
အဓ್ಯಾಯ ၇ သည် ပုရာဏပုံစံ မေး-ဖြေ အခန်းဖြစ်ပြီး ရှိများက စူတာအား (၁) ဝိုင်ရှာခ လ ၇ ရက်နေ့တွင် ဂင်္ဂါမြစ်သည် နာర్మဒါနှင့် ဆက်စပ်၍ “ရောက်လာသည်” ဟု ဆိုကြသည့် အကြောင်းနှင့် (၂) နန္ဒိကေရှ (နန္ဒိကေရှဝရ) ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ရှင်းပြရန် မေးမြန်းသည်။ စူတာက ဤအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းသည် ကုသိုလ်တိုးစေသည်ဟု လက်ခံပြီး ဗြာဟ္မဏီ ရ္ဋ္ဋိကာ အကြောင်း ဥပမာဇာတ်ကို ထုတ်ဖော်သည်။ အတိတ်ကံကြောင့် ငယ်ရွယ်စဉ် မုဆိုးမဖြစ်သော်လည်း ဗြဟ္မစရိယာကို ထိန်းသိမ်းကာ တပဿာပြင်းထန်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီး ပာရ္ထိဝ (မြေသား) လင်္ဂကို ပူဇော်ခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ ကာမစိတ်ကြောင့် အဆုရ မူဍ္ဍဟနာမာ က လာရောက် လှည့်ဖြားရန် လက်ဆောင်နှင့် အ诱ဆောင်မှုများ ပြုသော်လည်း ရ္ဋ္ဋိကာ သည် ရှိဝဓျာန၌ တည်ကြည်ကာ ကာမမျက်လုံးတစ်ချက်တောင် မပေးဘဲ ငြင်းပယ်သည်။ အခန်းခေါင်းစဉ်က နန္ဒိကေရှဝရ ရှိဝလင်္ဂ၏ မာဟာတ္မယကို အဓိကထားကြောင်း ပြသပြီး၊ ရှိဝကို တည်ကြည်စွာ စိတ်ကူးပူဇော်ခြင်းနှင့် ဝရတများက အဓမ္မမှ ကာကွယ်ကာ သာသနာရေး အကျိုးတရားကို ပေးကြောင်း သင်ခန်းစာပေးသည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । कथं गंगा समायाता वैशाखे सप्तमीदिने । नर्मदायां विशेषेण सूतैतद्वर्णय प्रभो
ရိရှီတို့က ဆိုကြသည်– “ဝိုင်သာခလတွင် သတ္တမိနေ့၌ ဂင်္ဂါမြစ်သည် မည်သို့ ရောက်လာသနည်း၊ အထူးသဖြင့် နർമဒါမြစ်၌ ဖြစ်သည်ဟုဆို၏။ အို စူတ၊ အရှင်မြတ်၊ ဤအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့အား ဖော်ပြပါ။”
Verse 2
ईश्वरश्च कथं जातो नन्दिकेशो हि नामतः । वृत्तं तदपि सुप्रीत्या कथय त्वं महामते
“ထို့ပြင် နန္ဒိကေရှဟု အမည်ရသော ဣရှ္ဝရသည် မည်သို့ မွေးဖွားလာသနည်း။ အို မဟာမတိ၊ ထိုဖြစ်ရပ်ကိုလည်း ကြည်နူးမေတ္တာဖြင့် ပြောပြပါ။”
Verse 3
सूत उवाच । साधु पृष्टमृषिश्रेष्ठा नन्दिकेशाश्रितं वचः । तदहं कथयाम्यद्य श्रवणात्पुण्यवर्द्धनम्
စူတက ဆိုသည်– “အို ရိရှီတို့အထဲမှ အမြတ်ဆုံးတို့၊ သင်တို့မေးမြန်းသည်မှာ အလွန်ကောင်း၏—နန္ဒိကေရှကို အခြေခံသော စကားဖြစ်၏။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ ငါ ပြောပြမည်၊ ကြားနာရုံဖြင့်ပင် ကုသိုလ်ပွားတိုး၏။”
Verse 4
ब्राह्मणी ऋषिका नाम्ना कस्यचिच्च द्विजन्मनः । सुता विवाहिता कस्मैचिद्द्विजाय विधानतः
တစ်ခါက နှစ်ကြိမ်မွေး (ဒွိဇ) တစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သော ဗြာဟ္မဏီ မိန်းမတစ်ယောက် ရှိ၍ အမည်မှာ ရ္ဋိကာ ဟူ၏။ သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိပညာအတိုင်း သူမကို ဗြာဟ္မဏ တစ်ဦးနှင့် မင်္ဂလာဆောင်ပေးခဲ့သည်။
Verse 5
पूर्वकर्मप्रभावेन पत्नी सा हि द्विजन्मनः । सुव्रतापि च विप्रेन्द्रा बालवैधव्यमागता
အတိတ်ကံ၏ အာနိသင်ကြောင့် ထိုဒွိဇ၏ ဇနီးဖြစ်သော သူမသည် သီလကောင်း၍ ဝရတကောင်းကို ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်သော်လည်း၊ အို ဗြာဟ္မဏတို့အထွဋ်အမြတ်၊ ငယ်ရွယ်စဉ်ပင် မုဆိုးမဘဝသို့ ကျရောက်လေ၏။
Verse 6
अथ सा द्विजपत्नी हि ब्रह्मचर्य्यव्रतान्विता । पार्थिवार्चनपूर्वं हि तपस्तेपे सुदारुणम्
ထို့နောက် ထိုဒွိဇ၏ ဇနီးသည် ဗြဟ္မစရိယ ဝရတကို ခိုင်မြဲစွာ ထိန်းသိမ်း၍၊ ပထမဦးစွာ မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော ပါရ္ထိဝ ရှီဝလင်္ဂကို ပူဇော်ကာ၊ အလွန်တင်းကျပ်သော တပသကို ဆောင်ရွက်လေ၏။
Verse 7
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां नन्दिकेश्वरशिवलिंगमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तमोऽध्यायः
ဤသို့ဖြင့် «သီရှီဝ မဟာပုရာဏ» ၏ စတုတ္ထစာအုပ် ကောဋိရုဒြသံဟိတာ အတွင်းရှိ «နန္ဒိကေရှွရ ရှီဝလင်္ဂ၏ မဟာတန်ခိုးကို ဖော်ပြခြင်း» ဟူသော အမည်ရ သတ္တမအခန်း ပြီးဆုံးလေ၏။
Verse 8
तपन्तीं तां समालोक्य सुन्दरीमतिकामिनीम् । तया भोगं ययाचे स नानालोभं प्रदर्शयन्
သူမသည် ခြိုးခြံချွေတာမှုကို ကျင့်ကြံနေသော်လည်း အလွန်လှပပြီး တပ်မက်ဖွယ်ကောင်းသည်ကို မြင်သောအခါ၊ သူသည် အမျိုးမျိုးသော သွေးဆောင်ဖြားယောင်းမှုများကို ပြသကာ သူမနှင့်အတူ ကာမဂုဏ်ခံစားရန် တောင်းပန်ခဲ့သည်။
Verse 9
अथ सा सुव्रता नारी शिवध्यानपरायणा । तस्मिन्दृष्टिं दधौ नैव कामदृष्ट्या मुनीश्वराः
ထို့နောက် သီလရှိသော ထိုအမျိုးသမီးသည် သီဝနတ်မင်းအား တရားထိုင်ခြင်း၌ လုံးလုံးလျားလျား မြှုပ်နှံထားသဖြင့်၊ အို ရသေ့မြတ်တို့... သူမသည် သူ့ကို ကာမဂုဏ်စိတ်ဖြင့် ကြည့်ပင်မကြည့်ခဲ့ပေ။
Verse 10
न मानितवती तं च ब्राह्मणी सा तपोरता । अतीव हि तपोनिष्ठासीच्छिवध्यानमाश्रिता
ခြိုးခြံမှုကို ကျင့်ကြံနေသော ထိုဗြာဟ္မဏအမျိုးသမီးသည် သူ့ကို အထူးတလည် အလေးမထားခဲ့ပေ။ အကြောင်းမူကား သူမသည် သီဝနတ်မင်းအား တရားထိုင်ခြင်း၌ စိတ်ဝင်စားကာ ခြိုးခြံမှု၌ အလွန်တည်ကြည်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
Verse 11
अथ मूढः स दैत्येन्द्रः तया तन्व्या तिरस्कृतः । चुक्रोध विकटं तस्यै पश्चाद्रूपमदर्शयत्
ထို့နောက် မိုက်မဲသော ဒೈတျာတို့၏ အရှင်သည် ပိန်ပါးသော ကညာ၏ မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းကို ခံရ၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ဒေါသကြီးစွာ ထကြွကာ နောက်တဖန် သူမအား ကြောက်လန့်စေသော ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပြသ하였다။
Verse 12
अथ प्रोवाच दुष्टात्मा दुर्वचो भयकारकम् । त्रासयामास बहुशस्तां च पत्नीं द्विजन्मनः
ထို့နောက် စိတ်ဆိုးယုတ်သောသူသည် ကြောက်မက်ဖွယ် ရိုင်းစိုင်းသော စကားများကို ပြောဆိုကာ၊ ထိုနှစ်ကြိမ်မွေး (ဗြာဟ္မဏ) ၏ ဇနီးကို အကြိမ်ကြိမ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်း하였다။
Verse 13
तदा सा भयसंत्रस्ता बहुवारं शिवेति च । बभाषे स्नेहतस्तन्वी द्विजपत्नी शिवाश्रया
ထိုအခါ သူမသည် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်၍ “ရှီဝ” ဟု အကြိမ်ကြိမ် ပြောဆို၏။ ရှီဝကို အားကိုးရာယူထားသော ကိုယ်ပါးပါး ဗြာဟ္မဏမယားသည် စိတ်ထဲမှ ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် ပြောလေ၏။
Verse 14
विह्वलातीव सा नारी शिवनामप्रभाषिणी । जगाम शरणं शम्भोः स्वधर्मावनहेतवे
ထိုမိန်းမသည် စိတ်လှုပ်ရှား၍ ဝမ်းနည်းတုန်လှုပ်နေကာ ရှီဝ၏ နာမကို ဆက်တိုက် အော်ခေါ်နေ၏။ ကိုယ်ပိုင်ဓမ္မကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် သူမသည် သမ္ဘု (ရှီဝ) ထံသို့ အားကိုးရာယူရန် သွားလေ၏။
Verse 15
शरणागतरक्षार्थं कर्तुं सद्वृत्तमाहितम् । आनन्दार्थं हि तस्यास्तु शिव आविर्बभूव ह
အကာအကွယ်တောင်း၍ အားကိုးရာယူလာသူကို ကာကွယ်ရန်နှင့် သုစရိုက်ကို တည်ထောင်ရန်အတွက် ရှီဝသည် အမှန်တကယ် ပေါ်ထွန်းလာ၏—သူမအတွက် အာနန္ဒနှင့် စိတ်အေးချမ်းမှု ရရှိစေရန်။
Verse 16
अथ तं मूढनामानं दैत्येन्द्रं काम विह्वलम् । चकार भस्मसात्सद्यः शंकरो भक्तवत्सलः
ထို့နောက် ဘက္တများကို ချစ်မြတ်နိုးသော သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် ကာမတဏှာကြောင့် မောဟဝေဝါး၍ လှုပ်ရှားနေသော ဒೈတျာတို့၏ အရှင် “မူဍ္ဍ” ကို ချက်ချင်း ပြာဖြစ်အောင် လောင်ကျွမ်းစေ하였다။
Verse 17
ततश्च परमेशानो कृपादृष्ट्या विलोक्य ताम् । वरं ब्रूहीति चोवाच भक्तरक्षणदक्षधीः
ထို့နောက် ပရမေရှာန (ရှီဝ) သည် မေတ္တာမျက်စိဖြင့် သူမကို ကြည့်၍ “ဆုတောင်းပါ—အလိုရှိသော အပေးအယူကို ရွေးပါ” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ဘက္တများကို ကာကွယ်ရာ၌ ကျွမ်းကျင်သော ဉာဏ်ပညာဖြင့် ထိုသို့ မိန့်တော်မူ하였다။
Verse 18
श्रुत्वा महेशवचनं सा साध्वी द्विजकामिनी । ददर्श शांकरं रूपमानन्दजनकं शुभम्
မဟေရှ၏ စကားတော်ကို ကြားပြီးနောက် ထိုသီလဝတီ ဗြာဟ္မဏမိန်းမသည် အာနန္ဒကို ပေါက်ဖွားစေသော မင်္ဂလာရှိသည့် ရှင်ကရာ၏ ရုပ်တော်ကို မြင်တွေ့하였다။
Verse 19
ततः प्रणम्य तं शंभुं परमेशसुखावहम् । तुष्टाव साञ्जलिः साध्वी नतस्कन्धा शुभाशया
ထို့နောက် ပရမေရှ၏ သုခကို ပေးသနားတော်မူသော သမ္ဘူကို ဦးချပြီး၊ ထိုသီလဝတီသည် လက်အုပ်ချီကာ ချီးမွမ်းတော်မူ၏။ ပခုံးကို နိမ့်ချ၍ မင်္ဂလာဆန္ဒဖြင့် ပြည့်နှက်နေ하였다။
Verse 20
ऋषिकोवाच । देवदेव महादेव शरणागतवत्सल । दीनबन्धुस्त्वमीशानो भक्तरक्षाकरः सदा
ရသီက ပြောသည်– «ဒေဝဒေဝ မဟာဒေဝ၊ ခိုလှုံလာသူတို့ကို အမြဲမေတ္တာထားတော်မူ၏။ သင်သည် ဒုက္ခသည်တို့၏ မိတ်ဆွေ၊ အီရှာနာ အရှင်တော်၊ နှင့် သင်၏ ဘက္တများကို အစဉ်ကာကွယ်တော်မူသူ ဖြစ်၏»။
Verse 21
त्वया मे रक्षितो धर्मो मूढनाम्नोऽसुरादिह । यदयं निहतो दुष्टो जगद्रक्षा कृता त्वया
သင်၏ကရုဏာဖြင့် ဤနေရာ၌ မူဍ္ဍဟ အမည်ရှိ အဆုရမှ ကျွန်ုပ်၏ ဓမ္မကို ကာကွယ်ပေးခဲ့သည်။ ဤမကောင်းသူကို သင်သတ်ဖြတ်ပြီးသောကြောင့် လောကကာကွယ်မှုကို သင်က ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။
Verse 22
स्वपादयोः परां भक्तिं देहि मे ह्यनपायिनीम् । अयमेव वरो नाथ किमन्यदधिकं ह्यतः
သင်၏ ကြာပန်းခြေတော်တို့၌ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိကို ကျွန်ုပ်အား ပေးသနားပါ—မခွာမလွဲ တည်မြဲသော ဘက္တိဖြစ်ပါစေ။ ဤပရသာဒတော်တစ်ခုတည်းပင် အရှင်နာထ၊ ထို့ထက် မြင့်မြတ်သည့် အရာ ဘာရှိနိုင်မည်နည်း။
Verse 23
अन्यदाकर्णय विभो प्रार्थनां मे महेश्वर । लोकानामुपकारार्थमिह त्वं संस्थितो भव
အရာအားလုံးကို လွှမ်းမိုးတော်မူသော အရှင် မဟေရှဝရ၊ အကျွန်ုပ်၏ အခြားသော ဆုတောင်းချက်တစ်ရပ်ကို နားထောင်တော်မူပါ။ လောကတို့၏ အကျိုးအတွက် ဤနေရာ၌ ကရုဏာဖြင့် ထင်ရှားစွာ တည်နေတော်မူပါ။
Verse 24
सूत उवाच । इति स्तुत्वा महादेवमृषिका सा शुभव्रता । तूष्णीमासाथ गिरिशः प्रोवाच करुणाकरः
စူတက ပြောသည်—ဤသို့ မဟာဒေဝကို ချီးမွမ်းပြီးနောက်၊ မင်္ဂလာဝရတကို ထိန်းသိမ်းသော ရသီမိန်းမသည် တိတ်ဆိတ်နေ၏။ ထိုနောက် ကရုဏာရှင် ဂိရိရှက မိန့်တော်မူ၏။
Verse 25
गिरिश उवाच । ऋषिके सुचरित्रा त्वं मम भक्ता विशेषतः । दत्ता वराश्च ते सर्वे तुभ्यं येये हि याचिताः
ဂိရိရှ (ရှီဝဘုရား) မိန့်တော်မူသည်– «အို သန့်ရှင်းသော မိန်းမရေ၊ သင်သည် အကျင့်သီလကောင်းမွန်၍ အထူးသဖြင့် ငါ့ကို သဒ္ဓါဖြင့် ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်၏။ သင်တောင်းဆိုခဲ့သော ကောင်းချီးပေးမှု အားလုံးကို တစ်ခုမကျန် ငါပေးအပ်ပြီးပြီ»။
Verse 26
एतस्मिन्नंतरे तत्र हरिब्रह्मादयः सुराः । शिवाविर्भावमाज्ञाय ययुर्हर्षसमन्विताः
ထိုအချိန်တည်းက ထိုနေရာ၌ ဟရိ (ဗိဿနု)၊ ဘြဟ္မာတို့နှင့် အခြားသော ဒေဝတားများသည် ရှီဝဘုရား၏ ပေါ်ထွန်းခြင်းကို သိရှိကြပြီး ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ ထိုသို့ သွားရောက်ကြ၏။
Verse 27
शिवं प्रणम्य सुप्रीत्या समानर्चुश्च तेऽखिलाः । तुष्टुवुर्नतका विप्राः करौ बद्ध्वा सुचेतसः
သီဝကို အလွန်ပျော်ရွှင်သဒ္ဓါဖြင့် ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး၊ ထိုဗြာဟ္မဏများအားလုံး တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပူဇော်ကြသည်။ စိတ်သန့်ရှင်း၍ အာရုံတည်ကြည်လျက် လက်အံဇလီချုပ်ကာ ရိုသေစွာ ရပ်တည်ပြီး ချီးမွမ်းတော်မူကြသည်။
Verse 28
एतस्मिन्समये गंगा साध्वी तां स्वर्धुनी जगौ । ऋषिकां सुप्रसन्नात्मा प्रशंसन्तो च तीद्विधिम्
ထိုအချိန်၌ သာဓုသဘောရှိသော ဂင်္ဂါသည် ကောင်းကင်မြစ် «စွဝဓုနီ» ဟု ချီးကျူးခေါ်ဝေါ်ခံရသူ၊ အလွန်ပျော်ရွှင်သောစိတ်ဖြင့် ပြောကြားကာ ရှိသီများနှင့် ထိုသန့်ရှင်းသော ဓမ္မဝိဓိကို ချီးမွမ်းလေ၏။
Verse 29
गंगोवाच । ममार्थे चैव वैशाखे मासि देयं त्वया वचः । स्थित्यर्थं दिनमेकं मे सामीप्यं कार्य्यमेव हि
ဂင်္ဂါက ပြောသည်—“ငါ့အတွက်ပင် ဝိုင်ရှာခ မာသ၌ သင်သည် ကတိစကား ပေးရမည်။ ငါ၏တည်တံ့မှုအတွက် အမှန်တကယ် သင်သည် ငါ့အနီး၌ တစ်နေ့တည်း နေရမည်” ဟု။
Verse 30
सूत उवाच । गंगावचनमाकर्ण्य सा साध्वी प्राह सुव्रता । तथास्त्विति वचः प्रीत्या लोकानां हितहेतवे
စူတက ပြောသည်—ဂင်္ဂါ၏စကားကို ကြားသော် ထိုသီလဝတီ၊ ဝတ္တပြုတည်ကြည်သော မိန်းမမြတ်သည် လောကအပေါင်းတို့၏ အကျိုးချမ်းသာအတွက် ပျော်ရွှင်စွာ “ထိုသို့ဖြစ်စေ” ဟု ပြန်လည်ဆိုလေ၏။
Verse 31
आनन्दार्थं शिवस्तस्याः सुप्रसन्नश्च पार्थिवे । तस्मिंल्लिंगे लयं यातः पूर्णांशेन तया हरः
သူမ၏ အာနန္ဒအတွက် ရွှင်လန်းစေလို၍ သီဝသည် မြေညှိလင်္ဂ၌ အလွန်ပင် ကြည်နူးတော်မူ၏။ ထိုလင်္ဂအတွင်း၌ ဟရ (သီဝ) သည် မခွဲမပြား ပြည့်စုံသော အစိတ်အပိုင်းဖြင့် သမာဓိလျှောဝင်၍ လင်္ဂမှတစ်ဆင့် ကိုယ်တော်ကို ပြည့်ဝစွာ ထင်ရှားစေကာ ဘက္တ၏ ပျော်ရွှင်မှုကို ပေးတော်မူ၏။
Verse 32
देवः सर्वे सुप्रसन्नाः प्रशंसंति शिवं च ताम् । स्वंस्वं धाम ययुर्विष्णुब्रह्माद्या अपि स्वर्णदी
ဒေဝတားအားလုံးသည် အလွန်ပီတိဖြစ်ကာ သီဝကိုလည်းကောင်း ထိုဒေဝီကိုလည်းကောင်း ချီးမွမ်းကြ၏။ ထို့နောက် ဗိဿနု၊ ဗြဟ္မာနှင့် အခြားဒေဝတားတို့သည် မိမိတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ ဓာမသို့ (ရွှေရောင်ကမ်းဒေသမှ) ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 33
तद्दिनात्पावनं तीर्थमासीदीदृशमुत्तमम् । नन्दिकेशः शिवः ख्यातः सर्वपापविनाशनः
ထိုနေ့မှစ၍ ထိုတီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ဖြတ်ကူးရာ) သည် အလွန်အမင်း သန့်စင်ပေးနိုင်သော အထွတ်အထိပ်သော တီရ္ထ ဖြစ်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ သီဝသည် “နန္ဒိကေရှ” ဟူ၍ ထင်ရှားလာပြီး အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးတော်မူသော အရှင်ဖြစ်၏။
Verse 34
गंगापि प्रतिवर्षं तद्दिने याति शुभेच्छया । क्षालनार्थं स्वपापस्य यद्ग्रहीतं नृणां द्विजाः
အို ဒွိဇာ ရှင်ပညာရှိတို့၊ ဂင်္ဂါဒေဝီတော်တိုင်ပင် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ထိုနေ့၌ မင်္ဂလာစိတ်ဖြင့် လာရောက်တော်မူသည်။ လူတို့က ကိုယ်ပေါ်သို့ ယူဆောင်ထားသော အပြစ်တို့ကို ဆေးကြောဖယ်ရှားရန် ဖြစ်၏။
Verse 35
तत्र स्नातो नरः सम्यङ् नंदिकेशं समर्च्य च । ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुच्यते ह्यखिलैरपि
ထိုနေရာ၌ စနစ်တကျ ရေချိုးပြီး နန္ဒိကေရှ (Nandikeśa) ကို श्रद्धာဖြင့် ပူဇော်သူသည် ဘြာဟ္မဟတ္တျာ အစရှိသော အပြစ်ကြီးများနှင့် အခြားအညစ်အကြေးအပြစ်အားလုံးမှ အမှန်တကယ် လွတ်မြောက်သည်။
It presents a two-part inquiry (Gaṅgā’s Vaiśākha Saptamī arrival in relation to Narmadā, and Nandikeśa’s origin) and develops a narrative exemplum: the widow-ascetic Ṛṣikā’s tapas and Śiva-dhyāna tested by the asura Mūḍhanāmā, in service of establishing the Nandikeśvara Śiva-liṅga’s māhātmya.
The chapter encodes a ritual logic: Pārthiva worship signifies accessible, materially grounded liṅga-praxis; brahmacarya and tapas function as internal ‘protective technologies’; and the seduction attempt dramatizes kāma as a destabilizing force overcome through single-pointed Śiva-dhyāna, thereby legitimizing the liṅga’s sanctity and the efficacy of the associated observance.
Nandikeśvara/Nandikeśa is foregrounded as the key Śaiva figure anchoring the chapter’s liṅga-māhātmya; Śiva appears primarily as the meditative object (dhyeya) whose contemplation grants steadiness and protection, while the chapter’s framing implies a localized manifestation via the Nandikeśvara Śiva-liṅga.