျွန်ုပ်သည် ရတနာကွင်းလက်ကောက်ကို ပေးမည်။ သုံးညတိုင်တိုင် ငါ၏ သတို့သမီး ဖြစ်လော့»။

Verse 24

एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ । त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये

ဤအမှုအရာ၌ သက်သေသက်တမ်းမှာ လနှင့် နေ ဖြစ်ကြသည်။ «ဤသည် အမှန်တရား» ဟု သုံးကြိမ် ဆိုပြီးနောက်၊ ချစ်သူမ၊ ငါ၏နှလုံးကို ထိပါလော့။

Verse 25

वेश्योवाच । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो । सहधर्मं चरामीति सत्यंसत्यं न संशयः

အပျော်မိန်းမက ပြောသည်—“အို သခင်၊ သုံးရက်သုံးညလုံး ငါသည် သင်၏ ဇနီးဖြစ်ကာ သင်နှင့်အတူ သာမန်ဓမ္မကို အတူတကွ လိုက်နာမည်။ ဤသည် အမှန်တရား—အမှန်တရားပင်—သံသယမရှိ”။

Verse 26

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा हि महानन्दा त्रिवारं शशिभास्करौ । प्रमाणीकृत्य सुप्रीत्या सा तद्धृदयमस्पृशत्

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ဆိုပြီးနောက် မဟာနန္ဒာသည် လနှင့် နေကို သက်သေတော်အဖြစ် သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် ရိုသေစွာ အတည်ပြုကာ ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်စွာ သူ၏နှလုံးကို အနက်ရှိုင်းသောမေတ္တာဖြင့် ထိတွေ့하였다။

Verse 27

अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रदत्त्वा रत्नकंकणम् । लिंगं रत्नमयं तस्य हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्

ထို့နောက် ထိုဝိုင်ရှျာသည် ရတနာလက်ကောက်တစ်စုံကို ပေးအပ်ပြီး၊ ရတနာဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ရှိဝလင်္ဂကို သူမ၏လက်ထဲသို့ ထည့်ပေးကာ ဤစကားများကို ပြော하였다။

Verse 28

वैश्यनाथ उवाच । इदं रत्नमयं लिंगं शैवं मत्प्राणदवल्ल भम् । रक्षणीयं त्वया कान्ते गोपनीयं प्रयत्नतः

ဝိုင်ရှျနာထ မိန့်သည်။ «ချစ်သူရေ၊ ဤရတနာဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ရှိုင်ဝ လင်္ဂသည် ငါ့အသက်ရှူသက်ကဲ့သို့ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်သည်။ သင်ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရမည်၊ အားထုတ်၍ လျှို့ဝှက်ထားရမည်»။

Verse 29

नन्दीश्वर उवाच । एवमस्त्विति सा प्रोच्य लिंगमादाय रत्नजम् । नाट्यमण्डपिका मध्ये निधाय प्राविशद्गृहम्

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်။ «အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်ပါစေ» ဟု သူမက ပြောပြီး၊ ရတနာလင်္ဂကို ယူကာ အကမဏ္ဍပ၏ အလယ်၌ ထားပြီးနောက် အိမ်ထဲသို့ ဝင်သွား하였다။

Verse 30

सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशो भिते

ထိုညတွင် နတ်မသည်—လွတ်လပ်ကာမလိုက်စားသူကဲ့သို့ ပြုမူသော ဝိုင်ရှျယ တစ်ဦးနှင့်အတူ—နူးညံ့သော အိပ်ရာဖြင့် အလှဆင်ထားသည့် ခုံအိပ်ပေါ်တွင် သက်သာစွာ အိပ်ပျော်လေ၏။

Verse 31

ततो निशीथसमये मुने वैश्यपतीच्छया । अकस्मादुत्थिता वाणी नृत्यमण्डपिकान्तरे

ထို့နောက် ညအနက်ရှိုင်းဆုံးအချိန်၌၊ မုနိရေ၊ ဝိုင်ရှျာ၏ဇနီး၏ဆန္ဒကြောင့်၊ အကန့်အသတ်မရှိ ရုတ်တရက် အသံတစ်သံသည် အကမဏ္ဍပ၏ အတွင်းပိုင်း၌ ပေါ်ထွက်လာ하였다။

Verse 32

महाप्रज्वलितो वह्निः सुसमीरसहायवान् । नाट्यमण्डपिकां तात तामेव सहसावृणोत्

မီးအကြီးကြီးသည် ပြင်းထန်စွာ လောင်ကျွမ်း၍ လေပြင်း၏အကူအညီနှင့်အတူ၊ ချစ်သူရေ၊ အကမဏ္ဍပကို ချက်ချင်းပင် ဖုံးလွှမ်းသွား하였다။

Verse 33

मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । मर्कटं मोचयामास सा वेश्या तत्र बन्धनात्

မဏ္ဍပ လောင်ကျွမ်းနေစဉ်၊ ထိုဝေရှျာမသည် ထိတ်လန့်၍ ချက်ချင်းထ၍၊ ထိုနေရာ၌ ချည်နှောင်ထားသော မျောက်ကို ချည်နှောင်မှုမှ လွှတ်ပေး하였다။

Verse 34

स मर्कटो मुक्तबन्धः कुक्कुटेन सहामुना । भिया दूरं हि दुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून्

ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်သော ထိုမျောက်သည် ဤကြက်နှင့်အတူ ကြောက်ရွံ့၍ အဝေးသို့ ပြေးထွက်သွားကာ မီးစက်များစွာကို လှုပ်ခါ၍ ချွတ်ပစ်하였다။

Verse 35

स्तम्भेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम् । दृष्ट्वा वेश्या स वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः

တိုင်နှင့်အတူ ထိုလိင်္ဂသည် မီးလောင်ကျွမ်းကာ အစိတ်အပိုင်းများအဖြစ် ခွဲကွဲသွားသည်ကို မြင်လျှင် ဝေရှျာမနှင့် ထိုဗိုက်ရှယတို့သည် မခံနိုင်လောက်သော ဝမ်းနည်းမှုထဲသို့ ကျရောက်하였다။

Verse 36

दृष्ट्वा ह्यात्मसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तदा । ज्ञातुन्तद्भावमन्तःस्थम्मरणाय मतिन्दधे

မိမိအတ္တနှင့်တူသော လိင်္ဂကို မီးလောင်ကျွမ်းသွားသည်ကို မြင်လျှင် ဝိုင်ရှျာတို့၏ခေါင်းဆောင်သည် ထိုအတွင်းတည်ရှိသော သဘောတရား၏ အတွင်းအခြေအနေနှင့် အဓိပ္ပါယ်မှန်ကို သိလို၍ သေမည့်အကြံကို ခိုင်မာစွာ ချမှတ်하였다။

Verse 37

निविश्येतितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । नानालीलो महेशानः कौतुकान्नरदेहवान्

ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် ဝိုင်ရှျာသည် ထိုင်ချလိုက်ပြီး စိတ်မကောင်းစွာဖြင့် သူမအား ပြော하였다။ အကြောင်းမှာ လီလာအမျိုးမျိုးရှိသော မဟေရှာနသည် ကစားကွက်တော်အဖြစ် လူ့ကိုယ်ခန္ဓာကို ခံယူထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 38

वैश्यपतिरुवाच । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने दग्धे महत्प्राणवल्लभे । सत्यं वच्मि न सन्देहो नाहं जीवितुमुत्सहे

ဝိုင်ရှျာပတိက ပြောသည်—“ရှီဝလိင်္ဂသည် ခွဲကွဲ၍ မီးလောင်သွားသောအခါ၊ ငါ့အသက်ထက်ပင် ချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်၏။ ငါသည် အမှန်တရားကို ပြောသည်၊ သံသယမရှိ။ ငါ မအသက်ရှင်လိုတော့”။

Verse 39

चितां कारय मे भद्रे स्वभृत्यैस्त्वं वरैर्लघु । शिवे मनस्समावेश्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्

“အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်၏ကျွမ်းကျင်သော အမှုထမ်းများဖြင့် ငါ့အတွက် မီးသင်္ဂြိုဟ်စင်ကို မြန်မြန် ပြင်ဆင်ပေးပါ။ စိတ်ကို ရှီဝ၌ တစ်စုံတစ်ရာမကျန် စူးစိုက်ကာ ငါသည် မီးထဲသို့ ဝင်မည်”။

Verse 40

यदि ब्रह्मेन्द्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन् क्षणे भद्रे प्रविशामि त्यजाम्यसून्

«ဗြဟ္မာ၊ အိန္ဒြာ၊ ဗိဿနုနှင့် အခြားဒေဝတို့ စုဝေးလာ၍ ကျွန်ုပ်ကို တားဆီးကြသော်လည်း၊ ဤခဏတည်းဟူသော အခိုက်အတန့်တွင်၊ မင်္ဂလာရှိသူရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် ထိုဆုံးဖြတ်ချက်ထဲသို့ ဝင်၍ အသက်ရှုကို စွန့်လွှတ်မည်»။

Verse 41

नन्दीश्वर उवाच । तमेवं दृढनिर्बन्धं सा विज्ञाय सुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वभवनाद्बहिः

နန္ဒီဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်။ သူ၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည် အလွန်ခိုင်မာကြောင်း သိမြင်သဖြင့် နាងသည် အလွန်ဝမ်းနည်းကြေကွဲကာ မိမိ၏အမှုထမ်းများအား အိမ်အပြင်ဘက်တွင် မီးသင်္ချိုင်းတိုင်ကို ပြင်ဆင်စေ하였다။

Verse 42

ततस्स वैश्यश्शिव एक एव प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु नरेषु धीरः सुकौतुकी संगतिभावमिच्छुः

ထို့နောက် သီဝကို အလွန်သစ္စာရှိ၍ စိတ်တည်ငြိမ်သော ဗိုက်ရှယသည် မီးတောက်လောင်နေသော မီးကို တစ်ယောက်တည်း ပရဒက္ခိဏာ လှည့်ပတ်ကာ လူများကြည့်ရှုနေစဉ် တည်ငြိမ်စွာ မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်하였다။ သူ၏နှလုံးသား၌ သီဝနှင့် ပေါင်းစည်းနီးကပ်ခြင်းကို လိုလားလျက်။

Verse 43

दृष्ट्वा सा तद्गतिं वेश्या महानन्दातिविस्मिता । अनुतापं च युवती प्रपेदे मुनिसत्तम

သူရောက်သွားသော အခြေအနေကို မြင်လျှင် ထိုဝေရှျာမသည် အလွန်ပျော်ရွှင်၍ အံ့ဩသွားကာ နောက်တစ်ဖန် အပြစ်တရားအတွက် နောင်တရမှုက သူမကို လွှမ်းမိုးလာသည်၊ အို မုနိမြတ်။

Verse 44

अथ सा दुःखिता वेश्या स्मृत्वा धर्म सुनिर्मलम् । सर्वान्बंधुजनान्वीक्ष्य बभाषे करुणं वचः

ထို့နောက် ဝမ်းနည်းကြေကွဲနေသော ဝေရှျာမသည် အညစ်အကြေးကင်းသော ဓမ္မ၏ သန့်ရှင်းမှုကို သတိရကာ ဆွေမျိုးအားလုံးကို ကြည့်ပြီး ကရုဏာပြည့်ဝသော စကားကို ပြော하였다။

Verse 45

महानन्दोवाच । रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता

မဟာနန္ဒက "ကျောက်မျက်စီထားသော လက်ကောက်ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကျွန်ုပ်သည် အမှန်တရားကို ပြောဆိုခဲ့ပြီ။ သုံးရက်တိုင်တိုင် ကျွန်ုပ်သည် ထိုဗိသျှ (ကုန်သည်) ၏ ဇနီးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း ခံခဲ့ရသည်" ဟု ဆို၏။

Verse 46

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम्

"ကျွန်ုပ်ပြုခဲ့သော အပြုအမူကြောင့်၊ သီဝမြတ်စွာဘုရားအား ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်း၌ တည်ကြည်သော ဤဗိသျှသည် သေဆုံးခဲ့ရပြီ။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်သည် သူနှင့်အတူ မီးပုံ (တောက်လောင်နေသော မီးတောက်) ထဲသို့ ဆင်းသက်ပါမည်။"

Verse 47

स्वधर्मचारिणी त्यक्तमाचार्य्यै सत्यवादिभिः । एवं कृते मम प्रीत्या सत्यं मयि न नश्यतु

သူမသည် မိမိ၏ သမ္မာဓမ္မကို သစ္စာတည်ကြည်စွာ လိုက်နာသူဖြစ်သော်လည်း သစ္စာပြောသော ဆရာအာචာရျများက စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။ ဤအမှုကို ငါ့အပေါ် မေတ္တာကြောင့် ပြုခဲ့လျှင် ငါ၌ရှိသော သစ္စာသည် မပျက်မယွင်းပါစေ။

Verse 48

सत्याश्रयः परो धर्म सत्येन परमा गतिः । सत्येन स्वर्ग मोक्षौ च सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

သစ္စာကို အခြေခံသော ဓမ္မသည် အမြင့်ဆုံး ဓမ္မဖြစ်သည်။ သစ္စာအားဖြင့် အမြင့်မြတ်ဆုံး ပန်းတိုင်သို့ ရောက်နိုင်သည်။ သစ္စာအားဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံနှင့် မောက္ခတို့ကိုလည်း ရရှိပြီး၊ အရာအားလုံးသည် သစ္စာ၌ပင် တည်မြဲစွာ အခြေခံထားသည်။

Verse 49

नन्दीश्वर उवाच । इति सा दृढनिर्वन्धा वार्यमाणापि बन्धुभिः । सत्यलोकपरा नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ ထို့ကြောင့် ဆွေမျိုးများက တားဆီးနေသော်လည်း စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော ထိုမိန်းမသည် သစ္စာလောက (Satyaloka) သို့ ရောက်လိုစိတ်တည်ကာ မိမိအသက်ကို စွန့်ရန် နှလုံးသား၌ ဆုံးဖြတ်လိုက်သည်။

Verse 50

सर्वस्वं द्विजमुख्येभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रवेशाभिमुखी ह्यभूत्

သူမသည် ဒွိဇအထက်မြတ်တို့အား မိမိ၏ ပစ္စည်းအားလုံးကို လှူဒါန်းပြီး၊ စဒါရှီဝ (Sadāśiva) ကို စိတ်တည်၍ ဓ్యာနပြု하였다။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော မီးကို သုံးကြိမ် ပတ်လည်လှည့်ကာ၊ ထိုမီးထဲသို့ ဝင်ရန် မျက်နှာမူလာခဲ့သည်။

Verse 51

तां पतन्तीं समिद्धेग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् । वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः स वै शिवः

သူမ မီးတောက်လောင်လောင် ထင်းမီးကောင်းကောင်းထဲသို့ ကျရောက်မည့်အခါ—စိတ်ကို အရှင်၏ ခြေတော်၌ အပြည့်အဝ အပ်နှံထားသဖြင့်—ကမ္ဘာလောက၏ အတွင်းဝိညာဉ်ဖြစ်သော သီဝရှင်တော် ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာ၍ သူမကို တားဆီးတော်မူ၏။

Verse 52

सा तं विलोक्याखिलदेवदेवन्त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ

သူမသည် အလုံးစုံသော ဒေဝတို့၏ ဒေဝတော်၊ မျက်စိသုံးလုံးရှင်၊ လကွေးတံဆိပ်တော် ဆင်မြန်းတော်မူသော အရှင်ကို မြင်လျှင်—လ၊ နေ၊ မီး အရေအတွက်မရသော ကုဋိများကဲ့သို့ တောက်ပလင်းလက်သဖြင့်—အံ့သြတုန်လှုပ်ကာ မလှုပ်မယှက် ရပ်နေပြီး ကြောက်ရွံ့သကဲ့သို့ တုန်ယင်နေ၏။

Verse 53

तां विह्वलां सुवित्रस्वां वेपमानां जडीकृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करौ धृत्वाऽब्रवीद्वचः

သူမသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ အလွန်ကြောက်ရွံ့ကာ တုန်ယင်ပြီး မောဟိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်ကို မြင်လျှင်၊ အရှင်သည် နူးညံ့စွာ နှစ်သိမ့်တော်မူ၏။ မျက်ရည်များ စီးကျလာသဖြင့် သူမ၏ လက်နှစ်ဖက်ကို ကိုင်ကာ ဤစကားကို မိန့်တော်မူ၏။

Verse 54

शिव उवाच । सत्यं धर्मं च धैर्यं च भक्तिं च मयि निश्चलाम् । परीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः

သီဝရှင်တော် မိန့်တော်မူသည်—“သင်၏ သစ္စာ၊ ဓမ္မ၊ သတ္တိတည်ကြည်မှုနှင့် ငါ့အပေါ် မလှုပ်မယှက်သော ဘက္တိကို စမ်းသပ်ရန်အတွက် ငါသည် ဝိုင်ရှျ (vaiśya) အဖြစ် ရုပ်ပြောင်းကာ သင်ထံသို့ လာရောက်ခဲ့သည်။”

Verse 55

मा ययाग्निं समुद्दीप्य दग्धन्ते नाट्यमण्डपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रविष्टोहं हुताशनम्

«အို မောဟ! သူမကြောင့် မီးကို ထိုးထွန်းကာ သန့်ရှင်းသော အကန့်အကွက် နတ်ကပြခန်းကို မီးလောင်စေခဲ့သည်။ ရတနာကဲ့သို့သော လင်္ဂကို မီးရှို့ပြီးနောက် ငါလည်း မီးတောက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်»။

Verse 56

सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सहा । अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान्

သင်သည် သစ္စာတရားကို အမှတ်ရကာ ငါနှင့်အတူ မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင်အား သုံးဆယ်သော နတ်တို့တောင် ရခက်သော စည်းစိမ်နှင့် ဒေဝသိဒ္ဓိများကို ငါ ပေးအပ်မည်။

Verse 57

यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तदेव हि ददामि ते । त्वद्भक्त्याहं प्रसन्नोस्मि तवादेयं न विद्यते

အို ခါးလှသော မိန်းမရေ၊ သင်လိုချင်သမျှကိုပင် ငါ သင့်အား ပေးမည်။ သင်၏ ဘက်တိကြောင့် ငါ အလွန်ပင် ကျေနပ်နေပြီ; သင့်အတွက် ငါထံမှ လက်ခံရန် မသင့်တော်သော အရာ မရှိ။

Verse 58

नन्दीश्वर उवाच । इति ब्रुवति गौरीशे शंकरे भक्तवत्सले । महानन्दा च सा वेश्या शंकरम्प्रत्यभाषत

နန္ဒီဣရှွရ မိန့်တော်မူသည်။ ဂေါရီ၏ အရှင် ရှင်ကရ၊ ဘက္တတို့ကို မေတ္တာဖြင့် ချစ်မြတ်နိုးတော်မူသော အရှင်က ထိုသို့ မိန့်ကြားနေစဉ်၊ မဟာနန္ဒာ ဟူသော ဝေရှျာမိန်းမက ရှင်ကရအား ပြန်လည်လျှောက်တင်하였다။

Verse 59

वेश्योवाच । न मे वाञ्छास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले । तव पादाम्बुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न कामये

ဝေရှျာမိန်းမက လျှောက်သည်။ «မြေပြင်၌ဖြစ်စေ၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ဖြစ်စေ၊ ရသာတလ (အောက်လောက) ၌ဖြစ်စေ၊ အပျော်အပါးတို့ကို မလိုချင်ပါ။ သင်၏ ကြာပန်းတော်ခြေတော်ကို ထိတွေ့ရခြင်းမှတပါး အခြားအရာတစ်စုံတစ်ရာကို မတောင်းမိပါ»။

Verse 60

ये मे भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बान्धवाः । सर्वे त्वद्दर्शनपरास्त्वयि सन्न्यस्तवृत्तयः

«ကျွန်ုပ်၏ အမှုထမ်းများ၊ ကျွန်မအမှုထမ်းများနှင့် အခြားသော ဆွေမျိုးသားချင်းများအားလုံးသည် သင်၏ ဒർശနကိုသာ မြင်လိုစိတ်ဖြင့် တစ်စိတ်တစ်လုံးတည်း ဖြစ်ကြပြီး၊ သူတို့၏ ဘဝလမ်းစဉ်နှင့် အတွင်းစိတ်ကြိုးပမ်းမှုအားလုံးကို သင်၌ အပ်နှံထားကြသည်»။

Verse 61

सर्वानेतान्मया सार्द्धं निनीयात्मपरम्पदम् । पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोऽस्तु ते

ဤသူတို့အားလုံးကို ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ အတ္တ၏ အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ၊ သင်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး နေရာသို့ ခေါ်ဆောင်ပါ။ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၏ ကြောက်မက်ဖွယ် အလွန်ကြီးသော ကြောက်ရွံ့မှုမှ (ကျွန်ုပ်တို့ကို) လွတ်မြောက်စေပါ။ သင်အား နမောတော်တင်ပါသည်။

Verse 62

नन्दीश्वर उवाच । ततस्स तस्या वचनम्प्रतिनन्द्य महेश्वरः । ताः सर्वाश्च तया सार्धं निनाय स्वम्परम्पदम्

နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ ထို့နောက် မဟေශ්ဝရသည် သူမ၏ စကားကို ကြည်နူးစွာ လက်ခံအတည်ပြုပြီး၊ သူမနှင့်အတူ သူတို့အားလုံးကို မိမိ၏ အမြင့်ဆုံး နေရာတော်၊ လွတ်မြောက်ခြင်း၏ အမြင့်ဆုံး အခြေအနေသို့ ခေါ်ဆောင်သွား하였다။

Verse 63

वैश्यनाथावतारस्ते वर्णितः परमो मया । महानन्दासुखकरो भक्तानन्दप्रदस्सदा

ထို့ကြောင့် ဝိုင်ရှျနာထ အမည်ရှိ အဝတာရ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး အကြောင်းအရာကို ကျွန်ုပ်က ဖော်ပြပြီးပြီ။ ထိုသခင်သည် မဟာအာနန္ဒနှင့် သုခကို ပေးစွမ်းပြီး၊ ဘက္တများအား အမြဲတမ်း ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 64

इदं चरित्रं परमं पवित्रं सतां च सर्वप्रदमाशु दिव्यम् । शिवावतारस्य विशाम्पतेर्महानन्दामहासौख्यकरं विचित्रम्

ဤဇာတ်ကြောင်းသည် အလွန်သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်၍ စင်ကြယ်စေသော တရားတော်ဖြစ်သည်။ သဒ္ဓါရှိသောသူတို့အား ကောင်းကျိုးအလုံးစုံကို လျင်မြန်စွာ ပေးသနားသော ဒေဝီယသဘောတရားလည်း ဖြစ်၏။ အို လူတို့၏အရှင်၊ ဤသည်မှာ သီဝ၏ အဝတာရ အံ့ဖွယ်ဇာတ်တော်ဖြစ်၍ မဟာအာနန္ဒနှင့် နက်ရှိုင်းသော ဓမ္မသုခကို ပေးစွမ်း၏။

Verse 65

इदं यः शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः । च्यवते न स्वधर्मात्स परत्र लभते गतिम्

ဤအကြောင်းကို သဒ္ဓါဖြင့် နားထောင်သူ၊ သို့မဟုတ် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ အခြားသူတို့အား ဖတ်ကြားစေသူသည် မိမိ၏ သဝဓမ္မ (ကိုယ်ပိုင်တရားဝတ္တရား) မှ မလွဲချော်ဘဲ၊ နောက်ဘဝ၌ ကောင်းမြတ်သော ဂတိ (အမြင့်မြတ်သော လမ်းကြောင်း) ကို ရရှိ၏။

Frequently Asked Questions

Nandīśvara introduces the Vaiśyanātha-avatāra narrative and grounds it in an exemplum: Mahānandā’s unwavering Shaiva devotion. The theological argument is that authentic bhakti—expressed through worship and nāma-japa—carries salvific force irrespective of social designation.

Rudrākṣa and bhasma operate as condensed Shaiva theology: they signify belonging to Śiva, inner purification, and remembrance. Their extension even to a trained monkey and rooster dramatizes the doctrine that sacred signs and disciplined practice can transform the field of action (karma) into offering (upacāra), sacralizing the mundane.

Śiva is highlighted as the supreme paramātman and specifically introduced under the avatāra-name Vaiśyanātha. The sampled verses do not foreground a distinct Gaurī/Umā manifestation; the emphasis is on Śiva’s grace mediated through devotion and Shaiva observances.