
အဓ್ಯಾಯ ၁ သည် မဟာဒေဝအား မင်္ဂလာဆုတောင်းကန်တော့ခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး ပုရာဏဒိုင်ယာလော့ဂ်ပုံစံကို တည်ဆောက်သည်။ ရှောနကသည် ဗျာသ၏ شاگرد စူတအား သမ္ဘူ၏ အဝတာရ အစိတ်အပိုင်းများက သာသနာတော်ကို လိုက်နာသူများကို မည်သို့ ကူညီသနည်းဟု မေးသည်။ စူတက ယခင်က ပို့ဆောင်ခဲ့သည့် သင်ကြားမှုကို ကိုးကား၍—ရှီဝကို အမြဲသတိရသော နန္ဒီက စနတ်ကူမာရအား တူညီသော အကြောင်းအရာကို ဖြေကြားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ နန္ဒီက ရှီဝ၏ အဝတာရများသည် ကလ္ပများအနှံ့ အနန္တရှိသော်လည်း စနစ်တကျ အစဉ်လိုက် ဖော်ပြမည်ဟု ပြောသည်။ ထို့နောက် ၁၉ မြောက် ကလ္ပ “ရှွေတ-လိုဟိတ” တွင် အကြောင်းအရာကို ချိတ်ဆက်ကာ စဒ္ယောဇာတနှင့် ဆက်နွယ်သော ပထမ ပေါ်ထွန်းမှုကို မိတ်ဆက်သည်။ ဗြဟ္မာ၏ သမာဓိကြောင့် ထိပ်ဆံပင်ချည်ထားသော လူငယ်ပုံစံ ရှွေတ-လိုဟိတ ပေါ်လာပြီး ဗြဟ္မာက ရှီဝဟု သိမြင်ကာ ကန်တော့၍ အမြင့်ဆုံးဘုရားကို ထပ်ခါတလဲလဲ သမာဓိပြုသည်။ ဤအဓ್ಯಾಯသည် အဝတာရဇာတ်လမ်းကို ပဉ္စဗြဟ္မ သဘောတရားနှင့် ကောစမစ်တည်နေရာကို ဖော်ထုတ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် တည်ထောင်ပေးသည်။
Verse 1
इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां शतरुद्रसंहितायां शिवस्य पञ्चब्रह्मावतारवर्णनं नाम प्रथमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် သီရိ ရှိဝ မဟာပုရာဏ၌ တတိယပိုင်း “ရှတရုဒြသံဟိတာ” အတွင်း “ရှိဝ၏ ပဉ္စဗြဟ္မ အဝတာရ ပေါ်ထွန်းခြင်း၏ ဖော်ပြချက်” ဟူသော အမည်ရှိ ပထမအခန်းသည် ပြီးဆုံး၏။
Verse 2
सूत उवाच । मुने शौनक सद्भक्त्या दत्तचित्तो जितेन्द्रियः । अवताराञ्छिवस्याहं वच्मि ते मुनये शृणु
စူတက ပြောသည်။ «မုနိ ရှောနကရေ၊ သင်သည် စစ်မှန်သော ဘက္တိဖြင့် ပြည့်စုံ၍ စိတ်ကို အရိုအသေဖြင့် အပ်နှံထားကာ အင်္ဒြိယတို့ကို ထိန်းချုပ်ပြီးသူ ဖြစ်၏။ ယခု နားထောင်လော့။ သခင် ရှိဝ၏ အဝတာရများကို သင့်အား ငါ ပြောမည်။»
Verse 3
एतत्पृष्टः पुरा नन्दी शिवमूर्तिस्सतां गतिः । सनत्कुमारेण मुने तमुवाच शिवं स्मरन्
ယခင်က မုနိ စနတ်ကူမာရက ဤအကြောင်းကို မေးမြန်းသောအခါ၊ ရှိဝ၏ မూర్తိဖြစ်၍ သဒ္ဓာရှိသူတို့၏ အားကိုးရာနှင့် ပန်းတိုင်ဖြစ်သော နန္ဒီသည် သခင် ရှိဝကို စိတ်ထဲတွင် သတိရလျက် ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 4
नन्दीश्वर उवाच । असंख्याता हि कल्पेषु विभोः सर्व्वेश्वरस्य वै । अवतारास्तथापीह वच्म्यहं तान्यथामति
နန္ဒီဣශ්ဝရက ပြောသည်။ «ကလ്പများစွာအတွင်း အလုံးစုံကို ဖြန့်ကျက်နေသော သခင်၊ အားလုံး၏ အရှင် ရှိဝ၏ အဝတာရများသည် အမှန်တကယ် မရေတွက်နိုင်အောင် များလှသည်။ သို့သော်လည်း ဤနေရာ၌ ငါသည် ငါ့အမြင်အတိုင်း ထိုအဝတာရများကို ဖော်ပြမည်။»
Verse 5
एकोनविंशकः कल्पो विज्ञेयः श्वेत लोहितः । सद्योजातावतारस्तु प्रथमः परिकीर्तितः
ကလ്പ အနက် တစ်ဆယ့်ကိုးမြောက်ကို «ရှွေတ-လိုဟိတ» ဟု သိမှတ်ရမည်။ ထိုကာလစက်ဝန်း၌ ပထမဦးဆုံး ကြေညာထားသော အဝတာရမှာ «သဒ္ယောဇာတ» ဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာလောကကို စီမံညှိနှိုင်းရန်နှင့် ကရုဏာကျေးဇူး ပေးအပ်ရန် ရှိဝ၏ မင်္ဂလာရှိသော ချက်ချင်းပေါ်ထွန်းခြင်း ဖြစ်သည်။
Verse 6
तस्मिंस्तत्परमं ब्रह्म ध्यायतो ब्रह्मणस्तथा । उत्पन्नस्तु शिखायुक्तः कुमारः श्वेतलोहितः
ဗြဟ္မာသည် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်ကို စိတ်တည်၍ သမాధိပြုနေစဉ်၊ ထိပ်ဆံတင်ထားသော တောက်ပသည့် နတ်ကလေး—ရွှေဖြူနီရောင်ရှိသော Śvetalohita—သည် အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို သတိဉာဏ်ဖြင့် စူးစမ်းခြင်းမှ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 7
तं दृष्ट्वा पुरुषं ब्रह्मा ब्रह्मरूपिणमीश्वरम् । ज्ञात्वा ध्यात्वा स हृदये ववन्दे प्रयताञ्जलिः
ထိုအမြင့်ဆုံး ပုရုෂ—ဗြဟ္မာ၏ ရုပ်သဏ္ဌာန်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းသော ဣရှ္ဝရကို မြင်သော်၊ ဗြဟ္မာသည် သူ့ကို သိမြင်၍ နှလုံးအတွင်း သမಾಧိဖြင့် တည်စေကာ လက်အုပ်ချီ၍ ဂုဏ်ပြုဝပ်ချခဲ့၏။
Verse 8
सद्योजातं शिवं बुद्ध्वा जहर्ष भुवनेश्वरः । मुहुर्मुहुश्च सद्बुद्ध्या परं तं समचिन्तयत्
သဒ္ယောဇာတ (ချက်ချင်းပေါ်ထွန်းသော) ရှိဝကို သိမြင်သော်၊ လောကအရှင်သည် ဝမ်းမြောက်လွန်စွာ ဖြစ်၏။ ထို့နောက် သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်ဖြင့် အမြင့်ဆုံး သတ္တဝါတရားကို မကြာခဏ ထပ်မံစဉ်းစားသတိပြုလေ၏။
Verse 9
ततोऽस्य ध्यायतः श्वेताः प्रादुर्भूता यशस्विनः । कुमाराः परविज्ञानपरब्रह्मस्वरूपिणः
ထို့နောက် သူ သမాధိပြုနေစဉ်၊ ဂုဏ်သတင်းထင်ရှား၍ ဖြူစင်တောက်ပသော ကုမာရများ ပေါ်ထွန်းလာ၏။ သူတို့သည် အမြင့်ဆုံး ဉာဏ်ပညာနှင့် အမြင့်ဆုံး ဘြဟ္မန်၏ သဘောတရားကိုယ်တိုင် ဖြစ်ကြပြီး အထွတ်အထိပ် သာသနာဉာဏ်၌ တည်မြဲသူများ ဖြစ်၏။
Verse 10
सुनन्दो नन्दनश्चैव विश्वनन्दोपनन्दनौ । शिष्यास्तस्य महात्मानो यैस्तद्ब्रह्म समावृतम्
Sunanda၊ Nandana၊ Viśvananda နှင့် Upanandana ဟူသော မဟာအတ္တမများသည် သူ၏ တပည့်များ ဖြစ်ကြ၏။ သူတို့အားဖြင့် ထို ဘြဟ္မန် (အမြင့်ဆုံး အမှန်တရား) သည် အစဉ်အလာအတွင်း လွှမ်းခြုံကာ ထင်ရှားပေါ်လွင်လာ၏။
Verse 11
सद्योजातश्च वै शम्भुर्ददौ ज्ञानं च वेधसे । सर्गशक्तिमपि प्रीत्या प्रसन्नः परमेश्वरः
ထို့နောက် သမ္ဘူသည် စဒ္ယောဇာတ အရုပ်အဆင်းဖြင့် ဝေဓသ (ဘြဟ္မာ) ထံသို့ သာသနာတရား၏ မှန်ကန်သော ဉာဏ်ကို ကရုဏာဖြင့် ပေးအပ်တော်မူ၏။ ပရမေရှ்வရသည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်၍ ဖန်ဆင်းရေး အင်အားကိုလည်း ချစ်ခင်စွာ ပေးတော်မူ၏။
Verse 12
ततो विंशतिमः कल्पो रक्तो नाम प्रकीर्तितः । ब्रह्मा यत्र महातेजा रक्तवर्णमधारयत्
ထို့နောက် နှစ်ဆယ်မြောက် ကလ္ပကို “ရက္တ” ကလ္ပဟု ခေါ်ကြ၏။ ထိုကာလတွင် တေဇောကြီးမားသော ဘြဟ္မာသည် အနီရောင်ကို ဆောင်ယူ하였다။
Verse 13
ध्यायतः पुत्रकामस्य प्रादुर्भू तो विधेस्सुतः । रक्तमाल्याम्बरधरो रक्ताक्षो रक्तभूषणः
သားလိုချင်စိတ်ဖြင့် တရားထိုင်နေစဉ်၊ စီမံခန့်ခွဲသူ ဘြဟ္မာ၏ သားတော်သည် သူ့ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာ၏—အနီရောင်ပန်းမော်လီနှင့် အနီရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်၍ မျက်လုံးလည်း အနီရောင်ဖြစ်ကာ အနီရောင်အလှဆင်ပစ္စည်းများဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 14
स तं दृष्ट्वा महात्मानं कुमारं ध्यानमाश्रितः । वामदेवं शिवं ज्ञात्वा प्रणनाम कृतांजलिः
ထိုမဟာစိတ်ရှိသော လူငယ်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို တရားထိုင်နေသည်ဟု မြင်သောအခါ၊ သူသည် ထိုအရှင်ကို ဝါမဒေဝ—သီဝရှင်တော်ကိုယ်တိုင်ဟု သိမြင်ကာ လက်အုပ်ချီ၍ ဦးညွှတ်ပူဇော်၏။
Verse 15
ततस्तस्य सुता ह्यासंश्चत्वारो रक्तवाससः । विरजाश्च विवाहश्च विशोको विश्वभावनः
ထို့နောက် သူမတွင် အနီရောင်ဝတ်စုံဝတ်ဆင်သော သားလေးဦး ရှိလာ၏—ဗိရာဇာ၊ ဗိဝါဟာ၊ ဗိရှိုကာ၊ နှင့် ဗိශ්ဝဘாவနာ (ကမ္ဘာလောကကို ထောက်ပံ့၍ လှုံ့ဆော်ပေးသူ)။
Verse 16
वामदेवः स वै शम्भुर्ददौ ज्ञानं च वेधसे । सर्गशक्तिमपि प्रीत्या प्रसन्नः परमेश्वरः
ဝါမဒေဝသည်—ရှမ္ဘုကိုယ်တော်တည်း—ဝေဓသ (ဗြဟ္မာ) ထံသို့ သန့်ရှင်းသော ဉာဏ်တရားကို ကရုဏာဖြင့် ပေးအပ်တော်မူ၏။ ပရမေရှဝရသည် ပီတိဖြစ်၍ ကြည်နူးတော်မူသဖြင့် ဖန်ဆင်းနိုင်သော စွမ်းအားကိုလည်း ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ပေးတော်မူ၏။
Verse 17
एकविंशतिमः कल्पः पीतवासा इति स्मृतः । ब्रह्मा यत्र महाभागः पीतवासा बभूव ह
ကလ္ပ အနှစ်ဆယ့်တစ်မြောက်ကို «ပီတဝါသာ» ဟု မှတ်သားကြသည်။ ထိုကလ္ပတွင် မဟာဘဂ္ဂရှိသော ဗြဟ္မာသည် အဝါရောင်ဝတ်စုံကို ဝတ်ဆင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
Verse 18
ध्यायतः पुत्रकामस्य विधेर्जातः कुमारकः । पीतवस्त्रादिक प्रौढो महातेजा महाभुजः
ဗိဓာတೃ (ဗြဟ္မာ) သားတော်လိုလား၍ သမာဓိတွင် နစ်မြုပ်နေစဉ်၊ ထိုအထဲမှ လူငယ်ကလေးတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းလာ၏။ အရွယ်ရင့်သကဲ့သို့ ထင်ရှား၍ အဝါရောင်ဝတ်စုံနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ဝတ်ဆင်ကာ တေဇာကြီး၊ လက်မောင်းခိုင်မာ၏။
Verse 19
तं दृष्ट्वा ध्यानसंयुक्तं ज्ञात्वा तत्पुरुषं शिवम् । प्रणनाम ततो बुद्ध्या गायत्रीं शांकरीं विधिः
သမာဓိနှင့် ယှဉ်တွဲနေသော ထိုအရှင်ကို မြင်၍၊ ထိုပုရုෂကို တတ္ပုရုಷရূপရှိသော ရှိဝအဖြစ် သိမြင်ကာ၊ ဗိဓိ (ဗြဟ္မာ) သည် ဉာဏ်ဖြင့် ရိုသေစွာ ဦးချပြီးနောက် သာင်ကရီ ဂါယတြီကို ပူဇော်အာဟွာန်ပြု၏။
Verse 20
जपित्वा तु महादेवीं सर्वलोकनमस्कृताम् । प्रसन्नस्तु महादेवो ध्यानयुक्तेन चेतसा
ကမ္ဘာလောကအားလုံးက နမಸ್ಕာရပြုသော မဟာဒေဝီကို ဂျပ်ပ (japa) ပြု၍၊ မဟာဒေဝသည် သမာဓိနှင့် ယှဉ်သော စိတ်ဖြင့် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးကာ ကရုဏာတော်ပွင့်လင်းလာ၏။
Verse 21
ततोऽस्य पार्श्वतो दिव्याः प्रादुर्भूताः कुमारकाः । पीतवस्त्रा हि सकला योगमार्गप्रवर्तकाः
ထို့နောက် သူ၏ဘေးနှစ်ဖက်မှ အလင်းတန်ခိုးရှိသော ကုမာရကာ လူငယ်ရဟန်းများ ပေါ်ထွန်းလာကြပြီး၊ အားလုံးသည် အဝါရောင်ဝတ်စုံဝတ်ဆင်ကာ ယောဂမဂ်ကို ပြန့်ပွားစေသူများ ဖြစ်လာကြ၏။
Verse 22
ततस्तस्मिन्गते कल्पे पीतवर्णे स्वयंभुवः । पुनरन्यः प्रवृत्तस्तु कल्पो नाम्ना शिवस्तु स
ထို့နောက် အဝါရောင်တောက်ပသည့် စွာယမ္ဘုဝ ကလ္ပ ပြီးဆုံးသွားသောအခါ၊ ကလ္ပအသစ်တစ်ခု ထပ်မံစတင်လာပြီး ၎င်းကို “ရှီဝ” ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ကြ၏။
Verse 23
एकार्णवे संव्यतीते दिव्यवर्षसहस्रके । स्रष्टुकामः प्रजा ब्रह्मा चिन्तयामास दुःखितः
အရာအားလုံးသည် ကောစမစ်သမုဒ္ဒရာတစ်ခုတည်းသာဖြစ်နေစဉ်၊ ဒိဗ္ဗနှစ်တစ်ထောင် ကုန်လွန်သွားသောအခါ၊ ပရာဇာများကို ဖန်ဆင်းလိုသော ဘြဟ္မာသည် အတွင်းစိတ်၌ စိတ်မချမ်းသာ၍ စဉ်းစားတော်မူ၏။
Verse 24
ततोऽपश्यन्महातेजा प्रादुर्भूतं कुमारकम् । कृष्णवर्णं महावीर्यं दीप्यमानं स्वतेजसा
ထို့နောက် တေဇောကြီးသော ထိုအရှင်သည် ရုတ်တရက် ပေါ်ထွန်းလာသော ကလေးတစ်ဦးကို မြင်တော်မူ၏။ အရောင်မဲ၍ အင်အားကြီးမားကာ ကိုယ်ပိုင်တေဇောဖြင့် တောက်ပလျက်ရှိ၏။
Verse 25
धृतकृष्णाम्बरोष्णीषं कृष्णयज्ञोपवीतिनम् । कृष्णेन मौलिनायुक्तं कृष्णस्नानानुलेपनम्
အရှင်သည် အနက်ရောင်အဝတ်အစားနှင့် အနက်ရောင်ခေါင်းပတ်ကို ဆင်မြန်းတော်မူ၏။ ယဇ္ဉောပဝီတ (သန့်ရှင်းသောကြိုး) သည်လည်း အနက်ရောင်ဖြစ်၏။ ခေါင်းပေါ်တွင် အနက်ရောင်ဆံတောင်ကို တင်ထားပြီး၊ အနက်ရောင်ရေချိုးခြင်းနှင့် အနက်ရောင်လိမ်းဆေးတို့၏ အမှတ်အသားများဖြင့်—စဉ်းစားဆည်းကပ်၍ ပူဇော်ရန် သင့်တော်သော ရုဒြ၏ သဂုဏရုပ်ကို ထင်ရှားစေ၏။
Verse 26
स तं दृष्ट्वा महात्मानमघोरं घोरविक्रमम् । ववन्दे देवदेवेशमद्भुतं कृष्णपिंगलम्
ထိုမဟာအတ္ထမန်ကို မြင်သော်—အဃောရ ဖြစ်သော်လည်း ကြောက်မက်ဖွယ် သတ္တိကြီးမားသူ—သူသည် အံ့ဖွယ်သော ဒေဝဒေဝေရှ၊ အမြင့်မြတ်ဆုံး အရှင်ကို ဦးချကန်တော့၏။ အရောင်မည်းညို၍ မျက်လုံးသည် အဝါညိုရောင်ဖြစ်၏။
Verse 27
अघोरं तु ततो ब्रह्मा ब्रह्मरूपं व्यचिंतयत् । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिर्भक्तवत्सलमव्ययम्
ထို့နောက် ဘြဟ္မာသည် အဃောရ—မင်္ဂလာရှိ၍ မကြောက်မက်သော သဘောတရား—အဖြစ် ငါ့ကို စိတ်၌ သမာဓိဖြင့် ဆင်ခြင်ကာ ငါ့ကို ဘြဟ္မန်၏ ရုပ်သဘောတည်းဟူ၍ ထင်မြင်၏။ ထို့နောက် သစ္စာရှိသူတို့ကို ချစ်မြတ်နိုးသော အပျက်မပျက် အမြဲတည်သော အရှင်ကို ရွေးချယ်ထားသည့် ချီးမွမ်းသီချင်းများဖြင့် ချီးကျူးတော်မူ၏။
Verse 28
अथास्य पार्श्वतः कृष्णाः कृष्णस्नानानुलेपनाः । चत्वारस्तु महात्मानः संबभूवुः कुमारकाः
ထို့နောက် သူ၏ဘေးနှစ်ဖက်တွင် အမည်းရောင်ဖြစ်၍ အမည်းရေချိုး အမည်းလိမ်းဆေးဖြင့် လိမ်းထားသော စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသည့် လူငယ်ကာလပုဂ္ဂိုလ် လေးပါး ပေါ်ထွန်းလာ၍ ရုဒြ၏ရှေ့၌ အစေခံရုပ်သဏ္ဍာန်များအဖြစ် ထင်ရှားလာ하였다။
Verse 29
कृष्ण कृष्णशिखश्चैव कृष्णा स्यः कृष्णकण्ठधृक् । इति तेऽव्यक्तनामानः शिवरूपाः सुतेजसः
“အမည်းရောင်ဖြစ်၏၊ အမည်းရောင်ဆံတောင်လည်းရှိ၏၊ အမည်းရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်၍ အမည်းလည်ချောင်းကို ဆောင်၏။” ထိုသို့ အမည်မထင်ရှားသေးသော သီဝရုပ်များသည် ကိုယ်ပိုင်တေဇောဖြင့် တောက်ပလျက်ရှိကြသည်။
Verse 30
एवंभूता महात्मानो ब्रह्मणः सृष्टिहेतवे । योगं प्रवर्त्तया मासुर्घोराख्यं महदद्भुतम्
ထိုသို့ဖြစ်သော စိတ်ဓာတ်ကြီးမားသူတို့သည် ဘြဟ္မာကို စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်စေရန် “ဃောရ” ဟုခေါ်သော ကြောက်မက်ဖွယ် ယောဂကြီးကို အံ့ဩဖွယ်ကောင်းစွာ စတင်လှုပ်ရှားစေ하였다။
Verse 31
अथान्यो ब्रह्मणः कल्पः प्रावर्त्तत मुनीश्वराः । विश्वरूप इति ख्यातो नामतः परमाद्भुतः
ထို့နောက် မုနိရှင်တို့အထွဋ်အမြတ်တို့ရေ၊ ဗြဟ္မာ၏ ဖန်ဆင်းခြင်းကာလတစ်ခုပြန်လည်စတင်လာ၏။ ၎င်းကို နာမတော်အရပင် အလွန်အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော «ဝိශ්ဝရူပ»—«ပုံသဏ္ဌာန်အလုံးစုံ» ဟူ၍ ကျော်ကြား၏။
Verse 32
ब्रह्मणः पुत्रकामस्य ध्यायतो मनसा शिवम् । प्रादुर्भूता महानादा विश्वरूपा सरस्वती
ဗြဟ္မာသည် သားတော်ကို လိုလား၍ စိတ်ဖြင့် သီဝကို ဓ్యာနပြုစဉ်၊ မဟာပဋိသံဓိသံကြီးဖြင့် တုန်လှုပ်သံမြည်သော ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိသည့် စရஸဝတီသည် သူ့ရှေ့၌ ပေါ်ထွန်းလာ၏။
Verse 33
तथाविधः स भगवानीशानः परमेश्वरः । शुद्धस्फटिकसंकाशः सर्वाभरणभूषितः
ထိုသို့ပင် ဘဂဝန် ဣရှာန၊ ပရမေရှဝရသည် စင်ကြယ်သော သဖတ်တောက်ပသကဲ့သို့ ထွန်းလင်း၍ နတ်ဘုရားအလှဆင်အဆင်တန်ဆာ အမျိုးမျိုးဖြင့် တန်ဆာဆင်ထား၏။
Verse 34
तं दृष्ट्वा प्रणनामासौ ब्रह्मेशानमजं विभुम् । सर्वगं सर्वदं सर्वं सुरूपं रूपवर्जितम्
သူသည် ထိုအရှင်ကို မြင်လျှင် ဗြဟ္မာ၏ အရှင်—ဣရှာန၊ မမွေးဖူးသော အဇ၊ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော မဟာဝိဘု—ထံသို့ ဂါရဝဖြင့် ဦးချကန်တော့၏။ အရှင်သည် နေရာအနှံ့ရှိ၍ အလုံးစုံပေးတော်မူသူ၊ အလုံးစုံတည်းဟူသော အရှင်—ကောင်းမြတ်လှပသော်လည်း ကန့်သတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ကျော်လွန်တော်မူ၏။
Verse 35
ईशानोऽपि तथादिश्य सन्मार्गं ब्रह्मणे विभुः । सशक्तिः कल्पयांचक्रे स बालांश्चतुरः शुभान्
ထို့နောက် အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော အရှင် ဣရှာနသည် ဗြဟ္မာအား သမ္မာမဂ္ဂကို ညွှန်ပြပြီးနောက်၊ မိမိ၏ သက္တိနှင့်အတူ မင်္ဂလာရှိသော နတ်ဘုရားလူငယ် လေးပါးကို ပေါ်ထွန်းစေ하였다။
Verse 36
जटीमुण्डी शिखण्डी च अर्द्धमुण्डश्च जज्ञिरे । योगेनादिश्य सद्धर्मं कृत्वा योगगतिं गताः
ထို့နောက် Jaṭīmuṇḍī၊ Śikhaṇḍī နှင့် Arddhamuṇḍa ဟူသော ရုပ်သဏ္ဍာန်များ မွေးဖွားလာကြ၏။ ယောဂကျင့်စဉ်ဖြင့် သဒ္ဓမ္မကို ညွှန်ပြသင်ကြားကာ၊ ယောဂလမ်းကို တည်ထောင်ပြီးနောက် ယောဂ၏ ပြည့်စုံခြင်း—ရှီဝနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့် မုက္ခ—သို့ ရောက်ကြ၏။
Verse 37
एवं संक्षेपतः प्रोक्तः सद्यादीनां समुद्भवः । सनत्कुमार सर्वज्ञ लोकानां हितकाम्यया
ဤသို့ စadyā နှင့် အခြားသော (ရုပ်သဏ္ဍာန်) များ၏ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အလုံးစုံသိသော စနတ်ကူမာရက လောကတို့၏ အကျိုးကို လိုလားသဖြင့် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့၏။
Verse 38
अथ तेषां महाप्राज्ञ व्यवहारं यथायथम् । त्रिलोकहितकारं हि सर्वं ब्रह्माण्डसंस्थितम्
ထို့နောက် အလွန်ပညာရှိသူရေ၊ သူတို့၏ အပြုအမူကို သင့်တော်သလို အစဉ်အလာအတိုင်း ပရဟ္မဏ္ဍအတွင်း တည်စေခဲ့သည်။ အရာအားလုံးသည် တကယ်တမ်း လောကသုံးပါး၏ အကျိုးအတွက် စီမံထားခြင်း ဖြစ်၏။
Verse 39
ईशानः पुरुषो घोरो वामसंज्ञस्तथैव च । ब्रह्मसंज्ञो महेशस्य मूर्तयः पंच विश्रुताः
ဣရှာန၊ ပုရုෂ၊ ဂ္ဃောရ၊ ဝါမ နှင့် “ဗြဟ္မာ” ဟု ခေါ်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်—ဤတို့သည် မဟေရှ (သီဝ) ၏ နာမကြီး မူရတိ ငါးပါး ဖြစ်ကြသည်။
Verse 40
ईशानः शिवरूपश्च गरीयान्प्रथमः स्मृतः । भोक्तारं प्रकृतेः साक्षात्क्षेत्रज्ञमधितिष्ठति
ဣရှာနသည် သီဝ၏ ကိုယ်တိုင်ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြစ်၍ အထွတ်အမြတ်ဆုံး၊ အရှေ့ဆုံးဟု မှတ်ယူကြသည်။ သူသည် ပရကృతိကို ခံစားသူ၊ က్షೇತ್ರज्ञ (ကွင်း၏ သိသူ) ဖြစ်သော အတ္တကို အတွင်းမှ တိုက်ရိုက် အုပ်စိုးတော်မူ၏။
Verse 41
शैवस्तत्पुरुषाख्यश्च स्वरूपो हि द्वितीयकः । गुणाश्रयात्मकं भोग्यं सर्वज्ञमधितिष्ठति
ထင်ရှားပေါ်လွင်သော ဒုတိယရုပ်သဏ္ဌာန်မှာ သೈဝရုပ်၊ တတ္ပုရုಷ ဟု ခေါ်သောပင် ဖြစ်သည်။ သဗ္ဗညုသခင်တော်သည် ဂုဏသုံးပါးကို အခြေခံသော ခံစားရာလောက (ဘောဂျ) ကို အုပ်စိုးတည်ရှိ၏။
Verse 42
धर्माय स्वांगसंयुक्तं बुद्धितत्त्वं पिनाकिनः । अघोराख्यस्वरूपो यस्तिष्ठत्यंतस्तृतीयकः
ဓမ္မကို တည်ထောင်ရန်အတွက် ပိနာကင် (ပိနာကာလက်နက်ကိုင် ရှီဝ) သခင်တော်သည် မိမိ၏ သက္တိနှင့် ပေါင်းစည်းလျက် အတွင်း၌ ဗုဒ္ဓိတတ္တဝ (အလင်းပေးသော ဉာဏ်) အဖြစ် တည်ရှိ၏။ ထိုအတွင်းရှိ တတိယသဘောတရားသည် အဃောရ ဟု ခေါ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်ပင် ဖြစ်သည်။
Verse 43
वामदेवाह्वयो रूपश्चतुर्थः शङ्करस्य हि । अहंकृतेरधिष्ठानो बहुकार्यकरः सदा
အမှန်တကယ်ပင် ရှင်ကရာ၏ စတုတ္ထရုပ်သဏ္ဌာန်ကို “ဝာမဒေဝ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုသခင်သည် အဟံကෘတိ (အတ္တခံယူမှု) ကို အုပ်စိုးကာ လုပ်ငန်းများစွာကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။
Verse 44
ईशानाह्वस्वरूपो हि शंकरस्येश्वरः सदा । श्रोत्रस्य वचसश्चापि विभोर्व्योम्नस्तथैव च
အမှန်တကယ်ပင် ရှင်ကရာ၏ အရှင်တော်သည် အမြဲတမ်း “ဣရှာန” ဟု ခေါ်သော သဘောရုပ်ဖြစ်တော်မူ၏။ ထိုဗိဘုသည် နားကြားခြင်းနှင့် စကားပြောခြင်းတို့၏ အုပ်စိုးသခင်ဖြစ်သကဲ့သို့ အလုံးစုံပြန့်နှံ့သော ကောင်းကင်အာကာသ (အေသရ) ကိုလည်း အုပ်စိုးတော်မူ၏။
Verse 45
त्वक्पाणिस्पर्शवायूनामीश्वरं रूपमैश्वरम् । पुरुषाख्यं विचारज्ञा मतिमन्तः प्रचक्षते
စဉ်းစားသိမြင်နိုင်သော ပညာရှိတို့က အရေပြား၊ လက်များ၊ ထိတွေ့မှုနှင့် အသက်လေများကို အုပ်စိုးသော အရှင်တော်၏ အာဏာတော်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို “ပုရုရှ” ဟူသော အမြင့်မြတ်ဆုံး ပုဂ္ဂိုလ်တော် ကိုယ်တိုင်ဟု ကြေညာကြသည်။
Verse 46
वपुषश्च रसस्यापि रूपस्याग्नेस्तथैव च । अघोराख्यमधिष्ठानं रूपमाहुर्मनीषिणः
ပညာရှိတို့က ကိုယ်ခန္ဓာ၏၊ အရသာ၏၊ ရုပ်သဏ္ဌာန်၏၊ ထို့အပြင် မီး၏ပါ အဓိဋ္ဌာန (အုပ်စိုးတည်ရာ) သည် «အဃောရ» ဟူသော ရုပ်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာကြသည်။ ၎င်းသည် ရှိဝ၏ မင်္ဂလာရှိ၍ မကြောက်မက်ဖွယ် အင်္ဂါတော်ဖြစ်ကာ ထင်ရှားသော သဘောတရားတို့ကို ထိန်းသိမ်းအုပ်စိုးသည်။
Verse 47
रशनायाश्च पायोश्च रसस्यापां तथैव च । ईश्वरं वामदेवाख्यं स्वरूपं शांकरं स्मृतम्
«ဝာမဒေဝ» ဟူသော ရှာင်ကရရုပ်သဏ္ဌာန်ကို အရှင်အဖြစ် မှတ်သားကြသည်။ ၎င်းသည် လျှာ၊ အနူ (အောက်ပိုင်းပေါက်)၊ အရသာနှင့် ရေတို့ကို အုပ်စိုးတော်မူသော အီශ්ဝရ ဖြစ်သည်။
Verse 48
प्राणस्य चैवोपस्थस्य गंधस्य च भुवस्तथा । सद्योजाताह्वयं रूपमीश्वरं शांकरं विदुः
ပညာရှိတို့သည် «သဒ္ယောဇာတ» ဟူသောနာမတော်ရှိသည့် သင်္ကရာ အီရှဝရသည် အသက်ရှူသက်တမ်း၊ မျိုးပွားအင်္ဂါ၊ အနံ့နှင့် မြေပြင်လောက (ဘူ) ကို အုပ်စိုးတော်မူကြောင်း သိကြသည်။
Verse 49
इमे स्वरूपाः शंभोर्हि वन्दनीयाः प्रयत्नतः । श्रेयोर्थिभिर्नरैर्नित्यं श्रेयसामेकहेतवः
အမှန်တကယ်ပင် ဤသမ္ဘူ၏ ပုံသဏ္ဍာန်များကို ကြိုးစားအားထုတ်၍ ဘုရားပူဇော်သကဲ့သို့ လေးစားကန်တော့ရမည်။ အမြင့်မြတ်သော ကောင်းကျိုးကို ရှာဖွေသူတို့အတွက် ၎င်းတို့သည် အစဉ်တစိုက် ကောင်းမြတ်ခြင်းအပေါင်း၏ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းရင်း ဖြစ်ကြသည်။
The chapter argues for the innumerability of Śiva’s manifestations across kalpas while offering an ordered account, beginning with the Śveta-Lohita kalpa and the emergence/recognition of a Śveta-Lohita youthful form linked to Sadyojāta, acknowledged and worshiped by Brahmā.
The kalpa-labeling (Śveta-Lohita) and the ‘youthful, top-knotted’ manifestation function as semiotic markers: they encode purity/brightness (śveta), dynamic power/energy (lohita), and tapas/discipline (śikhā) as outward signs of an inward metaphysical principle—Śiva’s self-revelation to contemplative awareness.
The adhyāya foregrounds the first Pañcabrahma-linked manifestation associated with Sadyojāta and the Śveta-Lohita designation; Gaurī is present primarily in the opening maṅgala verse as Śiva’s प्रिय (beloved), establishing the relational-theological frame but not yet driving the narrative.