
ဤအဓ್ಯಾಯသည် နန္ဒီဣශ්ဝရ၏ သင်ကြားချက်အဖြစ် ရှမ္ဘူ၏ ယက္ခေရှဝရနှင့် ဆက်စပ်သော ဆင်းသက်ဖြစ်ရပ်ကို နားထောင်စေပြီး၊ မာန်မာနကို ချိုးဖျက်ခြင်းနှင့် သီလရှိသူတို့၏ ဘက္တိကို တိုးပွားစေခြင်းကို ရည်ရွယ်သည်။ နတ်များနှင့် အသူရများက နို့ပင်လယ်ကို မွှေ၍ အမృతကို ရှာဖွေရာတွင် အမృతမထွက်မီ ကာလအနလ မီးကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် အဆိပ် ပေါ်ထွက်လာ၍ အားလုံးကို ကြောက်ရွံ့စေသည်။ ထို့နောက် သူတို့သည် ရှရဏာဂတိဖြင့် ရှင်ကရာထံ ခိုလှုံကာ နတ်တို့၏ မဏိရတနာအဖြစ် ချီးမွမ်း၍ ကာကွယ်ပေးရန် တောင်းခံကြသည်။ ဘက္တဝတ္ဆလ ရှီဝသည် လောကများကို ကယ်တင်ရန် အဆိပ်ကို သောက်ပြီး လည်ချောင်း၌ ထိန်းထားသဖြင့် နီလကဏ္ဌဟူသော သဘောတရားကို ထင်ရှားစေသည်။ အဆိပ်အန္တရာယ်ကို ရှီဝ၏ ကရုဏာဖြင့် သက်သာစေပြီးနောက် မွှေခြင်းကို ဆက်လက်ပြုရာ ရတနာများနှင့် နောက်ဆုံး အမృత ထွက်ပေါ်လာကာ ဟရီ(ဗိဿနု)၏ နည်းလမ်း/ကရုဏာကြောင့် နတ်များက သောက်သုံး၍ နတ်–အသူရ ပြိုင်ဆိုင်မှု ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။ အတွင်းသဘောအရ အကျပ်အတည်းပြီးမှ အမတဖြစ်ခြင်း၊ ခိုလှုံပြီးမှ စည်းကမ်းတကျဖြစ်ခြင်း၊ ရှီဝ၏ အဆိပ်ထိန်းသိမ်းမှုသည် ယောဂီအာဏာနှင့် ကရုဏာကို လွတ်မြောက်ရေး ဘာသာ၏ အချက်အချာအဖြစ် ပြသသည်။
Verse 1
नन्दीश्वर उवाच । यक्षेश्वरावतारं च शृणु शंभोर्मुनीश्वर । गर्विणं गर्वहन्तारं सताम्भक्तिविवर्द्धनम्
နန္ဒီဣရှွရက မိန့်ကြား၏—အို မုနိတို့အထဲမှ အရှင်၊ သမ္ဘူ၏ ယက္ခေဣရှွရ အဝတာရကို နားထောင်လော့။ ထိုအရှင်သည် မာန်ထောင်သူကို နှိမ့်ချ၍ မာန်မာနကို ဖျက်ဆီးကာ သဒ္ဓါရှိသည့် သုတေသနသူတို့၏ ဘက္တိကို တိုးပွားစေတော်မူ၏။
Verse 2
पुरा देवाश्च दैत्याश्च पीयूषार्थम्महाबलाः । क्षीरोदधिं ममन्थुस्ते सुकृत स्वार्थ सन्धयः
ရှေးကာလ၌ အမရတရည်(အမృత)ကို ရယူလိုသော အင်အားကြီးသော ဒေဝတားများနှင့် ဒိုင်တျများသည် မိမိတို့လိုလားရာ အကျိုးအမြတ်အတွက် မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ ကုသိုလ်အင်အားကို အားထား၍ နို့ပင်လယ်ကို မန်ထု(မွှေ)ခဲ့ကြသည်။
Verse 3
मथ्यमानेऽमृते पूर्वं क्षीराब्धेस्सुरदानवैः । अग्नेः समुत्थितं तस्माद्विषं कालानलप्रभम्
ဒေဝတားများနှင့် ဒာနဝများက အမృతအတွက် နို့ပင်လယ်ကို မွှေနေစဉ်၊ အမృతမပေါ်ထွက်မီ အရင်ဆုံး အချိန်အဆုံးမီး(ကာလာနလ)ကဲ့သို့ တောက်လောင်သော အဆိပ်တစ်မျိုးသည် ထိုမွှေမှုမှ ပေါက်ဖွားလာ하였다။
Verse 4
तं दृष्ट्वा निखिला देवा दैत्याश्च भयविह्वलाः । विद्रुत्य तरसा तात शंभोस्ते शरणं ययुः
ထိုအရှင်ကို မြင်သော် ဒေဝတားအပေါင်းနှင့် ဒိုင်တျာတို့သည် ကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်ကာ လျင်မြန်စွာ ထွက်ပြေးကြ၏။ အို ချစ်သူရေ၊ သူတို့သည် သမ္ဘူ (ရှီဝဘုရား) ထံသို့ ခိုလှုံရန် သွားကြ၏။
Verse 5
दृष्ट्वा तं शंकरं सर्वे सर्वदेवशिखामणिम् । प्रणम्य तुष्टुवुर्भक्त्या साच्युता नतमस्तकाः
သင်္ကရကို—ဒေဝတားအပေါင်း၏ ထိပ်တန်းရတနာတော်—မြင်သော် သူတို့အားလုံးသည် ဦးညွှတ်ပူဇော်ကာ၊ ခေါင်းငုံ့လျက် သဒ္ဓါဖြင့် ချီးမွမ်းကြ၏။ သူတို့သည် သမာဓိမပျက်၊ ဓမ္မမှ မလွဲချော်ကြ။
Verse 6
ततः प्रसन्नो भगवाच्छङ्करो भक्तवत्सलः । पपौ विषं महाघोरं सुरासुरगणार्दनम्
ထို့နောက် ဘဂဝန် သင်္ကရ—ဘက္တတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးတော်မူသူ—နှစ်သက်ပျော်ရွှင်တော်မူ၍ ဒေဝနှင့် အသူရအဖွဲ့တို့ကို နှိပ်စက်နေသော အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် အဆိပ်ကို သောက်တော်မူ၏။
Verse 7
पतिं तं विषमं कण्ठे निदधे विषमुल्बणम् । रेजेतेनाति स विभुर्नीलकण्ठो बभूव ह
အရာအားလုံးကို အုပ်စိုးသော အရှင် (ပတိ) သည် ကြောက်မက်ဖွယ် အလွန်ပြင်းထန်သော အဆိပ်ကို မိမိ၏ လည်ချောင်း၌ ထားတင်တော်မူ၏။ ထိုကြောင့် အလုံးစုံသို့ ပျံ့နှံ့သော ဗိဘုသည် အလွန်တောက်ပလင်းလက်ကာ၊ ထို့ကြောင့် «နီလကဏ္ဍ» အပြာလည်ချောင်းရှင်ဟု ကျော်ကြားလာတော်မူ၏။
Verse 8
ततः सुरा सुरगणा ममन्थुः पुनरेव तम् । विषदाहविनिर्मुक्ताः शिवानुग्रहतोऽखिलाः
ထို့နောက် ဒေဝတားတို့နှင့် ဒေဝဂဏတို့သည် ထိုအရာကို ထပ်မံလှုပ်နှိုးကာ ချဉ်းကပ်လှုပ်ခတ်ကြ၏။ သီဝဘုရား၏ အနုဂ्रहကြောင့် အဆိပ်၏ မီးလောင်နာကျင်မှုမှ အားလုံးလွတ်မြောက်ကာ တည်ငြိမ်စွာ ပြန်လည်လှုပ်နှိုးကြ၏။
Verse 9
तातो बहूनि रत्नानि निस्सृतानि ततो मुने । अमृतं च पदार्थं हि सुरदानवयोर्मुने
ထို့နောက် မုနိရေ၊ ရတနာအဖိုးတန်များစွာ ထိုမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။ ထိုလှုပ်နှိုးခြင်းမှပင် မုနိရေ၊ အမృతဟူသော အမတရည်လည်း ပေါ်ထွန်းလာကာ ဒေဝတားနှင့် ဒာနဝတို့ နှစ်ဖက်အကျိုးအတွက် ဖြစ်၏။
Verse 10
तत्पपुः केवलन्देवा नासुराः कृपया हरेः । ततो बभूव सुमहद्रत्नं तेषां मिथोऽकदम्
ဟရီဘုရား၏ ကရုဏာကြောင့် ဒေဝတားတို့သာ ထိုအမృతကို သောက်ကြပြီး အဆုရာတို့ မသောက်ရ။ ထို့နောက် အလွန်ကြီးမားသော ရတနာတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာကာ သူတို့အချင်းချင်း ပဋိပက္ခဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာ၏။
Verse 11
द्वन्द्वयुद्धम्बभूवाथ देवदानवयोर्मुने । तत्र राहुभयाच्चन्द्रो विदुद्राव तदर्दितः
မုနိရေ၊ ထို့နောက် ဒေဝတားနှင့် ဒာနဝတို့အကြား လက်ချင်းတက် တိုက်ပွဲပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွား၏။ ထိုအလှုပ်အရှားအတွင်း ရာဟုကို ကြောက်ရွံ့သော လမင်းသည် ကြောက်လန့်နှိပ်စက်ခံကာ ထွက်ပြေးသွား၏။
Verse 12
जगाम सदनं शंभोः शरणम्भय विह्वलः । सुप्रणम्य च तुष्टाव पाहिपाहीति संवदन्
ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် တုန်လှုပ်နေသူသည် အကာအကွယ်ရှာ၍ သမ္ဘု၏ နေရာတော်သို့ သွားလေ၏။ အလွန်နိမ့်ချစွာ ဦးချကန်တော့ပြီး “ကာကွယ်ပါ၊ ကာကွယ်ပါ” ဟု ထပ်တလဲလဲ ချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 13
ततस्सतामभयदः शंकरो भक्तवत्सलः । दध्रे शिरसि चन्द्रं स विभुश्शरणमागतम्
ထို့နောက် သာသနာ့သူတော်ကောင်းတို့အား မကြောက်မရွံ့ပေးတော်မူသော၊ ဘက္တတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသော သင်္ကရသည် အကာအကွယ်ရှာလာသော လကို မိမိ၏ ဦးခေါင်းပေါ်၌ တင်တော်မူ၏။ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော သခင်သည် ထိုလကို ကာကွယ်ကာ ဂုဏ်ပြုတော်မူ၏။
Verse 14
अथागतस्तदा राहुस्तुष्टाव सुप्रणम्य तम् । शंकरं सकलाधीशं वाग्भिरिष्टाभिरादरात्
ထို့နောက် ရာဟုသည် ရောက်လာ၍ အလွန်နိမ့်ချစွာ ဦးချကန်တော့ပြီး၊ အလုံးစုံ၏ အရှင်ဖြစ်သော သင်္ကရကို ရွေးချယ်ထားသော စကားလုံးများဖြင့် ရိုသေသဒ္ဓါဖြင့် ချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 15
शंभुस्तन्मतमाज्ञाय तच्छिरांस्यच्युतेन ह । पुरा छिन्नानि वै केतुसंज्ञानि निदधे गले
သမ္ဘုသည် ထိုအကြံကို သိမြင်ပြီးနောက် အချျုတ (ဗိဿနု) အား ထိုခေါင်းများကို ဖြတ်စေတော်မူ၏။ ထိုခေါင်းများသည် နောက်တစ်ခါ “ကေတု” ဟု အမည်ရလာကာ၊ ရှေးကတည်းက သီဝသည် မိမိ၏ လည်ပင်း၌ အလှဆင်အဖြစ် တင်ထားတော်မူ၏။
Verse 16
इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां यक्षेश्वरावतारवर्णनं नाम षोडशोध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီဝ မဟာပုရာဏ၏ တတိယစာအုပ်ဖြစ်သော ရှတရုဒ္ရ သံဟိတာအတွင်းရှိ “ယက္ခေရှွရ အဝတာရ ဖော်ပြချက်” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ ဆယ့်ခြောက်မြောက် အခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 17
विष्णुप्रभृतयः सर्व्वे बभूवुश्चातिगर्विताः । बलानि चांकुरंतोन्तश्शिवमायाविमोहिताः
ဗိဿနုနှင့် အခြားသော ဒေဝတော်များအားလုံး အလွန်အမင်း မာနကြီးလာကြ၏။ ရှိဝ၏ မာယာကြောင့် အတွင်းစိတ်၌ မောဟဖြစ်ကာ မိမိတို့၏ အင်အားများကို ပေါက်ဖွား၍ တိုးပွားစေကြ၏။
Verse 18
ततस्स शंकरो देवः सर्वाधीशोथ गर्वहा । यक्षो भूत्वा जगामाशु यत्र देवाः स्थिता मुने
ထို့နောက် မာနကိုဖျက်သိမ်းသူ၊ အားလုံး၏ အရှင်ဖြစ်သော ဒေဝတော် ရှင်ကရာ (Śaṅkara) သည် ယက္ခ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ခံယူကာ၊ မုနိရေ၊ ဒေဝတော်များ ရပ်နေရာသို့ အလျင်အမြန် သွားရောက်လေ၏။
Verse 19
सर्वान्दृष्ट्वाच्युतमुखान्देवान्यक्षपतिस्स वै । महागर्वाढ्यमनसा महेशाः प्राह गर्वहा
အချျုတ (ဗိဿနု) ကို ဦးဆောင်သော ဒေဝတော်များအားလုံးကို မြင်လျှင်၊ ယက္ခတို့၏ အရှင် (ကုဗေရ) သည် မာနကြီးလွန်းသော စိတ်ဖြင့် မာနဖျက်ရှင် မဟေရှ (Maheśa) ထံသို့ စကားဆိုလေ၏။
Verse 20
यक्षेश्वर उवाच । किमर्थं संस्थिता यूयमत्र सर्वे सुरा मिथः । किमु काष्ठाखिलम्ब्रूत कारणं मेनुपृच्छते
ယက္ခေရှဝရက ပြောသည်—“အဘယ်ကြောင့် သင်တို့ ဒေဝတော်အားလုံး ဤနေရာ၌ အတူတကွ စုဝေးနေကြသနည်း။ ငါမေးနေသဖြင့် အကြောင်းရင်းမှန်ကို မဖုံးကွယ်ဘဲ ပြောကြလော့။”
Verse 21
देवा ऊचुः । अभूदत्र महान्देव रणः परमदारुणः । असुरा नाशितास्सर्वेऽवशिष्टा विद्रुता गताः
ဒေဝတားတို့က ပြော၏။ «အို မဟာဒေဝ၊ ဤနေရာ၌ စစ်ပွဲကြီးတစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အလွန်ကြမ်းတမ်းလှ၏။ အဆုရာတို့ အားလုံး ဖျက်ဆီးခံရပြီး ကျန်ရစ်သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့၍ ထွက်ပြေးသွားကြသည်»။
Verse 22
वयं सर्वे महावीरा दैत्यघ्ना बलवत्तराः । अग्रेस्माकं कियन्तस्ते दैत्य क्षुद्रबलास्सदा
ငါတို့အားလုံးသည် မဟာသူရဲကောင်းများ ဖြစ်၍ အသူရတို့ကို သတ်ဖျက်သူများ၊ အင်အားကြီးမားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ငါတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်၊ အမြဲတမ်း အင်အားနည်းပါးသော အသူရရေ၊ သင်တို့က ဘယ်နှစ်ယောက်ရှိသနည်း။
Verse 23
नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तेषां सुराणां गर्वगर्भितम् । गर्वहासौ महादेवो यक्षरूपो वचोऽब्रवीत्
နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ ဒေဝတို့၏ အဟင်္ကာရပြည့်ဝသော စကားများကို ကြားပြီးနောက်၊ မဟာဒေဝသည် သူတို့၏ မာနကို ပြုံးရယ်ကာ ယက္ခရূপဖြင့် စကားဆို하였다။
Verse 24
यक्षेश्वर उवाच । हे सुरा निखिला यूयं मद्वचश्शृणुतादरात् । यथार्थं वच्मि नासत्यं सर्वगर्वापहारकम्
ယက္ခေဣශ්ဝရက ပြောသည်။ အို ဒေဝတို့အားလုံး၊ ငါ၏ စကားကို လေးစားစွာ နားထောင်ကြလော့။ ငါပြောသည်မှာ အမှန်တရားသာ ဖြစ်ပြီး မုသာမဟုတ်၊ မာနအမျိုးမျိုးကို ဖယ်ရှားပေးသော စကားဖြစ်သည်။
Verse 25
गर्व्वमेनं न कुरुत कर्त्ता हर्त्ताऽपरः प्रभुः । विस्मृताश्च महेशानं कथयध्वम्वृथाबलाः
ဤမာနကို မထားကြနှင့်။ သင်တို့အပြင် အခြားသော အရှင်တော်သည် အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်သူလည်း ဖြစ်၍ အရာအားလုံးကို ပြန်လည်ယူဆောင်သူလည်း ဖြစ်သည်။ မဟေဣရှာနကို မေ့လျော့ကာ သင်တို့သည် အင်အားရှိသကဲ့သို့ ပြောကြသော်လည်း ထိုအင်အားသည် အလဟသ ဖြစ်၏။
Verse 26
युष्माकञ्चेत्स हि मदो जानतां स्वबलम्महत् । मत्स्थापितं तृणमिदं छिन्त स्वास्त्रैश्च तैस्सुराः
သင်တို့၌ မာနရှိသည်ဟု မိမိအင်အားကြီးမားကြောင်း သိလျှင်—ဟေ ဒေဝတားတို့၊ ငါထားထားသော မြက်တစ်စည်းသာကို သင်တို့၏ အာယုဓများဖြင့် ဖြတ်တောက်ကြလော့။
Verse 27
नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वैकतृणन्तेषां निचिक्षेप पुरस्ततः । जह्रे सर्वमदं यक्षरूप ईशस्सतांगतिः
နန္ဒီဣရှ္ဝရက ပြောသည်—“ဤသို့ဆိုပြီးနောက်၊ သဒ္ဓာရှိသူတို့၏ အားကိုးရာဖြစ်သော အရှင်သည် သူတို့ရှေ့တွင် မြက်တစ်စည်းကို ပစ်ချလိုက်သည်။ ယက္ခရုပ်ကို ခံယူသော ဣရှာသည် သူတို့၏ မာနအားလုံးကို ဖယ်ရှားသွား၏။”
Verse 28
अथ सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखा वीरमानिनः । कृत्वा स्वपौरुषन्तत्र स्वायुधानि विचिक्षिपुः
ထို့နောက် ဗိဿနုကို ဦးဆောင်သော ဒေဝတားအားလုံးသည် မိမိတို့၏ သူရဲကောင်းမာနဖြင့် ထိုနေရာတွင် ပေါင်ရုသကို ပြသကာ မိမိတို့၏ အာယုဓများကို ပစ်ချကြ၏။
Verse 29
तत्रासन् विफलान्याशु तान्यस्त्राणि दिवौकसाम् । शिवप्रभावतस्तेषां मूढगर्वापहारिणः
ထိုနေရာတွင် ကောင်းကင်နေထိုင်သူတို့၏ အာယုဓများသည် ချက်ချင်း အကျိုးမရှိသွားကြ၏။ ဤသည်မှာ ရှိဝ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်၍ သူတို့၏ မိုက်မာနကို ဖယ်ရှားသွား၏။
Verse 30
अथासीत्तु नभोवाणी देवविस्मयहारिणी । यक्षोऽयं शंकरो देवाः सर्वगर्वापहारकः
ထို့နောက် ကောင်းကင်မှ အသံတစ်သံ ထွက်ပေါ်လာ၍ ဒေဝတားတို့၏ အံ့ဩမှုကို ဖယ်ရှားလိုက်သည်—“ဟေ ဒေဝတားတို့၊ ဤ ‘ယက္ခ’ သည် သင်္ကရ (ရှိဝ) ဖြစ်ပြီး မာနအားလုံးကို ဖယ်ရှားသူ ဖြစ်သည်။”
Verse 31
कर्ता हर्त्ता तथा भर्त्ताऽयमेव परमेश्वरः । एतद्बलेन वलिनो जीवाः सर्वेऽन्यथा न हि
ပြုသူ၊ သိမ်းယူသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူဟူသမျှမှာ ပရမေရှဝရ တစ်ပါးတည်းပင် ဖြစ်သည်။ သူ၏ အင်အားတစ်ပါးတည်းကြောင့်သာ သက်ရှိအပေါင်းတို့ အားကောင်းနိုင်သည်၊ အခြားနည်းမရှိ။
Verse 32
अस्य मायाप्रभावाद्वै मोहिताः स्वप्रभुं शिवम् । मदतो बुबुधु नैवाद्यापि बोधतनुम्प्रभुम्
အမှန်တကယ်ပင် သူ၏ မာယာအာနုဘော်ကြောင့် သူတို့ မောဟဖြစ်ကာ ကိုယ့်အရှင် ရှိဝကို မသိမမြင်ခဲ့ကြ။ ယနေ့တိုင် အဟင်္ကာရနှင့် လောကီအာရုံတို့ကြောင့် မူးယစ်နေသဖြင့် သန့်ရှင်းသော အသိဉာဏ်ကိုယ်တော်ဖြစ်သော ထိုအရှင်ကို မနိုးထနိုင်ကြသေး။
Verse 33
नन्दीश्वर उवाच । इति श्रुत्वा नभोवाणीं बुबुधुस्ते गतस्मयाः । यक्षेश्वरम्प्रणेमुश्च तुष्टुवुश्च तमीश्वरम्
နန္ဒီဣရှဝရက ပြောသည်။ ထိုကဲ့သို့ ကောင်းကင်သံကို ကြားပြီးနောက် သူတို့ သတိပြန်လာကာ မာနပျောက်ကင်းသွားကြသည်။ ယက္ခတို့၏ အရှင်ကို ဦးချကန်တော့၍ ထိုအရှင်ကို ချီးမွမ်းကြ၏။
Verse 34
देवा ऊचुः । देवदेव महादेव सर्वगर्वापहारक । यक्षेश्वरमहालील माया तेत्यद्भुता प्रभो
ဒေဝတို့က ဆိုကြသည်။ «ဒေဝတို့၏ ဒေဝ မဟာဒေဝ၊ မာနအားလုံးကို ဖယ်ရှားတော်မူသူရေ! အို အရှင်၊ ယက္ခအဖြစ် မဟာလီလာဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသော သင်၏ မာယာသည် အံ့ဩဖွယ် အလွန်ပင် ဖြစ်၏။»
Verse 35
मोहिता माययाद्यापि तव यक्षस्वरूपिणः । सगर्वमभिभाषन्तस्त्वत्पुरो हि पृथङ्मयाः
ယခုတိုင် သင်၏ မာယာကြောင့် မောဟဖြစ်၍ ယက္ခရုပ်ကို ဆောင်သူတို့သည် သင်၏ရှေ့၌ မာနဖြင့် ပြောဆိုကာ ကိုယ်ကို သီးခြားဟု ထင်ကြသော်လည်း အမှန်မှာ သင်တစ်ပါးတည်းက အားလုံးကို ပြည့်နှံ့လွှမ်းမိုးထားသည်။
Verse 36
इदानीं ज्ञानमायातन्तवैव कृपया प्रभो । कर्ता हर्ता च भर्ता च त्वमेवान्यो न शंकर
ယခုအခါ အမှန်တရား၏ ဉာဏ်အလင်း ပေါ်ထွန်းလာသည်မှာ သခင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ သင်တော်တည်းသာ ပြုသူ၊ ရုပ်သိမ်းသူ၊ ထိန်းသိမ်းသူ ဖြစ်ပြီး၊ အခြားမရှိပါ၊ အို ရှင်ကရ။
Verse 37
त्वमेव सर्वशक्तीनां सर्वेषां हि प्रवर्तकः । निवर्तकश्च सर्वेशः परमात्माव्ययोऽद्वयः
သင်တော်တည်းသာ အင်အားအာဏာအားလုံး၏ လှုံ့ဆော်သူ၊ အရာအားလုံးကို စတင်စေသူ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ပြင် သင်သည် ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသူလည်း ဖြစ်၏။ အို အရာအားလုံး၏ အရှင်၊ သင်သည် အမြင့်ဆုံး အတ္တမန်၊ မပျက်မယွင်း၊ နှစ်မဟုတ်တစ် ဖြစ်ပါသည်။
Verse 38
यक्षेश्वरस्वरूपेण सर्वेषां नो मदो हृतः । इतो मन्यामहे तत्तेनुग्रहो हि कृपालुना
ယက္ခေဿဝရ အဖြစ်တော်ကို ခံယူ၍၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး၏ မာနကို ဖယ်ရှားတော်မူ၏။ ထို့ကြောင့် ဤသည်မှာ ကရုဏာရှင် သခင်၏ အနုဂ्रहတော် အမှန်တကယ် ဖြစ်ကြောင်း သိမြင်ကြ၏။
Verse 39
अथो स यक्षनाथोऽनुगृह्य वै सकलान् सुरान् । विबोध्य विविधैर्वाक्यैस्तत्रैवान्तरधीयत
ထို့နောက် ယက္ခတို့၏ အရှင်သည် နတ်တို့အားလုံးကို ကရုဏာဖြင့် ချီးမြှောက်တော်မူ၍၊ အမျိုးမျိုးသော အကြံပေးစကားများဖြင့် သတိပေးညွှန်ကြားတော်မူပြီး၊ ထိုနေရာတင် မျက်စိမှောက်ကွယ်သွားတော်မူ၏။
Verse 40
इत्थं स वर्णितः शम्भोरवतारः सुखावहः । यक्षेश्वराख्यस्सुखदस्सतान्तुष्टोऽभयंकरः
ဤသို့ သမ္ဘူ၏ မင်္ဂလာအဝတာရ၊ ချမ်းသာပေးသော အဝတာရကို ဖော်ပြခဲ့၏။ ယက္ခေဿဝရဟု ခေါ်အပ်သော ထိုသခင်သည် ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးတော်မူ၍၊ သီလရှိသူတို့အပေါ် အမြဲနှစ်သက်တော်မူကာ၊ အဘယ (ကြောက်မက်ခြင်းကင်း) ကို ချီးမြှောက်တော်မူ၏။
Verse 41
इदमाख्यानममलं सर्वगर्वापहारकम् । सतां सुशान्तिदन्नित्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम्
ဤသန့်ရှင်းသောဓမ္မကഥာသည် မာနအလုံးစုံကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ သီလသမာဓိရှိသူတို့အား အမြဲတမ်း ငြိမ်းချမ်းမှုကို ပေး၍ လူတို့အား လောကီအကျိုးနှင့် မောက္ခကိုလည်း ပေးတတ်သည်။
Verse 42
य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा सुधीः पुमान् । सर्वकामानवाप्नोति ततश्च लभते गतिम्
ဤအကြောင်းကို ဘက္တိဖြင့် နားထောင်သူ သို့မဟုတ် အခြားသူတို့အတွက် ဖတ်ကြားစေသူ ပညာရှိယောက်ျားသည် လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကို ရရှိပြီး နောက်တစ်ဖန် သီဝဘုရား၏ ကရုဏာဖြင့် အမြင့်ဆုံးလမ်း—မောက္ခကို ရရှိသည်။
The chapter recounts the Samudra Manthana sequence up to and including the emergence of the deadly poison and Śiva’s salvific act of drinking and containing it, establishing a theological argument that ultimate refuge and cosmic stabilization occur through Śiva’s grace when all beings—devas and daityas alike—are overwhelmed.
The poison (viṣa) signifies destructive excess—fear, karmic toxicity, and unassimilated power—while Śiva’s retention of it in the throat signifies controlled containment (dhāraṇa) rather than repression or discharge. Nīlakaṇṭha thus becomes a symbolic template for yogic mastery and compassionate sovereignty: the divine absorbs what would destroy the cosmos, transmuting crisis into the precondition for amṛta (immortality/gnosis).
Śiva is highlighted primarily as Śaṃkara/Śambhu in the Nīlakaṇṭha manifestation—defined by the blue throat as the enduring mark of his protective act. The opening also frames the account under a Yakṣeśvara-related avatāra motif, presenting Śiva’s descent as targeted toward garva-haraṇa (the subduing of pride) and the strengthening of bhakti among the righteous.