Adhyaya 37
Kotirudra SamhitaAdhyaya 3755 Verses

Śivapūjā-stuti: Deva-Ṛṣi-Paramparāyāṃ Śaṃkara-caritasya Prastāvaḥ (Prelude to Śaṃkara’s narrative and the lineage of Śiva-worship)

အဓ್ಯಾಯ ၃၇ တွင် ရှင်တော်များက စူတာအား သီဝ၏ လီလာများကို ပိုမိုအသေးစိတ် (vistarāt) ပြန်လည်ဟောကြားရန် တရားဝင်မေးမြန်းသည်။ စူတာက လာမည့် “ရှံကရ-ചരിത” သည် ဘုဂ္ဂတိ (လောကီအကျိုး) နှင့် မုက္ခတိ (မောက္ခ) နှစ်မျိုးလုံးပေးတတ်ကြောင်း အရင်ဆုံးတင်ပြသည်။ ထို့နောက် သင်္ကြန်ပညာပို့ဆောင်မှုသမိုင်းသို့ ပြောင်းကာ နာရဒက ပိတာမဟာ (ဗြဟ္မာ) ကို မေးမြန်းပြီး ဗြဟ္မာက ဝမ်းမြောက်စွာ မဟာပာတက (အကြီးအကျယ်အပြစ်) ဖျက်စီးနိုင်သော အကြောင်းကို ကတိပြုဟောကြားသည်။ အဓ್ಯಾಯသည် သီဝပူဇာကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလေ့အထအဖြစ် သဘောတရားတည်ဆောက်ကာ၊ ရာမာ (လက္ခမီ) နှင့်အတူ ဗိෂ္ဏုက သီဝကို ပူဇာပြု၍ သခင်၏ ကရုဏာကြောင့် လိုအင်ဆန္ဒများ ပြည့်စုံကြောင်း၊ ဗြဟ္မာလည်း သီဝကို ပူဇာပြုသူဖြစ်၍ ဖန်ဆင်းရေးတာဝန်သည် သီဝ၏ အနုဂ्रहကြောင့် ဆက်လက်တည်တံ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဗြဟ္မာ၏ မနောဇာတ သားများ၊ အခြား ရှင်တော်များ၊ နာရဒ၊ ဝသိဋ္ဌ စသည့် သပ္တရ္ဓိများနှင့် အရုန္ဓတီ၊ လောပာမုဒြာ၊ အဟလျာ တို့ကဲ့သို့ မိန်းမသဒ္ဓါရှင်များကို ရေတွက်ဖော်ပြ၍ သီဝဘက္တိ၏ မျိုးဆက်နှင့် လူမှုကျယ်ပြန့်မှုကို တည်ဆောက်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းသည် ဟောကြားမှုဆက်ကြောင်း (ṛṣi→စူတာ→ပရိတ်သတ်; နာရဒ→ဗြဟ္မာ) ကို အတည်ပြုသော ပုဗ္ဗကထာဖြစ်ပြီး နောက်လာမည့် ဇာတ်ကြောင်း၏ သော့ချက်အဖြစ် သီဝပူဇာကို တင်ထားသည်။

Shlokas

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूतसूत महाभाग ज्ञानवानसि सुव्रत । पुनरेव शिवस्य वै चरितं ब्रूहि विस्तरात्

ရသီတို့က ဆိုကြသည်။ «အို စူတ၊ စူတ၏သား၊ မဟာကံကောင်းသူ၊ ဉာဏ်ရှိ၍ သန့်ရှင်းသော ဝရတၱကို တည်ကြည်သူ၊ သခင် ရှိဝ၏ လီလာတော်ကို ထပ်မံ၍ အသေးစိတ် ပြောကြားပါ»။

Verse 2

पुरातनाश्च राजान ऋषयो देवतास्तथा । आराधनञ्च तस्यैव चकुर्देववरस्य हि

ရှေးခေတ်ဘုရင်များ၊ ရသီများနှင့် ဒေဝတားတို့လည်း ထိုအမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဒေဝ—ဒေဝတို့အထက်တန်းမြတ်သော သခင် ရှိဝကိုပင် အာရాధနာပူဇာ ပြုကြ၏။

Verse 3

सूत उवाच । साधु पृष्टमृषिश्रेष्ठाः श्रूयतां कथयामि वः । चरित्रं शांकरं रम्यं शृण्वतां भुक्तिमुक्तिदम्

သုတက ပြောသည်။ အရှင်တို့ ရှိခိုးထိုက်သော ရှင်တော်မူသော ရိရှီအမြတ်တို့၊ မေးမြန်းခြင်းသည် အလွန်ကောင်း၏။ နားထောင်ကြပါ—သင်တို့အား ရှင်ကရ (သီဝ) ၏ လှပမြတ်နိုးဖွယ် ကာရိတကို ပြောကြားမည်။ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ကြားနာသူတို့အား လောကီအကျိုးနှင့် မုတ်တိ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကို ပေးတတ်၏။

Verse 4

एतदेव पुरा पृष्टो नारदेन पितामहः । प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा नारदं मुनिसत्तमम्

ရှေးကာလတုန်းက ဤအကြောင်းအရာကိုပင် နာရဒက ပိတামဟ ဘြဟ္မာကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ စိတ်နှလုံးအေးချမ်း၍ ကြည်နူးသဘောဖြင့် ဘြဟ္မာသည် မုနိအမြတ် နာရဒအား ပြန်လည်ဖြေကြားတော်မူ၏။

Verse 5

ब्रह्मोवाच । शृणु नारद सुप्रीत्या शांकरं चरितं वरम् । प्रवक्ष्यामि भवत्स्नेहान्महापातकनाशनम्

ဘြဟ္မာက ပြောသည်။ နာရဒရေ၊ သဒ္ဓါပီတိဖြင့် ရှင်ကရ (သီဝ) ၏ အမြတ်ဆုံး ကာရိတကို နားထောင်လော့။ သင်အပေါ် ချစ်ခင်မေတ္တာကြောင့် ငါပြောကြားမည်—ဤကာရိတသည် အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်များကိုတောင် ဖျက်ဆီးပေးနိုင်၏။

Verse 6

रमया सहितो विष्णुश्शिवपूजां चकार ह । कृपया परमेशस्य सर्वान्कामानवाप हि

ရမာ (လက္ခ္မီ) နှင့်အတူ ဗိဿနုသည် ရှိဝဘုရားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုခဲ့သည်။ ပရမေရှဝရ၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် သူသည် ဆန္ဒရှိသမျှ အကျိုးအမြတ်အားလုံးကို အမှန်တကယ် ရရှိ하였다။

Verse 7

अहं पितामहश्चापि शिवपूजनकारकः । तस्यैव कृपया तात विश्वसृष्टिकरस्सदा

ငါ—ဗြဟ္မာ၊ လောကတို့၏ ပိတామဟ—သည် ရှိဝဘုရားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုသူ ဖြစ်၏။ သူ၏ ကရုဏာတော်တစ်ပါးတည်းကြောင့်ပင်၊ ချစ်သားရေ၊ ငါသည် စကြဝဠာဖန်ဆင်းခြင်းကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်း ရရှိနေသည်။

Verse 8

शिवपूजाकरा नित्यं मत्पुत्राः परमर्षयः । अन्ये च ऋषयो ये ते शिवपूजनकारकाः

“ငါ၏သားများ—အမြင့်မြတ်ဆုံး ရှင်ရသီများ—သည် အမြဲတမ်း သီဝ (Śiva) ကို ပူဇော်ဝတ်ပြုနေကြ၏။ ထိုနေရာရှိ အခြား ရှင်ရသီများလည်း သီဝပူဇော်ဝတ်ပြုသူများပင် ဖြစ်ကြ၏။”

Verse 9

नारद त्वं विशेषेण शिवपूजनकारकः । सप्तर्षयो वसिष्ठाद्याः शिवपूजनकारकाः

“အို နာရဒ (Nārada)၊ သင်သည် အထူးသဖြင့် သီဝ (Śiva) ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုကို လှုံ့ဆော်ကာ ကိုယ်တိုင်လည်း ဆောင်ရွက်သူ ဖြစ်၏။ ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) စသော သတ္တရသီ (Seven Sages) များလည်း သီဝပူဇော်ဝတ်ပြုမှု၌ တူညီစွာ သစ္စာတည်ကြ၏။”

Verse 10

अरुंधती मदासाध्वी लोपामुद्रा तथैव च । अहल्या गौतमस्त्री च शिवपूजनकारिकाः

“အရုန္ဓတီ (Arundhatī)၊ သီလပြည့်ဝသော မဒာသာဓ္ဝီ (Madāsādhvī)၊ လောပါမုဒြာ (Lopāmudrā) နှင့် ဂေါတမ၏ ဇနီး အဟလျာ (Ahalyā) တို့သည် အားလုံး သီဝဘုရားကို သစ္စာဖြင့် ပူဇော်ဝတ်ပြုသူများဟု ထင်ရှားကြ၏။”

Verse 11

दुर्वासाः कौशिकश्शक्तिर्दधीचो गौतमस्तथा । कणादो भार्गवो जीवो वैशंपायन एव च

“ဒုర్వာသာ (Durvāsā)၊ ကೌသိက (Kauśika)၊ ရှက္တိ (Śakti)၊ ဒဓီချိ (Dadhīci)၊ ဂေါတမ (Gautama)၊ ကဏာဒ (Kaṇāda)၊ ဘာရ္ဂဝ (Bhārgava)၊ ဇီဝ (Jīva) နှင့် ဝိုင်ရှံပာယန (Vaiśaṃpāyana) တို့ကို ဤနေရာ၌ သန့်ရှင်းသော ရှိုင်ဝ (Śaiva) သာသနာနှင့် ဆက်နွယ်သည့် ထင်ရှားသော ဘက္တများအဖြစ် ရေတွက်ဖော်ပြထားသည်။”

Verse 12

एते च मुनयस्सर्वे शिवपूजाकरा मताः । तथा पराशरो व्यासश्शिवपूजारतस्सदा

“ဤမုနိများအားလုံးကို သီဝ (Śiva) ပူဇော်ဝတ်ပြုမှု၌ အလွန်သစ္စာရှိသော ဆောင်ရွက်သူများဟု မှတ်ယူကြ၏။ ထိုနည်းတူ ပရာရှရ (Parāśara) နှင့် ဗျာသ (Vyāsa) တို့လည်း သီဝဘုရား၏ အာရాధနာ၌ အမြဲ စူးစိုက်လျက် ရှိကြ၏။”

Verse 13

उपमन्युर्महाभक्तश्शिवस्य परमात्मनः । याज्ञवल्क्यो महाशैवो जैमिनिर्गर्ग एव च

ဥပမန်ယူသည် အမြင့်ဆုံးအတ္တမန်ဖြစ်သော သီဝ၏ မဟာဘက်တဖြစ်၏။ ယာဇ္ဉဝလ္က്യသည် မဟာရှိုင်ဝဖြစ်၏။ ထို့အတူ ဂျိုင်မိနိနှင့် ဂါရ္ဂလည်း ရှိကြ၏။

Verse 14

शुकश्च शौनकाद्याश्च शङ्करस्य प्रपूजकाः । अन्येऽपि बहवस्सन्ति मुनयो मुनिसत्तमाः

သုကာနှင့် ရှောနကာတို့အပါအဝင် အခြားသူများလည်း ရှင်ကရာ (သင်္ကရ) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ပြင် တပသီတို့အနက် အမြတ်ဆုံး မုနိများ အများအပြားလည်း အမှန်တကယ် ရှိနေကြသည်။

Verse 15

अदितिर्देवमाता च नित्यं प्रीत्या चकार ह । पार्थिवीं शैवपूजां वै सवधूः प्रेमतत्परा

ဒေဝတို့၏ မိခင် အဒိတိသည် နေ့စဉ်နှလုံးသားပျော်ရွှင်မှုဖြင့် မြေထု (မဏ္ဍ) လိင်္ဂကို ရှိဝပူဇာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူမသည် မိမိ၏ ချွေးမများနှင့်အတူ ချစ်ခင်သဒ္ဓါတရား၌ အပြည့်အဝ စူးစိုက်နေခဲ့သည်။

Verse 16

शक्रादयो लोकपाला वसवश्च सुरास्तथा । महाराजिकदेवाश्च साध्याश्च शिवपूजकाः

အိန္ဒြာနှင့် အခြား လောကပာလများ၊ ဝသုများနှင့် ဒေဝတော်အစုအဝေးတို့လည်းကောင်း၊ ထို့အတူ မဟာရာဇိက ဒေဝများနှင့် သာဓျာတို့လည်းကောင်း—အားလုံးသည် ရှင်သီဝကို ပူဇော်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 17

गन्धर्वा किन्नराद्याश्चोपसुराश्शिवपूजकाः । तथाऽसुरा महात्मानश्शिवपूजाकरा मताः

ဂန္ဓဗ္ဗများ၊ ကိန္နရများနှင့် အခြား ကောင်းကင်သတ္တဝါများ၊ ထို့ပြင် ဥပသုရများသည်လည်း ရှင်သီဝကို ပူဇော်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့အတူ အသူရများပင်လျှင်—စိတ်ဓာတ်ကြီးမြတ်လာသောအခါ—ရှင်သီဝ၏ ပူဇော်မှုကို ဆောင်ရွက်သူများဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

Verse 18

हिरण्यकशिपुर्देत्यस्सानुजत्ससुतो मुने । शिवपूजाकरो नित्यं विरोचनबली तथा

အို မုနိ၊ ဒေတ္တျ ဟိရဏ္ယကသိပုသည် မိမိ၏ညီနှင့် သားနှင့်အတူ အမြဲတမ်း သီဝဘုရားကို ပူဇော်အာရాధနာ ပြုလေ့ရှိ၏။ ထိုနည်းတူ ဗိရောစနနှင့် ဘလီလည်း နေ့စဉ် သီဝဘုရားကို အလေးအနက် ပူဇော်ကြ၏။

Verse 19

महाशैव स्मृतो बाणो हिरण्याक्षसुतास्तथा । वृषपर्वा दनुस्तात दानवाः शिवपूजकाः

ဘాణကို မဟာသီဝဘက္တဟု မှတ်သားကြ၏။ ထိုနည်းတူ ဟိရဏ္ယာක්ෂ၏ သားများလည်း ဖြစ်ကြ၏။ အို ချစ်သူ၊ ဝೃષပರ್ವာ နှင့် ဒနု တို့လည်း ထိုဒာနဝများသည် သီဝဘုရားကို ပူဇော်သောသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 20

शेषश्च वासुकिश्चैव तक्षकश्च तथा परे । शिवभक्ता महानागा गरुडाद्याश्च पक्षिणः

ရှေသ၊ ဝာသုကိ၊ တက္ခက နှင့် အခြားသော မဟာနာဂများ၊ ထို့ပြင် ဂရုဍနှင့် ငှက်တို့အထဲမှ အထွတ်အထိပ်များလည်း သီဝဘုရားကို ယုံကြည်မြတ်နိုးသော ဘက္တများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 21

सूर्यचन्द्रावुभौ देवौ पृथ्व्यां वंशप्रवर्त्तकौ । शिवसेवारतौ नित्यं सवंश्यौ तौ मुनीश्वर

အို မုနိရှင်မြတ်၊ နေဒေဝနှင့် လဒေဝ တို့နှစ်ပါးသည် မြေပြင်ပေါ်၌ မင်းဆက်များကို စတင်တည်ထောင်သူများ ဖြစ်လာကြ၏။ ထိုနှစ်ပါးသည် သီဝဘုရား၏ အမှုတော်ကို အမြဲတမ်း ဆောင်ရွက်ကာ မိမိတို့၏ မင်းဆက်နှင့်တကွ သီဝဘုရားကို အခြေခံသော ဘက္တိ၌ တည်မြဲကြ၏။

Verse 22

मनवश्च तथा चक्रुस्स्वायंभुवपुरस्सराः । शिवपूजां विशेषेण शिववेषधरा मुने

အို မုနိ၊ မနုတို့လည်း ထိုနည်းတူ ပြုကြ၏—စွာယံဘူဝ မနုကို ဦးဆောင်အဖြစ်ထား၍။ သီဝဘုရားကို အထူးဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ကာ သီဝ၏ အဝတ်အစားနှင့် အကျင့်ဝတ်များကိုပင် ဆောင်ယူထားကြ၏။

Verse 23

प्रियव्रतश्च तत्पुत्रास्तथा चोत्तानपात्सुतः । तद्वंशाश्चैव राजानश्शिवपूजनकारकाः

ပရီယဗြတနှင့် သူ၏သားများ၊ ထို့အပြင် ဥတ္တာနပါဒ၏သားလည်းကောင်း၊ ထိုမျိုးရိုးမှ ပေါက်ဖွားလာသော မင်းများလည်းကောင်း—အားလုံးသည် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုရာတွင် အမြဲတမ်း အလေးအနက်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 24

ध्रुवश्च ऋषभश्चैव भरतो नव योगिनः । तद्भ्रातरः परे चापि शिवपूजनकारकाः

ဓြုဝ၊ ရိဿဘ၊ ဘရတ—နှင့်အတူ ယောဂီ ကိုးပါး—ထို့ပြင် သူတို့၏ အခြားညီအစ်ကိုများလည်းကောင်း၊ အားလုံးသည် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုရာတွင် ဘက်တိဖြင့် အမြဲတမ်း အားထုတ်သူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 25

वैवस्वतसुतास्तार्क्ष्य इक्ष्वाकुप्रमुखा नृपाः । शिवपूजारतात्मानः सर्वदा सुखभोगिनः

ဝိုင်ဝස්ဝတ (မနု) မှ ဆင်းသက်လာသော မင်းဆက်များ—တာရ္က္ရှျနှင့် အိက္ရှဝာကုကို ဦးဆောင်သော မင်းများအပါအဝင်—အမြဲတမ်း စိတ်နှလုံးဖြင့် သီဝဘုရားပူဇော်မှု၌ ရတနာကဲ့သို့ စွဲလမ်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် အစဉ်မပြတ် ချမ်းသာသုခနှင့် ပျော်ရွှင်မှု၏ အကျိုးကို ခံစားကြသည်။

Verse 26

ककुत्स्थश्चापि मांधाता सगरश्शैवसत्तमः । मुचुकुन्दो हरिश्चन्द्रः कल्माषांघ्रिस्तथैव च

ကကုတ္သ္ထ၊ မာန္ဓာတာ၊ စဂရ—ရှီဝဘုရားကို အလွန်သဒ္ဓါရှိသော အကောင်းဆုံး भक्त; မုချုကုန္ဒ၊ ဟရိရှ္စန္ဒြ၊ ကလ္မာသာင်္ဃရီတို့လည်း ထိုအစဉ်အလာ၌ ထင်ရှားသော မင်းများဖြစ်ကြသည်။

Verse 27

भगीरथादयो भूपा बहवो नृपसत्तमाः । शिवपूजाकरा ज्ञेयाः शिववेषविधायिनः

ဘဂီရထ စသော မင်းများ—အများအပြားသော အကောင်းဆုံး အုပ်ချုပ်သူများ—ကို ရှီဝပူဇာကို သဒ္ဓါဖြင့် ဆောင်ရွက်သူများဟု သိမှတ်ရမည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ရှီဝဘက္တတို့၏ အပြင်အဆင်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် စည်းကမ်းကို လိုက်နာခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 28

खट्वांगश्च महाराजो देवसाहाय्यकारकः । विधितः पार्थिवीम्मूर्तिं शिवस्यापूजयत्सदा

နတ်တို့ကို ကူညီထောက်ပံ့ခဲ့သော မဟာဘုရင် ခဋ္ဝါင်္ဂသည် သတ်မှတ်ထားသော ဝိဓိအတိုင်း အမြဲတမ်း သီဝဘုရားကို မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော ပါရ္ထိဝ မూర్తိဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့လေ၏။

Verse 29

तत्पुत्रो हि दिलीपश्च शिवपूजनकृत्सदा । रघुस्तत्तनयः शैवः सुप्रीत्याः शिवपूजकः

သူ၏သားမှာ ဒိလီပ ဖြစ်၍ အမြဲတမ်း သီဝဘုရားပူဇော်သူ ဖြစ်သည်။ ဒိလီပ၏သား ရဂ္ဃုသည် ရှိုင်ဝသဒ္ဓါရှင်ဖြစ်ကာ သီဝဘုရားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသည့် စိတ်ပျော်ရွှင်မှုဖြင့် ပူဇော်လေ၏။

Verse 30

अजश्शिवार्चकस्तस्य तनयो धर्मयुद्धकृत् । जातो दशरथो भूयो महाराजो विशेषतः

အဇ သည် သီဝဘုရားကို အလွန်သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သူ ဖြစ်သည်။ ထိုသူမှ သား ဒသရထ မွေးဖွားလာ၍ ဓမ္မတရားနှင့် ကိုက်ညီသော စစ်ပွဲကို ဆောင်ရွက်သူဖြစ်ကာ ထူးခြားသည့် မဟာဘုရင်အဖြစ် ထင်ရှားလေ၏။

Verse 31

पुत्रार्थे पार्थिवी मूर्त्ति शैवी दशरथो हि सः । समानर्च विशेषेण वसि ष्ठस्याज्ञया मुनेः

သားရလိုသော ဆန္ဒဖြင့် ဘုရင် ဒသရထ သည် သီဝဘုရား၏ မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော ပါရ္ထိဝ မూర్తိ ကို ပြုလုပ်ကာ မုနိ ဝသိဋ္ဌ၏ အမိန့်အတိုင်း ထူးခြားသဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်လေ၏။

Verse 32

पुत्रेष्टिं च चकारासौ पार्थिवो भवभक्तिमान् । ऋष्यशृङ्गमुनेराज्ञां संप्राप्य नृपसत्तमः

ဘဝ (သီဝ) ကို သဒ္ဓါရှိသော အကောင်းဆုံးဘုရင်သည် ရှိဿယရှೃင်္ဂ မုနိထံ ချဉ်းကပ်၍ အမိန့်နှင့် လမ်းညွှန်မှုကို ရယူပြီးနောက် သားရစေသော ပုတြေဋ္ဌိ ယဇ္ဉကို ဆောင်ရွက်လေ၏။

Verse 33

कौसल्या तत्प्रिया मूर्त्ति पार्थिवीं शांकरीं मुदा । ऋष्यशृंगसमादिष्टा समानर्च सुताप्तये

သူ၏ချစ်ခင်ရသော ကောသလျာသည် ရှိယရှೃင်္ဂ၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သားတော်ရရှိရန်အတွက် ရွှင်လန်းသောစိတ်ဖြင့် ရှာင်ကရီ၏ မြေညှိ (ပార్థိဝ) ရုပ်တော်ကို ကိုးကွယ်ပူဇော်하였다။

Verse 34

सुमित्रा च शिवं प्रीत्या कैकेयी नृपवल्लभा । पूजयामास सत्पुत्रप्राप्तये मुनिसत्तम

အို မုနိအမြတ်၊ စုမိတြာနှင့် မင်းကြီး၏ချစ်မြတ်နိုးသော မိဖုရား ကૈကေယီတို့သည် သားတော်ကောင်းမြတ်များ ရရှိလိုသဖြင့် ချစ်ခင်သဒ္ဓါဖြင့် သခင်ရှီဝကို ပူဇော်ကိုးကွယ်하였다။

Verse 35

शिवप्रसादतस्ता वै पुत्रान्प्रापुश्शुभंकरान् । महाप्रतापिनो वीरान्सन्मार्गनिरतान्मुने

အို မုနိ၊ သခင်ရှီဝ၏ကရုဏာကြောင့် သူတို့သည် မင်္ဂလာနှင့် ကောင်းကျိုးပေးသော သားတော်များကို အမှန်တကယ် ရရှိ하였다။ ထိုသားတော်များသည် တန်ခိုးတောက်ပ၍ မဟာသတ္တိရှိသော သူရဲကောင်းများဖြစ်ကာ သဒ္ဓမ္မလမ်းစဉ်၌ တည်ကြည်နေသူများ ဖြစ်ကြသည်။

Verse 36

ततः शिवाज्ञया तस्मात्तासु राज्ञस्स्वयं हरिः । चतुर्भिश्चैव रूपैश्चाविर्बभूव नृपात्मजः

ထို့နောက် သီဝဘုရား၏ အမိန့်တော်အရ ဟရီ (ဗိဿနု) ကိုယ်တိုင်သည် ထိုမင်းအတွက် ထိုနေရာ၌ ပေါ်ထွန်းလာ၍ မင်း၏သားတော်အဖြစ် ရုပ်ပုံလေးမျိုးဖြင့် ထင်ရှားပေါ်လာ하였다။

Verse 37

कौसल्यायाः सुतो राम सुमित्रायाश्च लक्ष्मण । शत्रुघ्नश्चैव कैकेय्या भरतश्चेति सुव्रताः

ရာမသည် ကောသလျာ၏ သားတော်၊ လက္ခ္မဏသည် စုမိတ္ရာမှ မွေးဖွားသူ၊ ထို့ပြင် ရှတြုဃ္နနှင့် ဘရတတို့သည် ကૈကေယီ၏ သားတော်များဖြစ်ကြ၍ ထိုမင်းသားမြတ်တို့သည် သစ္စာဝတ္တရားကောင်းစွာ ထိန်းသိမ်းသူများဖြစ်ကြသည်။

Verse 38

रामस्ससहजो नित्यं पार्थिवं समपूजयत् । भस्म रुद्राक्षधारी च विरजागममास्थितः

ရာမသည် မိမိအစ်ကိုနှင့်အတူ အမြဲတမ်း မြေဖြင့်ပြုလုပ်သော ပါရ္ထိဝ လိင်္ဂကို စေတနာပြည့်ဝစွာ ပူဇော်ခဲ့သည်။ ဘသ္မ (သန့်ရှင်းသောပြာ) နှင့် ရုဒြာක්ෂ မဏိများကို ဝတ်ဆင်ကာ ဝိရာဇာ အာဂမ—အညစ်အကြေးကို ကျော်လွန်စေသော သန့်ရှင်းသော ရှైవ စည်းကမ်း၌ တည်နေ하였다။

Verse 39

तद्वंशे ये समुत्पन्ना राजानः सानुगा मुने । ते सर्वे पार्थिवं लिंगं शिवस्य समपूजयन्

အို မုနိ၊ ထိုမျိုးရိုး၌ မွေးဖွားလာသော မင်းများအားလုံးသည် မိမိတို့၏ အမှုထမ်းများနှင့်အတူ၊ မြေလိင်္ဂ (ပါရ္ထိဝ လိင်္ဂ) ကို သင့်တော်စွာ ပူဇော်ကာ သခင် ရှိဝကို ကိုးကွယ်ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။

Verse 40

सुद्युम्नश्च महाराजश्शैवो मुनिसुतो मुने । शिवशापात्प्रियाहेतोरभून्नारी ससेवकः

အို မုနိ၊ မဟာမင်း စုဒျုမ္နသည် ရှိဝကို သဒ္ဓါပြည့်ဝစွာ ကိုးကွယ်သူဖြစ်ပြီး မုနိ၏ သားတော်လည်း ဖြစ်သည်။ မိမိချစ်သူအတွက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရှိဝ၏ ကျိန်စာကြောင့်၊ အမှုထမ်းများနှင့်အတူ မိန်းမအဖြစ် ပြောင်းလဲသွား하였다။

Verse 41

पार्थिवेशसमर्चातः पुनस्सोऽभूत्पुमान्वरः । मासं स्त्री पुरुषो मासमेवं स्त्रीत्वं न्यवर्त्तत

ပါရ္ထိဝေရှ (မြေလိင်္ဂရှိဝ) ကို ပူဇော်ခြင်းကြောင့် သူသည် ထပ်မံ၍ ထူးမြတ်သော ယောကျာ်းအဖြစ် ပြန်လည်ဖြစ်လာ하였다။ တစ်လ မိန်းမ၊ တစ်လ ယောကျာ်း ဟူ၍ ထိုသို့ မိန်းမဖြစ်ခြင်းအခြေအနေသည် အကြိမ်ကြိမ် ပြန်လှန်ပြောင်းလဲနေ하였다။

Verse 42

ततो राज्यं परित्यज्य शिवधर्मपरायणः । शिववेषधरो भक्त्या दुर्लभं मोक्षमाप्तवान्

ထို့နောက် သူသည် နိုင်ငံတော်ကို စွန့်လွှတ်၍ ရှိဝဓမ္မကို အပြည့်အဝ အားထားသူဖြစ်ကာ၊ ရှိုင်ဝဝတ်စုံသန့်ရှင်းကို ဝတ်ဆင်၍ ဘက္တိအားဖြင့် ရခဲသော မောက္ခကို ရရှိ하였다။

Verse 43

पुरूरवाश्च तत्पुत्रो महाराजस्तु पूजक । शिवस्य देवदेवस्य तत्सुतः शिवपूजकः

ပူရူရဝါသနှင့် သူ၏သား မဟာဘုရင်သည် ဒေဝတို့၏ဒေဝ ဖြစ်သော သီဝဘုရားကို အလွန်သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သူ ဖြစ်၏။ သူ၏သားလည်း သီဝပူဇော်သူ ဖြစ်လာ၏။

Verse 44

भरतस्तु महापूजां शिवस्यैव सदाकरोत् । नहुषश्च महा शैवः शिवपूजारतो ह्यभूत्

ဘရတသည် သီဝဘုရားကို အမြဲတမ်း မဟာပူဇာ ပြုလေ၏။ နဟုရှလည်း မဟာရှိုင်ဝ ဖြစ်၍ သီဝပူဇာ၌ တည်ကြည်စွာ အမြဲမပြတ် ရှိလေ၏။

Verse 45

ययातिः शिवपूजातः सर्वान्कामानवाप्तवान् । अजीजनत्सुतान्पंच शिवधर्मपरायणान्

ယယာတိမင်းသည် သီဝဘုရားကို ပူဇော်ခြင်းကြောင့် လိုအင်ဆန္ဒ အားလုံးကို ရရှိလေ၏။ ထို့ပြင် သီဝဓမ္မကို အားကိုးတည်မြဲသော သားငါးယောက်ကို မွေးဖွားစေ၏။

Verse 46

तत्सुता यदुमुख्याश्च पंचापि शिवपूजकाः । शिवपूजाप्रभावेण सर्वान्कामांश्च लेभिरे

သူ၏သားများ—ယဒုတို့အနက် ထင်ရှားသူများ—ငါးယောက်လုံး သီဝပူဇော်သူများ ဖြစ်ကြ၏။ သီဝပူဇာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် လိုအင်ဆန္ဒ အားလုံးကို ရရှိကြ၏။

Verse 47

अन्येऽपि ये महाभागाः समानर्चुश्शिवं हि ते । तद्वंश्या अन्यवंश्याश्च भुक्तिमुक्तिप्रदं मुने

အို မုနိ၊ ထိုကဲ့သို့ သီဝကို တူညီစွာ ပူဇော်ခဲ့သော ကံကောင်းကြီးသူများလည်း ရှိ၏။ သူတို့၏ မျိုးဆက်များနှင့် အခြားမျိုးရိုးမှသူများပါ သခင်ထံမှ လောကီစည်းစိမ် (bhukti) နှင့် မောက္ခ (mukti) ကို ပေးသနားခြင်းကို ရရှိကြ၏။

Verse 48

कृष्णेन च कृतं नित्यं बदरीपर्वतोत्तमे । पूजनं तु शिवस्यैव सप्तमासावधि स्वयम्

အလွန်မြတ်သော ဘဒရီတောင်ပေါ်တွင် ကృష్ణ (Kṛṣṇa) ကိုယ်တိုင် သီဝဘုရားကို နေ့စဉ် မပြတ် ပူဇော်ခဲ့ပြီး၊ ထိုဘက်တိကို ခုနစ်လတိုင်တိုင် ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 49

प्रसन्नाद्भगवांस्तस्माद्वरान्दिव्यानने कशः । सम्प्राप्य च जगत्सर्वं वशेऽनयत शङ्करात्

ထိုဘဂဝန်သည် ပျော်ရွှင်နှစ်သက်တော်မူသောအခါ၊ ကောင်းကင်ဆန်သော ဝရဒိဗ္ဗများကို များစွာ ပေးသနားတော်မူ၏။ ထိုဝရများကို သင်္ကရ (Śaṅkara) ထံမှ ရရှိပြီးနောက်၊ သူသည် ကမ္ဘာလောက အလုံးစုံကို မိမိအာဏာအောက်သို့ ဆောင်ယူနိုင်ခဲ့သည်။

Verse 50

प्रद्युम्नः तत्सुतस्तात शिवपूजाकरस्सदा । अन्ये च कार्ष्णिप्रवरास्साम्बाद्याश्शिवपूजकाः

အချစ်တော်ရေ၊ ပရဒျုမ္နနှင့် သူ၏သားသည် အမြဲတမ်း သီဝဘုရားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုနေကြ၏။ ထို့အတူ စာမ္ဗာမှစ၍ ကာရ္ṣṇိ မျိုးရိုး၏ ထင်ရှားသော သူရဲကောင်းများလည်း သီဝဘုရားကို သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်သူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 51

जरासंधो महाशैवस्तद्वंश्याश्च नृपास्तथा । निमिश्शैवश्च जनकस्तत्पुत्राश्शिवपूजकाः

ဇရာသန္ဓသည် မဟာသီဝဘက္တဖြစ်၍ သူ၏ မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော မင်းများလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်ကြ၏။ နိမိလည်း သီဝဘက္တဖြစ်ပြီး ဂျနကမင်းလည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်၏။ ဂျနက၏ သားများလည်း သီဝဘုရားကို ပူဇော်ဝတ်ပြုသူများ ဖြစ်ကြ၏။

Verse 52

नलेन च कृता पूजा वीरसेनसुतेन वै । पूर्वजन्मनि यो भिल्लो वने पान्थसुरक्षकः

ထိုပူဇာကို နလ မင်းသား၊ ဝီရသေန၏ သားတော်က အမှန်တကယ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အတိတ်ဘဝတွင် သူသည် ဘီလ္လ (တောနေသူ) ဖြစ်၍ တောထဲ၌ ခရီးသွားများကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်ခဲ့၏။

Verse 53

यतिश्च रक्षितस्तेन पुरा हरसमीपतः । स्वयंव्याघ्रादिभी रात्रौ भक्षितश्च मृतो वृषात्

အတိတ်ကာလ၌ ထိုယတီကို သူက ဟရ (သီဝ) ၏ အနီးတော်၌ပင် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ သို့သော် ညအခါတွင် ကျားနှင့် အခြားတောကောင်များက ကိုက်စားသဖြင့် သေဆုံးခဲ့ရ၏—ဝೃಷ (နွား) ဟူသည်မှာ ကံကြမ္မာနှင့် ကမ္မဗိပာက၏ အင်အားကြောင့် ဖြစ်ပြီး လူ့ကာကွယ်မှုဖြင့် မလွန်ဆန်နိုင်သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

Verse 54

तेन पुण्यप्रभावेण स भिल्लो हि नलोऽभवत् । चक्रवर्ती महाराजो दमयन्ती प्रियोऽभवत्

ထိုကုသိုလ်အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့် ထိုဘီလ္လသည် နလ ဖြစ်လာခဲ့၏။ အချိန်တစ်ခဏ ဘီလ္လအဖြစ် ရှိခဲ့ပြီးနောက် စကြဝတီ မဟာရာဇာကြီး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဒမယန္တီလည်း ထပ်မံ၍ သူ၏ ချစ်သူတော် ဖြစ်လာခဲ့၏။

Verse 55

इति ते कथितं तात यत्पृष्टं भवतानघ । शाङ्करं चरितं दिव्यं किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि

ဤသို့ပင် ချစ်သား၊ အပြစ်ကင်းသူရေ—သင်မေးမြန်းသမျှကို ငါပြောပြီးပြီ။ သင်္ကရ (သီဝ) ဘုရား၏ မြတ်သော သမိုင်းကောင်းကို ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးပြီ; ယခု သင် ထပ်မံ မေးလိုသေးသလား။

Frequently Asked Questions

It advances a theological argument of ritual universality: Viṣṇu (with Ramā) and Brahmā themselves perform Śiva-pūjā and succeed by Śiva’s kṛpā, positioning Śiva-worship as the trans-deity foundation for attainment and cosmic function.

The pairing encodes a Purāṇic Śaiva soteriology in which devotion is not merely transactional; it is a graded path where the same practice that yields worldly order and desired ends can, when deepened, culminate in liberating knowledge and freedom from sin (mahāpātaka-nāśana).

Rather than a specialized iconographic form, the chapter foregrounds Śiva as ‘Śaṃkara/Parameśa’—the gracious supreme Lord whose favor empowers Viṣṇu and Brahmā; Śakti appears implicitly through Ramā’s presence with Viṣṇu, underscoring household and cosmic participation in Śiva-worship.