ब्राह्मणीमरणवर्णनम् (Account of the Brahmin Woman’s Death) — within Nandikeśvara-māhātmya

Verse 1

सूत उवाच । कालंजरे गिरौ दिव्ये नीलकण्ठो महेश्वरः । लिंगरूपस्सदा चैव भक्तानन्दप्रदः सदा

စူတက ဆိုသည်။ ဒိဗ္ယ ကာလဉ္ဇရ တောင်ပေါ်၌ လည်ပင်းပြာသော မဟေရှဝရသည် လင်္ဂရုပ်ဖြင့် အမြဲတမ်း တည်ရှိ၍ ဘက္တများအား အနန္ဒကို အစဉ်ပေးတော်မူ၏။

Verse 2

महिमा तस्य दिव्योस्ति श्रुतिस्मृतिप्रकीतितः । तीर्थं तदाख्यया तत्र स्नानात्पातकनाशकृत्

၎င်း၏ မဟိမသည် အမှန်တကယ် ဒိဗ္ယဖြစ်၍ ရှရုတိနှင့် စမෘတိတို့တွင် ချီးမွမ်းကြေညာထားသည်။ ထိုနေရာ၌ အမည်တူသော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထရှိပြီး ထိုတွင် ရေချိုးလျှင် အပြစ်များ ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 3

रेवातीरे यानि सन्ति शिवलिंगानि सुव्रताः । सर्वसौख्यकराणीह तेषां संख्या न विद्यते

အို သီလဝတ္တရားကောင်းသောသူတို့၊ ရေဝါမြစ်ကမ်းပေါ်၌ တည်ရှိသော ရှိဝလင်္ဂများသည် ဤလောက၌ အကျိုးမင်္ဂလာနှင့် သုခအားလုံးကို ပေးစွမ်းကြ၏။ ထိုလင်္ဂတို့၏ အရေအတွက်ကို မသိနိုင်၊ မရေတွက်နိုင်ပါ။

Verse 4

सा च रुद्रस्वरूपा हि दर्शनात्पापहारिका । तस्यां स्थिताश्च ये केचित्पाषाणाः शिवरूपिणः

ထိုမိခင်သည် ရုဒ္ဒရ၏ အရုပ်သဘောတည်းဟူ၍ အမှန်ပင် ဖြစ်၏။ သူမကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းစေသည်။ ထိုနေရာ၌ တည်ရှိသော ကျောက်တုံးတို့လည်း ရှိဝရုပ်ဖြစ်၍ ရှိဝ၏ သဘောကို ထင်ဟပ်သော ပုံသဏ္ဌာန်များ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 5

तथापि च प्रवक्ष्यामि यथान्यानि मुनीश्वराः । प्रधानशिवलिंगानि भुक्तिमुक्तिप्रदानि च

သို့သော်လည်း အို မုနိတို့၏ အရှင်များ၊ အခြားမုနိကြီးများ ပြောကြားသကဲ့သို့ အစဉ်လိုက် ငါသည် အဓိက ရှီဝလင်္ဂများကို ယခုဖော်ပြမည်။ ထိုလင်္ဂတို့သည် ဘုက္တိ (လောကီအပျော်အပါး) နှင့် မုက္တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ပေးသနားတတ်၏။

Verse 6

आर्तेश्वरसुनामा हि वर्तते पापहारकः । परमेश्वर इति ख्यातः सिंहेश्वर इति स्मृतः

သူသည် အာရ္တေရှွရ ဟူသော မင်္ဂလာနာမဖြင့် ထင်ရှား၍ အပြစ်ပယ်ရှားသူ ဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ပရမေရှွရ (အမြင့်ဆုံး အရှင်) ဟု ချီးကျူးခေါ်ဝေါ်ကြပြီး၊ စိံဟေရှွရ ဟုလည်း မှတ်မိကြ၏။

Verse 7

शर्मेशश्च तथा चात्र कुमारेश्वर एव च । पुण्डरीकेश्वरः ख्यातो मण्डपेश्वर एव च

ဤနေရာ၌လည်း ရှရ္မေရှ ဟူသော သန့်ရှင်းသည့် ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့်၊ ထို့အတူ ကုမာရေးရှွရ လည်း ရှိ၏။ ပုဏ္ဍရီကေရှွရ ဟူ၍ ထင်ရှားပြီး၊ မဏ္ဍပေရှွရ လည်း ရှိ၏။

Verse 8

तीक्ष्णेशनामा तत्रासीद्दर्शनात्पापहारकः । धुंधुरेश्वरनामासीत्पापहा नर्मदातटे

ထိုနေရာ၌ «တိက္ရှ္ဏေရှ» ဟူသော လင်္ဂတော်ရှိ၍၊ မြင်ရုံဖြင့်ပင် အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ နർമဒါမြစ်ကမ်း၌လည်း «ဓုန္ဓုရေရှွရ» ဟူသော လင်္ဂတော်ရှိ၍ အပြစ်ဖျက်ရှားသူ ဖြစ်သည်။

Verse 9

शूलेश्वर इति ख्यातस्तथा कुंभेश्वरः स्मृतः । कुबेरेश्वरनामापि तथा सोमेश्वरः स्मृतः

သူသည် «ရှူလေရှွရ» ဟု ကျော်ကြားပြီး၊ «ကುಂಬ္ဘေရှွရ» ဟုလည်း မှတ်မိကြသည်။ ထို့အပြင် «ကူဘေရေရှွရ» ဟူသော နာမတော်လည်းရှိပြီး၊ «ဆိုမေရှွရ» ဟုလည်း မှတ်သားကြသည်။

Verse 10

नीलकण्ठो मंगलेशो मंगलायतनो महान् । महाकपीश्वरो देवः स्थापितो हि हनूमता

လည်ချောင်းပြာရောင် နီလကဏ္ဌ၊ မင်္ဂလ၏အရှင် မင်္ဂလေရှ၊ မင်္ဂလ၏အာရုံအိမ်ကြီးမားသော မဟာသခင်ကို ဟနုမာန်က မဟာကပီရှ္ဝရ အဖြစ် တည်ထောင်ပူဇော်ခဲ့သည်။

Verse 11

ततश्च नंदिको देवो हत्याकोटिनिवारकः । सर्वकामार्थदश्चैव मोक्षदो हि प्रकीर्तित

ထို့နောက် နန္ဒီဟူသော ဒေဝတော်သည် အလွန်ဆိုးရွားသော အပြစ်များကို ကုဋိများစွာတိုင်အောင် ဖယ်ရှားပေးသူဟု ကြေညာခံရသည်။ သူသည် လိုအင်ဆန္ဒအလုံးစုံကို ပြည့်စုံစေပြီး မောက္ခကိုပင် ပေးသနားသူဟုလည်း ချီးကျူးကြသည်။

Verse 12

नन्दीकेशं च यश्चैव पूजयेत्परया मुदा । नित्यं तस्याखिला सिद्धिर्भविष्यति न संशयः

နန္ဒီကေရှ (နန္ဒီ) ကို အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိနှင့် ရွှင်လန်းသော ရိုသေမှုဖြင့် နေ့စဉ်ပူဇော်သူအတွက် အစုံလင်သော စိဒ္ဓိများသည် အမြဲတမ်း ပေါ်ထွန်းလာမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 13

तत्र तीरे च यः स्नाति रेवायां मुनिसत्तमाः । तस्य कामाश्च सिध्यन्ति सर्वं पापं विनश्यति

အို မုနိအမြတ်တို့၊ ရေဝါ (နර්မဒါ) မြစ်ကမ်း၌ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးသူ၏ လိုလားချက်များသည် ပြည့်စုံလာပြီး အပြစ်အားလုံး ပျက်စီးသွားသည်။

Verse 14

ऋषय ऊचुः । एवं तस्य च माहात्म्यं कथं तत्र महामते । नन्दिकेशस्य कृपया कथ्यतां च त्वयाधुना

ရသီတို့က ဆိုကြသည်။ «အို မဟာဉာဏ်ရှိသူ၊ ထိုသန့်ရှင်းသော ပေါ်ထွန်းမှု၏ မဟိမားသည် ထိုနေရာ၌ ဤသို့ မည်သို့ တည်ထောင်လာသနည်း။ နန္ဒိကေရှ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ယခု ကျွန်ုပ်တို့အား ရှင်းပြပါ»။

Verse 15

सूत उवाच । सम्यक्पृष्टं भवद्भिश्च कथयामि यथाश्रुतम् । शौनकाद्याश्च मुनयः सर्वे हि शृणुतादरात्

စူတာက မိန့်သည်—“သင်တို့ မေးမြန်းသည်မှာ မှန်ကန်လှ၏။ ကျွန်ုပ်သည် ကြားသိထားသမျှကို အတိအကျ ပြောပြမည်။ ရှောနကတို့အစရှိသော မုနိအပေါင်းတို့၊ အားလုံးပင် ရိုသေစွာ နားထောင်ကြပါ။”

Verse 16

पुरा युधिष्ठिरेणैव पृष्टश्च ऋषिसत्तमः । यथोवाच तथा वच्मि भवत्स्नेहानुसारतः

ရှေးက ယုဓိဋ္ဌိရ မင်းတော်ကိုယ်တိုင်က အမြတ်ဆုံး ရှင်ရသေ့ကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထိုအခါ မိန့်ကြားသကဲ့သို့ပင် ယခုလည်း သင်တို့အပေါ် မေတ္တာကြောင့် ငါ ပြန်လည် မိန့်ဆိုသည်။

Verse 17

रेवायाः पश्चिमे तीरे कर्णिकी नाम वै पुरी । विराजते सुशोभाढ्या चतुर्वर्णसमाकुला

ရေဝါမြစ်၏ အနောက်ဘက် ကမ်းပေါ်တွင် ကဏ္ဏိကီ ဟူသော မြို့တစ်မြို့ တည်ရှိ၍ အလွန်လှပတင့်တယ်ကာ ဝဏ္ဏလေးပါး လူထုဖြင့် စည်ကားလျက်ရှိသည်။

Verse 18

तत्र द्विजवरः कश्चिदुत्तस्य कुलसम्भवः । काश्यां गतश्च पुत्राभ्यामर्पयित्वा स्वपत्निकाम्

ထိုနေရာ၌ အုတ္တ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ထူးမြတ်သည့် ဗြာဟ္မဏ တစ်ဦးရှိ၏။ သူသည် မိမိဇနီးကို သားနှစ်ယောက်ထံ အပ်နှံကာ ကာသီသို့ သွားလေ၏။

Verse 19

तत्रैव स मृतो विप्रः पुत्राभ्यां च श्रुतन्तदा । तदीयं चैव तत्कृत्यं चक्राते पुत्रकावुभौ

ထိုနေရာ၌ပင် ဗြာဟ္မဏသည် ကွယ်လွန်သွားပြီး ထိုအခါ သားနှစ်ယောက်က သတင်းကို ကြားသိကြသည်။ ထိုသားနှစ်ယောက်သည် ဖခင်၏ သင့်လျော်သော သင်္ဂြိုဟ်ကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ကြသည်။

Verse 20

पत्नी च पालयामास पुत्रौ पुत्रहितैषिणी । पुत्रौ च वर्जयित्वा च विभक्तं वै धनं तया

သားတို့၏ အကျိုးကို လိုလားသော ဇနီးသည် သားနှစ်ယောက်ကို ပြုစုကာ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် သားတို့ကို မပါဝင်စေဘဲ ခွဲထားကာ ဥစ္စာကို သူမကိုယ်တိုင် ခွဲဝေသတ်မှတ်하였다။

Verse 21

स्वीयं च रक्षितं किंचिद्धनं मरणहेतवे । ततश्च द्विजपत्नी हि कियत्कालं मृता च सा

သူမသည် မိမိပိုင် ဥစ္စာအနည်းငယ်ကို သေခြင်းအတွက် (နောက်ဆုံးအခမ်းအနားအတွက်) သီးသန့် ထိန်းသိမ်းထား하였다။ ထို့နောက် ဘြာဟ္မဏ၏ ဇနီးသည် အချိန်တစ်ခဏကြာ သေဆုံးနေခဲ့သည်။

Verse 22

कदाचित्क्रियमाणा सा विविधं पुण्यमाचरत् । न मृता दैवयोगेन द्विजपत्नी च सा द्विजाः

တစ်ခါတစ်ရံ အခြေအနေကြောင့် သူမသည် ကုသိုလ်ကောင်းမှု အမျိုးမျိုးကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့သည်။ ကံကြမ္မာ၏ ယောဂကြောင့် သူမ မသေခဲ့ဘဲ၊ ဘြာဟ္မဏ၏ ဇနီးသည် အသက်ရှင်နေခဲ့သည်၊ အို ဘြာဟ္မဏတို့။

Verse 23

यदा प्राणान्न मुमुचे माता दैवात्तयोश्च सा । तद्दृष्ट्वा जननीकष्टं पुत्रकावूचतुस्तदा

ကံကြမ္မာ၏အင်အားကြောင့် မိခင်သည် အသက်မစွန့်သေးသောအခါ၊ မိခင်၏ပြင်းထန်သောဒုက္ခကိုမြင်၍ သားနှစ်ယောက်သည် ထိုအချိန်၌ ပြောကြ၏။

Verse 24

पुत्रावूचतुः । किं न्यूनं विद्यते मातः कष्टं यद्विद्यते महत् । व्रियतां तदृतं प्रीत्या तदावां करवावहे

သားနှစ်ယောက်က ပြောကြသည်– “အမေ၊ မိခင်၌ ဘာအလျော့အတင်းရှိသနည်း။ မည်သို့သော ကြီးမားသောဒုက္ခရှိနေသနည်း။ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် အမှန်တရားကို ပြောပါ; ထိုအရာကို ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ယောက် ဝမ်းမြောက်စွာ ဆောင်ရွက်မည်”။

Verse 25

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वोक्तं तया तत्र न्यूनं तु विद्यते बहु । तदेव क्रियते चेद्वै सुखेन मरणं भवेत्

သုတက ပြောသည်။ ထိုနေရာ၌ သူမ ပြောခဲ့သမျှကို ကြားသိပြီးနောက် မပြည့်စုံသေးသော အရာများ များစွာ ကျန်နေသေးသည်ဟု သိရ၏။ ထိုညွှန်ကြားချက်ကို အမှန်တကယ် လိုက်နာကျင့်သုံးလျှင် သေခြင်းတိုင်အောင်ပင် အေးချမ်းလွယ်ကူ ဖြစ်လာမည်။

Verse 26

ज्येष्ठपुत्रश्च यस्तस्यास्तेनोक्तं कथ्यतान्त्वया । करिष्यामि तदेतद्धि तया च कथितन्तदा

“ထို့ပြင် သူမ၏ အကြီးဆုံးသားက ပြောခဲ့သမျှကိုလည်း မင်းက ငါ့အား ပြောပြပါ။ အမှန်တကယ် ငါသည် ထိုအရာကိုပင် လုပ်ဆောင်မည်၊ အကြောင်းမူကား ထိုအချိန်က သူမကလည်း ထိုသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။”

Verse 27

द्विजपत्न्युवाच । शृणु पुत्र वचः प्रीत्या पुरासीन्मे मनः स्पृहा । काश्यां गंतुं तथा नासीदिदानीं म्रियते पुनः

ဗြာဟ္မဏမယားက ပြောသည်။ “သားရေ၊ ချစ်ခင်စိတ်ဖြင့် မိခင်၏ စကားကို နားထောင်ပါ။ အရင်ကတည်းက ငါ့နှလုံးထဲတွင် ကာရှီသို့ သွားလိုသော ဆန္ဒတစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သော်လည်း မပြည့်ဝနိုင်ခဲ့။ ယခုတော့ ထိုဆန္ဒသည် ပြန်လည်ပေါ်လာပြီး သေသွားကာ ပြန်မွေးဖွားသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။”

Verse 28

ममास्थीनि त्वया पुत्र क्षेपणीयान्यतन्द्रितम् । गंगाजले शुभं तेद्य भविष्यति न संशयः

“သားရေ၊ နှောင့်နှေးမနေဘဲ ငါ့အရိုးများကို ဂင်္ဂါမြစ်ရေထဲ၌ မြှုပ်နှံပေးရမည်။ ထိုကိစ္စကြောင့် ယနေ့ပင် မင်းအတွက် မင်္ဂလာကောင်းမှု ဖြစ်လာမည်၊ သံသယမရှိ။”

Verse 29

सूत उवाच । इत्युक्ते च तया मात्रा स ज्येष्ठतनयोब्रवीत् । मातरं मातृभक्तिस्तु सुव्रतां मरणोन्मुखीम्

သုတက ပြောသည်။ မိခင်က ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် အကြီးဆုံးသားက မိခင်ထံ ပြန်လည်ပြောကြား하였다။ မိခင်သည် မိခင်တရားကို သစ္စာရှိစွာ ထမ်းဆောင်သူ၊ ဝရတကို တည်ကြည်သူ၊ ယခု သေခြင်းသို့ မျက်နှာမူနေသူ ဖြစ်၏။

Verse 30

पुत्र उवाच । मातस्त्वया सुखेनैव प्राणास्त्याज्या न संशयः । तव कार्यं पुरा कृत्वा पश्चात्कार्यं मदीयकम्

သားက ပြော၏— «အမေ၊ သင်သည် သံသယမရှိဘဲ ငြိမ်းချမ်းစွာ အသက်ကို စွန့်လွှတ်သင့်သည်။ အမေ၏ တာဝန်ကို အရင်ပြီးစီးပါ၊ ထို့နောက် ငါ့အတွက် လုပ်ရမည့်အရာကို ဆက်လုပ်ပါ»။

Verse 31

इति हस्ते जलं दत्त्वा यावत्पुत्रो गृहं गतः । तावत्सा च मृता तत्र हरस्मरणतत्परा

ထို့နောက် သူ၏လက်ထဲသို့ ရေကို ထည့်ပေးပြီး၊ သားက အိမ်သို့ သွားနေစဉ်အတွင်းပင်၊ သူမသည် ထိုနေရာ၌ ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်—ဟရ (သခင်ရှီဝ) ကို သတိရခြင်း၌ စိတ်တစ်ပြိုင်နက်တည်း တည်နေ၍။

Verse 32

तस्याश्चैव तु यत्कृत्यं तत्सर्वं संविधाय सः । मासिकं कर्म कृत्वा तु गमनाय प्रचक्रमे

သူမအတွက် လုပ်ဆောင်ရမည့် ကိစ္စအားလုံးကို စနစ်တကျ စီမံပြီးနောက်၊ သူသည် သတ်မှတ်ထားသည့် လစဉ် အခမ်းအနားကို ဆောင်ရွက်ကာ၊ ထို့နောက် ခရီးထွက်ရန် စတင်ပြင်ဆင်လေသည်။

Verse 33

द्वयोः श्रेष्ठतमो यो वै सुवादो नाम विश्रुतः । तदस्थीनि समादाय निस्सृतस्तीर्थकाम्यया

သူတို့နှစ်ဦးအနက် အထူးကောင်းမြတ်ဆုံးသူမှာ “သုဝါဒ” ဟူ၍ နာမည်ကျော်သူ ဖြစ်၏။ သူသည် အရိုးအကျန်များကို ယူဆောင်ကာ၊ တီရ္ထ (သန့်ရှင်းသော ဘုရားဖူးနေရာများ) ကို ရှာလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ထွက်ခွာလေသည်။

Verse 34

संगृह्य सेवकं कंचित्तेनैव सहितस्तदा । आश्वास्य भार्य्यापुत्रांश्च मातुः प्रियचिकीर्षया

ထို့နောက် သူသည် အမှုထမ်းတစ်ဦးကို ခေါ်ယူကာ ထိုသူနှင့်အတူ ထွက်ခွာလေသည်။ မိခင်နှစ်သက်မည့်အရာကို ပြုလိုသောကြောင့်၊ သူသည် မိမိဇနီးနှင့် သားသမီးတို့ကိုလည်း နှစ်သိမ့်ပေးလေသည်။

Verse 35

श्राद्धदानादिकं भोज्यं कृत्वा विधिमनुत्तमम् । मंगलस्मरणं कृत्वा निर्जगाम गृहाद्द्विजः

श्राद्ध၊ ဒါနနှင့် ဆိုင်သော ပူဇော်အဟာရတို့ကို အထူးကောင်းမွန်သော ဝိဓိအတိုင်း စီစဉ်ပြုလုပ်ပြီးနောက်၊ မင်္ဂလာကို မန္တရဖြင့် သတိရအောက်မေ့ကာ ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏသည် အိမ်မှ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 36

तद्दिने योजनं गत्वा विंशति ग्रामके शुभे । उवासास्तं गते भानौ गृहे विप्रस्य कस्यचित्

ထိုနေ့တည်းက ယောဇနတစ်ခု ခရီးသွား၍ မင်္ဂလာရှိသော ရွာနှစ်ဆယ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး၊ နေဝင်ချိန်တွင် ဘြာဟ္မဏတစ်ဦး၏ အိမ်၌ တည်းခိုနေ၏။

Verse 37

चक्रे सन्ध्यादिसत्कर्म स द्विजो विधिपूर्वकम् । स्तवादि कृतवांस्तत्र शंभोरद्भुतकर्मणः

ဒွိဇ ဘြာဟ္မဏသည် ဝိဓိအတိုင်း စန္ဓျာကర్మ စသည့် သတ္ကರ್ಮများကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ကర్మရှိသည့် သမ္ဘုအား စတုတိနှင့် အခြား ဘက္တိကর্মများကို ပူဇော်ပြု၏။

Verse 38

सेवकेन तदा युक्तो ब्राह्मणः संस्थितस्तदा । यामिनी च गता तत्र मुहूर्तद्वयसंमिता

ထို့နောက် ထိုဘြာဟ္မဏသည် အစေခံတစ်ဦးနှင့်အတူ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်လျက်ရှိ၏။ ထိုနေရာ၌ ညသည် မုဟူရတနှစ်ခုမျှ ကြာမြင့်ကာ ကုန်လွန်သွား၏။

Verse 39

एतस्मिन्नंतरे तत्रैकमाश्चर्य्यमभूत्तदा । शृणुतादरतस्तच्च मुनयो वो वदाम्यहम्

ထိုအချိန်၌ ထိုနေရာတည်းမှာပင် အံ့ဩဖွယ်ရာတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ အို မုနိတို့၊ ရိုသေစိတ်ဖြင့် သေချာနားထောင်ကြလော့—ငါသည် သင်တို့အား ပြောပြမည်။